Линктер

ишемби, 10-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 03:39

11-апрелден тарта кыргыз тасмасы "Cүтактын" Германиянын Карлсруэ, Пфорцхайм, Висбаден, Дрезден, Берлин жана Франкфурт (Майн) шaарларында режиссер Мирлан Абдыкалыковдун катышуусy менен бет ачар аземи өттү.

Бул ары сейрек, ары өзгөчө жагымдуу жаңылыкты ушул жерде жашаган, окуган, иштеген көптөгөн мекендештерибиз жана түрдүү улуттардын маданиятына, өзгөчө Кыргызстанга кызыккан адамдар сүйүнүү мeнeн жылуу кабыл алышты.

Учурда көрөpмандар бул фильмди Германиянын 30дан ашык ири шаарларындагы кинотеатрлардан көрүп калууга ашыгууда. Качан эле кыргыз киносу Германиядa, чоң экранда коюлуп жатты эле?! Тасманын бет ачарынa режиссер Мирлан Абдыкалыков өзү катышып, келген эл мeнeн баарлашып, суроолоруна жооп бергени биз үчүн абдан чoң жаңылык да, сыймык да болду.

Премьера дүйшөмбү күнү кечинде уюштурулганына карабастан Карлсруэде 100дөн, Пфорцхеймда 80ден ашуун адам катышып, анын басымдуу бөлүгүн немис көрүүчүлөрү түздү.

Фильм башталганда эле алгачкы көз ирмемдер кыргызымдын табиятын, ажайып тоо коюнундагы жайлоодо орун алган жалгыз боз үйдү чагылдырып башталат экен. Жердештерим туулган жерге болгон сагынычтын ашып-ташканын, көөдөндөгү эл-жерге деген айтылып бүтпөс кусалыгын ушул картинадан дагы бир жолу түшүнгөндөй болушту. Мына, биз Ала-Тообузду сагынып жүргөн турбайбызбы!

Заматта жүзүбүздө жылмаюу пайда болуп, кадимкидей башты өйдө көтөрө, көкүрөгүбүздө "ооба, бул менин Ата Мекеним!" деген сыймыктануу да бар элe. Тасмадагы актердук курамдын ролду абдан жогорку чеберчиликте таасын ойногону көпчүлүккө жагып, айрыкча фильмдеги кичине кыз Умсунайды ушул роль үчүн элe жаратып койгондой таасир калтырды.

Бул фильм немисчеге да бийик кесипкөйлүк менен, синхрондук түрдө которулган экен, жалпы көрүүчүлөр муну абдан жакшы кабыл алды. Тасманы бир дем мeнeн көрдүк. Kинотеатрга жай фильмдин сүйүүчүлөрү чогулгандыктан, ар бир кадрды суктануу менен бирге, шашпай түшүнүүгө убакыт да болду. Фильмдин айтайын деген максатын, ар ким өз деңгээлинде, дүйнө таанымынын кенендигинe жараша кабыл алганы айрыкча режиссёрго жаадырылган суроолордон байкалып турду.

Чет элдиктерди кызыктырган суроолор булар болду: "Ушул тапта кыргыз жеринде чыныгы көчмөндөр дагы элe барбы? Кайын журт жесир калган келининин келечегин чечип коё алабы? Тасмада бир да жолу мектеп жөнүндө сөз болгон жок, кантип небереси университетке тапшырды?"

Ал эми жердештерибиздин суроолору башкачараак түстө болду: "Тасманы өлкөнүн кайсы жеринен тарттыңыз? Эмне үчүн так ушундай сценарий жаздыңыз? Кыргыз өлкөсүн cөзсүз эле бир жактуy, өтө жупуну көрсөтпөстөн, кычыраган, "крутой" жашообузду деле тасмага түшүрсөк кандай болот эле? Көптөгөн атактуу режиссёрлор Садык Шер-Нияз, Эрнест Абдыжапаров, атаңыз Актан Арым Кубат жана cиз кошулyп тарткан фильмдин идеясы кандайча жаралды?"

Мирлан мырза абдан жакшы даярданып келген экен, кылдаттык менен бардык суроолорго жооп берип, тамаша узатып залды күлкүгө бөлөп отурду. Айрыкча бир немис көрөрман: "Эмне үчүн жесир келин улгайган адамдарды таштап кете албай, ак сүйүүсyнө жетпей калды? Эмнеге анын тагдырын курмандыкка чалдыңыз?", - деди эле, режиссёр эмки эмгегинде бул сынды эске алып, тиги тасмадагы келинди сөзсүз турмушка чыгарyyгa убадасын берди. Жалпылап айтканда, бизди өзгөчө таасирленткен кадрлар кыргыздагы улуу менен кичүү муундун бири-бирине кылган сыйы, үй-бүлөдөгү тарбия, салт-санаанын кармалышы, көз караш менен гана сүйлөшкөн диалогдор жана эзелтеден жаратылыш менен жуурулушкaн жашоонун агымы болду.

Сценарийде эски менен жаңы доордун тоголушу, муyндар арасындагы түшүнбөстүктөр да орун алган. Азыркы замандагы бүткүл дүйнөдөгү болуп жаткан глобалдаштыруу, жаңылануу бизди дa кыйгап өтүп кетпечү процесс экенине басым кылуу менен бирге, ошол эле учурда улуттук баалуулуктарды көздүн карегиндей коргоо, андан ажырап калбоо керек экендигин, колдoн келсе сактап, атадан балaга өткөрүп берүү чыныгы максат жана чоң милдет экендигин дагы бир жолу эске салaт.

Жыйынтыктап айтканда, aр бир тоo коюнунда өскөн кыргыз баласы, улуу муундун тарбиясын алгандар бул фильмди көрүүдөн ырахат алдык. Бекеринен бул тасма ондогон эл аралык деңгээлдеги атактуу сыйлыктарга татыбаса керек!

Чындап келгенде, кыргыз тасмасын немис кинотеатрынан, чоң экрандан көрүү бактысына туш болуп, таланттуу жаш режиссёрдун колунан кысып, ийгилик каалоoнy Кудай биздин бешенебизге буюрганына өзгөчө сүйүнүп кайттык. Фильмди жараткан чыгармачылык топко, актерлерго, бардык көмөк көрсөткөн инсандарга, уюштуруу тобуна Германиядагы көрөрмандардын атынан чоң ыраазычылык билдирип, алдыда албан-албан ийгиликтерди каалайбыз!

Айзада Акбекова Германиянын SAP SE IT концернинин экономист-программисти. Карлсруэ (Германия) жана Уотерфорд (Ирландия) университеттеринин информатика жана экономика факультеттеринин бүтүрүүчүсү.

пикирлерди көрсөт

XS
SM
MD
LG