https://www.azattyk.org/z/22807 Жазыксыз жерден жайран болгон тагдырлар. Саясий репрессиянын айтылбаган өңүттөрү. Улут трагедиясын унуттурбаган коомдук эс тутум. "Азаттыктын" "Куугунтук курмандыктары" подкастында тарыхтын актай калган барактарын толуктайбыз. Жазыксыз жерден жайран болгон тагдырлар. Саясий репрессиянын айтылбаган өңүттөрү. Улут трагедиясын унуттурбаган коомдук эс тутум. "Азаттыктын" "Куугунтук курмандыктары" подкастында тарыхтын актай калган барактарын толуктайбыз. false ky Бардык укуктар сакталган 2010 - Азаттык үналгысы 60 Fri, 17 Apr 2026 23:12:59 +0600 Панжеа CMS - Азаттык үналгысы ЭЕ/АҮ Азаттык үналгысы azattykvideo@gmail.com episodic Доордун каармандары, элдин эс тутумунда бекем сакталып калган тарыхый окуялар болот. Ошол окуяларга кандай баа беребиз, тарыхый инсандардын саясий бейнесин кантип түзөбүз? Кыргызда мемуар жазгандар болдубу? “Куугунтук курмандыктары” подкастында академик Осмонакун Ибраимов менен маек курабыз. https://www.azattyk.org/a/sydykbekov-menen-usubaliev-til-maselesinen-tireshken/33686667.html https://www.azattyk.org/a/sydykbekov-menen-usubaliev-til-maselesinen-tireshken/33686667.html Tue, 24 Feb 2026 13:16:38 +0600 Айбек Абдылдаев Доордун каармандары, элдин эс тутумунда бекем сакталып калган тарыхый окуялар болот. Ошол окуяларга кандай баа беребиз, тарыхый инсандардын саясий бейнесин кантип түзөбүз? Кыргызда мемуар жазгандар болдубу? “Куугунтук курмандыктары” подкастында академик Осмонакун Ибраимов менен маек курабыз. 00:45:05 full “Куугунтук курмандыктары” подкастында репрессия мыйзамы кантип ишке ашууда? Изилдөөчүлөр КГБ архивдерине кире алдыбы? Ушул тууралуу репрессия курмандыктарын актоо боюнча комиссиянын жана жумушчу топтун мүчөлөрү, тарыхчылар Аида Кубатова жана Рыскул Жолдошов менен талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/33659424.html https://www.azattyk.org/a/33659424.html Wed, 24 Dec 2025 10:30:00 +0600 Айбек Абдылдаев “Куугунтук курмандыктары” подкастында репрессия мыйзамы кантип ишке ашууда? Изилдөөчүлөр КГБ архивдерине кире алдыбы? Ушул тууралуу репрессия курмандыктарын актоо боюнча комиссиянын жана жумушчу топтун мүчөлөрү, тарыхчылар Аида Кубатова жана Рыскул Жолдошов менен талкуулайбыз. 00:52:11 full “Куугунтук курмандыктары” подкастында 1970-90-жылдар, эркиндик эңсеген, тил, тарых, улут маселесине күйүп-бышкан, эгемендикке талпынган муундун күрөшү тууралуу академик, белгилүү коомдук жана мамлекеттик ишмер Абдыганы Эркебаев менен талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/33659427.html https://www.azattyk.org/a/33659427.html Wed, 10 Dec 2025 10:40:00 +0600 Айбек Абдылдаев “Куугунтук курмандыктары” подкастында 1970-90-жылдар, эркиндик эңсеген, тил, тарых, улут маселесине күйүп-бышкан, эгемендикке талпынган муундун күрөшү тууралуу академик, белгилүү коомдук жана мамлекеттик ишмер Абдыганы Эркебаев менен талкуулайбыз. 01:03:05 full ХХ кылымдын 20-жылдарында Борбор Азияда кулач жайган басмачылык кыймыл тууралуу бүгүнкү күнгө чейин талаштуу пикирлер бар. Бул кыймыл тууралуу чындыкты канчалык айта алдык? Архив маалыматтар ачыкка чыктыбы? Өзбекстандын архивдерин изилдеп жүргөн тарыхчы Таалайбек Жаркынбаев менен талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/33659429.html https://www.azattyk.org/a/33659429.html Sat, 26 Jul 2025 10:48:00 +0600 Айбек Абдылдаев ХХ кылымдын 20-жылдарында Борбор Азияда кулач жайган басмачылык кыймыл тууралуу бүгүнкү күнгө чейин талаштуу пикирлер бар. Бул кыймыл тууралуу чындыкты канчалык айта алдык? Архив маалыматтар ачыкка чыктыбы? Өзбекстандын архивдерин изилдеп жүргөн тарыхчы Таалайбек Жаркынбаев менен талкуулайбыз. 00:55:29 full Жакында эле Бишкектеги бир катар тарыхый архитектуралык имараттардын макамын алуу тууралуу сөз болуп жатканы социалдык тармактарда талкууга түштү. Бул боюнча атайын комиссия түзүлүп, жыйын курган. Тарыхчы, архитекторлор, маданият ишмерлери буга каршылык билдирип, өлкө жетекчилигине кайрылууда. Ал имараттардын шаар үчүн тарыхый – архитектуралык мааниси кандай? Урбанизация күчөп жаткан мезгилде шаарды тарыхый архитектуралык эстеликтерин жоготпой, кантип кеңейтүү керек? Шаардын жүзү, негизи эле шаар кандай болушу зарыл? Бул суроолорду Кыргыз эл жазуучусу, тарыхчы, президенттин кеңешчиси Арслан Капай уулу, белгилүү саясий жана коомдук ишмер, Жогорку Кеңештин экс-депутаты, архитектор Ишенбай Кадырбеков, публицист, Президентке караштуу караштуу Стратегиялык демилгелер улуттук институтунун эксперти Кадыр Кошалиев менен талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/33324909.html https://www.azattyk.org/a/33324909.html Sun, 23 Feb 2025 18:35:31 +0600 Айбек Абдылдаев Жакында эле Бишкектеги бир катар тарыхый архитектуралык имараттардын макамын алуу тууралуу сөз болуп жатканы социалдык тармактарда талкууга түштү. Бул боюнча атайын комиссия түзүлүп, жыйын курган. Тарыхчы, архитекторлор, маданият ишмерлери буга каршылык билдирип, өлкө жетекчилигине кайрылууда. Ал имараттардын шаар үчүн тарыхый – архитектуралык мааниси кандай? Урбанизация күчөп жаткан мезгилде шаарды тарыхый архитектуралык эстеликтерин жоготпой, кантип кеңейтүү керек? Шаардын жүзү, негизи эле шаар кандай болушу зарыл? Бул суроолорду Кыргыз эл жазуучусу, тарыхчы, президенттин кеңешчиси Арслан Капай уулу, белгилүү саясий жана коомдук ишмер, Жогорку Кеңештин экс-депутаты, архитектор Ишенбай Кадырбеков, публицист, Президентке караштуу караштуу Стратегиялык демилгелер улуттук институтунун эксперти Кадыр Кошалиев менен талкуулайбыз. 