Линктер

ЧУКУЛ КАБАР!
дүйшөмбү, 18-ноябрь, 2019 Бишкек убактысы 17:23

Жаңылыктар

Трамп: Израилге каршы резолюция тынчтык келишимди катаалдаштырат

АКШнын жаңы шайланган президенти Дональд Трамп 24-декабрда БУУнун Коопсуздук кеңешинин Палестинанын оккупацияланган аймагында жөөт кыштактарын курууну токтотуу талабы коюлган резолюцияны кабыл алганы тынчтык келишимди татаалдаштыра турганын билдирди. Анын билдирүүсү Израиль премьери Бинямин Нетаняху АКШ президенти Барак Обаманын администрациясын Коопсуздук кеңеште резолюцияга добуш бергенден карманганы үчүн кескин сынга алгандан кийин жасалды. Премьер-министр муну менен АКШ Израилдин дарегине сын айтылган кандай гана документ болбосун вето койгон эзелки позициясын бузганын айтууда.

Нетаняху АКШнын кадамын "Израилге каршы уят иш" деп баалап, резолюцияны "сандырактык" деп атаган. Израиль БУУнун беш түзүмүнө акча төлөбөй турганын жарыялады.

Коопсуздук кеңеш 23-декабрда "Палестина аймагында, анын ичинде Чыгыш Иерусалимде жөөт кыштактарын курууну тез арада жана толук токтотууну" талап кылган резолюция кабыл алган. Документти кеңешке мүчө 15 мамлекеттин 14ү колдоп, АКШ добуш берүүдөн карманган болчу.

Жаңылыктардын толук тизмеси

Орусия Украинанын аскер кемелерин бошотту

Орусия Украинанын үч аскердик кемесин мындан бир жыл мурда Керч кысыгынан кармап кеткен.

Бул тууралуу 18-ноябрда "ТАСС" маалымат агенттиги Орусиянын Тышкы иштер министрлигине шилтеме кылып кабарлады.

Украинанын «Бердянск» жана «Никополь» аскердик катерлери жана «Яны Капу» чиркегичи 17-ноябрда Орусиянын деңиз кароолунун коштоосунда Керч кысыгынан, «Генмола» акваториясынан чыгып кеткен.

Мунун алдында Орусиядагы жана Украинадагы бир катар басылмалар бул кемелер жакынкы күндөрү Украинага өткөрүлүп берилерин жазышкан. Украинанын президенти Владимир Зеленскийдин жардамчысы Андрей Ермак катерлерди кайтаруу жараяны аягына чыгып калганын маалымдаган.

Орусия Керч кысыгы аркылуу Азов деңизине сүзүп бараткан Украинанын аскердик катерлерин мындан туура бир жыл мурда кармап алган. Кемелерде 24 аскер кызматкери болгон.

Киев Москванын бул аракетин «зомбулук актысы» деп атаган. Орусия болсо кемелер чек араны бузуп, мыйзамсыз киргенин айткан. Бул талашта Украинаны АКШ, НАТО, БУУ жана Европа Биримдиги колдогон.

Орусия украин деңиз аскерлерин ушул жылдын сентябрь айында, Украина менен туткундарды алмашкан учурунда бошоткон.

Калифорнияда куралдуу кишинин огунан төрт адам өлдү

Иллюстрациялык сүрөт.

АКШнын Калифорния штатындагы Фресно шаарында 17-ноябрда кечинде чогуу-чаран футбол көрүш үчүн үйдөгү кечеге чогулган топ адамга күтүүсүз келген белгисиз куралчан адам ок чыгарды. Жыйынтыгында төрт адам ошол жерден мрт кетип, дагы алтоо жарадар болгон. Беш адамдын абалы оор экени кабарланды.

Бул кечеде тууган-урук, дос-таанышы болуп жалпысынан 35 адам отурган. Полиция аларга ок чыгарган адам качып кеткенин, издөө иштери башталганын билдирди.

Мындан бир канча күн мурун Лос-Анжелес шаарынын четиндеги мектепте дагы ок атылып, эки өспүрүм ажал тапкан.

АКШда курал-жарак алып жүрүүнү катаалдаштыруу демилгесин көтөргөн «Everytown» коммерциялык эмес уюмунун эсебинде Кошмо Штаттарда жыл башынан бери тынч жагдайда ок атылган окуялардан кеминде 85 учуру катталды.

Кыргызстанда чакан насыя алгандар 35 пайызга көбөйдү

Иллюстрациялык сүрөт.

Кыргызстанда ушул жылдын январь-сентябрь айларында 460 миңге жакын адам чакан насыя берген компаниялардан баш-аягы 22 млрд. сом насыя алды.

Улуттук статистика комитетинин маалыматы боюнча, муну менен чакан насыя алгандар өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 35 пайызга, ал эми берилген насыя 32,8 пайызга көбөйдү.

Насыянын эң көп суммасы Ош облусуна туура келет. Ал берилген насыянын жалпы көлөмүнүн 21 пайызын түзөт. Кийинки орунда 19,1 пайыз менен Бишкек шаары, Жалал-Абад облусуна 14,1 пайыз жана Чүй облусунда насыя алуучулар 13,9 пайызды түзөт.

Алынган насыянын 31,8 пайызы айыл чарбадагы ишмердикти өнүктүрүүгө, 26,5 пайызы керектөөчүлүк муктаждыктарга, 12,7 пайызы соода жана коомдук тамак-аш чөйрөсүнө багытталды.

Насыяны кайтаруунун деңгээли тогуз айда 93,5 пайызды түздү. (BTo)

Беларус парламентинен оппозицияга мандат буюрбай калды

Беларус парламентинин төмөнкү палатасынын буга чейинки чакырылышында оппозициянын эки өкүлү бар болчу.

