Линктер

ишемби, 10-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 15:08

ДЕПУТАТТАР МААЛЫМАТ КАРАЖАТТАРЫ ЖӨНҮНДӨГҮ МЫЙЗАМДАРГА ТОЛУКТООЛОР ЖАНА ӨЗГӨРТҮҮЛӨРДҮ КИРГИЗҮҮ БОЮНЧА КАЙЧЫ ПИКИРДЕ


Азиза Турдуева Мыйзам чыгаруу жыйынынын айрым комитеттеринде маалымат каражаттарына байланыштуу мыйзамдарга өзгөртүүлөр менен толуктоолордун киргизилишине байланыштуу мыйзам долбоору каралууда. Жакын арада бул маселе палатанын кароосуна сунушталат. Бирок, бул маселе боюнча палатанын депутаттары карама-каршы көз караштарын билдиришүүдө.

Өлкөдөгү маалымат каражаттарынын ишине байланыштуу мыйзамдарга сунушталган өзгөртүүлөр менен толуктоолордун эң негизгиси - Кылмыш Кодексинин 127-беренесинин үчүнчү бөлүгүн алып салуу болуп эсептелет. Мында «Ушактоо оор же өзгөчө оор кылмыш жасаган деген айыптоо менен коштолгондо,-үч айдан алты айга чейинки мөөнөткө камакка алынат, же үч жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат» деп каралган. Айрым депутаттар бул беренени алып салып, эркинен ажыратууну айып пул төлөө менен алмаштыруунун зарылдыгы жөнүндө айтышууда. Палатанын депутаты, коомдук бирикмелердин иштери жана маалымат саясаты боюнча комитетинин мүчөсү Оксана Малеванная буга байланыштуу мындай дейт:

Албетте, бул беренени алып салуу зарыл. Анткени, сөз эркиндиги - бул демокартиянын негизги принциптеринин бири. Бизде катардагы атуулдар тарабынан бул беренеге байланыштуу доо арыздар түшпөйт. Бул берене бир гана аткаминерлер (чиновниктер) үчүн гана иштеп жаткандай. Бул берененин алып салынышы журналисттер үчүн эркин жазууга көбүүрөөк шарт түзөт, чыныгы сөз эркиндигине жол ачат .

Ал эми депутат Кабай Карабековдун бул маселеге карата пикири мындай:

- Албетте, ар намыска шек келтирүү үчүн жазаны таптакыр алып салуу туура эмес, бирок, бул адамды үч жылга эркинен ажыраткыдай ушунчалык эле криминалдык иш эмес .

Бул маселе боюнча Жогорку Кеңештин депутаттары тарабынан ар кандай көз караштар айтылууда. Бир катар депутаттардын пикиринде, Кылмыш Кодексиндеги 127-берененин үчүнчү бөлүгү алынып салынса, анда маалымат каражаттары тарабынан кимдир-бирөөлөрдүн ар намысына, аброюна шек келтирген макалалардын жарыяланышына жол ачылат. Ошондуктан журналисттердин жоопкерчилиги каралган Кылмыш Кодексиндеги бул берени алып салуу азырынча эртелик кылат. Бул пикирди Мыйзам чыгаруу жыйынынын депутаты Алымбай Султанов да колдойт:

- Эмне себептен журналисттерге кандайдыр бир жеңилдиктер берилиш керек? Эгерде журналист билип туруп, адамдын аброюна шек келтирип материал жазса, ал мыйзам чегинде кылмыш жообуна тартылышы керек.

Депутат Ташполот Балтабаев Кылмыш Кодексинде каралган жаза өтөө мөөнөтүн алып салуу маселесине карата төмөнкүдөй оюн айтты:

- Жоопкерчилик эки тараптуу болушу керек. Эгерде атайын каралоо, шылдың кылуу максатында жазган журналисттер ири көлөмдөгү акча айыпка жыгыла турган болсо, анда журналисттерден кылмыш күнөөсүн алып салууга макул боломун, .

Маалымат каражаттарына байланыштуу дагы бир өзгөртүү өлкөнүн «Мамлекеттик акчалай жыйым жөнүндөгү» мыйзамынын 4-беренесине байланыштуу. Комитет тарабынан «адамдык аброюма шек келтирди» деген доо арыздар менен кайрылгандар үчүн талап кылынган акчалай айыптын жалпы суммасынан 5% өлчөмүн мамлекеттик бюджетке төлөнүшү каралган норма сунушталууда. Азыр болсо, доо арыз ээси, анын аброюна шек келтирилгендиги үчүн 500 миң сомбу, же 1 млн сом талап кылабы, төлөм катары 10 сом гана төлөйт. Айрым депутаттар белгилешкендей, бул өзгөртүү да маалымат каражаттарынын эркиндиги үчүн белгилүү деңгээлде ыңгайлуу шарт түзөөр эле.
XS
SM
MD
LG