Линктер

logo-print
дүйшөмбү, 05-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 04:57

Дүйнөлүк банк эл аралык коомчулукту азык-түлүккө баанын --> http://rfe.azattyk.org/rubrics/economics/ky/2008/03/C085390A-4AA1-471B-8822-FA23785BCB15.asp асмандоосуна каршы өз аракеттерин координациялоого чакырды. Бул эл аралык каржы уюмунун көз карашында, энергия менен азык-түлүктүн баасы өсүп жатканынан улам азыр чукул чараларды көрүү зарыл. Антпесе ачарчылык менен чала тоютка кабылгандардын саны көбөйөт.

Вашингтондо 2-апрелде сүйлөгөн сөзүндө Дүйнөлүк банктын президент Роберт Зоелик азык-түлүк баасынын асмандап бара жатышына чоочулоо билдирип, ыктымал кризисти алдын алуу үчүн эл аралык коомчулук эриш-аркак аракеттенүүчү учур келгенин белгиледи:

-Азык –түлүк саясаты жогорку саясий деңгээлдеги көңүл бурууга муктаж. Себеби бир да өлкө, бир да топ бул ич-ара байланышы бар көйгөйдү жалгыздап чече албайт. Биз муктаждарга жардам берүүнү дароо башташыбыз зарыл. БУУнун Азык –түлүк программасы азык-түлүккө чукулунан жаралган суроо-талапты орундатуу үчүн кошумча 500 миллион долларга муктаж экенин айтыууда. АКШ, Евробиримдик, Жапония жана башка өнүккөн өлкөлөр бул тартыштыкты жабуу үчүн тезинен чара көрүшү абзел. Антпесе, көптөгөн адамдар жапа чегет жана ачарчылыкка кабылат.

Дүйнөлүк банктын президенти келтирген статистикалык маалыматка караганда, 2005-жылдан бери азык-түлүктүн негизги түрлөрүнүн баасы 80%га өстү, өткөн айда күрүчтүн наркы акыркы 19 жылдагы, ал эми буудайдыкы соңку 28 жылдагы эң жогорку чекке чыкты, же акыркы 25 жыл ичиндеги орточо баадан эки эсеге кымбаттады. Балким бул фермерлер үчүн жакшы жаңылык болгону менен жакыр-жалчылар үчүн түйшүккө айланууда.

Роберт Зоелик өз сөзүндө азыркы кырдаалдан чыгуу үчүн эл аралык коомчулукту "Жаңы иш" баштоого чакырды. Анын алкагындагы аракеттер Кошмо Штаттарда өткөн кылымда президент Франклин Рузвельт көргөн чараларга үндөшүп кетет.

1930-жылдары Улуу депрессиянын орто ченинде президент Рузвельт мекенинде элдин экономикалык каатчылыктан аман калышы, өлкөнүн кайра жандануусу үчүн реформа программаларын, өкмөттүк жардамдарды ишке киргизген.

Дүйнөлүк банктын президентинин пикиринде, ал айтып жаткан "Жаңы иш" боюнча азык-түлүк жардамы бажы тарифтерин азайтуу, өнүгүп келе жатан өлкөлөрдүн фермерлеринин эл аралык рынокко чыгуусун жеңилдетүү үчүн глобалдык соода келишими менен чогуу каралуусу керек:

-Дүйнөлүк банктын тобу дүйнөнүн 33 өлкөсү азык-түлүктүн жана энергиянын кымбаттоосунан улам потенциалдуу социалдык толкундоолор алдында турат деп баалады. Бул өлкөлөр үчүн тамак-аш керектөөнүн жарымдан үч чейрегине чейинкисин түзөт. Демографиянын көрсөткүчтөрү, диетанын өзгөрүшү, энергиянын баасы, биоотун , климаттын өзгөрүшү кымбат жана туруксуз баа бизди али алдыда жылдар бою коштоп жүрөрүн ишара кылууда. Биз глобалдык азык түлүк саясатында жаңы ишке муктажбыз. Ал жаңы иш ачарчылыкка жана чала тоютка тиешелүү көйгөйлөргө, азык-түлүк менен камсыздоого гана эмес анын энергия, түшүм, климаттын өзгөрүшү, инвестиция, аялдардын обочодо калышы, экономиканын серпилгичтиги жана өсүш менен өз ара байланышына да көңүл бурушу керек.

Роберт Зоелик ошондой эле дүйнөнүн бай жана кубаттуу өлкөлөрүн 3 триллион долларды түзгөн алтын-валюта резервинин жок дегенде бир пайызын Африканын айыл-чарбасына инвестициялоого чакырды. Дүйнөлүк банктын өзү болсо Африкага багытталган айыл–чарба жардамын эки эсе көбөйтүп, 800 миллион долларга чыгарат.
  • 16x9 Image

    Улан Алымкул уулу Эшматов

    "Азаттыктын" Прагадагы кеңсесинин кызматкери, журналист, саясат жана экономика тармактары боюнча адис. Кыргыз улуттук университетинин журналистика факультетин аяктаган.

XS
SM
MD
LG