Линктер

бейшемби, 8-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 00:55

ИРАКТАГЫ АКЫРКЫ АБАЛ: ЖАҢЫ ЧАБУУЛ


Нарын АЙЫП, Прага Ирактагы куралдуу кагылышуулар уланууда, 7-январда Багдаддын алдындагы америкалык аскерий базага чабуул жасалгандан 35 солдат жараат алып, алардын бири кийин ооруканада каза болду. Ирактыктардын көңүлүн алуу үчүн болсо, америкалык жетекчилик туткунга түшкөн кээ бир жоокерлерди бошотууга киришти.

7-январда эртең менен Багдад шаарынын түндүк-батыш жагындагы амеркиалык базага минотеттон алты чабуул жасалган. Минанын баары аскерлер уктап жаткан казармага тийген, натыйжада бир солдат курман болуп, 34 адам жарат алды. Киркук шаарынын полиция башчысы Туран Юсуфтун айтымында, ошол эле күнү куралчандар шаардын мунай компаниясына чабуул жасагандан бир күзөтчү курман болуп, дагы үчөө жарат алды. Ошол эле Киркук шаарында белгисиздер Күрдистан социалисттик партиясынын кеңсесине граната ыргыткандан бир адам жарадар болду. Ирак согушу аяктады деп жарыяланган 1-майдан бери өлкөдө 216 америкалык жана 53 британиялык солдат курман болду.

Мындай чабуулдарды жасаган согушкерлерди таап, жок кылуу аракетинде коалициялык күчтөр да ар башка операция даярдап, аларды ишке ашырууда жана акыркы апталарда ондогон жоокер кармалды. Бирок кээде бейкүнөө адамдар да курман болууда. Мисал үчүн, 6-январда Фаллужа шаарында 37 жаштагы Хасан аттуу жигит жана анын 28 жаштагы жубайы Сузам Омар бейкүнөө ажал тапты. Окуяны көргөндөрдүн айтымында, алардын үйүн коалициялык аскерлердин танкы 200 метирден атып салган. Тамдын эки дубалы урап түшкөндөн, эрди-катын курман болду, башка бөлмөдө уктап жатып тирүү калган алардын беш баласы жетим калды.

Ушу сыяктуу окуяны көргөн жергиликтүү тургундар арасында америкалык аскерлерге каршы маанай күчөөдө. Оккупациялык аскерлер менен жергиликтүү калк ортосундагы мамилени оңдоп, кызматташууну күчөтүү максатында, туткунга түшкөн кээ бир ирактык жоокерлерди бошотуу чечими кабыл алынды. Ирактын убактылуу америкалык башкаруучусу Пол Бремер 7-январда Багдадда маалымат жыйынын өткөрүп, ал тууралуу атайын жарыялады: "Ирактыктар өз жердештери менен жаңы мамиле түзүшү үчүн бүгүн биз жүздөгөн туткундун бошотулушу тууралуу жарыялайбыз. Алар өз үй-бүлөлөрүнө жана досторуна кайтып бара алат. Эртең биринчи 100 туткун бошотулат".

Бардыгы болуп азыр америкалык аскерлердин колунда 12 миң 800 ирактык туткун бар, жакын арада алардын беш жүз алтысы бошотулат. Эркиндикке чыга тургандар менен атайын сүйлөшүү жүргүзүлүп, алардан жаңы бийликке жана америкалык башкаруучулукка колдоо көрсөтүү тууралуу убада алынууда. Аны менен катар, эски режимдин колго түшө элек кызматкерлерин кармап берүүгө көмөктөшкөндөр үчүн жаңы сыйлык берүү программасы түзүлдү. Ал жөнүндө Бремер өзү жарыялады: "Биз сыйлык программасын да жарыялайбыз. Иззат Ибрагим ад-Дурини кармоого алып келе турган маалымат үчүн, же ал өлгөнү тууралуу так кабар берген адамга 10 миллион доллар сыйлык ыйгарылат. Биздин кара тизмебизге кирген дагы 12 адамдын ар бири үчүн бир миллиондон сыйлык берилет".

Ирак согушу башталганда америкалыктар 55 адамдан турган тизме жарыялаган, алардын кырк экиси кармалган, 13 декабрда болсо америкалык аскерлер мурдагы президент Саддам Хусейнди дагы колго түшүрдү. Андан тышкары, дагы 30 адамдан турган жаңы тизме түзүлдү жана алардын ар биринин башы үчүн 50 миңден 200 миң доларга чейин сыйлык жарыяланды.
XS
SM
MD
LG