Линктер

logo-print
шейшемби, 6-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 09:23

КЫРГЫЗ МЕКТЕПТЕРИНЕ ЖАҢЫ САБАКТАР КИРГИЗИЛҮҮДӨ


Жаңы окуу жылына карата Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана маданият министрлиги Билим берүү академиясы менен бирдикте кыргыз мектептеринде этнопедагогикалык нуктагы адамтааным сабактарынын блогун окутуунун долбоорун иштеп чыкты.

1995-жылы Кыргыз Республикасынын Билим берүү академиясында этнопедагогика бөлүмү ачылган. Анын максаты - кыргыз мектептеринде билим берүүнүн бүтүндөй мазмунун, усулдарын улуттук көркөм дөөлөттөрдү, нарк-насилди камтыган элдик педогогикалык негизде уюштуруу болчу. Быйылкы жаңы окуу жылына сунушталып отурган адамтааным сабактарын окутуунун долбоорун бул бөлүм алгач уюшулган убакта эле иштеп чыгып, бирок ал Билим берүү министрлигинен колдоо таппай келген. Балдарга улуттук көркөм дөөлөттөрдүн, нарк-насилдин негизинде билим берип тарбиялоого багытталган бул жаңы долбоордун тагдыры быйыл министрликтен оң чечилип, жаңы окуу жылына адам таануу багытындагы жаңы сабактар киргизилди. Буга Б.Шапиронун «Жашоонун сергек мүнөзү» аттуу китебинин мектептерде окутулуп жатканына бир топ кишилердин нааразы болгону да таасир эткени чын.

Жаңы окуу жылынан тартып өлкөнүн кыргыз мектептеринде элдик педагогикалык негизде иштелип чыккан жаңы сабактар окутула баштайт. Окутуунун мындай багытынын зарылдыгына долбоордун авторлорунун бири, Билим берүү академиясынын этнопедагогика бөлүмүнүн башчысы Иптаров Сабыр мырза мындайча токтолду:

- Бүгүнкү күндө мектептерде 3 негизги блоктогу сабактар окутулат. Булар - табигый-математикалык, коомдук-гуманитардык жана көркөм-эстетикалык багыттагы сабактар. Булардын мазмунун карап көрсөк, академизм басымдуулук кылып турганын байкоого болот. Ал эми элдик нарктуу дөөлөттөрүбүз, элдин тарыхый тажрыйбасы, элдин руханий өнүгүшүнүн ички бөтөнчөлүктөрү сыртта калган. Баарынан өкүнүчтүүсү - ушул үч багыттагы сабактар адамдын жеке өзүнүн руханий жактан өнүгүшүн, анын жеке жан-дүйнөсүн, турмушка көз карашын ачууга, таанып билүүгө багытталган эмес. Мисалы, мектептеги окуу планында психология, логика, этика, эстетика деген сабактар бүгүнкү күндө окутулбайт. Ал эми өнүккөн өлкөлөрдө мына ушул сабактар окутулуп, үзүрүн берип жатканын көрүп-билип жатабыз. Мына ушул багытта биздин бөлүм жаңы долбоорду ишке ашырууга киришти. Бул - мектептерде этнопедагогикалык нуктагы адамтааным сабактарынын блогун өзүнчө предмет катары киргизүү.

Ошентип, жаңы окуу жылынан тартып кыргыз мектептеринде төмөндөгү жаңы сабактар окутула баштамакчы: 1-класстан 4-класска чейин «Ыйман» сабагы, 5-класстан 7-класска чейин «Мурас» сабагы, ал эми 8-класстан «Адам таануу» деген системалуу курс башталып, 9-класстан «Үй-бүлө», 10-класстан «Эл таануу» жана «Маданият» сабактары окутулат. «Маданият» сабагынын бөлүм башчысы Иптаров Сабыр мырза мындай дейт:

- Бүгүнкү адам өзүнүн улуттук же аймактык чегине чектелип калышы мүмкүн эмес. Бүгүнкү адам бир жагынан жалпы планетанын адамы дагы болуп турат. Себеби, өз ара карым-катнаштын, байланыштын жаңыча системасы бүгүнкү күндө адам жалпы адамзаттык проблемалар тууралуу дагы толгонуп, ал жөнүндө так, анык көз карашы, кабары болушу керектигин айтып турат. Ошондуктан, «Маданият» деген сабактын киргизилиши зарыл. Тилекке каршы, буга чейин «маданият» деген сөз катышкан сабак бирөө эле болчу. Ал «физкультура» – дене-бой маданияты сабагы болчу. Ал эми адамдын ой маданияты, дил маданияты көңүл сыртында калып келген.

«Эми бул жаңы сабактарды ким окутат?» деген орчундуу суроо туулат. Анткени мындай жаңы багыттагы сабактардын адистери даярдалган эмес. Бул суроого Иптаров Сабыр мырза мындайча жооп берди:

- Биз жер-жерлерде болуп, мугалимдер менен жолуккан учурларда алар айтышты, «буга чейин бул сабактарды берип келген мугалимдер тереңдетип окутушса болоор эле» деп. Бул биринчиден. Экинчиден, кыштан баштап мугалимдердин аймактык семинарларын уюштуруп, аларга усулдук жардам бере баштайбыз. Ошол эле учурда бардык жогорку окуу жайларында этнопедогогика жана ыйман сабагы боюнча кошумча адистерди даярдоо жагы дагы каралып, алардын сааттары көбөйтүлө баштады.
XS
SM
MD
LG