Линктер

logo-print
дүйшөмбү, 05-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 10:50

КОРРУПЦИЯГА КАРШЫ КҮРӨШТҮН КҮҢГӨЙ-ТЕСКЕЙИ ЖЕ СПИКЕР АБДЫГАНЫ ЭРКЕБАЕВДИН АЙЛАНАСЫНДАГЫ ЫЗЫ-ЧУУ


Кыяс Молдокасымов, Бишкек Коррупция маселесин караган Коопсуздук Кеңешинин жыйынынан бери бир ай өттү. Жыйындан соң түзүлгөн Өлкөнү ыймандуу башкаруу боюнча координациялык кеңештин алгачкы жыйыны 29-апрелде өттү. Бир ай ичинде коррупцияга каршы чечкиндүү күрөштүн жышаанасы коомчулукка анчалык байкалган жок. Тескерисинче, Коопсуздук Кеңешинин жыйынында ачуу чындыкты ачык айтып чыккан Мыйзам чыгаруу жыйынынын төрагасы Абдыганы Эркебаевди айыптаган бир катар макалалар «Вечерний Бишкек» гезитине басылды. Ал эми Эркебаев курулай айып тагылган макалаларды төгүнгө чыгарган жооп жарыяланбаса, аталган басылманы сотко берээрин билдирди.

«Вечерний Бишкек» гезитине Абдыганы Эркебаев тууралуу басылган макалаларды көпчүлүк эксперттер анын Коопсуздук Кеңешинин жыйынында сүйлөгөн сөзүнө «Ак Үйдүн» берген жообу катары кабыл алышууда. Ал эми макаланын автору Асел Оторбаева 25-апрелде басылган соңку макаласында сот алдында жооп берүүгө даяр экенин билдирди. Кыскасы, аталган гезит спикерден кечирим сурап, төгүндөгөн макаланы басууга макул эмес.

Ортодогу тирешүү эмне менен аяктаарын алдын-ала айтуудан азырынча талдоочулар да аярлашууда. Бирок алар тирешүүнүн төркүнүн иликтей келип, анын башкы себебин бир ооздон төраганын ачуу чындыкты айтып чыкканынан көрүшөт. Абдыганы Эркебаев өзү болсо буга чейин Мыйзам чыгаруу жыйыны жана жеке өзү тууралуу басылган ар кыл сын макалаларды анчалык эрөөн көрбөй, мыйзам ченемдүү көрүнүш катары кабыл алып келгени белгилүү.

- Мен эми 13 жылдан бери парламенттин депутаты, эки сапар эки башка палатада төрага болгон адам катары угуп, бышыкулак болуп бүткөмүн. Бул көнүмүш иш, табигый иш. Бир эле бизде эмес, башка өлкөлөрдө да кээде боло калып жүргөн иш, - деген эле Абдыганы Эркебаев.

Бирок спикер апрель айында катар-катары менен басылган макалаларда айтылган фактыларды жеке аброюна доо кетирчү жалган жалаа катары карайт.

Коопсуздук Кеңешинин жыйынында А. Эркебаев кадр маселесине кайрылып, өлкөдө коррупциянын күч алышына себеп болгон кадр маселесиндеги чалкештиктерди ачыктап, мамлекеттин кызыкчылыгынан жеке кызыкчылыгын биринчи орунга коюп, мыйзамсыз жолдор менен эбегейсиз байлык жыйнап алган айрым адамдар президенттик орун үчүн эмитен аракеттене баштаганын сөз кылып, ал түгүл жыйындын өзүндө коррупцияга белчесинен баткан кызматкерлер отурганын ачык айтып чыккан эле.

- Мени өтө кооптондурганы, мыйзамсыз байлык топтоп алган, жемкорлук, уурулук жолдору менен байып алган адамдар саясий дымагын эрте эле ойготуп, күрөшкө камданып жатышат. Бул мамлекет үчүн эң коркунучтуу. Тилекке каршы, ошол эле Коопсуздук Кеңешинде отурган бир топ адамдар - өздөрү да шектүү адамдар. Мен аны ар кайсы каналдан угуп жүрөм. Мен анча-мынча эмоция менен ачык эле айттым, «ачуу чындыкты айтышка туура келет» деп туруп. Ошондо кебетесин көрүп отуруп да жиним келгенин жашыра албайм, - деп бизге куруп берген соңку маегинде да, спикер ошол жыйында сүйлөгөн сөзүн бышыктаган эле.

