Линктер

logo-print
жекшемби, 04-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 02:01

ШАЙЛООНУН БИРИНЧИ СЫНООСУ: МӨРӨЙ КИМДИКИ?


Өкмөттүк маалымдоо каражаттары парламенттик шайлоонун алгачкы сыноосунда оппозиция ийгиликке жете албай, өкмөтчүл партиялардын мөрөйү үстөм болгонун байма-бай жарыя кылууда. Конституцияга өзгөртүү киргизүү менен быйылкы бийлик алмашууга таасирин тийгизиши ыктымал делинген бул парламентке бийликке моюн суна бербеген адамдар келди деген да ойлор бар.

Президент А.Акаев бийлик каршылаштары аны кызматтан кетирүүнүн амалдарын жасап, бирок буга чейин бир да ирет жеңишке жетише албай келгенин 27-февралда журналисттер алдында дагы бир ирет эскертип өттү:

- Бул оппозициянын демилгеси. Алар президент Акаевди кызматтан кетире албай убара тартып келишүүдө. Ошондуктан алар америкалык конгресчилердин колу менен президент кызматын жоюп салгысы келишет. Мен ушундай түшүндүм. Биздин Конституцияны эми жалаң гана парламенттик башкарууга ылайыктап өзгөртүү калды. Башка жол жок,- дейт президент А.Акаев.

Он беш жылдан бери бийликте туруп конституциялык үч мөөнөттү аягына чыгарып аткан президент А.Акаев жаңы парламенттин колу менен Конституцияга кезектеги өзгөртүүнү киргизип, бийлик тең салмагын эми Жогорку Кеңешке оодаруу аракетине киришерин оппозиция кыйладан бери эле айтып келатат. Ошондон парламенттик шайлоого бийлик менен оппозиция өзгөчө үмүт артып, депутаттыкка кимдер келери чоң саясий өң-түс алып кетти.

«Жаңы багыт» саясий кыймылынын жетекчиси Муратбек Иманалиевдин пикиринде, бул таймашта оппозиция да, бийлик дагы утушка ээ боло алган жок:

- Менин оюмча, оппозиция деле утулду, бийлик деле утулду. Оппозицияда биримдик жок, талапкерлердин иштери боюнча координация жок болуп калды. Мына, биринчисинен кийин 31 киши депутат болуп калышты, алардын көбү бизнесчилер, ишкерлер. Бул депутаттар бийликке деле моюн бербейт. Бийлик айткандын баарын аткарбайт.

Кыргызстан элдик кыймылынын жетекчиси Курманбек Бакиев бийлик шайлоо атаандаштыгына жыл мурун даярданып, айрым жерлерде эл көңүлүн алууга аянбай каражат жумшаган деген пикирде.

- Кандайдыр бир деңгээлде шайлоо жыйынтыгы бир жыл илгери эле аныкталган. Ага далил болчу фактыга токтоло кетейин. «Атаке баатыр» деген кайрымдуулук фонду түзүлгөн. «Бишкек таймс» гезитинин маалымдашынча, 2004-2005-жылы фонд Кемин менен Чүй районундагы мектептерге 500 миң сом жардам берген. Социалдык колдоого 30 миллион сом бөлгөн. Фондду Айдар Акаев жетектейт. Бир жыл мурун социалдык дем-шык берүү, абийирдүү башкаруучулар маалында кимдин кайсы жерден коюлары аныкталган.

Кыргызстан элдик кыймыл жетекчисинин орунбасары Ишенгүл Болжурова парламент шайлоонун алгачкы сыноосунан оппозиция менен эл жеңишке жетишти деп эсептейт:

- Шайлоонун кийинки сыноосунда 45 орунду талашуу бул эл менен оппозициянын жеңиши деп ойлойм. Оппозиция бул күрөштөн мындан да тажрыйбалуу болуп, биригип экинчи этапка өтүүдө.

Кыргызстандагы парламент шайлоо бул ирет да Европадагы коопсуздук жана кызматташуу уюмунун сынына туш болду. Анын алдында демократия жана адам укугу жаатында Кыргызстанда олуттуу мүчүлүштөр орун алгандыгын АКШ Конгресси атайын белгилеген. Батыштан чыккан сын пикирди илгиртпей кабыл алууга маш кыргыз бийлиги бул ирет каш кайтарып, ага кыйла чычалабыраак мамиле жасады.
XS
SM
MD
LG