Линктер

жума, 9-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 16:24

МАРАТ КАЙЫПОВ: КЫЛМЫШТЫ АЧПАЙ ТУРУП БОЖОМОЛДОРДУ ТӨГҮНДӨӨ - ЖООПКЕРСИЗДИК


Конституциялык Соттун мүчөсү Марат Кайыпов апта этегинде ооруканадан сакайып чыкты. Судья айдын башында белгисиз бирөөлөрдүн таягынан жабыркап, Бишкектеги № 4 оорукананын травматология бөлүмүнө жаткырылган. Жакында шаардык милиция сотко кол салуу менен байланыштуу окуянын саясат менен байланышы жок деп билдирди. Бирок, жабырлануучу мындай бүтүмдү жоопкерсиздик катары баалоодо. Ооруканадан чыгаар алдында кабарчыбыз окуянын чоо-жайын сурап Марат Кайыповго кайрылып, маек курган.

- Марат мырза, буюрса сакайып, ооруканадан чыгаарга жакындап калган экенсиз. Ушундан пайдаланып, жагдайыңызга байланыштуу өзүңүздүн пикириңизди угалы дедик. Тартип коргоо кызматы кырсыкка сизди тоноочулар кириптер кылды деп билдирди. Сиз кандай ойдосуз?

- Бишкек шаардык ички иштер башкармалыгынын башчысы Кеңешбек Дүйшөбаев пресс-конференция өткөрүп, өзүм теледен (сыналгыдан) көрдүм, “Кайыповго кол салуу талап-тоноо максатында жасалган” деп билдирди. Ошондой эле болсо экен деп кудайдан тилеп атам. Бирок, ошол милиция башчысы адегенде кылмышты ачып, ошол талап-тонойм дегендерди таап, далилдеп, анан айтса болмок.

Тилекке каршы, мага кол салган кишилер бир да үн чыгарган эмес. Башыма чаап, буттарымды сындырып атканда, буюмумду алам деп бирөө да аракет кылган эмес. Анан эки жолу башка ургандан кийин эле жыгылып калгам. Бирок, сезип аттым, көрүп аттым, бутумду талкалап атышканын. Буюмумду алам деген кишиге менин буттарымды сындырып кетүүнүн кажети бар беле деген суроо туулат. Алар кандай пайда болсо, бир заматта ошондой белгисиз жок болуп кетишти. Анан мен карандым, билип калайын деп. Кайда качты экен? Канча киши экен? Көрбөдүм. Анан үйдү көздөй сойлоп баратканда кафенин кароолчусу келип калды. Ошол киши мени үйгө жеткизди. Мүмкүн ошол кароолчу кафеден чыкканын көрүп качып кетишкендир, эгер тоноочулар болсо. Мен деле ошондой болсо экен деген тилектемин.

Себеби, бирөө-бирөөнө тапшырма берип, «кызматтан четтетип туралы» деп, же башка саясий себептер менен дайындалган кылмыш болсо, менин турмушум өзүмдүн жана үй-бүлө мүчөлөрүнүн өмүрүн коргоп, коркуп, алаңдап жашаган турмуш болот. Анын бетин ары кылсын. Ошон үчүн милиция бул кылмыш ачылгандан кийин гана «дайындалган кылмыш эмес, жөнөкөй уурулар экен» деп элдин алдына алып чыкса жакшы болмок.

- Окуяга байланыштуу өзүңүздө кандайдыр бир божомолдор барбы?

- Эки жылдан ашып кетти, Конституциялык сотто Феликс Куловдун арызы жатат. Биздин мыйзам боюнча иш ашып кетсе алты айдын ичинде каралып бүтүшү керек. Ар бир сот ишинин мөөнөтү бар. Себеби, ар бир иште адамдын тагдыры жатат. Тилекке каршы, ушул убакка чейин жүйөлүү себеби жок. Анткени, Конституциялык Сот ишке көмүлүп иштеп аткан жокпуз, бекер эле жүрөбүз. Ошон үчүн айтып атам, жүйөөлүү себепсиз эле ошол иш күндөн күнгө калтырылып, ушул убакка чейин дайындала элек. Экинчи ишке да бир жылдан ашып калды. Азыркы Эл өкүлдөр палатасынын Жогорку Сотунун жетекчиси Нэйля Бейшеналиеваны шайлаган токтому Конституцияга каршы келет деп да кайрылышкан. Бул дагы дайындала элек. Эмне себептен? Сурасам биздин жетекчибиз жообун айткан эмес.

