Кенди кайсы кылымда казалы?

Туугандар, силер талашып-тартышып отургуча Жетим тоо жана башка кендерди биздин окмот эч ким менен кенешпей-танашпай туруп эле Кытайларга беруу тууралуу чечим чыгарып коюптур. Ишенбесенер окугула: http://www.tazabek.kg/news:219541
Азаттык, андан коро ушул тууралуу чон материалдарды уюштурсанар болбойбу!

Почему нельзяв первую очередь отремонтировать и на полную катушку впустить промыш предсприятия с совестких времен по редкоземельным металлам в Баткене, а затем уже портить пастбища.
Баткене уже нет пастбищ а одни пустые заводы.

Урматтуу мекендештер,ар турлуу суроолор берилди ага толугу менен деле жооп болгон жок!неси болсо да кыргыз жери илгерттен кен байлыка бай келген ошону озубуз колдоно албай,чет элдиктерге алданып жатабыз.Толугу менен айтканда озубуздун еле чондор талап тоноп жок кылууда.Биздин парламентеги депутатарыбыз ушул нерсеге кобурак конул бурса или кийинки муундарды ойлоп бир аз эл учун кызмат кылышса деп отунор елем..

бири бээ десе бири төө деп экөө тең эки тилде сүйлөп жыйынтыктуу маек болгон жок.

Эң негиги суроо: Тоо-кен өнөр жайын өздөштүрүү керекпи?
Ушундай эрөөлдөрдүн жана элдин пикирин анализдеп көрсөк, эң негизги суроого жооп бергенде бардыгынын ою бир жерден чыгып жатат.
-Тоо-кен өнөр жайын өздөштүрүү керек!
Кайчы пикирлер "Анын үзүрүн ким көрөт?" деген маселеге келип такалат экен.
Туура, Тоо-кен өндүрүшүнүн үзүрүн жергиликтүү эл дагы, мамлекет дагы, Өлкөбүздүн жалпы эли дагы көрүшү керек. Маселенин баары ушул кызыкчылыктардын тең салмактуулугун сактоодо болуп жатат. Кийинки баарлашууларды мына ушул маселени талкуулоого бурсак болчудай экен.
Бирок кандай болгон күндө дагы жергиликтүү элдин амбициясы ашып-ташып кетип жатат окшойт. "Сандык" менен "Жетим-Тоонун" жергиликтүү коргоочулары башка региондогу элдерди дагы унутпаса болот эле.
Мисалы, Токтогулдуктарды алып көрөлү. Үйүбүздөгү күйүп, жарык берип, үй аппаратураларды иштетип, жылытып турган электр энергиясы Токтогулдан келет. Өз убагында Кетмен-Төбөлүктөр жашаган жерин, жайлоосун, үй-жайын, ата-бабасынын мүрзөлөрүн, сыйынган мазарларын Кыргызстандын келечеги үчүн садагага чаап койгон. Мунун баары суу сактагычтын астында калды. Кетмен-Төбөлүктөр мын сен үчүн, мен үчүн садага (жертва) болушкан экен. Үзүрүн сизиң менен бизиң көрүп жатабыз.
Мындай мисалдар Кыргызстанда көп. Ошондуктан өткөн менен кеткенди иликтей жүрсөк жакшы болот эле.

Мурат, Мотуевдин бир туру экен - созго чечен, ишке жок. Мотуевден айырмасы бул эмоцияга алдырбайт экен, кыргыз тилинин граматикасын жакшы колдонот экен.
Муратка айтарым, колдо бар алтындын баркы жок кылбай, кендерди иштетиш керек, Кыргызстанды онуктуруш керек. Болбосо, биздин кыргыздар дуйнону аралап кетет жана кийин чогулта албай калабыз. А элибиз алсырап калса, жерибизди башка бироолор алып коюп, оздору каалагандай иштетишет. Мисал учун, сиздин короонузда жаны моделдеги Мерседес турат деп койолу, аны сиз теппей, кийинки муундарыма сактап турам дейли, а озунуз эски жигулини тээп журосуз жолдор начар деп. Корутундусу кандай болот, Сиздин мерседесиниз короодо туруп эскирип чирип баштайт, ар кайсы жеринен майлары агып микроэкологиянызды бузуп, а муундарыныз оо атакемден бизге болгону мерседестин эски модели калган эле - деп эскеретишет!!!

Тоо кен онор жайын иштетуудо озубуздун билимдуу ишкерлерди чет олконун ишкерлери менен чоогу аралаштырып иштетуу. Сырттан келген инвесторлор эч качанда чындыкты айтышпайт, экологияга терс таасирин албетте жашырышат. Инвесторлорду киргизип иш баштоонун алдында, талаптарды коюу, жана оз кызыкчылыка кобуроок басым кылуу.Эн негизги талап ,бул жаны технология менен кен казууну иштетуу, экологиябызга зыяны жок болгудай иш жургузулушун эн биринчи орунга коюу. Кумтордон чон сабак алгыдай болдук.
Жергиликтуу элдин талабы акыркы мезгилге калып калат,тилеке каршы. Ото кыйынчылык менен аткарышат,инвесторлор.
Бир чети Мурат туура айтат, кендерибизди шашылбай казсак да болот. Айыл чарба,женил онор жай иштетип жумуш орундары менен камсыз болуп экономиканы которууго болот. Мисалы: Эт,май,жун,жумуртка,картошка,буудай экспорттоо. Экологиялык жактан эн таза продукциябыз.
Мурда да жазгам. АКШты куючу майды азыр сатып алат,озунуку толтура дениздин астында,бирок козгой элек,убагы келгенде дуйнолук рыноко чыгарат.
А биз байкуш далдактап, болгон байлыкты которуп чаап чачып жатабыз,жээ экономика которулбойт а экология бузулганы-бузулган.