Беларуста 17-ноябрда өткөн шайлоонун баштапкы жыйынтыгы боюнча парламенттин төмөнкү палатасына оппозициянын бир дагы өкүлү өткөн жок.

Борбордук шайлоо комиссиясынын алдын ала тараткан маалыматына ылайык, Улуттук жыйындын Өкүлдөр палатасына "Беларус патриоттук партиясы", "Эмгек жана акыйкат" республикалык партиясы, "Либерал-демократтар" партиясы, "Беларус агрардык партиясы", коммунисттер жана "Белая Русь" коомдук бирикмесинин өкүлдөрү өттү. Алардын баары коомчулукка буга чейин бийликтин саясатын колдоп келгени менен белгилүү. Мандат алып, депутат болот дегендердин арасында былтыр өткөн өлкөнүн сулуулар сынагынын жеңүүчүсү Мария Василевич да бар.

Беларус парламентинин төмөнкү палатасынын буга чейинки чакырылышында оппозициянын эки өкүлү бар болчу. Бул ирет бийлик "мен оппозициянын өкүлүмүн" деген дээрлик бардык талапкерлерди каттоо жана шайлоого үгүттөө маалында ар кандай себептер менен жарыштан четтетип койгон.

Төмөнкү палатада 110 орун бар, ага 500дөн ашык талапкер ат салышты. БШК шайлоочулардын 77 пайыздан ашыгы добуш бергенин билдирди. Шайлоого бир миңдей эл аралык байкоочу көз салды.

Европа Биримдиги бир канча жылдан бери "таза эмес өтөт, мыйзам бузуу менен коштолот", деген жүйө менен Беларустагы шайлоонун жыйынтыгын таануудан баш тартып келет. Өлкөнү 25 жылдан бери башкарып жаткан президент Александр Лукашенко болсо андай дооматтарды негизсиз деп эсептейт.

Чукул билдирүү: туруксуз аба ырайы күтүлөт

Кыргызстан.

Өзгөчө кырдаалдар министрлиги 20-ноябрдан 24-ноябрга чейин туруксуз аба ырайы күтүлөрүн эскертти. Бул күндөрү мезгил-мезгили менен жаан, кар, тоо этектеринде жана тоолуу райондордо кар жаап, айрым жерлерде жаан-чачын катуу жаайт. Жолдор тайгак жана тоңголок болуп, райондордо кар күрткүсү пайда болушу мүмкүн. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы 4-9 метрден, 20-21-ноябрларда кээ бир райондордо 15-20 метрге жетет.

21-27-ноябрларда абанын температурасы кескин төмөндөп, Чүй, Талас өрөөндөрүндө түнкүсүн -6…-11°, күндүз -2…-7°, Ош, Жалал-Абад, Баткен өрөөндөрүндө түнкүсүн -5…-10°, күндүз 0…-5°, тоо этектериндеги райондордо түнкүсүн -8…-13°, күндүз -4…-9°, Ысык-Көл ойдуңунда түнкүсүн -7…-12°, күндүз 0…-5°, Ысык-Көл ойдуңунун чыгышында жана Нарын облусунун дыйканчылык аймактарында түнкүсүн -10…-15°, күндүз -1…-6°, тоолуу райондордо түнкүсүн -12…-17°, күндүз -5…-10°, бийик тоолуу райондордо түнкүсүн -20…-25°, күндүз -10…-15° суук болушу мүмкүн.

Андыктан тоолуу автоунаа жолу мененен каттоонуу пландап жаткан айдоочуларга Өзгөчө кырдаалдар министрлиги :

- Гидрометереология агенттигинин аба ырайы жөнүндө маалыматын эске алууну;

- тоолуу автоунаа жолдору аркылуу айдап жатканда автоунаалардын ортосундагы 500 метр аралыкты сактоону;

- машинелерди кышкы даярдыкка өткөрүүнү (дөңгөлөктөрдү кышкы шинага алмаштыруу ж.б.у.с.);

- аптечка, чынжырча, күрөк алып жүрүүнү сунуш кылат.

Мындай туруксуз аба ырайы энергетика жана коммуналдык кызматтардын ишин жана жайлоолордо мал багууну кыйындатат. Катуу жаан жааган убакта автожолдордо көзгө уруна турган аралык азайып, автоунаалардын кыймылын татаалдаштырат. Электр зымдарга суу кар жабышып үзүлүү коркунучун алып келет.

Ал эми 19-ноябрда түнкүсүн Ысык-Көл облусунун кээ бир райондорунда жаан, кар, тоолуу райондорунда кар жаашы күтүлөт, калган аймактарда жаан-чачын болбойт. Тоолуу райондордо жолдор тайгак болот. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетет.

Абанын температурасы:

Чүйдө түнкүсүн 0…-5, күндүз 7…12;

Таласта түнкүсүн 0…-5, күндүз 7…12;

Баткенде, Ошто, Жалал-Абадда түнкүсүн -1…+4, күндүз 8…13;

Ысык-Көлдө түнкүсүн 0…-5, күндүз 4…9;

Нарында түнкүсүн -5…-10, күндүз 4…9;

Бийлик тоолуу райондордо -14…-19, күндүз -2…-7 градус болот.

Бишкекте 19-ноябрда жаан жаабайт. Абанын түнкү төмөнкү температурасы 0…-2°, күндүзгү жогорку температурасы 9…11° болот.

Элистада эл Трапезниковдун мэрликтен кетишин талап кылды

Элиста шаарында азыркы мэрдин кызматтан кетишин талап кылган митингдер токтой элек.

