Линктер

logo-print
жекшемби, 04-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 16:44

ӨТКӨН ЖЫЛЫ ӨЛКӨГӨ ИНВЕСТИЦИЯ ТАРТУУНУН АБАЛЫ КАНДАЙ БОЛДУ?


Кыргыз өкмөтүнүн билдирүүсү боюнча, 2003-жылы Кыргызстандын тышкы инвестицияны тартуу мүмкүнчүлүгү артып, өткөн жылга салыштырмалуу 28% көп акча тартылды. Инвесторлор өлкөнүн кайсы тармактарына кызыкты жана келген каражаттар кайда жумшалды?

Тышкы инвестицияларды тартуу боюнча президенттин атайын өкүлү, вице-премьер-министр Жоомарт Оторбаевдин айтымында, быйыл Кыргызстанга бардыгы болуп 116 млн. долларлык түз инвестиция келди. Муну он чакты мамлекеттин инвесторлору берип, 17 млн. долларлык ири инвестиция АКШга таандык болду. Ал каражат Кыргызстандын өнүгүүсүндөгү келечектүү тармактар деп эсептелген алты багытка жумшалды. Ал тууралуу Жоомарт Оторбаев:

- Биринчиден, айыл чарба продукциясын кайра иштетүү, туризм, тоо-кен, транспорт, энергетика жана банк тармактарына жумшалды, - деп билдирди.

Оторбаевдин айтымына караганда, инвестициялык абалдын оңолушуна өлкө ичиндеги тоскоолдуктарды, анын ичинде, административдик тоскоолдуктарды жоюу аракеттери жемишин берди. Ал үчүн 2003-жылы 56 мыйзамга өзгөртүүлөр киргизилди. Ушундан улам инвестиция боюнча 2003-жылдагы башкы өнөктөш Орусия менен Казакстан болду. Жаңы жылда алар менен кызматташуу дагы бекемделет деген үмүт бар.

- Быйыл тогуз айдын ичинде Орусиянын Кыргызстанга жасаган инвестициясынын көлөмү 10% көбөйдү, - дейт Жоомарт Оторбаев. - Эң чоң прогресс Казакстандын инвесторлору тарабынан жасалып, алардын инвестициясынын көлөмү төрт эсеге көбөйдү. Бул биз үчүн абдан маанилүү факт. Себеби, Казакстан келечекте экономика боюнча биздин башкы стратегиялык өнөктөшүбүз болот. Казакстандын ички рыногу абдан зор. Биздин рынокко салыштырганда анын көлөмү он эсеге чоң. Казакстандын экономикалык өнүгүүсү да улам жогорулап баратат. Акыркы 3-4 жылда эле ички дүң продукциянын көлөмү 9-10% жетти. Бул багыттан алганда биздин экономикабызды интеграциялоо зарыл жана инвестициянын көлөмүнүн өсүшү анын көрүнүктүү фактысы.

«Кыргызстандын инвестициялык абалы жакшырды деп бааланган менен анын натыйжасы өлкө экономикасын өйдөлөтүүгө салым кошкон жери жок» деген сын пикирлер да жок эмес. Мыйзам чыгаруу жыйынынын депутаты Ишенбай Кадырбековдун айтымында, азыр чет өлкөлөрдүн ири инвесторлору Кыргызстанга келген жери жок. Алар акчасын Орусия менен Казакстандын экономикасына салып жатат. Ири инвесторлорду Кыргызстандын салык, бажы жана башка төлөмдөр боюнча жүргүзгөн саясатынын туруксуздугу менен бюрократиялык тоскоолдуктар үркүтүүдө. Депутат Ишенбай Кадырбеков Кыргызстанга келип жаткан каражаттардыинвестиция эмес, кадимки эле карыз дейт:

- Бул инвестиция эмес, кадимки эле кредит, карыз. Инвестиция болсо алар акчасын берип, маселен бир курулушка салат. Өкмөткө анын эч кандай тиешеси жок. Өкмөт карыз алып, анын процентин бөлүштүрүп төлөп жатат. Азыр Бишкек-Ош жолун курууга кетип жаткан акчаны да инвестиция деп атап жатышат. Ал эч кандай инвестиция эмес, кадимки эле карызга келген кредит. Бишкектеги «Бета-Сторес» дүкөнүн курган киши - чыныгы инвестор. Ал дүкөндү курууга кеткен акчасын салып, азыр пайдасын көрүп жатат. Инвестиция деген ушу. Инвестиция келип жатат деп алдап, эле кредит алып жатышат. Биз инвестиция алуунун туу чокусуна 1993-жылы жеткенбиз. Андан кийин анын көлөмү кескин төмөндөгөн. Ага экономикалык саясатыбыздын туура эместиги, салыгыбыздын чоңдугу түрткү болгон. Азыр бизге инвестицияны эч ким берген жок.

Ал эми президенттин тышкы инвестицияларды тартуу боюнча атайын өкүлү Жоомарт Оторбаевдин айтымында, жаңы жылдан тартып чет элдик инвестицияга жакшы өбөлгө түзчү Эмгек, Бажы, Салык кодекстерине жана «Күрөө жөнүндөгү» мыйзамга өзгөртүү киргизүү тууралуу долбоорлор даярдалды. Андан тышкары техникалык жөнгө салуу концепциясынын жана «Жөнгө салууну кайра түзүү» концепциясынын долбоору даяр. «Алар кабыл алынса өлкөнүн инвестициялык абалы дагы бир баскычка көтөрүлөт», - дейт Ж. Оторбаев.
XS
SM
MD
LG