00:45:56 маданият, эстелик, тарых, Ак үй, өкмөт үйү, эски өкмөт үйү full “Куугунтук курмандыктары” подкастында фолк-хистори тууралуу сөз кылабыз. Соңку мезгилде интернет булактарында тарых боюнча ар кандай талаш жараткан макалалар чыгып калетат. Тарыхты бурмалоонун артында кимдер турат? Фолк-хистори кимге керек? Эмнеге тарых бурмаланат? Бул суроолорду кыргызстандык белгилүү тарыхчы, профессор Рыскул Жолдошев жана казакстандык тарыхчы окумуштуу Шамек Тилеубаев менен талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/33382174.html https://www.azattyk.org/a/33382174.html Fri, 31 Jan 2025 17:40:57 +0600 Айбек Абдылдаев “Куугунтук курмандыктары” подкастында фолк-хистори тууралуу сөз кылабыз. Соңку мезгилде интернет булактарында тарых боюнча ар кандай талаш жараткан макалалар чыгып калетат. Тарыхты бурмалоонун артында кимдер турат? Фолк-хистори кимге керек? Эмнеге тарых бурмаланат? Бул суроолорду кыргызстандык белгилүү тарыхчы, профессор Рыскул Жолдошев жана казакстандык тарыхчы окумуштуу Шамек Тилеубаев менен талкуулайбыз. 00:53:39 тарых, санжыра full Айрым тарыхчылар эл оозундагы маалыматтарга таянып, 1938-жылдын кыш, жаз айларындагы репрессия курмандыктары Бишкектеги Ала-Арча көрүстөнү жайгашкан жерде массалык түрдө жашырылган деп эсептейт. Ал жерде мамлекеттик ишмер Абдыкерим Сыдыковдун, Кара Кыргыз автоном облусунун Аткаруу комитетинин төрагасы болуп турган Абдыкадыр Орозбековдун сөөгү табылышы мүмкүн. Тарыхчылар ал жайларды изилдөөгө бийликтен уруксат сураган. https://www.azattyk.org/a/33252480.html https://www.azattyk.org/a/33252480.html Wed, 25 Dec 2024 16:26:41 +0600 Айбек Абдылдаев Айрым тарыхчылар эл оозундагы маалыматтарга таянып, 1938-жылдын кыш, жаз айларындагы репрессия курмандыктары Бишкектеги Ала-Арча көрүстөнү жайгашкан жерде массалык түрдө жашырылган деп эсептейт. Ал жерде мамлекеттик ишмер Абдыкерим Сыдыковдун, Кара Кыргыз автоном облусунун Аткаруу комитетинин төрагасы болуп турган Абдыкадыр Орозбековдун сөөгү табылышы мүмкүн. Тарыхчылар ал жайларды изилдөөгө бийликтен уруксат сураган. 00:22:10 тарых, кыргызстан, репрессия, Ала-Арча, кыргыз тарыхы, Орозбеков, Куугунтук курмандыктары, абдыкадыр орозбеков full 1938-жылы Орусиянын Колыма аймагына лагерге айдалган Осмон Элебесовдун катаал тагдыры, ал тууралуу жарым кылымдан кийин урпактары тапкан архив документтер тууралуу кеп кылабыз. Элебесов юридикалык билими бар, өз доорунун алдыңкы ишмерлеринин бири болгон. Талкууга чоң атасы тууралуу архив маалыматтарды чогулутуп, китеп жазган небереси Айгүл Осмонова, даректүү тасма тарткан режиссер Асанкожо Айтикеев катышты. https://www.azattyk.org/a/33252494.html https://www.azattyk.org/a/33252494.html Tue, 17 Dec 2024 17:07:52 +0600 Айбек Абдылдаев 1938-жылы Орусиянын Колыма аймагына лагерге айдалган Осмон Элебесовдун катаал тагдыры, ал тууралуу жарым кылымдан кийин урпактары тапкан архив документтер тууралуу кеп кылабыз. Элебесов юридикалык билими бар, өз доорунун алдыңкы ишмерлеринин бири болгон. Талкууга чоң атасы тууралуу архив маалыматтарды чогулутуп, китеп жазган небереси Айгүл Осмонова, даректүү тасма тарткан режиссер Асанкожо Айтикеев катышты. 01:05:50 куугунтук, тарых, кыргызстан, репрессия, Осмон Элебесов, колыма лагери, лагерь колыма full 11-ноябрда Өзгөндүн Куршаб айылында 1920-30-жылдардагы репрессия курмандыктары жапырт көмүлгөн жайга эстелик орнотулуп, "Кекилик-Учар бейити" деп аталган мемориалдык жай ачылды. “Куугунтук курмандыктарында” бул жайдын таржымалы жана Кыргызстандын аймагында репрессия маалында атылган кишилердин сөөгү жапырт көмүлгөн жайлар тууралуу сөз кылабыз. https://www.azattyk.org/a/33252652.html https://www.azattyk.org/a/33252652.html Thu, 21 Nov 2024 20:54:22 +0600 Айбек Абдылдаев 11-ноябрда Өзгөндүн Куршаб айылында 1920-30-жылдардагы репрессия курмандыктары жапырт көмүлгөн жайга эстелик орнотулуп, "Кекилик-Учар бейити" деп аталган мемориалдык жай ачылды. “Куугунтук курмандыктарында” бул жайдын таржымалы жана Кыргызстандын аймагында репрессия маалында атылган кишилердин сөөгү жапырт көмүлгөн жайлар тууралуу сөз кылабыз. 