Линктер

ишемби, 10-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 17:10

МЫЙЗАМ ЧЫГАРУУ ЖЫЙЫНЫ «ПРЕЗИДЕНТТИН ИШИНИН КЕПИЛДИКТЕРИ ЖӨНҮНДӨГҮ» МЫЙЗАМДЫ КАБЫЛ АЛДЫ


26-июнда Жогорку Кеңештин Мыйзам чыгаруу жыйыны «Президенттин ишинин кепилдиктери жөнүндөгү» мыйзамды талкуусуз кабыл алды. Бул мыйзам ушул жылдын 2-февралында референдумда кабыл алынган Конституциянын жаңы редакциясына ылайык жазылган.

Бул мыйзам долбоорун Мыйзам чыгаруу жыйынынын төрагасы Абдыганы Эркебаев баш болгон сегиз депутат, президенттик администрациянын катышуусу менен иштеп чыккан. Мыйзам долбоорун кабыл алуунун демилгечиси болгон депутаттардын бири Кубатбек Байболов депутаттардын алдында чыгып сүйлөдү:

- Мындай мыйзамдар бардык мамлекеттерде, анын ичинде мурда СССРге мүчө болгон өлкөлөрдө да бар. Бизге көп жагынан айкын Орусияны мисалга алсак, Б. Ельцин кызматтан кеткенде ага берилүүчү кепилдиктер жөнүндө Владимир Путин жардык чыгарган. Биздин президентке берилүүчү кепилдиктер Конституцияда бар. Бирок анын аткарылышын камсыздаш үчүн мыйзам керек. Бул ошондой мыйзам.

Ал ушул мыйзам менен катар Кыргызстан коммунисттик партиясынын мурдагы биринчи катчылары Турдакун Усубалиев менен Абсамат Масалиевге да мамлекет тарабынан жеңилдиктерди берүүгө шарт түзгөн мыйзам долбоору да бар экенин кабарлап, аны да кабыл алууну депутаттарга сунуштады. К. Байболовдун сөзүнөн кийин депутат Кубанычбек Жолдошев мыйзам долбоорлорун талкуусуз кабыл алууну сунуштады. Ал депутаттардын колдоосун таап, мыйзам долбоорлору талкуусуз кабыл алынды.

Мыйзамдын өзү жөнүндө сөз кыла турган болсок, ал беш бөлүктөн, 31 беренеден турат. Мыйзамдын биринчи бөлүгүндө иштеп турган президенттин ишмердүүлүгүнө кепилдиктер берилип, анын кол тийбестигин камсыздоо, арнамысын коргоо, экинчи бөлүгүндө мамлекеттик жактан камсыздоо, тейлөө жана коргоо жактары каралган. Үчүнчү бөлүгүндө болсо Кыргыз Республикасынын экс-президенттери жөнүндө сөз болуп, аларга берилген кепилдиктер, мамлекет тарабынан камсыздоолор жазылган.

Ал эми төртүнчү бөлүгүндө Кыргызстандын азыркы президенти, же биринчи президенти Аскар Акаевге берилген кепилдиктер жөнүндө сөз болот. Ага ылайык биринчи президентке, анын үй-бүлөсүнө, мүлкүнө, кызматтык имараттарына толук кол тийбестик берилет. Анын аброюна шек кеткен учурда өлкөнүн Башкы прокуратурасы доо арыз менен президенттин атынан сотко кайрылат. Андан тышкары, биринчи президент өмүр бою элге, мамлекеттик органдарга өлкөнүн ички, тышкы саясатына жана башка маанилүү маселелерге байланыштуу кайрылууга, Жогорку Кеңештин, өкмөттүн жыйындарына катышып, сөз сүйлөөгө, мамлекеттик маалымат каражаттарында тоскоолдуксуз жана акысыз чыгып сүйлөөгө укуктуу. Биринчи президент ошондой эле өмүр бою Коопсуздук Кеңешинин мүчөсү болуп турат жана материалдык, каржылык жактан толук бюджет тарабынан каржыланат.

Мыйзамда «иштеп турган президенттин бир жылдык маянасы 3 млн. 200 миң, биринчи президенттики 3 млн., ал эми экс-президенттердики 2 млн. 500 миң сом болсун» деп чектелген. Азыр кыргыз президентинин айлык акысы 791 доллар болсо, жаңы мыйзамга ылайык ал 5 миң доллардын тегерегинде болмокчу.

Мыйзам долбоорунун демилгечилеринин бири Өмүрбек Текебаев президент кийинки мөөнөткө шайлоого барбай турганын мындан үч-төрт күн мурунку жолугушууда билдиргенин маалымдады. Ал бул мыйзамды кабыл алуунун зарылдыгын мындайча түшүндүрдү:

- Бизде бир президент Конституциялык мөөнөтү бүткөндө кийинки президентке бийликти чатаксыз өткөрүп бериши салтка айланса мыйзамдуулук орнойт. Мына ошондой мыйзамдуулукту орнотуу максатында ушул мыйзамды иштеп чыгууга жана кабыл алууга катыштым.

Бул мыйзам долбооруна каршы пикирин укук коргоочу Турсунбек Акун мындайча билдирди:

- Ал Кыргызстандын саясатынан кетпейт экен да. Коопсуздук Кеңешинин мүчөсү болот экен, кайрылууларды жасайт экен. Бул туура эмес. Жаңы президент эмне кылат анда? Анын жолун тосуп, ишине кийлигишсе кандай болот? Бул туура болбой калат. Мен буга каршымын. Бул мыйзам кабыл алуу - чоң кошоматчылык.
  • 16x9 Image

    Айданбек Акмат уулу

    "Азаттыктын" Бишкектеги бюросунун кызматкери, журналист. Саясат, экономика темалары боюнча адис. Кыргыз Улуттук университетин аяктаган.

XS
SM
MD
LG