Линктер

шейшемби, 6-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 18:27

Кыргызстанда Жогорку Кеңештин комиссиясы эл ичинен арыз-даттануулар көп болгон мектептерди текшерип, ата-энелерден каражат тартуу жана пайдаланууда көптөгөн мыйзам бузуулар орун алып жатканына күбө болду.

Шайлоочулардан түшкөн көптөгөн арыз-даттануулардан кийин Жогорку Кеңештин чечими менен түзүлгөн комиссия жалпы билим берүүчү мектептерде окуу-тарбия иштеринин деңгээлин жана каржылык-чарбалык ишмердигин текшерип чыкты. Текшерүүнүн жыйынтыгы боюнча парламенттик угуулар өткөрүлүп, орун алган оош-кыйыштар жана кемчиликтерди четтетүү боюнча чаралар көрүлөт.

Текшерүүгө түздөн түз катышкан депутат Гүлжамал Султаналиеванын айтымында, мектептердин каржылык-чарбалык ишмердигинде мыйзам бузулган фактылар көп экенин көрсөттү. Бул биринчи иретте ата-энелерден акча чогултуу жана пайдаланууда аша чапкан көрүнүштөр жөнүндө болуп жатат. Ата-энелерден акча чогултуу жана аны каалагандай калчап пайдалануу шаар жеринде эле эмес, бардык мектептерге мүнөздүү көрүнүш болуп калган:

- Акча чогултуу фактылары Бишкек шаарында эле эмес, Ош шаарында жана райондордо орун алууда. Айрыкча, Бишкектен сырткаркы мектептерде акча чогултуу одоно мыйзам бузуулар менен болуп жатат. Акча махинациясын жасаганда жок дегенде документтерди тууралап коюшат го, ошол кагаздарды да туураланбай, мыйзам бузуулар болуп жатканына күбө болдук,-деди Гулжамал Султаналиева.

Өкмөт окуу китептеринин акысына жана мектептердин ремонтуна ата-энелерден акча жыйноону токтотуу боюнча чечим алганына эки жыл болуп калды. Окуу китептерин чыгарууга жана мектептерди оңдоп түздөө иштерине эки жылдан бери каражат мамлекет казынасынан бөлүнүүдө.

Эгемендик жылдарынан тартып 2006-жылга чейин окуу китептердин акысына жана мектептерди оңдоп түздөө ата-энелердин мойнунда болуп келген. Бирок Өкмөт чечиминен кийин деле мектептерде акча жыйноо көрүнүштөрү токтогон жок. Буга мектеп директорлорунун өзүнүн жообу бар.

Бишкектеги №79 мектептин директору Жайнагүл Сапалованын айтымында, мамлекеттик каржылоо каат болуп жаткан шартта ата-энелердин каржылык колдоосу болмоюнча мектептерде окуу-тарбия ишин талаптагыдай жолго коюу кыйын:

- Мектептерде ата-энелердин жардамысыз мектепти кармап туруу өтө кыйын. Өкмөт мектепке жетишерлик деңгээлде жардам бере албайт. Эгерде ата-энелер жардам бербесе, биз коңшу мамлекеттерден бир канча жыл артта калабыз. Анткени сапаттуу сабак бериш үчүн техникалык окуу каражаттары зарыл. Азыркы убакта биз сыяктуу жөнөкөй мектептерде бир эле компьютердик класс болбосо, башка сабактар үчүн мындай каражаттар түшүбүзгө да кире элек. Акчаны көп чогултуп аткан мектептер ушуга жетишип калышты. А биз сыяктуу жөнөкөй мектептерге жөн гана компьютерлерди оңдош үчүн, суу түтүктөрүн, чорголорду оңдош үчүн, жада калса бор сатып алыш үчүн жардам керек. Мамлекет бөлүп жаткан бор жетишпейт.

Бир эле Бишкектин өзүндө жүзгө чукул мектеп бар. Алар ата-энелерден чогулткан каражат жылына жүз миллион деген сан айтылып келатат. Жакында бир жыйында Бишкектин мэри Нариман Түлеев мына ушул каражатты шаардын казынасынан таап берерин билдирип, элден акча чогултууну токтотуу сунушу менен кайрылганда мектеп директорлору каршы болушкан экен. Алардын жүйөөсүндө, ата-энелерден чогултуп жаткан каражат эң минималдуу гана өлчөмдө жана мектептердин жыртык-тешигин бүтөгөнгө жүз миллион сом баары бир жетпейт экен.

Байкоочулар баамында, бул фактынын өзү көп мектептерде акча чогултуу директорлордун жеке кызыкчылыгы менен байланышкан иш экенин көрсөтүп турат. Ишенимдүү булактан алынган алынган маалымат боюнча шаар мектептеринде ата-энелерден чогулган каражаттын көлөмү жылына 700 миллион сомго жетет экен. Кеп бул акчанын канчасы түздөн-түз окуу-тарбия ишине жумшалып жатканында.

пикирлерди көрсөт

XS
SM
MD
LG