Орусияга караштуу Калмыкия Республикасынын борбору Элиста шаарында 17-ноябрда өздөрүн «Донецк элдик республикасы» деп атап алган аймактын мурдагы башчысы Дмитрий Трапезниковдун мэрлик кызматтан кетишин талап кылган нааразылык акциясы өттү. Митингге эки миңдей киши катышканы кабарланды.

Нааразылык акциясын уюштургандардын бири Бадма Бюрчева митинг тууралуу бийлик менен макулдашылганы менен аларга транспаранттарды көтөргөнгө уруксат берилбегенин айтты. Митингде Трапезниковдун кызматтан кетишинен сырткары, мындан ары шаар мэрин түз шайлоо тууралуу талап да айтылды.

Бадма Бюрчева Элистанын тургундары буга чейин эч ким тааныбаган, чоочун Трапезниковдун шаар башчысы болгонуна, анын буга чейинки таржымалы «таза эмес» экенине нааразы болуп жатканын айтты.

Дмитрий Трапезников Элистанын мэри болуп быйыл 26-сентябрда дайындалган.

Былтыр «Донецк элдик республикасынын» ошол кездеги башчысы киши колдуу болгондо, анын милдетин кыска убакытка аткарган.

Мэрлик кызматка анын талапкерлигин парламентке Калмыкиянын жетекчиси Бату Хасиков көрсөткөн. Ал «Трапезникав Донбасста болуп көрбөгөндөй тажрыйба топтоду» деп айткан жана «кыйын кырдаал-кыйчалыштан чыгып кете алган жетекчи» катары сүрөттөгөн.

Трапезников мэр болгондон бери шаарда анын кызматтан кетишин талап кылган нааразылык акциялары токтобой жатат.

Канат Сагымбаевдин иши боюнча 16 экспертиза дайындалды

Алмазбек Атамбаев жана Канат Сагымбаев.

Мурдагы президент Алмазбек Атамбаевдин жан сакчысы Канат Сагымбаевге козголгон кылмыш иштери боюнча 16 экспертиза дайындалганын «Азаттыкка» анын жактоочусу Бакытбек Автандил уулу билдирди. Бирок ал экспертиза дайындоодо Сагымбаевдин укугу бузулганын айтууда:

- Экспертизаны дайындоодо шектүүнүн укуктары бар. Ал суроо бергенге, экспертиза жүргүзүүчү жакты тандоого, экспертизага байланыштуу өтүнүчтөрдү келтирүүгө укуктуу. Бирок тергөөчүлөр Канаттын мыйзамдуу укугун сактабай, аны материалдар менен тааныштырбай туруп эле экспертизаны дайындап коюшкан.

Анын маалыматы боюнча, дайындалган 16 экспертизанын ичинде Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин (УКМК) «Альфа» атайын түзүмүнүн кызматкери полковник Үсөнбек Ниязбеков кайсы куралдан ок тийип каза болгонун аныкташ үчүн баллистикалык экспертиза да дайындалган.

Бакытбек Автандил уулу Канат Сагымбаев камакка алынгандан бери бир да жолу көрсөтмө бере элек экенин, ал тергөөчүлөрдүн суроосуна жооп берүүдөн баш тартканын кошумчалады.

Мурдагы президент Алмазбек Атамбаев быйыл 8-августта Кой-Таштагы үйүнөн атайын операция учурунда кармалган. Сагымбаев Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин (УКМК) кызматкери катары анын жанында кайтарып жүргөн. Ал 24-сентябрда кармалып, Бишкектин Биринчи май райондук сотунун чечими менен 9-декабрга чейин камакка алынган.

Сагымбаевге «Массалык башаламандык уюштуруу», «Топ адамдар менен киши өлтүрүү», «Кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу», «Тергөө органдарынын же башка кызматтык органдардын ишине тоскоолдук кылуу» деген төрт берене боюнча айып коюлуп жатат.

Кой-Таш окуяларынан кийин Сагымбаевге карата кызматтык териштирүү болуп, «Кызматтык дал келбестик» беренесинин негизинде УКМКдагы 9-кызматтан бошотулган. (BTo)

Гонконг: демонстранттар ээлеп алган университет полициянын курчоосунда калды

Политехникалык университетти бир канча күн мурда активист студенттер ээлеп алган эле.

Шаардагы Политехникалык университетте дүйшөмбүгө оогон түнү өкмөткө каршы нааразылык акциясына чыгып жаткан студенттер менен полиция кагылышты. Бул окуу жайын бир канча күндөн бери жүздөгөн активист жаштар ээлеп алып, алдын тосуп, полицияны киргизбей жатышкан болчу.

Студенттер полициянын курчоосунда калган кампустан чыкканга аракет кылганда күч кызматкерлери аларга каршы жаш агызчу газ, желим таяк, желим ок колдонушту. Ошондой эле ондогон студент кармалганы белгилүү болду. Мунун алдында полиция «жапырт башаламандык уюштурду» деген айып менен бул окуу жайында окуган активисттер камаларын эскерткен эле. Ушул тушта кампуста канча адам калганы, канчасы жабыркаганы тууралуу маалымат жок.

Мунун алдында Гонконгдогу сот адам укуктарын чектейт деген жүйө менен өкмөттүн беткап кийүүгө салган тыюусун алып салган болчу.

Шаарда каршылык акцияларынын жаңы толкуну 8-ноябрдагы тоз-тополоңдо 22 жаштагы студент оор жарадар болуп, каза болгонуна байланыштуу башталган.

Шаарда бир канча айдан бери миңдеген адамды көчөгө чыгарган нааразылыкка кылмышка шектүүлөрдү Кытайга өткөрүп берүүгө жол ачкан мыйзам долбоору негиз болгон.

