Линктер

logo-print
дүйшөмбү, 05-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 04:37

ИЗРАИЛДИКТЕР ПАРЛАМЕНТТИК ШАЙЛОО ӨТКӨРДҮ


Баян Жумакадыр кызы, Прага 28-январда Израилдин шайлоочулары парламентти шайлашууда. Байкоочулар шайлоодо премьер-министр Ариэль Шарондун ашынган улутчул Ликуд партиясы жеңишке ээ болоoрун божомолдоп жатышат.

Өлкөнүн шайлоо бөлүмдөрү эртең мененки саат 7де ачылды. Добуштарды саноо шайлоо бөлүмдөрү жабылган саат 10дон баштап, таңга чейин уланат. Шайлоонун алдын ала жыйынтыгы 29чу январда эртең менен белгилүү болмокчу.

Байкоочулардын баамында 120 орундуу Кнессетке ат салышкан 25 партиянын ичинен бийликте турган ашынган улутчул Ликуд партиясы жеңишке жетиши мүмкүн. Болочок парламенттеги экинчи таасирдүү күч катары - Амрам Мицна баш болгон чордончул-солчул Эмгек партиясы аталат. Шайлоо алдында жүргүзүлгөн сурамжылоолор премьер-министр Шарондун партиясы болжолу менен - 33, ал эми Мицнанын Эмгек партиясы кеминде 19 орунга ээ боло турганын көрсөттү. Үчүнчү орунга секулярдык Шинуи партиясы чыгышы ыктымал. Ага парламентте ары дегенде 16 орундун тийиши болжолдонуп жатат.

Израилдин мыйзамдарына ылайык, шайлоодо эң көп добуш алган партия өкмөттү түзүү укугуна ээ болот. Бирок аталган партиялардын бирөө да парламенттеги орундардын теңинен көбүн ала албай тургандыктан, өз алдынча өкмөт түзгөнгө укугу болбойт. Ошого байланыштуу жуп шайлоо алдында Шарон Эмгек жана Шинуи партияларына кайрылып, болочок парламентте 3 партиядан турган коалиция түзүүгө чакырган.

Чындыгында секулярдык, улутчул жана эмгек партиясынан түзүлгөн коалиция жөөт-палестин тынчтык сүйлөшүүлөрүнүн жанданышына өбөлгө түзүп, Израилдин экономикасына жагымдуу таасир тийгизмек. Бирок эки партия тең Шарондун сунушун кабыл алган жок. Жөөт мамлекетин түзүүдө жана жөөт- палестин тынчтык келишимин иштеп чыгууда чоң рол ойногон Эмгек партиясы ашынган улутчул Шарон менен иштеше албай турганын билдирди. Шинуи партиясы болсо диний партиялар менен бир өкмөттө болбой тургандыгын кайталады.

Ошентип, Шарон өкмөт түзүү укугуна ээ болсо, анда ал өкмөттүк коалицияны башка диний жана улутчул партиялар менен түзгөнгө мажбур болот. Коалицияга 120 орундуу парламенттин, бери дегенде, 65 орду тийешелүү болуш керек.

Байкоочулардын пикиринде, бийликке улутчул партиялардын келиши палестиндерди ого бетер өчүктүрүп, жан кечти террорчулардын терракттарын күчөтөт. Натыйжада, тынчтык процесси жабыркайт. Шарондун өкмөтү террордук акттардын толук токтотулушун жана Палестин автономиясын реформалоону тынчтык сүйлөшүүлөрдүн негизги шарты катары көрсөтүүдө. Бирок анткени менен дал ошол Шарон баштаган улутчул жана диний партиялардан турган өкмөт жөөт-палестин сүйлөшүүлөрүнө жолтоо болот. Ошентип Шарондун жеңиши менен Жакынкы Чыгышта туруктуу тынчтыктын орношу дагы белгисиз убакытка кечеңдемекчи, - дешет адистер.

Шайлоого карата бүткүл Израилдин аймагында коопсуздук чаралары күчөтүлгөн. Добуш берүү башталаардан бир нече жума мурда Палестиндердин Израилге каттоосуна тыйуу салынган. Израил менен палестин автономиясынын чек арасындагы өткөөл пункттарда катаал көзөмөл орнотулган. Газа тилкеси менен Иордандын батыш жээгиндеги бир катар аймактарга израилдик аскерлер киргизилген.

Шайлоо бөлүмдөрү жаңыдан ачылган маалда Газа тилкесинде Хамас партиясы менен байланышы бар делинген бир палестиндин үйү жардырылып, 3 киши набыт кетти. Алардын экөө - өспүрүм балдар экени маалымдалды. Палестин бийликтери үй израилдик тик учактан таамай атылган ракетадан жарылганын билдирет.

Палестиндердин эки жарым жылдан бери басылбай келаткан көтөрүлүшү, кезинде арабдарга каршы мыкаачы чара көргөндүгү менен жаманатты болгон эксгенерал Шарондун Ликуд партиясын күчтөндүрдү. Ирак согушу айныксыз жакындап келатканын сезген жөөттөр, Израил Ирактын бутасы болуп кала турган кыйын кезеңде, өлкөнү Шарон гана башкара алат деген ишенимде. "Бизге азыр Шарондой күчтүү саясатчы керек!" - деп билдирген Ройтер кабар агенттигинин суроосуна Иерусалимдин базарында соода кылып жаткан карапайым жөөттөрдүн бири.
XS
SM
MD
LG