kep ak4ada emesta,,, owol 4ygyp jatkan kendi ozubuzgo koldonsok kan4a degen iwteribizdi buturup alat elek,, biz ar dayim ele altyn kenderibizdi je bir jeribizdi ele bawkalarga koldonuuga berip , akysyna ak4a talap kilabyz,, bul iwtin prostutici9 menen e4 ayirmasy jok,, ka4ankyga 4eyin ele prostitutka bolup juro beriwi kerek kyrgyz jerim,, ar kimge koldonulup,, ar kimge kor bolup.. kelgile 4ogu mawvara kilip , yntymaktuu iw jurguzolu,, ar kim ele ozunuu jarmasyn bywyra berbey,, jaralgan son baktyluu jana jetiwkendikte jawawybyz kerek, bul wart,,, eger jetiwsizdikte jawap jatsak anda masele ozubuzdo,,, sandykty kazgandan koro,, on kungo ele baryp es alip kelsenizder, milion dollardyn e4 dele maanisi kalbay kalat,, birin4i baylik ak4a emes,, al albette jaratylyw,, misali dubaidy alsak e4 kanday jaratylyw jok janduuluktun sypaty jok, 4oldu ele kyinap ak4anyn ku4u menen waar salip koyuwkan,, e4 kanday yrahattanyp es aluuga mumkum4uluk jok, kozgo korunoorluk ele kooz mawina, kooz kuruluwtar menen kozdu aldawkan,, dajy ko4olorundo bay4e4ekey korboysun, degile janduuluktun jaratylywtyn belgisi jok,, al emi bizdiki4i, erten menen tursan, bulbuldun wanduu sayragany, ko4odogu ittin urgonu,, uylardyn moorogonu,, ki4ine naristelerdin mukamduu undoru, anan dagy jaay uylogon wamaldyn betinen erkeletip sylap otkonu ele kanday yrahat, bir teereen dem alip alsan ele omur boyu owol aba jetip ber4uudoy, abadan jenil, jundon jumwak, ozun4o ele kopolokko aylanasyn, owol zamat ele opkonun ar bir kan tamyryn tazalap 4ykkanyn sezesin, ozun4o ele beyiwtin bosogosu emespi,, biz bayibaybyz, biz uje baybyz.. azattyk surany4 4ygaryp koygula4y,,,,

Урматтуу КЫРГЫЗ калкым! КЫРГЫЗДАР үч жолу жоготууга учурадык, 1- энесайдан чилдей тарадың, 2- Үркүндө чачылдык, 3- акыркы жылдары КРнын белдүү жарандары чет өлкөдө, башка элдин атын дүйнөгө чыгарып КЫРГЫЗдар үчүн эч кандай салымы болбой жаткандыгы, ойлонсоңуздар болот, канчалаган Кыргыздар чет өлкөдө кулчулукта жашап жүрөт ушул жаңы заманда, канчалаган бир туугандарыбыз жакырчылыктан башы чыкбай жашап жүрөт, КРнын айыл-шаар курулуштары, жол, башка курулуштары жаңыланбай СССР доорунан бери келе жатат, ыркы кеткен элди ырыскысы чачылгандай болбой, КЫРГЫЗ + ЫНТЫМАК + ЫРЫС ! кудайдын кыргыздын бактысына берген ырыскысын жакшы ооз тийип, элдин жердин келечегине ошондой эле бүгүнкү оор күндөрдөн чыгуусуна пайдалансаңыздар болот элего, аракет кылса колдон келбеген иш болбойт, бир ишти кыйын сезип алсак кыйын эле көрүнө берет.

Менин пикиримде эки тараптын тен аргументтери туура экен, бирок кобунчо Джумгалдыктарды кобуроок тушунсо болот. Негизи эле кендерди казган жердеги жергиликттуу элдин каршы болгону жуйолуу нерсе, себеби инвесторлордон жергиликтуу бюджетке каражат тушпосо, жергиликтуу элдерден кадрларды албаса, айлана чойрого зыян келип атса, элге керектуу маалыматты ачык айтпаса, баары тен туура эле. Ал эми О.Дуйшейев озу айтып айтып атат, Кумторду иштеткенде 2007 жылга чейин коррупция болгон деп, анан эл кантип ишенет бийликке? Жен ичинен чон чиновниктер иш бутурп, пара алып атышса, анан эл дагы Кумтордогудой болуп 10догон жылдары кутуп отура берет беле, качан конул бурат деп. Элдин дагы бир топ нерсеге козу ачылып калды деп ойлойм. Азыр жаны иштетиле турган тоо-кен компаниялары менен келишим тузгондо, созсуз жергиликтуу элдин талаптарына жооп бергендей болуш керек, жергиликтуу элдерди жумуш менен камсыз кылуусу керек, аларды атайын окутуп-уйротсо, кыргыздар айабай жондомдуу эл, тез эле оздоштуруп кетишет.