Линктер

ишемби, 10-декабрь, 2016 Бишкек убактысы 17:33

Чет жердеги кыргыз элчиликтеринде иштеп жүрүп, Кыргызстандын беделине көлөкө түшүргөн дипломаттардын кылык-жоруктары иликтенет. Пара алган, аткезчилик менен алектенген же бейбаштык кылык-жоругу ашкереленген дипломаттар аныкталган.

Буга байланыштуу парламенттин эл аралык иштер боюнча комитети убактылуу депутаттык комиссия түздү. Ага чейин чет өлкөлөрдө пара алган, аткезчилик менен алектенген же бейбаштык кылык-жоругу менен иштен кеткен дипломаттар Тышкы иштер министрлигиндеги калың байланыштары аркылуу кайрадан кызматка кайтып келген учурлар ачыкка чыккан эле.

Депутаттык комиссия түзүлдү

Жогорку Кеңештин эл аралык иштер боюнча комитети чет өлкөдө элчиликтер менен консулдуктарда иштеп жүрүп, туура эмес жүрүм-туруму менен белгилүү болгон дипломаттардын ишин изилдеп чыкмай болду. Буга Пакистандагы, Тажикстандагы, Казакстандагы жана Кытайдагы кыргыз элчиликтеринин айрым кызматкерлеринин кылык-жоруктары негиз болгон.

Эми депутаттык комиссия мына ошол туура эмес жүрүм-туруму жана мыйзамга жатпаган кылык-жоругу үчүн жумуштан кеткендердин айрымдары кайра кызматка орношкон фактыларды иликтөөгө киришти.

ТИМ

ТИМ

Парламенттин эл аралык иштер боюнча комитетинин төрага орун басары Абдувахап Нурбаев бул тууралуу мына буларга токтолду:

- Дипломаттар чет өлкөгө мамлекеттин атынан баргандан кийин өздөрүн жакшы алып жүрүшү керек эле. Мамлекеттин беделине көлөкө түшүргөн дипломаттар тууралуу маалыматтар чогулду. Пакистандагы элчиликтин кызматкерлеринин пара талап кылганы, Бээжиндеги элчиликте кытайлык ишкерлердин акчасын алдап алганы тууралуу маалыматтар бар. Тажикстандан дагы нааразылык нотасы түшүптүр. Биз мына ошолордун бардыгын изилдеп чыгышыбыз керек.

Кылык-жоругу менен Кыргызстанды тааныткандар

2008-жылы “Манас” аба майданынан Лондонго багытталган контрабандалык тамекини "дипломатиялык жүк" деп каттаган фактынын бети ачылган. Бул боюнча атайын кызмат Тышкы иштер министрлигинин батыш өлкөлөрү боюнча департаментинин директору Канат Турсункуловго жана консулдук кызматтын башкы адиси Шамил Кайкиевге кылмыш ишин козгогон. Кийин ал дипломаттардын аракетинен кылмыштын курамы табылбай, алар кызмат ордун сактап калышкан.

Ошол эле Шамил Кайкиев 2013-жылы Москвадагы кыргыз элчилигинде вице-консулдук кызматта турганда жол-кайгуул полициясына кармалган. Кайкиев учурдагы тышкы иштер министринин орун басары Эмил Кайкиевдин иниси. Ошондуктан ал сөгүш менен гана чектелип, борбордук аппаратка кайтып келген.

2012-жылы Польшанын Белосток шаарында контрабандалык тамеки ташып баратып Дмитрий Ли жана Айгүл Жээнкулова деген эки кыргыз дипломаты кармалган. Дмитрий Ли учурда Тышкы иштер министрлигинин эл аралык укук департаментинин бөлүм башчысы. 2013-жылы Бээжиндеги кыргыз элчилигинин үч кызматкери кытайлык ишкерлерди алдап, акча алганы үчүн кызматынан айдалган. Алар - Эрмек Кыштобаев, Узарбек Кемелов.

Адил Турдукулов

Адил Турдукулов

“Прогресс” коомдук корунун жетекчиси Адил Турдукулов бул жагдай туурасында мындай ойдо:

- Кыргызстанга Кытайдан делегация келмек экен. Ошол делегацияга кошобуз, виза даярдап беребиз жана ишкердик макулдашуусуна жетишүүгө жардамдашабыз деп алар ири өлчөмдө акча котортуп алып, бирок айткандарын аткарбай коюшкан. Анан Кытай жарандары өздөрүнүн атайын кызматтарына арызданган экен. Ошондо ал жактан нота келип, ошого байланыштуу ал дипломаттар кызматтан алынган. Бирок көп өтпөй эле алар кайра Тышкы иштер министрлигине кызматка орношуп алышкан. Мамлекеттин беделин түшүрүп, дипломаттын этикасына сыйбаган иштерди жасаганы үчүн алардын бирөөсү дагы жазаланган эмес.

Көзгө көрүнбөгөн кызматтык иликтөөлөрдүн жыйынтыгы

Буга чейин Тышкы иштер министрлиги Кытайдагы кыргыз элчилигиндеги паракорчулук фактыларын четке кагып келген. Бирок бул жолу тышкы саясат мекемеси чет өлкөдө одоно кылык-жоругу менен таанылган дипломаттарга карата кызматтык иликтөө жүргүзүлгөнүн ырастады. Бирок ошол эле кезде тышкы саясат мекемеси иликтөөнүн жыйынтыгы боюнча айрым дипломаттардын мыйзамсыз иш-аракеттери ырасталган эмес деп эсептейт.

Тышкы иштер министрлигинин статс-катчысы Данияр Сыдыков депутаттык комиссия менен кызматташууга даяр экенин айтты:

- Депутаттык комиссия түзүлүп, Тышкы иштер министрлигинин кандай иштеп жатканын иликтөөгө алууга алардын албетте укугу бар. Анткени эл аралык иштер боюнча комитет биздин ишти көзөмөлдөп турушу керек. Бирок бизде жанагы айтылган фактылар боюнча мурда эле кызматтык иликтөө болуп, анын жыйынтыгы чыккан. Ошонун негизинде мисалы үчүн Кытайдагы элчиликтин айрым кызматкерлери иштен кеткен. Алардын айрымдарынын жасаган иши далилденген эмес деген негизде алар учурда жумушун улантып жатышат.

Жакында эле бир катар укук коргоочулар жоопкерчиликсиз билдирүүлөрдү таратканы үчүн тышкы иштер министри Эрлан Абдылдаевдин кызматына шайкештигин кароо боюнча маселе көтөрүп, анын отставкага кетүүсүн талап кылышкан болчу.

пикирлерди көрсөт

XS
SM
MD
LG