Шаардын жетекчилиги документти парламенттен биротоло кайтарып алган. Бирок демонстранттар Бээжиндин саясатынан чыкпаган жетекчилердин иштен кетишин, калайман нааразылык акцияларында камалгандардын бошотулушун, ашкере күч колдонгон полиция кызматкерлеринин жазаланышын талап кылып жатышат.

Кабул: аскердик жайдагы кош жардырууда 18 жоокер жарадар болду

Окуя болгон жер.

Ооганстандын борбору Кабулда 18-ноябрда таң эрте аскердик окуу борборунун жанында кош жардыруу болду. Бул тууралуу Ички иштер министрлигинин басма сөз катчысы Нусрат Рахими билдирди. Улуттук армиянын 18 жоокерин жарадар кылган бул кол салууну ким уюштурганы азырынча белгисиз. Окуя болгон жерге «Тез жардам» кызматы жана куткаруучулар барды.

Кабулдагы 13-ноябрда эртең менен көчөдө эл көп жүргөн маалда жанкечтинин кол салуусунан 12 адам, анын ичинде мектепке бараткан бир канча бала өлгөн.

Мунун алдында ооган бийлиги «Талибан» кыймылын туткундарды алмашуу жараянын үзгүлтүккө учуратканы үчүн айыптаган. Аталган топ болсо Кабулдун өзүн «сөзүнө турган жок» деп күнөөлөгөн.

Ооган президенти Ашраф Гани 12-ноябрда «Талибан» менен туткундарды алмашууга даяр экенин жарыялаган. Ага ылайык, Кабул бул кыймылдын таасирлүү үч мүчөсүн - «Хаккани» түйүнүнүн лидеринин иниси Анас Хакканини, Хафиз Рашид Омарини жана Ажы Милли Ханды бошотмок. «Талибан» болсо мындан үч жыл мурда уурдап кеткен Кабулдагы Америка университетинин эки профессорун - 68 жаштагы америкалык Кевин Кинг менен 48 жаштагы австралиялык Тимоти Викскти өткөрүп бермек.

Туткундарды алмашуу «Талибан» менен Кабулдун тынчтык сүйлөшүүсүн баштоого өбөлгө болушу ыктымал экендиги айтылып жаткан. Бул согушкер топ ушул кезге чейин ооган өкмөтүн «Американын тактекеси» деп атап, алар менен бетме-бет сүйлөшүү жүргүзүүдөн баш тартып келет.

Кыргызстанга Европа Биримдигинин атайын өкүлү келди

Петер Буриан.

Европа Биримдигинин Борбор Азия боюнча атайын өкүлү Петер Буриан эки күндүк жумуш сапары менен Кыргызстанга келди.

Европа кеңешинин Кыргызстандагы өкүлчүлүгүнүн басма сөз кызматы кабарлагандай, ал 19-ноябрда Бишкекте өтчү «Туруктуу өнүгүү үчүн реформаларды тездетүү» деген форумга катышат.

Петер Буриан иш сапарынын алкагында биринчи вице-премьер-министр Кубатбек Боронов, Тышкы иштер министрлигинин жетекчилери жана президенттик аппараттын өкүлдөрү менен жолугат. Анда Кыргызстан менен Европа Биримдигинин кызматташтыгы жана Евробиримдиктин тышкы саясат жана коопсуздук боюнча комиссары Федерика Могерининин быйыл Кыргызстанда болгон сапарынын алкагында аткарылган иштер талкууланат.

Петер Буриан андан тышкары жарандык коом өкүлдөрү менен да жолугушмакчы. (BTo)

Крестинин: Тажикстан менен өтчү оюнда упай жоготпошубуз керек

Александр Крестинин.

Кыргызстандын футбол боюнча курама командасынын башкы машыктыруучусу Александр Крестинин журналисттер үчүн басма сөз жыйынында Тажикстандын курама командасы менен өткөн мурунку беттеш начар болгонун айтып, эртеңки оюнда баарын чечиш керек экенин билдирди. Кыргызстан менен Тажикстандын футбол боюнча улуттук курама командаларынын беттеши 19-ноябрда Бишкектеги Дөлөн Өмүрзаков стадионунда өтөт.

- Биздин башкы каршылашыбыз - бул биз өзүбүз, - деди ал. - 5-сентябрда Тажикстанда биз өтө начар оюн көрсөткөнбүз. Мен машыктыруучу болуп тургандан бери мындай начар ойной элек болчубуз. Аябай начар оюн. Эң башкысы - биз ал оюнду талдап көрдүк. Биз башка андай начар оюн ойнобойбуз. Тажикстан менен болгон оюн тандоо оюндарындагы алгачкы беттеш болчу. Андан бери канча оюн өткөрдүк? Беттештен беттешке жакшы ойноп жатабыз. Команда чогуу болгондо техникалык жана физикалык жактан да алдыга жылып жатабыз. Жапония менен болгон оюнга жакшы даярдандык. Баарын оюндан көрдүңүздөр. Азыр эч нерсе өзгөргөн жок. Биз эң башкысы упай жоготпошубуз керек. Тажикстандан жеңилгенде нааразылык көп болду. Эртеңки оюнда мунун баарын чечип, жөнгө салыш керек.

2022-жылы Катарда өтө турган дүйнө чемпионатына тандоо оюндарынын 2-баскычынын алгачкы беттешинде Кыргызстандын курама командасы Тажикстанга 0:1 эсебинде жеңилген. Беттештеги жалгыз голду тажик оюнчусу Алишер Жалилов киргизген. Оюн 5-сентябрда Тажикстандын борбору Дүйшөмбү шаарында өткөн.

Футбол боюнча дүйнө чемпионатына тандоо оюндарынын 2-баскычы 5-сентябрда башталган. Кыргызстан F тайпасында Тажикстан, Жапония, Мьянма жана Монголия менен ойноп жатат. 5-турдагы оюндардан кийин бул тайпада Жапониянын курама командасы 12 упай менен жадыбалдын сап башында баратат.

