Линктер

logo-print
шейшемби, 6-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 00:43

КЫРГЫЗ БАСМА СӨЗҮНӨ БАЯНДАМА


Жаңы жыл тосуу жөрөлгөсү, ага удаа православ христиандардын Иса пайгамбардын жарык дүйнөгө келген күнү кыргыз басылмаларынан жалгыз «Агым» гезити жарык көрдү. «Аалам» менен «Дело №» басылмаларынын жаңы жылдык саны буюрса кийинки жумада окурмандардын колуна тиет. Анткен менен, алдагыдай кенемтени Кыргызстандын электрондук маалымдоо каражаттары кадимкидей толуктап, жамы калк бу дүйнө менен Кыргызстанда эмне окуялар болуп атканынан кабарсыз калышкан жок. «Моя столица» гезитинин 7-январдагы электрондук версиясында Турат Акимовдун «Аксы жаңырыгы» деген макаласы жарыяланды. Макалада республикадагы саясий кырдаал, бийлик менен элдин, оппозициянын тартышы талдоого алынып, жаатташуунун себеп-жөнү айтылат. Автордун пикиринче, Кыргызстанга тийиштүү 124 миң чарчы километр жердин Кытайга берилишине аксылыктардын катуу каршы турушу эки жагдай аркылуу шартталган. Анын жазганына караганда, аксылыктар жердин барк-баасын түшүнгөн эл, тымызын жылып келаткан өзбек экспансиясына азыркы кыргыз бийлиги унчукпай атканына нааразы болуп аткандар бул жерде арбын. Экинчиси, аксылыктар Кокон бийлигине каршы туруп, карышып укугун талашкандар. Аксы жүрүшү бийликтин борпоңдугун, оппозициянын ичара биримдиги жоктугун көрсөттү. «Эл менен бийликтин тирешүүсүн президенттин жанындагы дымагы күчтүү Карыпкулов, Кудайбергенов, Пиночетти пир туткан адамдар күчөтүп жиберди», деп белгилейт Турат Акимов. Анын пикиринче, «жумшак, башкалардын айтканына тез көнчү президенттин калк арасындагы таасири аз.

«Вечерний Бишкек» гезитинин жаңы жылдык санында «Дордой» жайма базарындагы жарылуунун иликтениши тууралуу кабар жарыяланды. Асел Оторбаеванын маалыматы боюнча, базардагы жарылууну республиканын улуттук коопсуздук кызматы иликтемекчи. Алардын айтымында, бул ишке Орусиянын атайын кызматынын өкүлдөрү да тартылмакчы. Гезиттин жаңы санында Андрей Токомбаевдин Кыргызстандын мамлекеттүүлүгүнүн 2200 жылдыгы жөнүндө кыскача кабарына орун берилген. Кыргызстандын президенти А. Акаев «2003-жыл кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн 22 кылымдык мааракесине арналаарын, мындай салтанат республика элин жаңы жеңиштерге шыктантаарын билдирди», деп жазат автор.

Жаңы жылда Кыргызстанды эмне күтүп жатканына «Агым» гезитинин 7-январдагы санында Алым Токтомушев да токтолгон. Автордун болжолунда, кой жылында деле Кыргызстандын экономикасында өсүш болушу күмөндүү, себеби реалдуу сектордун бутуна турушуна кымындай да шарт түзүлгөн жок. «Кыргыз бийлиги авторитардык режимге ачык өттү», дейт Алым Токтомушев. Анын оюнча, азыркы режимдин сакталып турушуна АКШ да кызыкдар. Бийлигин сактап калыш үчүн ушу тапта Акаевдин алдында эки жол турат. Биринчиси – оппоненттерине каршы саясий чараларды күчөтүшү керек, же бийлигин мураскерине таштап отставкага кетүүсү зарыл. «Бийлик даамына аябай татыгып алган президент ага бара койбойт», деп жазат автор. Президент мындан ары каршылаштарына катуу туруп, жазалоону күчөтөрүн ушул эле гезитте «Агымдын» окурмандарынын суроолоруна берген жообунда «Арнамыс» партиясынын жетекчиси Феликс Кулов да белгилейт. «Жаңы жылда президент кырдаалды курчутат,- деп жазат ал. - Сот системасын колдонуу менен репрессия күчөтүлөт, кээ бир гезиттерди коркутса, айрымдары өтө чоң айып санкцияларынан улам жабылат. Биринчи кезекте «Моя столица» гезити».

Кыргыз бийлиги «Моя столица» гезитин жабуу аракетине киришкенин Согушту жана тынчтыкты чагылдыруу институтунун электрондук басылмасы аркылуу Султан Жумагулов жазып чыкты. Автордун жазганына ынансак, бул иштин башында мамлекеттик катчы Осмонакун Ибраимов турат. Өткөн жылдын 10-декабрында ал атайын билдирүү таратып, аталган гезитти «бөлүп-жаруучулук идеясын тараткандыгы», «кыргыздардын улуттук сезимин шылдыңдагандыгы үчүн» айыптаган. «Республика жакырчылыктан чыга албай атып шаан-шөкөттүү той-аштарды арбын өткөргөнүн сынга алган гезит журналисттери Аксы трагедиясын, президенттин күйөө баласынын бизнесин жаап-жашырбай жазып келген. Ушу тапта сотто гезитке каршы доо-арыздар додолонуп үйүлүп турат, айыппулга миллиондогон сомдор суралган», деп маалымдайт.
XS
SM
MD
LG