Биздин интернет барагыбызды ургаалдуу колдонуу үчүн бул интернет браузердин жаңы вариантын же башка браузерлерди пайдаланыңыз. Төмөндө өзгөчө таанымал браузерлердин тизмеси берилген.
Жүктөй турган баракка жетүү үчүн тийешелүү белгини басыңыз.
"Эркин Европа / Азаттык Үналгысынын" кызматтары 28 тилде үналгы берүүлөрүн уюштурат. Биздин берүүлөрдүн көпчүлүгү жергиликтүү шериктерибиздин толкунунда FM, орто толкун жана башка жыштыктарда уктурулуп келет. Маселен, "Азаттык" үналгысы КТРК жана башка жергиликтүү шериктерибиз аркылуу Кыргызстанда өз берүүлөрүн уктуруп келет. Эгерде берүүлөрүбүздү интернет аркылуу кармап угууда кыйынчылыкка кабылсаңыз, анда биздин техникалык көмөк жаатындагы макалабызды окуп чыгыңыз.
Баткенде мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарды ишке тартуу үчүн шарт түзүлгөн эмес. Ушундан улам майыптар өз арбайын өзү согуп, каражат таап жан багып келет.
Кыргызстан Кытайдан сүт азыктары менен жумуртка сатып алууга тыюу салды. Мындай чечим аталган өлкөдө сүт азыктарына кошулган меламинден көптөр ооруп жаткандыгына байланыштуу кабыл алынды.
Азыр пластикалык операция аркылуу келбетин өзгөртүүнү каалаган кыздар эле эмес эрекектер да көбөйгөн. Бирок адистер аны текшерүү, изилдөөдөн өтүп жасатпаса ден соолукка коркунучтуу экенин айтышат.
Мүмкүнчүлүгү чектелген адамдардын арасында жумушсуздук эң олуттуу проблемалардын бири. Ишке жарамдуу майыптардын аз гана пайызынын жумушу бар. Ал эми ишкерчилик менен алектенгендер чанда гана кезигет
Иранда 26-ноябрда 10 киши өлүм жазасына тартылды. Алардын бири – аял болду. Укук коргоочулар ал аял убактылуу күйөөсүн кызын зордуктаганы үчүн өлтүргөнүн айтышууда.
Азыр Чүй дыйкандары кирешесин санап, жазга кам көрө баштады. Күздүк эгин себүү менен алектенгендер бар. Быйыл жазда үшүк жүрүп, кургакчылык да болуп көп дыйкандардын маңдай тери акталбай калган.
Кыргызстанда 111 миң 400 киши майып болуп эсептелет. Бул жалпы калктын 2 пайызын түзөт. Алар мамлекеттин майыптарга карата жүргүзгөн социалдык саясатына ичтери жылыбайт.
25-ноябрь аялдарга зомбулук кылууга каршы күрөшүүнүн дүйнөлүк күнү. Акыркы төрт жыл ичинде Кыргызстанда беш миң зомбулук көрсөтүү фактысы катталса, жабыркагандардын 90 пайызы аялдар.
Түштүктөгү азиз, көрүүсү начар балдардын жалгыз мектебинде жүздөн ашык бала тарбияланууда. Андагы окуучулар коомдук иштерге жигердүү катышып, өз парламентин түзүп, түркүн сынактарда жеңип келишет.
Жакында кыргызстандык майыптардын бейөкмөт уюмдары биригип, ассоциация түзүштү. Алар биригүү жолу менен эл аралык уюмдардын жардамын натыйжалуу пайдаланууну максат кылышууда.
Абдилатип Жураев – Түркиядагы кыргыз ишкери. Убагында кыргыз студенттеринин арасында Түркияга барып окуган алгачкы жаштардан. Азыр ал Стамбул шаарында пластик эшик-тезерелерди жасоочу станокторду чыгарган ишкананын жетекчилеринин бири. Жакынкы 5 жылда аралыгында А.Жураев өз бизнесин Кыргызстанга көчүргөнгө аракет кылып жатканын билдирди.
Кыргызстанда “халал” деген ат менен ачылган тамак-аш сатуучу жайлар көбөйүүдө. Адистер алардын көбү талапка жооп бербей, акыркы кездерде жөн гана кардал тартуунун жолуна айланып баратканын айтышууда.
Кыргызстандын башкы урологу Акылбек Усупбаевдин айтымында, өлкөдө урологиялык дарттар күчөп жатат. Улуттук госпиталдын курамында турган урологиялык институт өзүнчө бөлүнүп чыкса бул тармакты жакшыртууга шарт түзүлмөк.
Ош облустук соту Орозо айтта Ноокат райондук акимчилигин таш бараңга алды, жашы жетелек өспүрүмдөрдү кылмышка тартты, деп айыпталган отуз эки адамдын ишин карай баштады. Учурда күбөлөр суралууда.
АКШнын Улуттук чалгындоо кеңеши кезектеги докладын жарыялады. Документте алдыдагы жыйырма жыл ичинде дүйнөдө кандай өзгөрүштөр болору божомолдонот.