00:39:46 тарых, сталин, репрессия, Ата-Бейит, Кекилик учар full Кыргызстанда ата-бабаларды эскерүү күнү белгиленүүдө. Бул күндү утурлай эле 1920-1930-жылдары сталиндик репрессияда “эл душмандарынын жакыны” катары куугунтукталып, лагерлерге камалган аялдардын тагдырлары тууралуу эки китеп жарык көрдү. “Куугунтук курмандыктары” подкастында “Ата-Бейит” мемориалдык комплексинин илимий кызматкери Салтанат Асекова жана “Эсимде” изилдөө аянтчасынын тарыхчысы Гүлзат Алагөз менен талкууладык. https://www.azattyk.org/a/33252532.html https://www.azattyk.org/a/33252532.html Thu, 07 Nov 2024 17:23:14 +0600 Айбек Абдылдаев Кыргызстанда ата-бабаларды эскерүү күнү белгиленүүдө. Бул күндү утурлай эле 1920-1930-жылдары сталиндик репрессияда “эл душмандарынын жакыны” катары куугунтукталып, лагерлерге камалган аялдардын тагдырлары тууралуу эки китеп жарык көрдү. “Куугунтук курмандыктары” подкастында “Ата-Бейит” мемориалдык комплексинин илимий кызматкери Салтанат Асекова жана “Эсимде” изилдөө аянтчасынын тарыхчысы Гүлзат Алагөз менен талкууладык. 00:50:49 тарых, репрессия, Куугунтук курмандыктары, Аялдар абагы, аялдар лагери full Эгемендик жылдардан кийин өзүнүн тарыхына, тилине, маданиятына жаңыча мамиле кылып, өтүмүшүн кайра карап чыгууга далаалат кылып жаткан Борбор Азия өлкөлөрү тууралуу өзбекстандык тарыхчы Бахром Ирзаев, кыргызстандык тарыхчы Сабыр Арстанов менен талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/borbor-aziya-burmalangan-tarykh-oygono-elek-es-tutum/33173251.html https://www.azattyk.org/a/borbor-aziya-burmalangan-tarykh-oygono-elek-es-tutum/33173251.html Mon, 28 Oct 2024 10:27:07 +0600 Айбек Абдылдаев Эгемендик жылдардан кийин өзүнүн тарыхына, тилине, маданиятына жаңыча мамиле кылып, өтүмүшүн кайра карап чыгууга далаалат кылып жаткан Борбор Азия өлкөлөрү тууралуу өзбекстандык тарыхчы Бахром Ирзаев, кыргызстандык тарыхчы Сабыр Арстанов менен талкуулайбыз. 00:50:19 full Жусуп Кангелди уулу көп жылдар кыргыз тарыхында ысымы аталбай, ың-жыңсыз кеткен сталиндик репрессиянын курмандыктарынын бири. Эмне үчүн Жусуп Кангелди уулу тууралуу көп маалыматтар белгисиз болуп келген? Анын Кара- Кыргыз автоном облусун түзүүдөгү ролу жана чек араларды аныктоого кандай тиешеси болгон? Бул суроолорду Жусуп Кангелди уулунун неберелери, географ илимпоз Саламат Аламанов жана Нурлан Кангелдиев менен талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/33173364.html https://www.azattyk.org/a/33173364.html Sat, 26 Oct 2024 15:00:14 +0600 Айбек Абдылдаев Жусуп Кангелди уулу көп жылдар кыргыз тарыхында ысымы аталбай, ың-жыңсыз кеткен сталиндик репрессиянын курмандыктарынын бири. Эмне үчүн Жусуп Кангелди уулу тууралуу көп маалыматтар белгисиз болуп келген? Анын Кара- Кыргыз автоном облусун түзүүдөгү ролу жана чек араларды аныктоого кандай тиешеси болгон? Бул суроолорду Жусуп Кангелди уулунун неберелери, географ илимпоз Саламат Аламанов жана Нурлан Кангелдиев менен талкуулайбыз. 01:03:19 репрессия, сталинизм, Сталиндик репрессия, Жусуп Кангелди full Кыргыздын төл гезити “Эркин Тоонун” (азыркы “Кыргыз Туусу”) жарыкка чыкканына 100 жыл болду. Бир кылым ичинде катаал тоталитардык доорду, репрессияларды жашаган басылманын тарыхы, ошол доордо кандай макалалар жазылганы тууралуу “Кыргыз-Туусу” гезитинин башкы редактору Мырзакат Тыналиев, белгилүү публицист, жазуучу Мундузбек Тентимишев менен талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/33134757.html https://www.azattyk.org/a/33134757.html Wed, 25 Sep 2024 21:15:44 +0600 Айбек Абдылдаев Кыргыздын төл гезити “Эркин Тоонун” (азыркы “Кыргыз Туусу”) жарыкка чыкканына 100 жыл болду. Бир кылым ичинде катаал тоталитардык доорду, репрессияларды жашаган басылманын тарыхы, ошол доордо кандай макалалар жазылганы тууралуу “Кыргыз-Туусу” гезитинин башкы редактору Мырзакат Тыналиев, белгилүү публицист, жазуучу Мундузбек Тентимишев менен талкуулайбыз. 00:45:56 full 1920-30-жылдардагы репрессия маалында “эл душмандарынын” жакындары катары миндеген аялдар куугунтукталып, легерлерге камалган. Совет өлкөсүнүн аймагында аялдар кармалган төрт лагер болсо, анын бири Кыргызстандын аймагында уюштурулган. “Куугунтук курмандыктары” подкастында сталиндик репрессиянын курмандыгы болгон кыргызстандык аялдар тууралуу тарых илимдеринин кандидаты Салтанат Асекова менен талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/repressiyalangan-ayaldar-kyrgyzstandagy-lager/33021535.html https://www.azattyk.org/a/repressiyalangan-ayaldar-kyrgyzstandagy-lager/33021535.html Thu, 04 Jul 2024 14:52:47 +0600 Айбек Абдылдаев 1920-30-жылдардагы репрессия маалында “эл душмандарынын” жакындары катары миндеген аялдар куугунтукталып, легерлерге камалган. Совет өлкөсүнүн аймагында аялдар кармалган төрт лагер болсо, анын бири Кыргызстандын аймагында уюштурулган. “Куугунтук курмандыктары” подкастында сталиндик репрессиянын курмандыгы болгон кыргызстандык аялдар тууралуу тарых илимдеринин кандидаты Салтанат Асекова менен талкуулайбыз. 00:25:32 full “Куугунтук курмандыктары” подкастында ХХ кылымдын 30-жылдары кулакка тартылып, кыргыз жеринде орун-очок алган азерилер тууралуу айтып беребиз. https://www.azattyk.org/a/zhyldary-kyrgyzstanga-surgungo-aydalgan-azerler-/33021525.html https://www.azattyk.org/a/zhyldary-kyrgyzstanga-surgungo-aydalgan-azerler-/33021525.html Fri, 14 Jun 2024 14:46:46 +0600 Айбек Абдылдаев “Куугунтук курмандыктары” подкастында ХХ кылымдын 30-жылдары кулакка тартылып, кыргыз жеринде орун-очок алган азерилер тууралуу айтып беребиз. 