Анан мен ушул жерде жатып ойлонуп атам: мүмкүн ал иштердин каралбай жатышына ыңгайлуу шарт түзүлбөй жаткандыр? Балким, ыңгайлуу шарттын түзүлбөгөндүгүнө мен себепкер болуп аткандырмын. Конституциялык Соттун жетекчисине «он жылдык мөөнөтүңүз бүттү, иштегенге мүмкүнчүлүгүңүз жок» деп айтып атсам. Анан ушул иштерди Баекова кошулуп караса, сөзсүз муну да айтмакмын, сиз катыша албайсыз, катышпаңыз деп. Бул - кызмат боюнча. Мындан тышкары, мага кол салуу боюнча гезиттерден окуп, ар кандай божомолдордун кээ бирөөнү туура таап атам. Мисалы, «Кыргыз Руху» жазыптыр, быйыл шайлоо компаниясы башталат, ошого карата жасалган иш эмеспи, деп. Мүмкүн ошондойдур. Өзүңүздөр билесиздер, Сузак жергесинде беш жыл мурун шайлайм деген элди чыркыратып туруп талапкердигимди алып салышкан. Азыр шайлоого барсак эл Кайыповду шайлайбыз деп эле күтүп тургандай сезилет мага. Бул эми божомол.

Андан тышкары дагы бир себепти жазышыптыр. «Кайыпов мурдагы иштеген жерлеринде көп кишилерге жаман көрүндү болгондур» деп. Чындап эле ойлоп көрсөм: мен Президенттик администрациянын юридикалык бөлүм башчысы, арбитраждык соттун биринчи орун басары болуп иштедим. Ага чейин тергөөдө иштедим. Өкмөттө жети жыл бөлүм башчы болдум. Анан ким билет, мамлекеттик кызматта жүрүп, бирөөнүн жеке кызыкчылыктарына каршы принципиалдуу иш кылып койгондурмун. Бирок, дагы бир жолу айтып койоюн, менин акчамды талап-тоноп кол салган эле кылмыш болсо экен деп кудайдан тилеп атам.

- Азыр эми сизди сабап кетүү окуясын иликтөө боюнча кандай иш-аракеттер көрүлүп атат? Кабарыңыз барбы?

- Мага кол салган күнү эле райондук ички иштер бөлүмү «каракчылык аракети» деп иш козгошкон. Эртеси күнү эле ишти Бишкек шаардык ички иштер кызматынын тергөө бөлүмү колуна алып, беш күн өткөндөн кийин, 12-январь күнү мени тергөөчү Самаков Бакыт жабырланган адам катары сурап, көрсөтмө алган. Сизге айткан божомолдорду ага да айтып, ошол божомолдорду тергеш үчүн башка берене менен иш козгоо керектигин, эгер, тоноо дегенде калган божомолдор иштелбей, оперативдүү иштер жүргүзүлбөй калаарын айткам. Тилекке каршы, эми бул маселени милиция карабайт. Ошондуктан, Кылмышты ачпай, кылмышкерлерди кармабай туруп, калган божомолдорду төгүндөө жоопкерчиликтүү жооп эмес.

- Мындан ары ишмердүүлүгүңүздү кандай улантасыз? Келээрки парламенттик шайлоого барышыңыз мүмкүнбү?

- Алтын баш аман калды, буюрса. Эң биринчи ден соолукту чыңдайын. Айыккандан кийин Конституциялык сотко барып иштейин деген ниетим бар. Иштеш керек, шайлангандан кийин. Ал эми депутаттыкка коюш жөнүндө айтуу азыр эрте го. Шайлоо өнөктүгү баштала элек. Шайлоо өнөктүгү башталгандан кийин шартка жараша карап көрөбүз.

- Рахмат, маегиңизге. Ден соолукта болуңуз.
  • 16x9 Image

    Бурулкан Сарыгулова

    "Азаттык" радиосунун Бишкек кеңсесинин баш редактору. Кыргыз Мамлекеттик улуттук университетинин журналистика факультетин бүтүргөн.

XS
SM
MD
LG