Жогорку Кеңеш Транзиттик борбор боюнча келишимди жактырды
25.06.2009
Кыргыз парламенти бүгүн 75 депутаттын добушу менен Кыргызстан менен АКШы өкмөттөрүнүн “Манас” аба майданында Транзиттик борбор түзүү тууралуу келишимин ратификациялады. Добуш берүүдө 5 депутат калыс катары калып, каршы добуш болгон жок. Жалпысынан добуш берүүгө 80 депутат катышты.
Парламент бүгүн Кыргыз өкмөтү менен АКШ өкмөтү 22-июнда кол койгон “Манас” аба майданында Транзиттик борбор түзүү тууралуу келишимди карады.
Келишим тууралуу депутаттарга маалымат берип жаткан тышкы иштер министри Кадырбек Сарбаев Кыргызстан мындай келишимге улуттук кызыкчылыгына жана региондогу коопсуздук кырдаалына жараша барганын билдирди. Министр Пакистан жана Ооганстандагы кырдаал жалпы регион коопсуздугуна коркунуч туудуруп жатканын белгилеп, анын эпкиндери Кыргызстанда жана коңшу өлкөлөрдө байкалып жатканын ачыктады.
15-16-июнда ШКУнун жыйынында Ооганстандагы кырдаалга тынчсыздануу билдирилген. Саммитте Ооганстан президенти Хамид Карзай президент Курманбек Бакиев менен жолугушуп, Ооганстандагы кырдаалды жөнгөрүүдө Манас аба майданын пайдаланууга уруксат берүүнү өтүнгөн. Барак Обаманын катында да Манасты пайдаланууга уруксатты улантууга өтүнүч айтылган. Ооганстандагы кырдаалды эске алуу менен, башка мамлекеттердин өтүнүчүн кабыл алуу менен Транзиттик борборду түзүү чечимин кыргыз өкмөтү кабыл алды, деп белгиледи Сарбаев. Ал келишимди ратификациялап берүүгө депутаттарды чакырды.
Тышкы иштер министри ошондой эле америкалыктар менен сүйлөшүүлөр 16-17-июнда болуп, 22-июнда келишимге кол коюлганын, ага чейин сүйлөшүүлөр жүрбөгөнүн айтты.
Талкуу учурунда Коммунисттер фракциясынын башчысы исхак Масалиев Транзиттик келишимге каршы экенин билдирди. Анын айтымында, фракция америкалыктар менен кызматташууга каршы. Ошондуктан коммунисттер добуш берүүгө катышпайт. Ошол эле учурда бир жылдан кийин Транзиттик борбордун кандай иштегенин текшерүү зарыл. Исхак Масалиев эки өкмөттүн келишимине Кыргызстандан тышкы иштер министри, ал эми америкадан элчи кол койгонун айыптады.
Ошол эле учурда деуптат Кабай Карабеков аскердик база менен Транзиттик борбордун эки башка нерсе экенин эске алууга чакырды. Анын айтымында, “Манастагы” аскерий базаны чыгаруу боюнча Кыргызстандын чечими аткарылат. Ал эми Транзиттик борбор түзүүдө Кыргызстан ЖККУ жана ШКУ уюмдарына каршы келген жок. Анткени Россия, Казакстан, Тажикстан жана Өзбекстан да транзиттик жүк ташууга уруксат берген. Алардын катарында Кыргызстан баратат.
Ал эми депутат Зайнидин Курманов глобалдашуу доорунда бир багыттуу тышкы саясат жүргүзүү катачылык экенин белгилеп, Транзиттик борбор түзүү тууралуу өкмөттүн чечимин жактады.
Акырында парламент 75 депутаттын добушу менен Кыргызстан менен АКШы өкмөттөрүнүн “Манас” аба майданында Транзиттик борбор түзүү тууралуу келишимин ратификациялады. Келишимге эки тарап 22-июнда жетишкен. Кыргыз тараптан келишимге тышкы иштер министри Кадырбек Сарбаев, АКШ тараптан Кошмо Штаттардын Кыргызстандагы элчиси Т.Гфэллер кол койгон.