00:14:53 full Белгилүү тарыхый инсандар Алымбек датка менен Курманжан датка тууралуу ондогон эмгек жазылып, кыргыз акын-жазуучулары роман, поэмаларды арнашкан. Документалдуу жана көркөм тасмалар да тартылды. Орусиянын оторчулук доорунда, совет мезгилинде алардын балдары, неберелерине кандай мамиле болду? Дарга асылган Камчыбек Алымбек уулунун иши боюнча архивде эмне материалдар бар? "Куугунтук курмандыктары" подкастында 1930-жылдардын орто чениндеги сталиндик репрессияда атууга кеткен неберелеринин таржымалын тарых илимдеринин доктору Байболот Абытов менен талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/kamchybektin-ishi-kurmanzhan-datkanyn-baldary-kabylgan-kuuguntuk/32965549.html https://www.azattyk.org/a/kamchybektin-ishi-kurmanzhan-datkanyn-baldary-kabylgan-kuuguntuk/32965549.html Mon, 27 May 2024 18:15:24 +0600 Айбек Абдылдаев Белгилүү тарыхый инсандар Алымбек датка менен Курманжан датка тууралуу ондогон эмгек жазылып, кыргыз акын-жазуучулары роман, поэмаларды арнашкан. Документалдуу жана көркөм тасмалар да тартылды. Орусиянын оторчулук доорунда, совет мезгилинде алардын балдары, неберелерине кандай мамиле болду? Дарга асылган Камчыбек Алымбек уулунун иши боюнча архивде эмне материалдар бар? "Куугунтук курмандыктары" подкастында 1930-жылдардын орто чениндеги сталиндик репрессияда атууга кеткен неберелеринин таржымалын тарых илимдеринин доктору Байболот Абытов менен талкуулайбыз. 00:28:08 full Экинчи дүйнөлүк согуштун аяктаганына 79 жыл толду. Бирок көпчүлүк советтик аскерлер үчүн согуш 1945-жылдын 9-майы менен эле бүткөн эмес. Туткундан бошотулгандар үчүн согуш азабы узак жылдарга созулган. Немис лагеринен өз мекениндеги советтик лагерлерге айдалып, оор шартта, Сибирдин суугуна өпкөсүн алдырып, көпчүлүгү ата мекенине кайтып келалбады. Ошондой азап-тозокту башынан кечирип, Ала-Тоого аман-эсен жеткен кыргыздын уулу Сатар Алманбетовдун жоокердик тагдыры тууралуу тарых илимдеринин доктору Тынчтыкбек Чоротегин жана белгилүү жазуучу, тарыхчы Арслан Капай уулу Койчиев менен маек курабыз. https://www.azattyk.org/a/zhookerdin-tagdyry-satar-almanbetov-kim-/32940917.html https://www.azattyk.org/a/zhookerdin-tagdyry-satar-almanbetov-kim-/32940917.html Fri, 10 May 2024 16:03:22 +0600 Айбек Абдылдаев Экинчи дүйнөлүк согуштун аяктаганына 79 жыл толду. Бирок көпчүлүк советтик аскерлер үчүн согуш 1945-жылдын 9-майы менен эле бүткөн эмес. Туткундан бошотулгандар үчүн согуш азабы узак жылдарга созулган. Немис лагеринен өз мекениндеги советтик лагерлерге айдалып, оор шартта, Сибирдин суугуна өпкөсүн алдырып, көпчүлүгү ата мекенине кайтып келалбады. Ошондой азап-тозокту башынан кечирип, Ала-Тоого аман-эсен жеткен кыргыздын уулу Сатар Алманбетовдун жоокердик тагдыры тууралуу тарых илимдеринин доктору Тынчтыкбек Чоротегин жана белгилүү жазуучу, тарыхчы Арслан Капай уулу Койчиев менен маек курабыз. 00:34:29 full Кыргызстанда төрт айыл аймагы менен 13 айылдын аталышын өзгөртүү чечими кабыл алынды. Соңку жылдары Борбор Азиядагы постсоветтик өлкөлөрдө жер-суулардын тарыхый аталыштарын кайтаруу аракеттери кайра жанданууда. Пропагандалык, идеологиялык мааниси бар шаар, айыл аталыштарын өзгөртүү Советтер Союзу тарагандан кийин туташ жүрдү. Бирок бул иштин толук аягына чыкпай келатышына эмне себеп? Эгемен өлкөлөрдөгү мындай аракеттерге эмне үчүн Орусияда каршы пикир айткандар бар? Бир жагынан жер-суу аталыштары өзгөргөнү менен, кайра эле белгилүү кишилердин ысымдары коюлуп жатканы тоталитардык доордогу эле түшүнүктөрдөн кабар бербейби? https://www.azattyk.org/a/otorchuluk-door-ochuergon-kyrgyzcha-zher-suu-atalyshtary-/32922225.html https://www.azattyk.org/a/otorchuluk-door-ochuergon-kyrgyzcha-zher-suu-atalyshtary-/32922225.html Sat, 27 Apr 2024 00:18:28 +0600 Айбек Абдылдаев Кыргызстанда төрт айыл аймагы менен 13 айылдын аталышын өзгөртүү чечими кабыл алынды. Соңку жылдары Борбор Азиядагы постсоветтик өлкөлөрдө жер-суулардын тарыхый аталыштарын кайтаруу аракеттери кайра жанданууда. Пропагандалык, идеологиялык мааниси бар шаар, айыл аталыштарын өзгөртүү Советтер Союзу тарагандан кийин туташ жүрдү. Бирок бул иштин толук аягына чыкпай келатышына эмне себеп? Эгемен өлкөлөрдөгү мындай аракеттерге эмне үчүн Орусияда каршы пикир айткандар бар? Бир жагынан жер-суу аталыштары өзгөргөнү менен, кайра эле белгилүү кишилердин ысымдары коюлуп жатканы тоталитардык доордогу эле түшүнүктөрдөн кабар бербейби? 