Линктер

logo-print
ишемби, 03-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 17:54

АНЖИЯН КООГАСЫ ҮЧҮН КЫРГЫЗСТАНДЫН ҮЧ АТУУЛУ ДА АЙЫПТАЛУУДА


Чолпон Орозобекова, Бишкек Ташкенде Анжиян козголоңуна катышы бар делген адамдардын үстүнөн сот уланууда. Алгачкы сот жараянында айып тагылып жаткан 15 адамдын үчөө кыргызстандык. 26-сентябрдагы сот жараянында кыргызстандык Жахонгир Бурханов Ош облусундагы Тээке деген жерде курал кармаганга үйрөнгөндүгү тууралуу көрсөтмө берди. Ташкендеги бул сот жараяны кыргыз коомчулугунда ар кыл пикирлерди жаратууда.

Ырасмий Ташкен Анжиян козголоңуна катышкан деген айып менен 120дай адамды камакка алган. 21-сентябрда 15 адамдын үстүнөн башталган сот жараянында үч кыргызстандык атуулга да айыптар тагылууда. Араван районунда төрөлгөн Лаачынбек Иманкулов 13-майда кыргыз-өзбек чек арасын кесип өтүп, куралчан топко коушулган жана акимчиликтин имаратын басып алууга катышып, андагы барымтадагы адамдарды өлтүрүүгө катышкан, деп айыпталууда. Ош облусунун туругуну Валимжан Эргашев коркутуу менен көпчүлүк атуулдарды козголоңго катышууга мажбурлаган, акимчиликке чабуул жасаган деп күнөөлөнүп жатат. Ош облусунун дагы бир туругуну Жахангир Бурханов аскердик бөлүккө жана тергөө абагына чабуул жасоого, Чулпан көчөсүндө элге ок атууга катышкан деп айыпталууда.

26-сентябрда болгон сот жараянында Жахангир Бурханов көрсөтмө берип жатып, Кыргызстандын аймагында Тээке деген жерде курал кармаганга үйрөнгөнбүз деп айткан:

- Бизди үчөөбүздү Тээке деген жерге алып барышты. Биз барганда биз билген адамдардан сырткары дагы үч бейтааныш адам бар экен. Биз саламдашып учураштык. Ошол жерден Акром Мамадалиев Мамед деген бир кишини тааныштырды. Көзү көк, сакалчан киши экен. Акрам силерди ушул киши окутат деди. Биз бир бөлмөгө кирдик, анан ал бизди куралды кантип чечип, кайра кантип чогултушту үйрөттү, - деди сот жараянында Жахангир Бурханов.

Муну Өзбекстандын маалымат каражаттары жазып чыгышты. Буга чейин да өзбек бийлиги Анжиян козголоңун даярдоодо согушчандар Кыргызстандын аймагында аскердик даярдыктан өтүшкөн деп айыптаганы бар. Бирок муну Кыргызстандын атайын кызматтары жокко чыгарган.

Сот жараянында кыргызстандык атуулдардын минтип көрсөтмө бериши кыргыз коомчулугунда ар кыл пикирлерди жаратты. Ош шаарындагы «Акыйкат жана сот адилеттиги» укук коргоо уюмунун лидери Изатулла Рахматуллаев бул адамдар басым алдында ушундай көрсөтмө берип жатышы ыктымал дейт:

- Мен ошол көрсөтмөлөрдү телевизордон угуп алып, кыжырым келди. Чындыкка такыр коошпогон сөздөрдү айтып атышпайбы. Эми бул тергөө иштери кандай болуп атканы белгилүү да. Алар мындай сөздөрдү басым алдында айла жок айтып атышы ыктымал.

Кыргыз бийлиги буга чейин да Кыргызстандын аймагында эч кандай согушчандар даярдалган эмес деп ырасмий Ташкен койгон айпытарды четке кагып келген. Коргоо министринин милдетин аткаруучу Исмаил Исаков минтип мажбурлап айттырууга Өзбекстанда толук шарт бар дейт:

- Кыйноо деп айта албайм. Бирок минтип айттырганга Өзбекстанда толук шарт бар. Бул сөздөр чындыктан алыс. Эч кандай согушчандар даярдалган эмес биздин аймакта.

Айрым байкоочулар бул атуулдарды эң жогорку жаза күтүп турганын айтышууда. Бирок өзбек бийлиги жакында эле өлүм жазасын жоюуга кадам ташатагандан кийин, демек, өмүр бою темир торго камалышы ыктымал, дешет талдоочулар:

-Анжиян окуясынан кийин эл аралык нормага жакындыгын көрсөтүп, Өзбекстан өлүм жазасынан баш тартпадыбы. Бирок бул балдар 20 жылга, 30 жылга кесилииш ыктымал. Күнөөсүз туруп бир күн камакта отуруш оңой эмес да. Бул сот адилет болот деген ишеним аз болуп атат,- дейт «Атуулдук коом коррупцияга каршы» бейөкмөт уюмунун жетекчиси Төлөйкан Исмаилова.

Кыргызстандын атуулдук коом өкүлдөрү өзбек бийлигине эл аралык коомчулук аркылуу таасир этүү аракетин жасап көрүшкөн. Бирок алар эми бул окуяларга тарых өзү таасир берет, деген ойлорун айтып жатышат.
XS
SM
MD
LG