Эсебинде 6 упайы бар Кыргызстан экинчи, Тажикстан үчүнчү орунду сактап турат. Монголия менен Мьянмада үчтөн упай бар. (GT)

Тошев: Тажикстанда тайпадан суурулуп чыгууга мүмкүнчүлүк бар

Усмон Тошиев.

Тажикстандын футбол боюнча курама командасынын башкы машыктыруучусу Усмон Тошев Бишкекте өткөн басма сөз жыйынында 2022-жылы Катарда өтө турган дүйнө чемпионатына тандоо оюндарында Тажикстандын тайпадан суурулуп чыгууга мүмкүнчүлүгү бар экенин билдирди.

-Тайпадан экинчи орун менен чыгууга мүмкүнчүлүк бар. Аягына чейин ойнош керек. Биз азырынча башка тайпаларда кандай болорун билбейбиз. Эки командада тең алтыдан упай бар. Тажикстандын да, Кыргызстандын да тайпадан чыгууга мүмкүнчүлүгү бар. Албетте, голдорун саны боюнча Кыргызстандан арттабыз. Бирок мүмкүнчүлүк бар, ойнойбуз, - деди ал.

2022-жылы Катарда өтө турган дүйнө чемпионатына тандоо оюндарынын 2-баскычынын алкагында кезектеги ушул оюнун өткөрүш үчүн Тажикстандын курама командасы 17-ноябрда Бишкекке келген.

Бүгүн, 18-ноябрда эки команда оюн алдындагы расмий машыгууларын өткөрүшөт. Тажикстандын командасы өткөн аптада Мьянманын футболчулары менен беттешип, 3:4 эсебинде утулган. Ушул эле күнү Кыргызстан Жапонияга 2:0 эсебинде жеңилген.

Футбол боюнча Кыргызстан менен Тажикстандын курама командаларынын беттеши 19-ноябрда Бишкектеги Дөлөн Өмүрзаков атындагы стадиондо кечки саат 20:00дө башталат.

2022-жылы Катарда өтө турган дүйнө чемпионатына тандоо оюндарынын 2-баскычы 5-сентябрда башталган. Кыргызстан F тайпасында Тажикстан, Жапония, Мьянма жана Монголия менен ойноп жатат. Буга чейин кыргызстандык футболчулар Тажикстанга 0:1 эсебинде утулуп, Мьянманы 7:0, Монголияны 2:1 эсебинде уткан, Жапонияга 0:2 эсебинде жеңилген.

5-турдагы оюндардан кийин бул тайпада Жапониянын курама командасы 12 упай менен жадыбалдын сап башында бара жатат.

Эсебинде 6 упайы бар Кыргызстан экинчи, Тажикстан үчүнчү орунду сактап турат. Эсебинде үчтөн упайы бар болгон Монголия менен Мьянма төртүнчү, бешинчи орунда бара жатышат.

2022-жылы Катарда боло турган дүйнө чемпионатына жана 2023-жылы Кытайда өтө турган Азия кубогуна тандоо оюндарынын алкагында Азия чөлкөмүнүн 40 командасы сегиз тайпага бөлүнүп ойноп жатат. 5-сентябрда башталган тандоо оюндарынын 2-баскычы 2020-жылдын 9-июнуна чейин уланат. Жыйынтыгында сегиз тайпанын жеңүүчүсү жана экинчи орунду ээлеген төрт мыкты команда акыркы тандоо оюндарына жолдомо алат. (GT)

Базар-Коргон районунда жаңы оорукана салына баштады

Ооган-Талаа айылында курулушу башталган оорукана.

Райондун Ооган-Талаа айылында эки кабаттуу жаңы бейтапкананын курулушу башталды. Республикалык бюджеттин эсебинен 87 млн. сом бөлүнүп башталган оорукананын курулуш иштерин кийинки жылы бүткөрүү пландалууда.

Капсула салуу аземине вице-премьер министр Алтынай Өмүрбекова, Жогорку Кеңештин төрагасынын орун басары Мирлан Бакиров жана жергиликтүү эл катышты.

Аймактык оорукана 45 миң калкы бар райондун тоолуу аймагындагы үч айыл өкмөттүн калкын тейлейт. Эски оорукана 1954-жылы салынып, 1985-жылы жараксыз абалда калган.

Андан бери 23 орундуу оорукана токой чарбасынын имаратында иштеп келатат. Жаңы имаратта эми эки үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу, ыкчам медициналык жардам көрсөтүү кызматы, 20 орундуу терапия жана төрт орундуу төрөткана ачылат. (RsK)

Кыдырбаев: Жапаровдун иши боюнча материалдар толук келе элек

Садыр Жапаров.

Президентке караштуу ырайым кылуу маселелери боюнча комиссиянын жооптуу катчысы Кырккелди Кыдырбаев саясатчы Садыр Жапаровдун президенттен ырайым суроо боюнча өтүнүчүнө байланыштуу материалдар толук келе элек экенин айтты.

Ал «Азаттыкка» берген комментарийинде тиешелүү материалдарды Жаза аткаруу мамлекеттик кызматы (ЖАМК) бериши зарыл болорун билдирди.

- Бардык кагаздар мыйзамдагыдай тартипте каралып, өзүнчө материал болуп бизге келиши керек. Ал бизге келе элек. Материалдар толук болбой калгандыктан азыр толукталып жатат. Ошондуктан карай албайбыз. Жаза аткаруу мамлекеттик кызматы материалдарды качан жиберет - аны алар чечет, - деди Кыдырбаев.

Жаза аткаруу мамлекеттик кызматы бул боюнча маалымат бере элек.

