Линктер

бейшемби, 8-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 18:06

ГРУЗИН-АБХАЗ ЧАТАГЫН ЧЕЧҮҮ АРАКЕТТЕРИ


Бириккен Улуттар Уюму грузин-абхаз чатагын жөнгө салуудагы негизги ортомчу. Уюмдун дарегине саясий процесс жай жүрүп жатат деген сын көп айтылып келатат. Бирок ООНдун Абхазиядагы аскерий байкоочуларынын жетекчиси Жан-Мари Гуенно тынчтык аракеттери акырындап алга жылып аткандыгына ишенээрин билдирди.

“Азаттыктын” Нью-Йорктогу кабарчысы Боб Макмахонго берген интервьюсунда Гуенно азыркы учурду грузин-абхаз маселесин чечүү үчүн эң ыңгайлуу деп эсептей тургандыгын айтты:

- Грузия саясий, эл аралык маселелердин күн тартибине киргизилип, Коопсуздук кеңешине мүчө мамлекеттердин кийлигишүүсү ушу тапта өтө маанилүү.

Мындан бир нече жыл мурун “Бириккен Улуттар Уюмунун баш катчысынын Грузия боюнча достору” деген топ түзүлгөн болчу. Ага АКШ, Россия, Франция, Улуу Британия, Германия жана Болгария кирет. Топко эки тараптын саясий сүйлөшүүлөрүнө ортомчулук кылуу вазийпасы жүктөлгөн. “Өткөн жылы Британия, АКШ жана Россия өз чабармандарын Женевадагы жолугушууга жиберип, жаңжалды жөнгө салууда маанилүү кадам жасалды”, - деп эсептейт Гуенно. Ортомчулар Грузия менен Абхазия ортосунда ишеним кырдаалын түзүү боюнча маанилүү практикалык иш-чараларды белгилешти. Президент Шеварднадзенин отставкасына алып келген Грузиядагы саясий окуялардан улам топтун декабр айына белгиленген жыйыны болбой калды.

Гуеннонун айтымында, жогорку даражалуу өкүлдөрдүн эмки жолугушуусу февралга болжолдонууда. Ага чейин президенттик шайлоо өткөрүлүп, Грузиянын жаңы лидерлиги аныкталып калмакчы. Баса, Гуенно эл аралык уюмдардын өкүлдөрүнүн арасынан биринчилерден болуп, Грузиянын убактылуу мамлекет башчысы Нино Буржанадзе менен жолуккан. Ж.-М. Гуенно:

- Грузия жылдар бою дүйнөлүк масштабдагы тыкыр маселе катары каралбаганынан жапа чегип келди. Менин оюмда, эл аралык коомчулук жагдайга канчалык көбүрөөк көңүл бурса, грузин-абхаз чатагын чечүүгө ошончолук көп мүмкүнчүлүк пайда болот. Бул жагынан алганда ортомчулар тобунун ролу абдан маанилүү.

Коопсуздук Кеңеши Абхазия Грузиянын курамында калсын деген планды расмий түрдө жактайт. Бирок абхаз сепаратисттери планды четке кагып, аны талкуулоодон баш тартып келатышат.

Ошентсе да, Сухуми эки тарап ортосундагы мамилелерди жакшыртуунун жолун талкуулого каршы эмес. Өткөн жылы “Бириккен Улуттар Уюмунун баш катчысынын Грузия боюнча достору” тобунун көмөгү менен Абхазияга чектеш Гали районуна кайтып барган качкындар үчүн коопсуздук кепилдиктери берилсин деген келишимге жетишилген.

Ошол келишимдин алкагында БУУ чөлкөмгө 20 чакты полиция кызматкеринен турган эл аралык мониторинг тобун жиберди. ООНдун эксперттери эми эки тарап оротосундагы экономикалык алакаларды жандантуу боюнча өз рекомендацияларынын үстүнөн иштеп жатышат.
Ошентип, бара бара Тбилиси менен Сухумини сүйлөшүү үстөлүнө отургузуу үчүн ыңгайлуу шарттар түзүлөт деген ишенимин билдирет Гуенно:

- Албетте, алга жылуу үчүн негизги платформа болуп эсептелген саясий процессти эстен чыгарбаш керек, ошону менен бирге ушу тапта конкреттүү иш-чаралар аркылуу Абхазия менен Грузиянын жетекчилиги ортосунда орток пикир табууга мүмкүнчүлүк ачылмакчы.

Грузия менен Россиянын начар мамилелери тынчтык процессин кыйындаткан чоң факторлордун бири. Россия грузин-абхаз чек арасындагы бейпилдик күчтөрүнө жетекчилик кылат. Ошол эле мезгилде өзүн өзү көз-карандысыз деп жарыялаган Абхаз жумуриятына Москванын таасири абдан күчтүү.
Бейшембиде Грузия менен Россиянын мамлекет башчылары жолугуп, эки тараптуу маселелерди талкуулашты.
  • 16x9 Image

    Айнура Жекше кызы

    "Азаттыктын" Прагадагы кеңсесинин кызматкери, журналист, котормочу. Кыргыз улуттук университетинин чет тилдер факультетин аяктаган.

XS
SM
MD
LG