00:21:26 full "Ата-Бейит" улуттук тарыхый мемориалдык комплексинде кандай сырлар катылган? “Куугунтук курмандыктары" подкастында "Ата-Бейит" улуттук тарыхый мемориалдык комплексинин директору, тарых илимдеринин доктору, коопсуздук кызматынын отставкадагы полковниги Болот Абдырахманов менен репрессия курмандыктарына арналган музейдин мааниси, мемориалдык музей кандай болушу керек деген суроолордун тегерегинде талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/ata-beyit-muzeyge-kaydyger-mamile-aytyla-elek-faktylar/32882596.html https://www.azattyk.org/a/ata-beyit-muzeyge-kaydyger-mamile-aytyla-elek-faktylar/32882596.html Mon, 01 Apr 2024 10:36:55 +0600 Айбек Абдылдаев "Ата-Бейит" улуттук тарыхый мемориалдык комплексинде кандай сырлар катылган? “Куугунтук курмандыктары" подкастында "Ата-Бейит" улуттук тарыхый мемориалдык комплексинин директору, тарых илимдеринин доктору, коопсуздук кызматынын отставкадагы полковниги Болот Абдырахманов менен репрессия курмандыктарына арналган музейдин мааниси, мемориалдык музей кандай болушу керек деген суроолордун тегерегинде талкуулайбыз. 00:34:24 репрессия, "Ата-Бейит", Сталиндик репрессия, Жусуп Абдырахманов, Болот Абдрахманов full Изилдөөчүлөр буга чейинки карталарды толуктап, жаңы маалыматтардын негизинде ондон ашык карта түзүшкөн. XX кылымдагы кыргыз тарыхындагы эң трагедиялуу окуяны визуалдаштыруу аракети кандай жүрүүдө? Үркүндүн толук иликтене элек жагы кайсыл? Чек арадагы кул базар, кулчулукка сатылган кыздардын тагдыры эмне болгон? “Куугунтук курмандыктары” подкастында тарыхчы, окумуштуу Гүлзада Абдалиева жана картограф Талгат Жумашев менен талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/kytayga-cheyinki-zhol-chek-aradagy-kul-bazar-/32859908.html https://www.azattyk.org/a/kytayga-cheyinki-zhol-chek-aradagy-kul-bazar-/32859908.html Wed, 13 Mar 2024 16:17:09 +0600 Айбек Абдылдаев Изилдөөчүлөр буга чейинки карталарды толуктап, жаңы маалыматтардын негизинде ондон ашык карта түзүшкөн. XX кылымдагы кыргыз тарыхындагы эң трагедиялуу окуяны визуалдаштыруу аракети кандай жүрүүдө? Үркүндүн толук иликтене элек жагы кайсыл? Чек арадагы кул базар, кулчулукка сатылган кыздардын тагдыры эмне болгон? “Куугунтук курмандыктары” подкастында тарыхчы, окумуштуу Гүлзада Абдалиева жана картограф Талгат Жумашев менен талкуулайбыз. 00:30:14 үркүн, 1916 full Коопсуздук кызматынын отставкадагы полковниги, бир нече даректүү изилдөөлөрдүн автору Талант Разаков жана белгилүү жазуучу, тарыхчы Арслан Капай уулу Койчиев менен ХХ кылымдын башындагы кандуу окуялар, кыргыз элинин өз алдынчалыкка жетүү мүдөөсү, ошол доордун каармандарынын бири Төрөкул Жанузаков тууралуу кеп кылабыз. https://www.azattyk.org/a/32827173.html https://www.azattyk.org/a/32827173.html Tue, 20 Feb 2024 15:02:44 +0600 Айбек Абдылдаев Коопсуздук кызматынын отставкадагы полковниги, бир нече даректүү изилдөөлөрдүн автору Талант Разаков жана белгилүү жазуучу, тарыхчы Арслан Капай уулу Койчиев менен ХХ кылымдын башындагы кандуу окуялар, кыргыз элинин өз алдынчалыкка жетүү мүдөөсү, ошол доордун каармандарынын бири Төрөкул Жанузаков тууралуу кеп кылабыз. 00:33:31 басмачылык, Төркул Жанузаков full 1930-жылдары совет бийлигинин кулакка тартуу, коллективдештирүү саясатына нааразылыктан улам ондогон көтөрүлүш жана козголоңдор болгон. Көтөрүлүштөр ырайымсыз жазалоо менен коштолуп, көп адамдар ата журтун таштап качкан. Бул окуялар канчалык иликтенген? Алардын кесепети кандай болгон? "Куугунтук курмандыктары" подкастында конокто тарыхчы Гүлзада Абдалиева. https://www.azattyk.org/a/yrayymsyz-zhazaloo-zhana-bozgun-sovet-biyligine-karshy-kotoruelushtor/32788265.html https://www.azattyk.org/a/yrayymsyz-zhazaloo-zhana-bozgun-sovet-biyligine-karshy-kotoruelushtor/32788265.html Tue, 23 Jan 2024 17:30:39 +0600 Айбек Абдылдаев 1930-жылдары совет бийлигинин кулакка тартуу, коллективдештирүү саясатына нааразылыктан улам ондогон көтөрүлүш жана козголоңдор болгон. Көтөрүлүштөр ырайымсыз жазалоо менен коштолуп, көп адамдар ата журтун таштап качкан. Бул окуялар канчалык иликтенген? Алардын кесепети кандай болгон? "Куугунтук курмандыктары" подкастында конокто тарыхчы Гүлзада Абдалиева. 00:28:46 full Быйыл Кара-Кыргыз автоном облусунун негизделгендигине 100 жыл. XX кылымдын башындагы кыргыз мамлекеттүүлүгүн калыбына келтирүү үчүн кыл чайнашкан күрөш кандай жүргөн? Республика түзүү идеясынын артында кимдер турган? “Куугунтук курмандыктары” подкастында ушул теманы тарых илимдеринин кандидаты Аида Кубатова, коомдук ишмер, тарыхчы Алмаз Кулматов жана тарых илимдеринин кандидаты Жумагул Байдилдеев менен талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/32766874.html https://www.azattyk.org/a/32766874.html Tue, 09 Jan 2024 14:40:28 +0600 Айбек Абдылдаев Быйыл Кара-Кыргыз автоном облусунун негизделгендигине 100 жыл. XX кылымдын башындагы кыргыз мамлекеттүүлүгүн калыбына келтирүү үчүн кыл чайнашкан күрөш кандай жүргөн? Республика түзүү идеясынын артында кимдер турган? “Куугунтук курмандыктары” подкастында ушул теманы тарых илимдеринин кандидаты Аида Кубатова, коомдук ишмер, тарыхчы Алмаз Кулматов жана тарых илимдеринин кандидаты Жумагул Байдилдеев менен талкуулайбыз. 