Төраганын мына ушундай сөздөрүнөн кийин көп өтпөй 22-апрелде «Вечерний Бишкек» гезитине Асел Оторбаеванын «Мыйзам мага дос, бирок тууганым андан кымбат» деген темада макаласы басылып, анда А. Эркебаев өзүнүн жек-жаатын кызматка алганын иликтеп, кыргыз тили үчүн күйүп-бышып келген маркум Камбаралы Бобуловдун кызы Назгүлдү, таанымал акын Атантай Акбаровду анын «жакын туугандары» деп жазат. Ал эми 25-апрелде «Төрага минген «Мерседес» контрабандалык жол менен келгенби?» аттуу макалада «спикердин кызматтык машинасы мыйзамсыз жолдор менен сатылып алынган» деген пикирди жайылткан. Ушул макаладан бир жума мурда төрага Мыйзам чыгаруу жыйынында айрым бийлик башында отурган адамдардай кызматтык жана үй-бүлөсү үчүн бөлүнгөн машиналар кымбат баалуу эместигин жана аларды кыянат пайдаланбастыгын айтып чыккан эле. Ошондой эле айрым маалымат каражаттары Мыйзам чыгаруу жыйынынын депутаттары чет өлкөгө канча жолу барганы тууралуу маалыматты басып чыгышкан.

А. Эркебаев анда келтирилген фактылар да жүйөөсүз экенин, депутаттардын бардык чыгымын чакырган тарап көтөргөндүктөн, бюджеттен аз өлчөмдө гана каражат жумшалганын бизге берген интервьюларынын биринде мындайча айткан эле:

- Чыгым жагынан биз республиканын бюджети жөнүндө мыйзамда каралган чектен чыккан жерибиз жок. Өзгөчө чет өлкөгө. Мына көрдүңөрбү, мен эмне үчүн барбайм? Каражат жок бизде. Депутаттар барып-келип атат. Алар жекече чакыруу боюнча. Чакырган тарап бүт жол, мейманкана чыгымын төлөп берет. Эми бизге анча-мынча мүмкүндүк берилет. Ал эми бир жакка барууга канчалаган, жүз-миңдеген доллар керек. Бизде андай каражат жок.

Бирок, эксперттер айланып келип эле Эркебаев тууралуу макалалардын байма-бай басыла баштаганын анын Коопсуздук Кеңешиндеги сөзү менен байланыштырып жатышат. Алар «коррупцияга байланыштуу курч макалалары үчүн «Моя столица», «Кыргыз ордо» гезити соттун кийлигишүүсү менен айып тартып, жабылып жатканын көрүп туруп, төрага ошондой чөйрөдө ачуу чындыкты ачык айтпашы керек эле» дешет. Ал эми буга чейин «абакта жаткан Феликс Куловду азаттыкка чыгарыш керек» деген талапты мамлекет башчысынын алдына ачык айтып чыккан Абдыганы Эркебаев, «коррупция же жемкорлук мамлекеттин келечегине зор коркунуч туудурган илдет экенин акыры бир адам айтыш керек да» деген принцибинен тайбайт.

- Жемкорлук түбү келип уюшкан кылмыштуулук менен байланышкан. Бул - мамлекетке жасалган коркунуч, элге жасалган коркунуч. Мамлекеттик бийликке элдин ишеничин кетирген, акыры келип мамлекеттин аброюна, Кыргызстандын аброюна коркунуч келтирген иш, - дейт Абдыганы Эркебаев бизге берген соңку маегинде.

Мына ушул мисалдын өзү өлкөдө коррупцияга каршы күрөш канчалык деңгээлде жүрүп жатканын ачык далилдейт.
XS
SM
MD
LG