Камакта отурган саясатчы Садыр Жапаровдун жактоочусу Шарабидин Токтосунов Жапаров президент Сооронбай Жээнбековдон ырайым сураганын кабарлап, саясатчынын ырайым суроо боюнча өтүнүчүнүн текстин жарыялаган. Адвокат бул кат президентке караштуу ырайым кылуу маселелери боюнча комиссияга бир ай мурун эле берилгенин, бирок ал каралбай жатканын айтып чыккан.

Кумтөр маселесине байланыштуу өкмөткө каршы чакырыктары менен белгилүү болгон Садыр Жапаров «2013-жылы Караколдо митинг уюштуруп, Ысык-Көлдүн ошол кездеги губернатору Эмилбек Каптагаевди барымтага алган» деген айыптын негизинде, 2017-жылдын мартында камакка алынган. 2018-жылы июнь айында 11 жыл, алты айга кесилген.

Мындан эки жыл мурда Эмилбек Каптагаев «Фейсбуктагы» баракчасы аркылуу Жапаровдун үстүнөн арыз жазбаганын айтып, «ага каршы доо арыз жазууга менде эч кандай негиз жок» деп белгилеген. (BTo)

БатМУнун студенттери сууктан улам сабакка кирүүдөн баш тартты

БатМУнун Кызыл-Кыя педагогикалык институтунун студенттери.

Бүгүн, 18-ноябрда Баткен мамлекеттик университетинин (БатМУ) Кызыл-Кыя педагогикалык институтунун студенттери нааразычылыгын билдирип, сабакка кирүүдөн баш тартышты.

Алар институтта студенттерге шарт түзүлбөгөнүн, жылуулук ушуга чейин бериле элек экенин айтып, сабакка кирбей эшикте турушат. Буга байланыштуу алар менен жолугушуу үчүн БатМУнун ректору келери айтылууда.

Бул маалыматты БатМУнун кесиптик кошуунунун төрагасы ырастады. Анын маалыматына караганда, Баткен мамлекеттик университетинин башкы мекемесинде жана БатМУнун Кызыл-Кыядагы педагогикалык институтунда от жагыла элек, мештер да толук оңдолуп бүткөн эмес. (JsA)

«Pegasus» Кыргызстандын авиа тармагындагы ишин токтотту

Иллюстрациялык сүрөт.

«Pegasus» компаниясы Кыргызстандын авиация тармагындагы ишин токтотту. Анын каттамдарын аткарып жүргөн «Эйр Манас» компаниясы мындан ары «Avia Trade» ишканасы менен кызматташат. Жарандык авиация агенттигинин башчысы Курманбек Акышев документ иштери бүткөнүн айтты.

Кыргыз авиация базарына жаңы кирген бул компания Ирландияныкы, бирок ага орусиялыктар ээлик кылышат.

«Pegasus» компаниясынын каттамдарын аткарган «Эйр Манас» компаниясынын учактары 27-октябрдан бери жолго чыкпай калган. «Avia Trade» менен кызматташуунун алкагындагы каттамдар 25-ноябрдан башталат. Кошумча эки учак сатып алынды. Буга чейин жалгыз учагы бар эле.

Кыргызстанда азыр «Авиа Траффик» жана «Тез Жет» авиакомпаниялары жүргүнчү ташыйт. «Sky KG» деген компания техникалык жумуштарды аткарат. Андан тышкары, «Kyrgyz Air Plus» деген жүк ташуучу авиакомпания ишин баштаганы турат.

«Эйр Кыргызстан» жана «Sky Bishkek» иштебей калган.

Жарандык авиация агенттигинин сайтындагы маалыматка ылайык, жүргүнчү ташыган учактардын эң жаңысы «Тез Жетте», 1997-жылы чыгарылган. Эң эскиси «Авиа Траффикте» - ал 1991-жылы чыккан.

Кыргызстандын авиакомпаниялары 2006-жылдан бери Европа биримдигинин кара тизмесинде. Жарандык авиация агенттигинин жетекчиси кара тизмеден чыгуу боюнча жыйынтыктоочу сүйлөшүүлөр 2019-жылдын декабрында болорун, 2020-жылдын башында Еврокомиссияга арыз жөнөтүлөрүн айтты.

Кыргызстанда каттоодон өткөн 32 учактын тогузу гана иштеп жатат. Калганы колдонууга жараксыз, айрымдары оңдоп-түзөөгө берилген. Курманбек Акышев жыл аягына чейин компаниялар учактарды толуктап, саны 15ке жетип каларын билдирди.

Андан тышкары, «Аэростан» деген ишкана тик учактарды тейлейт. Анда каттоодон өткөн 9 тик учактын алтоо жарактуу. (SE)

УКМК: экстремисттик уюмдун тарапкери жихаддан баш тартты

Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитет тараткан сүрөт.

Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин (УКМК) басма сөз кызматы жихаддык идеологиядан баш тарткан адам Ош шаарынын 49 жаштагы тургуну экенин билдирди.

Ал ушул жылдын апрель айында Жазык кодексинин «Кыргызстандын жараны болуп туруп чет өлкөлүк мамлекеттин аймагындагы куралдуу чатактарга же согуш аракеттерине катышуусу же террордук даярдыктан өтүшү» беренеси менен үч жылга эркинен ажыратылган.

Ал өкүнүп, жарандарды, өзгөчө жаштарды диний-экстремисттик багыттагы уюмдун идеологиясынан сак болууга жана анын ишине катышпоого чакырган.

УКМК Жаза аткаруу мамлекеттик кызматы (ЖАМК) менен бирге, түрмөдө отурган террористтик жана экстремисттик уюмдардын мүчөлөрүн экстремисттик идеологиядан баш тарттыруу аракеттерин көрүп жатканын кабарлады. (BTo)

Чүйдө эки күндө мас болуп машине айдаган 30 киши кармалды

Рейд учурунда кармалган айдоочу.