00:41:18 full Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин СССРде репрессиянын жаңы толкуну жүргөн. КГБ архивине бир нече элдик мурастар, жазгыч акындардын чыгармалары кулпуланган. “Молдо” деген эпитет кошулуп айтылганы үчүн эле бийликтин каарына калган агартуучулардын жана акындардын мурасы, алардын изилдеп абакка түшкөн окумуштуулардын татаал тагдыры тууралуу кеп кылабыз. https://www.azattyk.org/a/korkom-murastarga-chabuul-kgb-sandygyna-tushkon-kol-zhazmalar/32714719.html https://www.azattyk.org/a/korkom-murastarga-chabuul-kgb-sandygyna-tushkon-kol-zhazmalar/32714719.html Tue, 05 Dec 2023 18:48:42 +0600 Айбек Абдылдаев Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин СССРде репрессиянын жаңы толкуну жүргөн. КГБ архивине бир нече элдик мурастар, жазгыч акындардын чыгармалары кулпуланган. “Молдо” деген эпитет кошулуп айтылганы үчүн эле бийликтин каарына калган агартуучулардын жана акындардын мурасы, алардын изилдеп абакка түшкөн окумуштуулардын татаал тагдыры тууралуу кеп кылабыз. 00:25:56 full Мамлекеттик ишмер Абдыкадыр Орозбековдун урпактары жазыксыз репрессияланган атасынын сөөгү кайда көмүлгөнүн табууга жардам сурап өлкө жетекчилигине кайрылууну көздөп турат. Сталиндик кандуу репрессиянын курмандыгы болуп, кайда көмүлгөнү белгисиз калган миңдеген кишилердин арасында Орозбековдун да ысымы бар. Анын кантип жазага тартылганы, сөөгү кайда көмүлгөнү тууралуу имиштерден башка далилдүү фактылар жокко эсе. Тарых илимдеринин доктору, профессор Байболот Абытов жана Орозбековдун небереси Жылдызкан Орозбекова менен ушул тууралуу талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/nkvd-abagyndagy-kyynoo-soogu-zhashyruun-komulgon-orozbekov/32672607.html https://www.azattyk.org/a/nkvd-abagyndagy-kyynoo-soogu-zhashyruun-komulgon-orozbekov/32672607.html Mon, 06 Nov 2023 11:15:30 +0600 Айбек Абдылдаев Мамлекеттик ишмер Абдыкадыр Орозбековдун урпактары жазыксыз репрессияланган атасынын сөөгү кайда көмүлгөнүн табууга жардам сурап өлкө жетекчилигине кайрылууну көздөп турат. Сталиндик кандуу репрессиянын курмандыгы болуп, кайда көмүлгөнү белгисиз калган миңдеген кишилердин арасында Орозбековдун да ысымы бар. Анын кантип жазага тартылганы, сөөгү кайда көмүлгөнү тууралуу имиштерден башка далилдүү фактылар жокко эсе. Тарых илимдеринин доктору, профессор Байболот Абытов жана Орозбековдун небереси Жылдызкан Орозбекова менен ушул тууралуу талкуулайбыз. 00:30:12 биздин тарых full 1918-1953-жылдардагы саясий репрессия курмандыктарын актоо жөнүндөгү мыйзам долбоору Жогорку Кеңеште биринчи окууда кабыл алынды. Анын максаты совет доорундагы жашыруун архивдерди ачыкка чыгаруу. Биздин талкууга президенттин кеңешчиси, тарых илимдеринин кандидаты, жазуучу Арслан Капай уулу, ЖК депутаты, мыйзамдын авторлорунун бири Жанарбек Акаев жана милициянын отставкадагы полковниги Төлөгөн Чормонов, “Ата-Бейит” комплексинин директору, тарых илимдеринин доктору Болот Абдырахманов катышты. https://www.azattyk.org/a/repressiya-kurmandyktaryn-aktoo-myyzamy/32662242.html https://www.azattyk.org/a/repressiya-kurmandyktaryn-aktoo-myyzamy/32662242.html Tue, 31 Oct 2023 18:37:42 +0600 ЭЕ/АҮ 1918-1953-жылдардагы саясий репрессия курмандыктарын актоо жөнүндөгү мыйзам долбоору Жогорку Кеңеште биринчи окууда кабыл алынды. Анын максаты совет доорундагы жашыруун архивдерди ачыкка чыгаруу. Биздин талкууга президенттин кеңешчиси, тарых илимдеринин кандидаты, жазуучу Арслан Капай уулу, ЖК депутаты, мыйзамдын авторлорунун бири Жанарбек Акаев жана милициянын отставкадагы полковниги Төлөгөн Чормонов, “Ата-Бейит” комплексинин директору, тарых илимдеринин доктору Болот Абдырахманов катышты. 00:35:49 full 1920-1930-жылдары кулакка тартылып, сталиндик репрессиянын курмандыгы болуп, куугунтукталгандардын урпактарынын тагдыры кандай болду? Атасы сүргүнгө, өзү апасы жана агасы менен Украинанын Херсон аймагына айдалган атактуу дирижер, Кыргыз эл баатыры Асанкан Жумакматовдун өмүр жолу. https://www.azattyk.org/a/dushman-emes-eldin-uulumun-kulaktyn-baldary-kabylgan-oor-tagdyr-/32640588.html https://www.azattyk.org/a/dushman-emes-eldin-uulumun-kulaktyn-baldary-kabylgan-oor-tagdyr-/32640588.html Tue, 17 Oct 2023 17:57:02 +0600 Айбек Абдылдаев 1920-1930-жылдары кулакка тартылып, сталиндик репрессиянын курмандыгы болуп, куугунтукталгандардын урпактарынын тагдыры кандай болду? Атасы сүргүнгө, өзү апасы жана агасы менен Украинанын Херсон аймагына айдалган атактуу дирижер, Кыргыз эл баатыры Асанкан Жумакматовдун өмүр жолу. 00:28:20 full Казакcтандын бийлиги 1929-1956-жылдардагы репрессиянын курмандыктарына тиешелүү жана купуя сакталган архивдик маалыматтарды ачыкка чыгарууда. Казакстандык окумуштуу, тарых илимдеринин доктору, академик Мамбет Койгелдиев жана кыргызстандык тарыхчы Жумагул Байдилдеев менен ушул тууралуу кеп кылабыз https://www.azattyk.org/a/elge-chyndykty-aytuu-abzel-kazakstan-kgb-arkhivderin-achuuda/32618762.html https://www.azattyk.org/a/elge-chyndykty-aytuu-abzel-kazakstan-kgb-arkhivderin-achuuda/32618762.html Sat, 30 Sep 2023 12:00:42 +0600 Айбек Абдылдаев Казакcтандын бийлиги 1929-1956-жылдардагы репрессиянын