Линктер

бейшемби, 8-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 20:41

ТҮРКМӨНБАШЫНЫН ӨМҮРҮНӨ КОЛ САЛУУ.


Нарын АЙЫП, Прага Өткөн аптада Түркмөн президентинин өмүрүнө кол салуу болгондон кийин, өлкөдө көптөгөн адам кармалды. Бийлик болсо: аны - оппозиция тарапка өтүп, азыр чет өлкөлөрдө жашаган мурдагы жетекчилер уюштурган, - деп айтууда жана анын артында чет өлкөлүк да саясатчылар турат.

Расми маалыматтар боюнча, Түркмөнстанда 23 адам кармалды, кээ бир орус маалымат каражаттары: алардын саны жүздөп саналат, - деп жазууда. Президент Сапармурад Ниязов: ага каршы аракетти - Орусияда жашаган түркмөн оппозициялык саясатчылары уюштурган, - деп, аларды Түркмөнстанга өткөрүп берүүнү суранды. Президенттин басма сөз катчысы Сердар Дурдыевдин айтымында, алар - мурдагы тышкы иштер министри Борис Шихмурадов, Борбордук банктын мурдагы төрагасы Худойберды Оразов, Түркмөнстандын Түркиядагы мурдагы элчиси Нурмухамед Ханамов жана айыл чарба министринин мурдагы орун басары Сапар Ыклымов. Шихмурадов, Оразов жана Ханамов азыр Орусияда, Ыклымов болсо Швецияда жашайт.


Өлкөнүн башкы прокурору Гурбанбүбү Атажанова 3-декабр күнү сыналгы аркылуу чыгып сүйлөп, кол cалууну уюштурууга бир нече чет өлкөлүк жаран катышкан, алардын арасында армяндар, орустар, түрктөр жана чечендер болгон,- деп билдирди. Прокурордун айтымында, алардын ар бирине 25 миң доллар төлөнгөн. Мурда президент Ниязов өзү: кол cалгандарга сегиз миң доллардан төлөнгөн, - деп айткан.


Ошол эле 3-декабр күнү Түркмөнстандын мамлекеттик сыналгысы - күнөөнү мойнуна алган бизнесмен Гуванч Жумаевди көрсөттү. Жумаевдин айтмыныда, ал бузукулардын торуна түшүп алданган, бирок эми тобо кылууда жана аны менен кошо кармалган туугандарын бошотууну суранат, өзү болсо, кандай болбосун жаза тартууга даяр.


Башкы прокурордун айтымында, кол салуу аракетин дал ушу Жумаев жетектеген, ал - көптөгөн адамдарды чет өлкөлөрдөн чакырып, өзүнө жана Ыклымовго таандык фирмаларга иштеткен. Кол салуу учурунда, бийликтин айтымында, 25-ноябр күнү Ниязов жумушка баратканда, "КамАЗ" машинеси жолду тороп, президенттин машинесин башкалардан бөлүп салган жана башка эки жеңил машинеден президентке карай ок атылган. Бирок эч ким курман болбой, бир гана адам "КамАЗдын" алдында калып жарат алган. Анткен менен, окуя болгон жерде эч ким кармалган эмес, камактар кийин башталган.


Ниязов президенттик сарайына жетээр менен: ал "КамАЗ" машинеси Ыклымовдуку болчу, - деп, кол салууну оппозиция уюштурганы жөнүндө жарыялады. 3-декабр күнү болсо, Түркмөнбашы - кол салууну уюштурууга бир нече чет мамлеккеттин өкмөттөрү катышкан, - деп өкмөттүк жыйында билдирди: "Маселе - өлкөнүн ичинде жаралган. Алар аны акыркы бир-бир жарым айда даярдаган. Орусиядан, Түркиядан адамдар алып келинген, силер болсо, министирлер, эмне болуп жатканы жөнүндө ойлоп да койгон эмессиңер. Мен силерге айтып жатам: мунун артында - бир нече өкмөттүн кызыкчылыктары жатат!"


3-декабр күнү - кармалгандардын арасында америкалык жаран, мурда Орусияда журналист катары белгилүү болгон Леонид Комаровский бар экендиги билинди. Түркмөн жетекчилеринин айтымында, ал - кол салуу болгон 25-ноябрдын эртеси кармалган. АКШда жашаган Комаровскийдин жубайы Галинанын айтымында, Жумаев менен Леониддин орток бизнеси бар болчу жана дал ошол себептен ал Түркмөнстанга барып, Жумаевдин үйүндө жашаган. Кармалгандардын арасында - мурдагы элчи, Ташауз вилайетинин мурдагы акими Язгелди Гундогдыев да бар.


Бирок кээ бир орус гезиттеринин жана түркмөн оппозициясынын айтымында, бул окуя - оппозицияга каршы аракеттерди күчөтүүгө шылтоо табуу максатында бийлик тарабынан атайын уюштурулганы да мүмкүн. Мындан эки жыл мурда Кыргызстанда дагы оппозициялык саясатчы Топчубек Тургуналиев: президенттин өмүрүнө кол салууну уюштурууга катышкан, - деп, 16 жылга эркинен ажыратылган, бирок кийин коомчулуктун талабы менен бошотулду.
XS
SM
MD
LG