Линктер

жекшемби, 11-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 16:25

“АДЕГЕНДЕ МЕКТЕБИҢДИ АЙТ, МЕН АНАН МЕКЕНИҢ


Кыргызстанда зордук-зомбулук жасаган 14 жашка чейинки өспүрүмдөрдү жазага тарта турган мыйзамдар жок. Мектеп окуучуларынын арасында жарым криминалдык мамиле көнүмүш көрүнүшкө айланды, деп коңгуроо какты “Аргументы и факты в Кыргызстане” гезити. Өткөн кышта Бишкек төбө чачты тик тургузган окуяга күбө болду. Шаар мектептеринин биринин спорт залына кадимки эле окуучуну асып кетишти. Кылмышкер ким экендигин издеп убара тартышкан да жок. Бирок аны өзү менен эле чогуу окугандар жасаганы сокур кишиге деле белгилүү болучу деп белгилеген гезит, мугалимдердин байкоосунда мектеп окуучуларын эки категорияга, биринчисине-кандай жолдор менен болбосун чөнтөктүк тыйын табууга аргасыз болгон, жетишсиз үйбүлөдө өскөн, экинчисине- өзүнөн алсыздарга ар дайым үстөмдүк кылып, басынтып тургусу келген, жетиштүү үйбүлөдө өскөн балдарды кошсо болорун жазат. Мектеп биздин коомдун күзгүсү, “Адегенде мектебиң жөнүндө айтып берчи, мен анан сага Мекениң кандай экенин айтып берейин” деп бекеринен айтышпайт. Рыноктук экономиканын ордуна биз жакырчылык менен жумушсуздукту, үйбүлөлүк зордук-зомбулук менен ыймандын кыйрашын, эл багам деген атка минерлердин жанды жеген жалган сөздөрү менен жалаңкычтай жеп-ичкичтигин, талап-тономой өнөрү менен ууру-кескилигин алдык. Көркөм дүйнө көр дүйнө менен алмашты. Көркөм дүйнөсү байлар бааланбай, көр дүйнөсү байлар бааланды. Мына ушулардын баары айланып барып эртеңки келечегибиз болгон мектептеги балдардын башына союл болуп согулууда дейт.

Гезит мындан тышкары КР УИА сейсмология институтунун деректири Канатбек Абдрахматов менен аңгемелешет. Деректир мындан ары Түштүктө жер титирөө токтойт деп айталбасын, анткени Кыргызстан сейсмикалык жактан жандана баштаган жолго түшкөнүн, жыл ичинде Фергананын түндүгүндө 6-7 баллдык жер титирөөлөр болуп турарын, мындай силкинүүлөр Алай менен Ысык-Көлдүн чыгыш жактарында да болорун айтат. Экологдор Камбар Ата ГЭСтеринин курулушу кырсык апкелет деп жер сабап жатышат, бул канчалык жөндүү деген суроого, доктор Канатбек Абдрахматов Камбар Ата ГЭСтеринин каскаддары чындыгында эле сейсмикалык опуртал жайга курулганын, кокустан күчтүү жер силкинүү болсо плотинаны шыпырып кетерин, эгер ушундай болсо андан атып чыккан суу жолундагынын баарын тып-тыйпыл кыларын, илгерки совет доорунда Камбар Ата ГЭСтеринин техникалык-экономикалык жагдайын иликтөө иштери бүтпөй калганын, ошого байланыштуу ал жердеги абал оңой эместигин баяндайт.

Ушул эле гезит көрүнүктүү түрколог Лев Гумилевдун: “Эл башкаруучулардын ишинин ийгилиги анын айланасындагылардын талантына жана жанын аябай чын пейилден жардам беришине жараша болот” деп айтканын шилтеме кылып, “Ак жол, Кыргызстан” партиясы президент үчүн ушинтип иштеп бере алар бекен деген суроону коет. Талаш жок. “Ак жол” азыр өбө тургандай да, сөгө тургандай да иш кыла элек. Бирок күчтүү парламентсиз Кыргызстанда демократиялуу өлкө куруу мүмкүн эмес. Мунун айныксыз чындык экендигин каалаган саясат таануучулар далилдеп бергенге даяр. Бирөөнүн көзүн карабай өз алдынча саясый күч катары чыкканда гана парламент ошончолук кудуреттүү да, абройлуу да болот. Бийликтин эзелтен келаткан жол-жосуну боюнча Мыйзам чыгаруу бийлиги биринчи, ал эми президент башында турган аткаруу бийлиги экинчи болуп эсептелет. Бирок тилекке каршы постсоветтик алкактагылардын баарында булардын орду алмашкан бойдон келатат. Эми мына ушул, бир караган көзгө биримдиктин уюткусундай сезилген“Ак жолдун” алдыдагы жолу кандай болот? Көзкарандысыз социолгоиялык иликтөө институтунун деректири Раиса Полякованын ою боюнча “Ак жолдун” фракцияларынын ичинде да, бүтүндөй партиянын ичинде да уюган биримдик бар деп айтууга болбойт. Анын үстүнө эл ишениминен депутат болуп келгендердин көбү өз чөнтөктөрүн толтуруш үчүн жана депутаттык кол тийбестик үчүн гана келди деген түшүнүк өчө элек. Антсе дагы партиянын ичинде өлкө тагдыры деп чындап башын сайып иштечүлөр деле жок эмес. Бирок алардын карааны көпчүлүк “акжолчулардын” далдасынан көрүнбөй кала берет. Демек Кыргызстандын бийлиги үчүн күчтүү демократиялык өлкө куруунун зарлдыгы жок деген ой туулат, деп жазды.

“Комсмольская правда Кыргызстан” гезити “Кошелек” деген рубриканын алдындагы макаласынын атын “Жаңы жылыңыздар менен!”, “Жаңы инфляцияңыздар менен!” деп атап, казактардын тайм-аут алганына карабастан Кыргызстанга келип жаткан капиталдын агымы уланып жатканын, бул “агым” инфляциянын агымы болорун, товарлардын баалары өйдөлөөрүн, өйдөлөп эле тим болбой, непадам жердин жети кабат наржагынан экономикалык кризис чыкса, эмнегедир адегенде анын айлана-тегерегиндегилерине тийбестен түптүз келип эле биздин Кыргызстанды башка чабарын, асыресе ушинтип дүйнөнү ала жыгылып айтканды кыргыздын Улуттук Банкы жакшы көрөрүн, Банк өз элине кандай шарттарда ушундай кыйынчылык болорун, кайсыл жыл кандай болорун билип турса да айтпастыгына окурмандарынын көңүлүн бурду.

Шайлообек ДҮЙШЕЕВ.
XS
SM
MD
LG