курмандыктарына тиешелүү жана купуя сакталган архивдик маалыматтарды ачыкка чыгарууда. Казакстандык окумуштуу, тарых илимдеринин доктору, академик Мамбет Койгелдиев жана кыргызстандык тарыхчы Жумагул Байдилдеев менен ушул тууралуу кеп кылабыз 00:24:12 казакстан, сталин, репрессия full Өткөн кылымдын 80-жылдарындагы кыргыз тилинин макамы үчүн күрөш. Кыргыз тили мамлекеттик тил катары жарыяланган 23-сентябрдагы парламент жыйыны. Мыйзамдын алгачкы вариантын даярдаган авторлордун бири, белгилүү фольклорчу, тарых илимдеринин доктору, профессор Сулайман Кайыпов менен чогуу эскеребиз. https://www.azattyk.org/a/kyrgyz-tilinin-makamy-uchun-kurosh/32594362.html https://www.azattyk.org/a/kyrgyz-tilinin-makamy-uchun-kurosh/32594362.html Mon, 18 Sep 2023 15:20:21 +0600 Айбек Абдылдаев Өткөн кылымдын 80-жылдарындагы кыргыз тилинин макамы үчүн күрөш. Кыргыз тили мамлекеттик тил катары жарыяланган 23-сентябрдагы парламент жыйыны. Мыйзамдын алгачкы вариантын даярдаган авторлордун бири, белгилүү фольклорчу, тарых илимдеринин доктору, профессор Сулайман Кайыпов менен чогуу эскеребиз. 00:29:58 full Кыргызстан эгемендүүлүгүн жарыялардын алдында сталиндик репрессиянын курмандыгы болгон 137 кишинин сөөгү арууланып, кайра жерге берилген. Бул окуяны коомдук ишмер Роза Айтматова жана тарых илимдеринин доктору, коопсуздук кызматынын запастагы полковниги, “Ата-Бейит” мемориалдык комплексинин директору Болот Абдырахманов менен эскеребиз. https://www.azattyk.org/a/ata-beyit-tarykhy-53-zhyldan-kiyin-tabylgan-sooktor-/32570688.html https://www.azattyk.org/a/ata-beyit-tarykhy-53-zhyldan-kiyin-tabylgan-sooktor-/32570688.html Wed, 30 Aug 2023 11:13:46 +0600 Айбек Абдылдаев, Максат Жангазиев Кыргызстан эгемендүүлүгүн жарыялардын алдында сталиндик репрессиянын курмандыгы болгон 137 кишинин сөөгү арууланып, кайра жерге берилген. Бул окуяны коомдук ишмер Роза Айтматова жана тарых илимдеринин доктору, коопсуздук кызматынын запастагы полковниги, “Ата-Бейит” мемориалдык комплексинин директору Болот Абдырахманов менен эскеребиз. 00:21:30 full “Куугунтук курмандыктары” подкастында кыргызстандык окумуштуу, тарых илимдеринин кандидаты Аскар Беделбаев жана казакстандык тарыхчы Шамек Туалебаев менен 1916-жылдагы колониализмге каршы күрөш, катаал режимдин кыргыны – Үркүн тууралуу кеп кылабыз. https://www.azattyk.org/a/boshtonduk-kuroshu-kolonialdyk-rezhimdin-kyrgyny/32542545.html https://www.azattyk.org/a/boshtonduk-kuroshu-kolonialdyk-rezhimdin-kyrgyny/32542545.html Thu, 10 Aug 2023 19:30:27 +0600 Айбек Абдылдаев “Куугунтук курмандыктары” подкастында кыргызстандык окумуштуу, тарых илимдеринин кандидаты Аскар Беделбаев жана казакстандык тарыхчы Шамек Туалебаев менен 1916-жылдагы колониализмге каршы күрөш, катаал режимдин кыргыны – Үркүн тууралуу кеп кылабыз. 00:28:29 full Орусиянын Украинага бастырып киргенден бери пост-советтик чөлкөмдө деколонизация, десоветизация түшүнүктөрү кайра актуалдашты. Тарых илимдеринин доктору, профессорлор Аалыбек Акунов, Тынчтыкбек Чоротегин менен 90-жылдардагы демократиялык кыймылдар, тарыхка эки жүздүү саясат тууралуу талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/desovetizatsiya-kulchuluk-munoz-eki-zhuzduu-sayasat/32462227.html https://www.azattyk.org/a/desovetizatsiya-kulchuluk-munoz-eki-zhuzduu-sayasat/32462227.html Fri, 16 Jun 2023 16:40:17 +0600 Айбек Абдылдаев Орусиянын Украинага бастырып киргенден бери пост-советтик чөлкөмдө деколонизация, десоветизация түшүнүктөрү кайра актуалдашты. Тарых илимдеринин доктору, профессорлор Аалыбек Акунов, Тынчтыкбек Чоротегин менен 90-жылдардагы демократиялык кыймылдар, тарыхка эки жүздүү саясат тууралуу талкуулайбыз. 00:34:18 full Экинчи дүйнөлүк согуш аяктагына 78 жыл болгону менен, учурда согуш туткундарынын таржымалы жана тагдыры тууралуу толук изилдөө жүргүзүлө элек. Иликтөөчү Бактыгүл Акунбаеванын айтымында, согуштун алгачкы жылдары туткунга түшкөн жоокерлердин көбү лагерлерде каза болгон. https://www.azattyk.org/a/tutkundagy-zhookerlerdin-kobu-kaytpay-kalgan/32429142.html https://www.azattyk.org/a/tutkundagy-zhookerlerdin-kobu-kaytpay-kalgan/32429142.html Fri, 26 May 2023 16:54:09 +0600 Бурулкан Сарыгулова Экинчи дүйнөлүк согуш аяктагына 78 жыл болгону менен, учурда согуш туткундарынын таржымалы жана тагдыры тууралуу толук изилдөө жүргүзүлө элек. Иликтөөчү Бактыгүл Акунбаеванын айтымында, согуштун алгачкы жылдары туткунга түшкөн жоокерлердин көбү лагерлерде каза болгон. 00:25:40 full 1930-жылдары Кыргызстандын Талас аймагында көтөрүлүш болуп, эл кулакка тартуу саясатына жана башка басым-кысымга каршы чыккан. Бул окуянын арты эмне менен бүткөн жана анын кесепети кандай болгон? Коопсуздук кызматынын отставкадагы полковниги, бир нече даректүү изилдөөнүн автору Талант Разаков жана “Азаттыктын” редактору Заирбек Бактыбаев менен талкуулайбыз.  