АКШ: ИСЛАМ ДҮЙНӨСҮНӨ КАРАТА САЯСАТ ТУУРАЛУУ КУЛАК КАГЫШ

Элеонора Бейшенбек кызы, Бишкек

Кыргызстанда жоолук салынып, хиджаб кийген айрым кыз-келиндер окуу жайларда дин тутуу эркиндиги чектелип жатат деп нааразыланышууда. Өлкө бийлиги болсо бул айыптарды четке кагып, мектеп, университеттер ички уставына жана мамлекеттеги мыйзамга жараша иш алып барып жатканын тастыктап келет.

Кечээ “Ак жол” партиясынын Жогорку Кеңештеги фракциясы “Динге ишеним эркиндиги жана диний уюмдар жөнүндөгү” мыйзам долбоорун жабык талкуулап, кошумча иштөөгө кайтарды. Кыргызстандагы диний уюмдарды каттоого алууну иретке келтирүү долбоордогу башкы өзгөчөлүк катары каралууда. Көз карандысыз байкоочулар болсо долбоордон мамлекеттин динди көзөмөлдөө аракетин көрүп жатышат.

Кечээ (жума күнү) АКШнын Мамлекеттик департаменти дүйнө жүзүндөгү диний ишеним эркиндигинин сакталышынын жагдайына арналган жылдык баяндамасын жарыялады. Баяндамада Борбордук Азиядагы соңку кырдаал да таразаланат. Жалпысынан, Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан сыяктуу секулярдык мамлекеттерде диний ишеним эркиндигине карата салттык урматтоо бардыгына карабастан, айрым жаңы мыйзамдык долбоорлор же өзгөртүүлөр диний ишеним укуктарын чектөөгө багытталгандыгы санааркоо менен белгиленген. Өзбекстанда болсо көптөгөн диний жамааттардын расмий макам алышына мыйзамдык чектөөлөр аркылуу орчун тоскоол түзүлүп келгендиги айтылган.

Маектешкен Кожогелди Култегин, Бишкек

Дин багытындагы “Азаттыктын”кезектеги тегерек үстөл талкуусу Исламдагы эки маанилүү майрамды - айт күндөрүн туура майрамдоо маселесине арналды. “Азаттык” үналгысы уюштурган талкууга Кыргызстан Ислам университетинин ректору Абдышүкүр-ажы Нарматов, Кыргыз-Түрк “Манас” университетинин профессору, филология илимдеринин доктору Лайли Үкүбаева, “Акыл-эс, рух жана ыйман” коомунун президенти Дүйшөнбек-ажы Абдылдаев катышты.

Талкууну уюштурган Аманбек Жапаров, Бишкек

Жума аягында АКШнын Мамлекеттик департаментинин “Эркиндик -2008” деген аталыштагы жыл сайын чыгуучу басылмасында диний ишенимдердин эркиндиги кайсы өлкөлөрдө канчалык деңгээлде экендиги иликтенип, кеңири маалымдама берилген. “Азаттыктын” таңкы түз маегиндеги талкуунун катышуучулары Дин иштери боюнча мамлекеттик агенттиктин директорунун орун басары Канатбек Мурзахаилов, Кыргызстан мусулмандар муфтиятынын басма сөз катчысы Асан ажы, машаякчы Жаныбек Жанызак Кыргызстандагы диний эркиндиктин абалы тууралуу аңгеме-дүкөн курушту.

Тажикстанда кыздар кыйын-кыстоо абалда калышты:алар көп учурда мектепти же хижабды тандап алганга аргасыз болууда. Агартуу министрлигинин демилгеси боюнча былтыр билим берүү мекемелеринде селде чалынып же хижаб салынып жүргөнгө тыюу салган мыйзам кабыл алынган. Коомдогу исламдашуу процессин ооздуктоо максатында жасалган бул кадам тетири натыйжасын бере баштады.