15-ноябрдан 17-ноябрга чейин Чүй облусунда болгон рейд учурунда жол эрежесин бузган айдоочуларга 1 385 протокол толтурулду.

Жол кыймыл коопсуздугун камсыздоо боюнча башкы башкармалыктын Чүй облустук бөлүмүнүн басма сөз кызматы тараткан маалыматка ылайык, алардын ичинен 30у мас абалында машине айдагандар болуп чыккан. Сегизи терезесин караңгылатып жүрсө, 11и машинени документи жок айдап жүргөн. Бирөө автоунаасына жасалма номур тагып алган болсо, 401 айдоочу ылдамдык эрежесин сактаган эмес. Жыйынтыгында 28 машине айып токтотмого киргизилген.

Жол кыймыл коопсуздугун камсыздоо боюнча башкы башкармалыктын Чүй облустук бөлүмүнүн басма сөз кызматы бул иш-чара жол кырсыктарын азайтуу максатында өткөрүлгөнүн кабарлады.

Ички иштер министрлигинин маалыматы боюнча, ушул жылдын алгачкы тогуз айында 4 694 жол кырсыгы катталды. Бул өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 12,3 пайызга көп.

Автокырсыктардан баш-аягы 529 киши каза болуп, былтыркыга салыштырмалуу 9,2 пайызга жогорулады. Өткөн жылы 484 адам өлгөн. Ал эми жаракат алгандар 6 353төн 7 265ке көбөйүп, 14,3 пайызга жогорулады. (BTo)

Садыр Жапаров президенттен ырайым сурады

Садыр Жапаров соттук жараянда. Архивдик сүрөт.

Камакта отурган саясатчы Садыр Жапаров президент Сооронбай Жээнбековдон ырайым сурады. Анын ырайым сурап президентке жазган өтүнүчүнүн текстин жактоочусу Шарабидин Токтосунов жарыялады.

Анын маалыматына караганда, президентке караштуу ырайым кылуу маселелери боюнча комиссия ушул жылдын октябрь айында Жапаровдун туугандарын кабыл алып, саясатчы ырайым сураса арызы караларын айтышкан. Ошонун негизинде Жапаров ырайым суроо боюнча өтүнүч арызын жазып, ал ырайым кылуу маселелери боюнча комиссияга тапшырылган.

Бирок Шарабидин Токтосунов Жапаровдун арызы эмнегедир ушул убакка чейин каралбай жатканын айтты.

- Ырайым сурап арыз жазганына бир ай болду. Бирок ары-бери түртүп эле аны карабай жатышат. Мен Садыр Жапаровдон ырайым боюнча жазган арызын алдым. Анда «менин эч кандай күнөөм жок. Атам, апам, балам да өлдү. Үй-бүлөм оор абалда турат. Ошондуктан ырайым берип бошоткула. Мен эч кандай кылмыш кылган жокмун» деп жазыптыр, - деди Токтосунов.

Президентке караштуу ырайым кылуу маселелери боюнча комиссия Жапаровдун арызы тууралуу азырынча комментарий бере элек.

Кумтөр маселесине байланыштуу өкмөткө каршы чакырыктары менен белгилүү болгон Садыр Жапаров «2013-жылы Караколдо митинг уюштуруп, Ысык-Көлдүн ошол кездеги губернатору Эмилбек Каптагаевди барымтага алган» деген айыптын негизинде, 2017-жылдын мартында камакка алынган. 2018-жылы июнь айында 11 жыл, алты айга кесилген.

Белгилей кетчү нерсе мындан эки жыл мурда Эмилбек Каптагаев өзү да «Фейсбуктагы» баракчасы аркылуу Жапаровдун үстүнөн арыз жазбаганын айтып, «ага каршы доо арыз жазууга менде эч кандай негиз жок» деп баса белгилеген.

Жапаровдун тарапташтары аны актап, түрмөдөн бошотууну талап кылып аймактарда эл аралап кол чогултуп жатышат. (BTo)

Ош облусунда жер силкинди

Иллюстрациялык сүрөт.

Сейсмология институтунун маалыматына караганда, 2019-жылдын 17-ноябрь күнү саат 04:35те Ош облусунун аймагында очогунда күчү үч баллга жеткен жер титирөө катталды.

Жер титирөө Алай районунун Бор-Дөбө айылында үч баллга чейин сезилген. Жер титирөөдөн эч ким жабыркаган жок жана имараттар кыйраган жок. (BTo)

Тажикстандык футболчулар Бишкекке келди

Жапония менен Кыргызстандын курама командаларынын беттеши. Иллюстрациялык сүрөт.

Бул тууралуу Кыргызстандын Футбол федерациясы маалымдады. Тажикстандык оюнчулар 17-ноябрь күнү келишкен. 18-ноябрда эки команданын машыктыруучулары журналисттер үчүн басма сөз жыйынын өткөрүшөт. Анда Кыргызстандын улуттук курама командасынын машыктыруучусу Александр Крестинин жана Тажикстандын улуттук курамасынын машыктыруучусу Усмон Тошев алдыда боло турган оюн, ага даярдык тууралуу кеп кылмакчы.

19-ноябрда Кыргызстан менен Тажикстандын футбол боюнча улуттук курама командалары Бишкекте ойношот.

Тажикстандын командасы өткөн аптада Мьянманын футболчулары менен беттешип, 3:4 эсебинде утулган.

Эсебинде 6 упайы бар Кыргызстан экинчи, Тажикстан үчүнчү орунду сактап турат. Эсебинде үчтөн упайы бар Монголия менен Мьянма төртүнчү, бешинчи орунда бара жатышат. (ZKo)

Орусия Кыргызстандын азыктарын артка кайтарды

Иллюстрациялык сүрөт.