Дүйнөнүн ааламдашуусу менен чет жерден кыз алып, кыз бергендер көбөйдү. Кыргыздын кыздары ары жагы АКШ, бер жагы Кытайга кетип атса, кыргыз жигиттери вьетнам, жапон, немис кыздарына үйлөнүүдө.
Улуттар Уюмунун баш катчысы Пан Ги Мун каракчылыкка каршы натыйжалуу чараларды көрүүгө чакырды. Сомалинин жээктерине аскер деңиз кемелерин жөнөткөн өлкөлөрдүн чечимин кубаттап, баш катчы мындай кадамды аталган райондо коопсуздукту чыңдоонун кепилдиги катары баалады.
1954-жылы Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы Ассамблеясы 20-ноябрды Балдардын дүйнөлүк күнү катары белгилөөнү сунуштаган.
Чет жактарда жалданып иштеп жүргөн мигранттар быйылкы жылы өз өлкөлөрүнө 280 миллиард доллар акча которушту. Дүйнөлүк банктын эсебинде эмдиги жылы бул агым Европанын чыгышында жана Борборазияда кескин кыскарат.
Борбор Азия жана Европа өлкөлөрүнүн ичинен Кыргызстан өнөкөт өпкө оорулуулардын саны боюнча алдыңкы орунда турат. Республика боюнча ушул дартка чалдыккандардын саны отуз эки миңге чамалайт.
Кыргызстандыктар той-аштарды өткөрүүгө ушул жылы эле 40 млрд. сомдон ашык каражат жумшаган экен. Бул - ички дүң продуктунун үчтөн бир бөлүгүн түзөт.
Газ пайдалануу үчүн жаңы эсептегичтерди койдуруудан айрым абоненттер баш тартып жатышат. Эгер аларга түшүндүрүү иштери таасир этпесе, мындай керектөөчүлөргө газ берүү токтотулат.
Кара май тартып бараткан дагы бир кемени Сомалиде каракчылар басып алышты. Алардын колуна түшкөн Sirius Star кемесинин бортунда эки миллион баррель мунай бар, анын жалпы баасы 100 миллион доллардан ашат.
Бириккен Улуттардын Балдардын укуктары боюнча конвенциясы жаш балдарды согушка тартууга тыюу салат. Бирок эл аралык келишимдерге карабастан жашы жете элек улан-кыздар дүйнөнүн булуң-бурчундагы согуштарга катышып келатышат.
Өткөн аптада саясий турмушта бурулуш из калтырган ири окуя болгон жок. Бирок бийлик президенттин жок экендигин билдирбей жардыктарды чыгарып, оппозициячыл эки кыймыл курултайга даярдык көрүүдө.
“Эл үнү” уктуруубузга бул жолу кайрылган угармандарыбыз суук кирип келгенин, ошентсе да электр жарыгы айрым жерлерде жумалап жок болуп жаткандыгын жана бир катар маселелерди сурашты.
Кыргызстан системалык кризистен кутулуп чыгыш үчүн өзүнүн улуттук уңгусуна кайрылып, башкаруу философиясын өзгөртүшү керек. Ушундай идеяны биртоп кыргыз интеллигенттери колдоп, уруучулдукка жаңы өң-түс берүү аракети башталууда.
Талас шаарындагы окуучулар Нура айлындагы жер титирөөдөн жабыркагандарга жардам көрсөтүү үчүн кайрымдуулук концерт өткөргөнү жатышат. Буга чейин шаардагы мектептердин баарында дал ушундай максатта акциялар өткөн.
Кытайдан келген 800 тонна ун курттап, темир калдыктарына толгонун орусиялык адистер тастыктады.Айыл чарба министрлигинин экспертиза борборунун башчысы Жолон Омкеев бул боюнча “Азаттыкка” маек курду.
Акыркы кездерде Бишкек шаарында жолбун иттердин көбөйгөнү айтылууда. Шаар тургундары көчө иттердин эми адамдарга, айрыкча аялдарга жана балдарга асыла баштаганын айтып, кооптонушууда.
Ош мэриясында диний кырдаал талкууланып, экстремисттик мүнөздөгү агымдар аймакта үстөмдүк кылып баратканы белгиленди. Айрым пикирлерге караганда, мындай опурталдуу күчтөргө карата чечкиндүү чара көрүлбөсө, 2005-жылкы кандуу Анжиян окуясы Ошто да кайталанышы ыктымал.
Кеминдин айрым айылдарында ичкен сууну саткан учурлар болууда. Боролдой, Бейшеке өңдүү айылдардагы кары-картаңдар алыстан суу алып келе албагандыктан сууну чакалап сатып алууга аргасыз.
Жетиөгүздүктөр Кумтөр кенинен чыккан радиация терс таасир берүүдө деп тынчсызданышууда. Бул тууралуу Саруу айылынын тургуну, дарыгер Киров Султанов “Азаттыктын" түз ободогу суроолоруна жооп берди.
