Линктер

logo-print
жекшемби, 04-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 22:56

ЭНЕРГЕТИКА ТАРМАГЫНДА КОРРУПЦИЯНЫН КЫЛЫ КЫЙШАЙГАН ЖОК


Кабыл Макешов, Бишкек Жайыл районунун аймагында “Карабалта” подстанциясынын ачылыш аземи 22- декабрга - энергетиктердин кесиптик майрамына туш келди.

Ушул жылдын ноябрь айында 92 километр аралыкка 220 киловольттуу Фрунзе- Аларча электр линиясы пайдаланууга берилсе, 22- декабрда 65 миллион сомго “Карабалта” подстанциясы кайра курулуп, Түштүк аймагында кышкысын электр жарыгы өчпөй турганын өлкөнүн биринчи вице-премьер-министри Медетбек Керимкулов билдирди.
- Ачылышы энергетиктердин майрамына туш келген бул подстанцияны пайдалануу менен Түндүк аймагы электр жарыгы менен үзгүлтүксүз камсыз болот. Алыс аралыктарга электр кубатын жеткирүүгө өбөлгө түзүлүп олтурат. Эмдиги жылы Түштүк аймагына да подстанциялар курулат.

Энергия бөлүштүрүүчү компаниялар карыздарды убагында төлөбөгөндүктөн ремонт жабдуулары алынбай, жумушчулардын айлык акылар өз убагында берилбей жатканын жана энергетикалык обьектилерди курууга, капиталдык ремонт үчүн каражат зарыл болуп турганын “Кыргызстандын улуттук электр тармагы” акционердик коомунун башкы директору Салайдин Авазов билдирди:
-Энергетика тармагынын каржылык маселеси энергияны бөлүштүрүүчү компанияларга байланыштуу. Тилекке каршы, алар биздин ишке көмөкчү болуунун ордуна 2 млрд. сом карызын төлөбөй кендирди кесип жатат. Ошонун айынан капиталдык ремонт иштери үзгүлтүккө учурап, калкты электр жарыгы менен камсыз кылуу учур талабына жооп бербей турат. Баткен облусу Тажикстандан электр энергиясын алып, аларга көз каранды болууда. Эмдиги жылы Баткен жергесине дагы подстанцияларды куруу планы бар.

Өлкөнүн энергетика тармагы коррупцияга батып турганын, көзөмөлдүн жана жоопкерчиликтин жоктугунан электр энергиясы уурдалып жатканын, ГЭСтердин жабдуулары эскирип, керектен чыгып, жаңыланууга муктаж экенин Жогорку кеңештин депутаты Осмонбек Артыкбаев маалымдап, бул тармакты менчиктештирүүгө каршы экенин билдирди:

- Канча жылдан бери үзгүлтүксүз иштеп келаткан ГЭСтердин жабдуулары эскирип, айрымдары иштен чыгуу авариялык коркунучунда турат.Экинчиден ГЭС курулушунун мыкты адистери айлыгынын аздыгынан, камкордукка алынбагандыктан, социалдык маселелери чечилбегендиктен башка өлкөлөргө кетип калышты. Ал түгүл бул тармактын сырын беш колундай билген кыргыз улутунун өкүлдөрү дагы чет мамлекеттерге кетүүгө аргасыз болуп жатканы өкүндүрөт. Энергетика тармагында структуралык жетекчилик жакшы жолго коюлбай, бир ууч чиновниктердин байып, алардын кызыкчылыгы үчүн гана иштеп жатат. Ушундай көрүнүш ыңкылаптан кийин дагы уланып, коррупция жоголбой дале өрчүп баратат. Бул тармакты тартипке келтирип, уурдоону токтотпосок анда кыйын абалга туш болобуз.

Кыргызстанда жалпы электр энергиясын көзөмөлгө алган бирдиктүү мекеменин жоктугунан энергияны уурдоо, бул тармакта коррупция өөрчүп кеткенин эксперттер айтып келишет. Электр энергия тармагын тейлеген өзүнчө иш жүргүзгөн 7 мекеме- ишкана бар. Электр энергиясын иштетип чыккан “Электрстанция” мекемесин менчикке берүүгө адистер каршы пикир айтып жүрүшөт. Ал эми өндүрүлгөн электр энергиясын аралыкка жеткирүү милдети “Кыргызстандын улуттук электр тармагы” акционердик коомуна жүктөлгөн. Алар 6 миң 635 километр аралыкка электр кубатын жеткирсе, анын 541 километри 500 киловольт кубаттуулукта болсо, калганы 220 жана 110 киловольт менен подстанцияларга жеткирилет. Ошондой эле электр энергиясын өлкө боюнча бөлүштүрүүчү 4 мекеменин дебютордук карызы 2 млрд. сомдон ашып калды.

Кыргызстандан экономикасынын негизги тармактарынын бири- электр энергетикасы. Өлкөдө жалпысынан жылына 13 млрд.кВт-саат электр энергиясы өндүрүлсө дагы аны сатуудан 13 млрд сомдун ордуна 3 млрд. сом гана чогулуп, энергияны өндүрүүгө кеткен чыгымды араң толтуруп жатат.
XS
SM
MD
LG