Линктер

бейшемби, 8-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 18:16

ИРАК КООПСУЗДУК КЕҢЕШИНИН 1441-РЕЗОЛЮЦИЯСЫН ТОЛУК АТКАРАБЫ?


Бириккен Улуттар Уюмунун аскерий инспекция башчыларынын доклады Коопсуздук кеңешинде катталган дипломаттар арасында Ирактын каруу жарак эксперттери менен кызматташуусуна карата жалпы кооптонууну жаратты. Бирок, Ирак боюнча Коопсуздук кеңеши кабыл алчу жаңы резолюциянын тегерегинде биримдик жок.

Бириккен Улуттар Уюмунун Коопсуздук кеңешинде Ирактын БУУнун аскерий эксперттери менен кызматташуусу жөнүндөгү докладды талкуулоо уланууда. Шаршемби күнкү жабык эшик артында өтчү жыйында каруу жарак инспекциясынын жетекчилери Х.Бликс жана М. ал-Барадейи кеңеш мүчөлөрүн Ирактын өзөктүк, химиялык, биологиялык жана баллистикалык ракеталар боюнча программасынын техникалык өзгөчөлүктөрү менен тааныштырышат.

Жыйында кеңеш мүчөлөрү Иракты куралсыздандыруунун келечек жолою боюнча кандай бүтүмгө келери да айкын болот деп күтүлүүдө.

Шейшембиде бир катар өлкөлөр Ирак бийликтеринин, Х.Бликс айткандай, “инспекция менен жан-дилинен кызматташпаганына” байланыштуу кооптонуусун билдирди.

Болгариянын Улуттар Уюмундагы элчиси Стефан Тафровдун айтышынча, Ирак өз демилгеси менен кызматташуусу үчүн, Коопсуздук кеңеши Иракка кысым жасашы шарт:

- Көпчүлүк делегаттар Ирак бийликтери инспекторлор менен арабөк кызматташканын соңку масилээт учурунда оң табышпады... Биздин жалпы пикирибиз боюнча Иракка бир аз кысым жасалышы абзел.

Болгария Коопсуздук кеңешинин 15 мүчөсүнүн бири.
Президент В. Путиндин шейшемби күнү Киевде кабарчылар менен болгон кездешүүдө айтканына караганда, узакка дейре Ирактын таламын жактап келген кеңештин туруктуу мүчөсү Россия да ушундай пикирге оой баштаган сыяктуу:

- Эгерде Ирак инспекциянын ишине бут тосуп, проблема түзө баштаса, Россия өз позициясын өзгөртүшү мүмкүн. Биз Коопсуздук кеңешинин туруктуу мүчөлөрү менен, анын ичинде АКШ менен мүмкүн болгон башка жолдорду табуу үчүн чогуу иштейли деген ниеттебиз.

Мисирдин президенти Хосни Мубарак да шейшемби күнү “Arab daily” гезитине берген интервьюсунда Ирак аскерий эксперттердин ишине бөгөт кое берсе, согушка кабылат деп эскерткен.

Бирок Ирак тарап БУУнун инспекторлорунун доклады текшерүүнүн натыйжасын туура чагылдырбайт деп санайт. Президент Саддам Хусейндин кеңешчиси Амир Рашид 28-январда Ирак жетекчилигинин азыркы позициясы тууралуу мындай деп билдирген:

- Албетте, келечекте да кызматташууга, зарыл болсо, колубуздан келген бар аракетти жасоого даярбыз. Мунун баары, арийне, кызматташуунун чегинде болот. Бизге ишенбөөчүлүк менен мамиле кылган абалдын жаралышын каалабайбыз жана биз күнөөсүз экенибизди далилдешибиз керек.

Ирак бийликтери мындай дегени менен, БУУнун байкоо салуу, тастыктоо жана контролдоо комиссиясы - ЮНМОВИК шейшемби күнү ирактык илимпоздор менен жекеме жеке сүйлөшүүгө мүмкүнчүлүк берилбей жатат деп, ырасмий Багдадга доомат арткан.
ЮНМОВИКтин өкүлү Хиро Уэкинин билдиргенине караганда, Ирак тарап илимпоздор ырасмий күбөлөрсүз суралышына каршы турууда:

- Бүгүнгө чейин ЮНМОВИК ирактык 16 адам менен ырасмий эмес шартта сүйлөштү. Лекин, жакын арада андай сүйлөшүүлөр болбойт. Коопсуздук кеңешинин 1441-резолюциясына ылайык, ЮНМОВИК тиешелүү адамдар менен жекеме-жеке сүйлөшүүнүн амалын издейт.

Х.Бликс дүйшөмбү күнү Коопсуздук кеңешинде жасаган кайрылуусунда Ирактын каруу жарак программасына катыштыгы бар адамдарды бейырасмий шартта суроого шарт түзүп берүүгө чакырган. Анткени, мурдакы текшерүү маалында илимпоздор Ирактын массалык кыргын салчу куралдары тууралуу баалуу маалыматтарды, бийлик өкүлдөрүсүз, жекеме-жеке өткөн сүйлөшүү учурунда беришкен. Ошондо да сүйлөшүү жүрүп жаткан жайга ирактык ырасмий адамдар эскертпей-турбай кирип келген учурлар көп болгон деген Х.Бликс.
XS
SM
MD
LG