Линктер

бейшемби, 8-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 20:25

Дүйнөдө бир миллиарддай кишинин ичерге тамагы жок


Чад: Абубакардын үй бүлөсү бир жумада тамак-ашка 1,5 долларга жетпеген акча коротот.

Чад: Абубакардын үй бүлөсү бир жумада тамак-ашка 1,5 долларга жетпеген акча коротот.

Дүйнө лидерлери Римде чогулуп, жер жүзүндө тамак-аш жетишсиздигинен ач-карын жашоо сүрүп жаткан 1 млрд адамга жардам берүү жолдорун талкуулап жатат.

Жыйынга баарынан бай өлкөлөрдүн жетекчилери катышпай калгандыктан, ал максатына жетпейт деп күмөн санагандар арбын.

3 күндүк жыйынга чогулгандар былтыр дал ушул маалда дүйнөдө тамак-аштын баасы кескин кымбаттап, далай өлкөлөрдө эл ызы-чууга алдырып, мисалы, күрүч жетпей кымгуут болгонун эскерүүдө. Римдеги Азык-түлүк саммитин ачкан сөзүндө Улуттар уюмунун баш катчысы Пан Ги Мун бир жыл мурда күчөгөн тамак-аш кризиси дүйнөдө миллиондогон үй-бүлөлөрдү жакырлыктын сазына түрткөнүн белгиледи.

- Бүгүнкү тамак-аш кризиси эртеңкини ойлоп ойгонгула! - деген коңгуроо кагыш. 2050-жылы жер жүзүндө адамдардын саны 9 миллиарддан ашып, азыркыдан 2 миллиардга көбүрөөк болушу ыктымал. Калктын саны антип өсүп жаткан чакта аба-ырайы өзгөрүп баратат. 2050-жылы биз тамак-аштын 70%ын эгип-өстүрүп алышыбыз керек болот. Ал тапта аба-ырайы бузулуп, дүйнөнүн ар кайсы жагында суунун запасы азайып, айыл-чарба талаалары кургап баратат.

Тамак–аш жетишсишдиги жана ачарчылык маселелери Римдеги жыйындын күн тартибине ошол былтыр күч алган кризистен улам киргизилген. Былтыр азык-түлүк баасы кымбаттап, базарда кымгууттук жаралганы айрыкча Азия жана Африкадагы өлкөлөргө кесепетин тийгизди. Анткени колунда бар мамлекеттер кандай болуп кетет деп, кампаларына азык-түлүктү ашыгы менен толтуруп, чет өлкөлөрдө айыл-чарба аянттарын сатып алууга ашыгышты.

Андан улам кедейирээк өлкөлөрдө тамак-аш жетишпей, ачарчылык мурдагыдан көбүрөөк калкты каптаган чакта, өткөн жайда алдыңкы сегиз өлкөнүн лидерлери Италияда чогулуп, келээрки 3 жыл ичинде дүйнөдө ачарчылыкты азайтууга 20 млрд доллар бөлүүнү убада кылышкан.

Бирок ушул аптада Римде өтүп жаткан жыйынга андагы сегиз лидердин ичинен бирөө гана, жыйынга кожоюндук кылган өлкө - Италиянын премьер-министри Сильвио Берлускони катышууда. Аны менен кошо азык-түлүк кризисин Африка жана Латын Америкадан келген Ливиянын жетекчиси Муаммар Каддафи жана Зимбабвенин президенти Роберт Мугабе өңдүү мамлекет башчылары талкууламакчы.

Улуттар уюмунун Азык-түлүк программасы ар жыл сайын дүйнөдө айыл-чарба тармагын колдоп-өнүктүрүүгө 44 миллиард доллардай каражат бөлүү зарыл деп эсептеп чыкканы менен, Римдеги жыйында финансы маселелери өзүнчө каралбайт.

Мындан 7 жыл мурун тамак-аш боюнча алгачкы дүйнөлүк саммит өткөндө, 2025-жылга чейин ачарчылыкты жоюу белгиленген эле, эмки программаларда “колдон келишинче тезирээк” деп жазылып калды. Лондондо жайгашкан Эл аралык саясат борбору Улуттар уюму улам жыйын өткөргөнү менен, дүйнөдө азыр 2002-жылкыга караганда ачарчылыкта жашагандардын саны кыйла көбөйдү деп белгилейт.
  • 16x9 Image

    Венера Сагындык кызы

    Эркин Европа/Азаттык радиосунун Кыргыз кызматынын жетекчиси. 1995-жылдан тарта "Азаттыктын" Кыргызстандагы кабарчысы, IWPR уюмунда журналист болуп иштеген. Кыргызстан жана региондогу окуялар тууралуу макалалары кыргыз, орус жана англис тилдеринде жарыяланган. КМУУнун тарых факультетин, аспирантурасын аяктаган.

     

XS
SM
MD
LG