Линктер

бейшемби, 8-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 14:05

Аскар Акаев «Кумтөрдүн» акциялары жана тышкы карыз жөнүндө


Чолпон Орозобекова, Бишкек Президент Аскар Акаев «Кумтөрдүн» акцияларынын эл аралык биржада сатылышынан түшкөн 85 миллион доллар каякка жумшаларын жарыя кылды. Мамлекет башчынын айтымында, ушуга чейин «Кумтөрдүн» тегерегинде талаш- тартышты оппозициялык маанайдагы депуттар көбүртүп келди. Ошол эле учурда айрым саясатчылар Аскар Акаевдин колунда «Кумтөр» тууралуу толук маалымат бардыгынан күмөн санашууда.

«Кумтөр» жөнүндө пикирин Аскар Акаев улуттук телеканал аркылуу болгон түз байланышта эки күн катар айтты. Мамлекет башчынын пикиринде, бир канча жылдар бою оппозициялык маанайдагы саясатчылар «Кумтөрдүн» тегерегинде сөздү көбөйтүп, көбүртүп жабыртып келишти. «Азыркы бийлик өз турумунда катуу туруу менен алысты көрөбилгендигин көрсөттү» дейт Аскар Акаев. Мамлекет башчынын айтымында, Кумтөр азыр кыргыз экономикасына зор салымын кошуп, ал эми азыркы күндө анын акцияларын эл аралык биржада сатуудан түшкөн 85 миллион долларды каякка жумшоо маселеси турат:
- Биздики туура чыкты, Кумтөр азыр өлкөнүн экономикасына жана элине пайда алып келип атат. Эми мен зор канааттануу менен биздин үлүштөгү акцияларды эл аралык финансылык биржага коюудан бир топ каражат тапканыбызды кабарлагым келет. Андан мурда биз Кумтөрдү ийгиликтүү реструктизациялаганга үлгүрдүк. Биздин акциялардын кайсы бир бөлүгүн сатуудан биз 85 миллион АКШ доллар көрдүк. Биз бул акчаны жалаң социалдык, өтө зарыл, эртеңкиге калтырууга мүмкүн болбой турган билим берүү, саламаттык сактоо тармагындагы жана жумуш ордуларын түзүү боюнча долбоорлорго жумшайлы деген чечим кабыл алдык,- деди Аскар Акаев.
Мамлекет башчынын айтымында, бул каражаттын жардамы менен өлкөдө ипотекалык ыкма менен үй куруу жана узак мөөнөткө кредит берүү турмушка ашырылат. Түз байланышта айтылган мындай ойдон кийин айрым саясатчылар жана депутаттар мамлекет башчынын «Кумтөрдүн» айланасындагы жагдайлар боюнча кабары жок окшойт дешет. Жогорку Кеңештин депутаты Орозбек Дүйшеев Кумтөр бизге мындан бир кыйла көп киреше алып келмек деген ойдо:
- Президент бул жаатта толук кабары жок адамдай сүйлөдү. Биринчиден, Кумтөрдүн курулушунда негизсиз эле 176 миллион сомго кымбатка түшүп, 300 миллион долларга чукул каражат түшпөй калган. Акцияларды сатып жыргап калдык дегени туура эмес, ошол акциялардын бизге эмдиги жылы 60 миллион доллар дивиденд көрмөкпүз. «Кумтөрдү» болсо сатып атабыз. Ушул сатылган акциялар дагы арзан кетип калганы дайын болуп отурат. Себеби, соңку маалыматтарга караганда, эл аралык рынокто «Кумтөрдун акцияларынын баасы бир кыйла өсүптүр,- дейт Орозбек Дүйшеев.
Түз байланыш учурунда президент Аскар Акаев Кыргызстандын тышкы карызы боюнча оптимисттик көз карашта сүйлөдү. Анын айтымында, 2005- жылы март айында Париж клубу Кыргызстандын карызынын эки тараптуу келишим аркылуу алынган кайсы бир бөлүгүн жоюп жана реструктуризациялап берет. Аскар Акаев Германия, Орусия жана Жапония өңдүү негизги донолордун Париж клубунда колдоп беребиз деген убадасын алыптыр. Кыргызстан Эл аралык валюта кору менен кол коюлган меморандумдун үч жылдан берки талаптарын кыйшаюусуз аткарып келди. Мунун жыйынтыгы катары Париж клубу өлкөнүн тышкы карыз жүгүн жеңилдетип бериши керек эле. Бирок, бул маселени Эл аралык валюта кору бир жылдан бери улам создуктуруп келатат. Байкоочулардын баамында, кыргыз бийлигинин айрым кадамдары жана өлкөдөгү саясий кырдаал терс таасирин тийгизүүдө. Жогорку Кеңештин депутаты Бектур Асанов кыргыз бийлиги адам укуктарын жана сөз эркиндигин сактап, демократиялык жараяндарга бут тоспогондо тышкы карызы азыркыдан бир кыйла аз болмок деген ойдо. Ал эми кай бир эксперттер жаңырган жылы март айында Кыргызстандын тышкы карыз маселесин Париж клубу карабайт деген ойлрун айтышууда. Мындай пикирдеги байкоочулардын баамында, Париж клубу бул маселени чечеби же дагы белгисиз мөөнөткө калтырабы 2005- жылдагы шайлоолрдун жүрүшү жана жыйынтыгы көрсөтөт дешет.
XS
SM
MD
LG