8-ноябрдан 14-ноябрга чейинки аралыкта Кыргызстандан жана Казакстандан Орусияга 138 тонна жашылча-жемиш киргизилген эмес. Анын ичинде роза гүлүнүн 44 миң даана көчөтү да бар. Россельхознадзор мекемесинин сайтына жарыяланган маалыматка ылайык, азык-түлүк жана суусундук тиешелүү документтери жана сапат сертификаттары жоктугуна байланыштуу Орусиянын базарына киргизилген эмес. Натыйжада Казакстандан помидор, калемпир жана мандарин, ал эми Кыргызстандан төө буурчак, тазаланган жаңгак менен жер жаңгак киргизүүгө тыюу салынган.

Ошондой эле 500 литр өлчөмүндөгү «Чалап-Шоро» суусундугу да тиешелүү ветеринардык документи жоктугунан улам артка кайтарылган.

Кыргызстан ЕАЭБге мүчө болгондон кийинки алгачкы жылдары Казакстан менен Орусия Кыргызстандан эт жана сүт азыктарын сатып алуудан баш тартышкан. Бир нече жылдан кийин гана айрым ишканалар өндүргөн товарларга уруксат берилген. (ZKo)

Евразия экономикалык комиссиясынын жыйыны болот

Иллюстрациялык сүрөт.

19-ноябрда өтө турган жыйында кыргыз өкмөтү үчүнчү өлкөдөн кирген автоунааларга бажы алымдарын учурдагы баа менен сактап турууну суранмакчы. Экономика министрлигинин маалыматына караганда, маселе бардык өлкөлөрдүн катышуусу менен чечилет.

Мамлекеттик бажы кызматы 2019-жылдын 31-декабрында транспорт каражаттарына болгон бажы алымдарынын жеңил тарифи аяктай турганын жарыялаган. Ушундан улам 2020-жылдын 1-январынан тартып Кыргызстанга ЕАЭБден тышкаркы өлкөлөрдөн ташылып келген автоунаалардын бажы төлөмү кымбаттайт.

Ага ылайык, учурда 2009-жылы чыккан 2,5 көлөмдөгү «Toyota Camry» автоунаасынын бажы төлөмү 1250 доллар болсо, 2020-жылдан тартып ушундай эле машиненин бажы төлөмү 13 600 долларга чыгат.

Кыргызстан Евразия Экономикалык Биримдигине (ЕАЭБ) 2015-жылы киргенден кийин машинелер үч жыл бою биримдиктин алкагындагы төлөмдөр менен ташылган. 2018-жылы кыргыз өкмөтү Кыргызстанга ташылып келген автоунааларга бажы алымдарынын өлчөмүн азайтып, электромобилдерге нөлдүк төлөм койгон. (ZKo)

Баткен прокурорунун өлүмүнө бир жыл болду

(Оңдон солго): катарда биринчи турган шектүү Мелис Калыков, катарда үчүнчү турган маркум прокурор Анарбай Мамажакыпов. Сүрөт Интернеттен алынган.

Баткен облустук прокурору Анарбай Мамажакыпов былтыр 17-ноябрда киши колдуу болгон. Анын сөөгү Баткенде тоо арасынан табылган. Окуя боюнча ошол учурдагы Кылмыш-жаза кодексинин «Киши өлтүрүү» беренеси менен иш козголгон.

Кылмышка шектүү катары Баткен облустук капиталдык курулуш башкармалыгынын ошол кездеги башчысы Мелис Калыков кармалган. Учурда ал Ош шаарындагы тергөө абагында отурат. Калыков өзүнө коюлган айыптарды мойнуна албай келет. Иш Ош шаардык сотунда каралууда.

Баткен прокурорунун өлүмүнө байланышкан сот жараяны ушул жылдын 7-майында башталган. Тергөө ишинде 50дөн ашык күбө суралган. (ZKo/MdN)

Лукашенко келерки жылы да президенттик шайлоого катышат

Александр Лукашенко. Вена. 12-ноябрь, 2019-жыл.

Бул тууралуу ал 17-ноябрда мөөнөтүнөн мурда парламенттик шайлоодо добуш бергени келгенде журналисттердин суроолоруна жооп берип жатып билдирди. Ал эмки шайлоодо анын президент болор-болбосун «эл чечерин» айтты:

- Мен келерки шайлоодо талапкерлигимди коём. Эгер силердин буга караманча каршы экениңерди сезсем, мен албетте, сарсанаа болом. Ошентсе да силер муну шайлоодо көрсөтүп, менин талапкерлигимди колдобой койсоңор болот. Мен колдорум көгөргүчө бул креслону мыкчып отура бербейм деп убада берем. Ишенгиле, бул өтө деле жумшак кресло эмес.

Лукашенко ошондой эле эмки президенттик шайлоого чейин өлкөнүн Баш мыйзамын өзгөртпөй турганын белгиледи. Ушул жылдын апрель айында ал Конституцияга өзгөртүү киргизип, аткаруу жана мыйзам чыгаруу бийлигин күчтөндүрүп, шайлоо системасын өзгөртүш керек экенин айтып чыккан болчу.

65 жаштагы Александр Лукашенко 9,5 миллион эл жашаган Беларусту 1994-жылдан бери башкарып келет жана ушул тушта бешинчи кызматтык мөөнөттө отурат. Бул өлкөдө президенттик мөөнөттөгү чектөө 2004-жылдагы референдум менен жокко чыгарылган жана бул Лукашенконун каалашынча өлкө башчы болушуна жол ачкан.

Дагы жүктөңүз

XS
SM
MD
LG