Линктер

жекшемби, 11-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 04:41

ШОТЛАНДИЯ АЗЕРБАЙЖАН-АРМЕНИЯ СҮЙЛ ӨШҮҮСҮНӨ АРАЧЫ БОЛДУ


Президент Гейдар Алиев көз жумгандан бир жума кийин, Азербайжан, Армения жана Грузиянын парламентарийлери кездешип, Тоолуу Карабах маселесин талкуулашты. Үч өлкө парламентарийлери Шотландияда болгон кездешүүнү Карабах чатагын чечүүдөгү оң жылыш катары баалашты. Тоолуу Карабах чөлкөмүнүн армян жамааты 1991-жылы өздөрүн Азербайжандан күнкорсуз жарыялап, ошондон бери ырасмий Бакуга баш ийбейт. Тоолуу Карабах чатагынан чыккан урушта Армения Азербайжандын 14 процент жерин басып алган.

Тоолуу Карабах чатагын жөндөө боюнча Азербайжан, Армения жана Грузиянын парламентарийлеринин кездешүүсү 16-20-декбарда Шотландияда болду.
Маанилүү жыйындын обочодо турган чакан шаарда өтүү себебин Британ парламентинин мүчөсү Ангус Робертсон: “Тынчтык сүйлөшүүсүн Шотландияда өткөрүп, үч республиканын 30 депутатына өз жеринде талкуулай албаган суроолор боюнча ачык пикир алмашканга мүмкүндүк бердик”,- деп түшүндүрдү.

Кездешүүнү 2001-жылы түзүлгөн Түштүк Кавказдын парламенттик демилгеси деген топ уюштурду.

Грузия Жогорку Кеңешинин мүчөсү Звиад Мукбиани британ бийликтеринин Шотландия парламентинин укугун кеңейтип, Лондон менен Эдинбург арасындагы мамилени бекемдегени, Тоолуу Карабах маселесин жөнгө салууда жакшы үлгү болот деген үмүттө.

Байкоочулардын айтымында, Түштүк Кавказ республикаларынын саясатчалырынын жолугушуусунда чоң жылыш болбогону менен, армян жана азербайжан парламентарийлеринин биринчи жолу шотланд жеринде чогуу отуруп, регион үчүн өтө маанилүү проблеманы талкуулашканынын өзү чоң ийгилик.

Тараптардын Карабах чатагы саясый жол менен чечилиш керек деп жалпы бүтүмгө келүүсүн жана ушундай мааниде билдирүү жасоосун да талдоочулар жакшы саамалык катары белгилешти.

Беш күндүк сүйлөшүүдөн соң Тоолуу Карабах жаңжалы тынчтык жолу менен жөндөлүш керек деген билдирүү, Британиянын Грузиядагы мурдакы элчиси Стефан Наштын айтымында, болочокто Баку-Ереван арасында өтчү ырасмий сүйлөшүүлөр үчүн негиз болуп берет.

Армения парламентинин төрагасынын орун басары, өлкөнүн Европа парламенттик ассамблеясыдагы өкүлү Тигран Петросяндын пикиринде, эки өлкөнүн мыйзамгерлеринин кездешүүсү ушуну менен токтоп калбаш керек.
Т. Петросян:

- Делегаттар Тоолуу Карабах проблемасын тынчтык жолу менен чечүү үчүн дагы кездешүүсү шарт. Эки өлкөнүн парламентарийлери маселенин саясый жол менен жөндөлүүсүнө жетишүүсү зарыл. Эки тарап президенттер Роберт Кочарян менен Илхам Алиевдин Женевада болгон кездешүүсүн колдоду. Армения менен Азербайжандын парламенти проблеманы чечүүдө чоң роль ойнош керек.

Роберт Кочарян менен Илхам Алиевдин 11- декабарда болгон кездешүүсүнөн кийин эки жактуу диалогду улантууга дилгир экенин ырасташкан.

Эксперттердин пикиринде, Армения-Азербайжан арасындагы сүйлөшүүлөрдүн жандануусу Ереван менен Анкара ортосундагы мамиленин жакшыртып, Армениянын экономикалык камоодон чыгышын тездетүүгө өбөлгө болот.

Азербайжан гезиттеринде соңку чыккан маалыматтарга караганда, учурда Карабах маселеси боюнча эки жактуу пикир алмашуулар жүрүүдө жана анда Азербайжанга Армения басып алган айрым аймактарды кайтарып берүү мүмкүнчүлүгү талкууланган.
Бул кабарды Азербайжандын мурдакы тышкы иштер министри Тофик Зулфукаров да биздин радиого берген интервьюда жарым-жартылай тастыктады:

- Сөз үч район жөнүндөбү же бардык жерлер тууралуу болуудабы, айтуу кыйын. Ошентсе да, бул же буга окшогон маселе талкууланып жатат.
XS
SM
MD
LG