Борбор Азия өзүнчө аймак болгону менен, анын курамындагы өлкөлөрдүн ортосунда ынтымак жок, чыр көп. Ушул абалга байланыштуу тажик режисеру Сафарбек Солиев Азаттык менен ой бөлүшүп, абал өзгөрбөсө, кеч болуп баратканын эскертти. Тажикстандагы ички согуштан качып, бүгүн Кыргызстанды өзүнүн экинчи мекени санаган белгилүү режисерду Каракол шаарында анын тасмасы көрсөтүлгөн "Бир Дүйнө" фестивалынын мезгилинде кабарчыбыз Жаңыл Жусубжан сөзгө тартты.
Өлкөдө кесибин таштап чет өлкөгө жумуш издеп кеткендердин көпчүлүгүн мугалимдер түзөт. Талдоочулар эми азык-түлүк каатчылыгынан улам окутуучу адистигинен айныгандар дагы көбөйөт деп кабатырланышууда.
1938-жылы 10-ноябрга караган түнү Берлин, Вена жана Мюнхен шаарларында нацисттер жөөттөрдү массалык түрдө жок кылган. Бул окуя Холокосттун башталышынан кабар берип, тарыхта “Хрустал түнү” (Kristallnacht) деген ат менен калган. Мындан туура 70 жыл мурда болгон окуяга байланыштуу Германиянын канцлери Ангела Меркел айым бул күнү атайын билдирүү менен чыкты.
10-ноябрь Кыргызстан жаштарынын күнү. Бул күнү Бишкекте ири жыйын өтүп, анда жаштар саясаты боюнча жаңы улуттук концепция талкууга коюлду.
“Эл үнүнө” бул жолу кайрылган угармандарыбыз сөз эркиндигинин абалына капа болушуп, энергетикалык кризис, кыштын да кирип келип калганын, суу сактагычтардагы суулардын дале аз болуп жатканын айтышты.
Бүгүн “Ата Бейит” мемориалдык комплексинде мындан 70 жыл илгери Сталиндик репрессияга туш болгондорду эскерүү митинг-реквием болду.Бул жерде 1938-жылы 8-ноябрда бейкүнөө атылган атылган 137 адамдын сөөгү көмүлгөн.
Озонотерапия көп дарттарга, өзгөчө жер титирөөдөн жабыр тарткандарга, малдардан жукчу дарттарга, жыныстык ар кандай ооруларга эм болот.
Кыргызстандын сүрөтчүлөр жамааты жана “Мөңгү” фонду кыргыз мөңгүлөрүн сактап-коргоо боюнча кайрылуу менен чыкты. Жер шарынын глобалдык ысуусунан жана экологиялык булгануудан мөңгүлөр эрип баштады. Кыргыз мөңгүлөрүнүн Кыргызстан үчүн эле эмес, жалпы Борбордук Азияга мааниси чоң. Андыктан тоо-таштарды бузуп-жарууну токтотуу зарыл.
Жаңы жылдын бюджетинде мугалимдер менен врачтар үчүн каралган каражат азайтылып, президенттик администрация менен өкмөттүк аппаратка көбөйтүлгөн.
“Манас” университетинде жоолук салынган кыздарды сабакка катыштырбай чыгарып жиберишкен. Алардын укугун коргоо максатында “Мутакаллим” мусулман аялдар коому жогорку бийлик башчыларына кайрылды.
Маалымдоо каражаттарынын адистери Маалымат жана басма сөз күнү жалпы журналисттер коомчулугу үчүн чоң майрам болгону менен соңку кездери сөз эркиндигинин чектелип баратканын айтышат.
4 жыл бою Иллинойс штатынан АКШ сенатору болуп иштеп келген демократ саясатчы Барак Обама, ошентип, шейшембиде АКШ президенти болуп шайланды. Анын буга чейинки өмүр жолундагы урунттуу учурлары кандай болду экен?
Зилзаладан кыйраган Алай районундагы Нура айылына Орусияда жана Казакстанда жашаган кыргыз диаспорасынын өкүлдөрү гуманитардык жардам жеткиришти.
Талас шаарындагы облустук оорукана губернатордун чечими менен Талас районуна караштуу Көк-Ой айылындагы райондук оорукананын имаратына көчүрүлө турган болду.
Нарын шаарында окуучулар арасындагы рэкетчиликке каршы “Демилге” аттуу усулдук борбор ачылды. Мындай борборду түзүү демилгесин шаар милициясы бул көрүнүш эпсиз жайылып бараткандыктан көтөрүп чыкты.
Батыштын ири шаарлары сымал Бишкекте да жол тыгындар көйгөйлөрү пайда боло баштады. Айрыкча электр жарыгынын өчүшүнөн борбордук көчөлөрдө күчөгөн автоунаа тыгындары шаар тургундарын нааразы кылууда.
Деги, жума күнү АКШда белгиленген “Халлоуин” майрамы учурунда кайсы талапкердин беткеби көбүрөөк сатылгандыгынан улам АКШда ким президент болоорун алдын-ала аныктай алабызбы?
Эне тилибиздеги сөз жаратуу, сөз өздөштүрүү жана жалпы эле сөз таануу жаатында талкуу үчүн сунушталган "Азаттыктын" атайын шеринеси.
Окурман: Замандаштар, "Кыңырак" деген сөз эмнени түшүндүрөт? Алдынала ыракмат! Толук