https://www.azattyk.org/a/talastagy-kotorulush-sovet-biyligi-zhashyrgan-zhazaloo/32414021.html https://www.azattyk.org/a/talastagy-kotorulush-sovet-biyligi-zhashyrgan-zhazaloo/32414021.html Tue, 16 May 2023 18:11:12 +0600 Айбек Абдылдаев 1930-жылдары Кыргызстандын Талас аймагында көтөрүлүш болуп, эл кулакка тартуу саясатына жана башка басым-кысымга каршы чыккан. Бул окуянын арты эмне менен бүткөн жана анын кесепети кандай болгон? Коопсуздук кызматынын отставкадагы полковниги, бир нече даректүү изилдөөнүн автору Талант Разаков жана “Азаттыктын” редактору Заирбек Бактыбаев менен талкуулайбыз.  00:31:38 совет бийлиги, басмачылык, кулакка тартуу full Тарыхый эс тутум деген эмне? Анын мааниси кандай? Кыргызстанда буга канчалык көңүл бурулат? "Куугунтук курмандыктары" подкастында белгилүү жазуучу жана тарыхчы Арслан Капай уулу Койчиев, тарыхчы окумуштуу Гүлзат Алагөз менен ушул тууралуу талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/tarykhyy-es-tutum-eldin-esi-koonunon-ketkis-tragediyalar/32381592.html https://www.azattyk.org/a/tarykhyy-es-tutum-eldin-esi-koonunon-ketkis-tragediyalar/32381592.html Thu, 27 Apr 2023 12:58:10 +0600 Айбек Абдылдаев Тарыхый эс тутум деген эмне? Анын мааниси кандай? Кыргызстанда буга канчалык көңүл бурулат? "Куугунтук курмандыктары" подкастында белгилүү жазуучу жана тарыхчы Арслан Капай уулу Койчиев, тарыхчы окумуштуу Гүлзат Алагөз менен ушул тууралуу талкуулайбыз. 00:23:46 full Тарыхчылардын болжолунда 1937-38-жылдардагы сталиндик репрессиянын маалында кыргыздын ондогон алгачкы чыгаан аскер жетекчилери атылып, кыйноодон өлгөн болгон. Алардын катарында Аден Истамбеков да бар. Репрессияланган аскер интеллигенциясынын тагдыры, куугунтуктун кесепеттери тууралуу сөз кылабыз. https://www.azattyk.org/a/repressiya-kurmandygy-bolgon-kyrgyz-askerleri/32356782.html https://www.azattyk.org/a/repressiya-kurmandygy-bolgon-kyrgyz-askerleri/32356782.html Mon, 10 Apr 2023 12:11:38 +0600 Бурулкан Сарыгулова Тарыхчылардын болжолунда 1937-38-жылдардагы сталиндик репрессиянын маалында кыргыздын ондогон алгачкы чыгаан аскер жетекчилери атылып, кыйноодон өлгөн болгон. Алардын катарында Аден Истамбеков да бар. Репрессияланган аскер интеллигенциясынын тагдыры, куугунтуктун кесепеттери тууралуу сөз кылабыз. 00:36:34 full Түркиянын Дижле университетинин окутуучусу, акын Абдулмукадес Кутлу Вандагы кыргыздар, Памирден жер оодарган себебин, чоң атасы Рахманкул хандын керээзи тууралуу "Азаттыкка" кеп салып берди. https://www.azattyk.org/a/chong-atamdy-basmachy-deshken-pamirden-vanga-kochkon-rakhmankul-khan/32336183.html https://www.azattyk.org/a/chong-atamdy-basmachy-deshken-pamirden-vanga-kochkon-rakhmankul-khan/32336183.html Mon, 27 Mar 2023 18:03:05 +0600 Айбек Абдылдаев Түркиянын Дижле университетинин окутуучусу, акын Абдулмукадес Кутлу Вандагы кыргыздар, Памирден жер оодарган себебин, чоң атасы Рахманкул хандын керээзи тууралуу "Азаттыкка" кеп салып берди. 00:27:17 full 1918-1930-жылдары Борбор Азияда совет бийлигине каршы чыккан кыймылдар тууралуу талаштуу пикирлерге азырга чейин чекит коюла элек. Басмачылар баатырларбы, талоончуларбы? Укуктук баа берүүдө эмнеге көңүл буруш керек? “Куугунтук курмандыктары” подкастында ушул теманы талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/basmachylyk-kyymyl-dalilduu-maalymattan-ulamyshy-kop/32312256.html https://www.azattyk.org/a/basmachylyk-kyymyl-dalilduu-maalymattan-ulamyshy-kop/32312256.html Fri, 10 Mar 2023 23:29:50 +0600 Айбек Абдылдаев 1918-1930-жылдары Борбор Азияда совет бийлигине каршы чыккан кыймылдар тууралуу талаштуу пикирлерге азырга чейин чекит коюла элек. Басмачылар баатырларбы, талоончуларбы? Укуктук баа берүүдө эмнеге көңүл буруш керек? “Куугунтук курмандыктары” подкастында ушул теманы талкуулайбыз. 00:18:02 басмачы, басмачылар full “Куугунтук курмандыктары” подкастында ХХ кылымдын 30-жылдарында Украинанын Херсон аймагына айдалып, репрессияланган кыргыздар тууралуу белгилүү журналист жана публицист Амирбек Азам уулу, тарыхчы Гүлзат Алагөз кызынын изилдөөлөрү менен тааныштырабыз. https://www.azattyk.org/a/sovettik-rezhim-zhashyrgan-chyndyk-khersondogu-kyrgyzdar/32272522.html https://www.azattyk.org/a/sovettik-rezhim-zhashyrgan-chyndyk-khersondogu-kyrgyzdar/32272522.html Wed, 15 Feb 2023 16:46:03 +0600 Айбек Абдылдаев “Куугунтук курмандыктары” подкастында ХХ кылымдын 30-жылдарында Украинанын Херсон аймагына айдалып, репрессияланган кыргыздар тууралуу белгилүү журналист жана публицист Амирбек Азам уулу, тарыхчы Гүлзат Алагөз кызынын изилдөөлөрү менен тааныштырабыз. 00:28:51 репрессия, кыргыз тарыхы full 1920-50-жылдардагы репрессия курмандыктарын актоо тууралуу мыйзам долбоору бир айдан бери талкууланууда. 1994-жылы кабыл алынган мыйзамга өзгөртүү киргизүү тууралуу долбоордо Улуттук архив фонду тууралуу дагы өзгөртүү сунушталды. “Куугунтук курмандыктары” подкастында ушул маселени талкуулайбыз. https://www.azattyk.org/a/repressiya-kgb-arkhivi-achpagan-syrlar/32252643.html https://www.azattyk.org/a/repressiya-kgb-arkhivi-achpagan-syrlar/32252643.html Thu, 02 Feb 2023 19:57:54 +0600 Айбек Абдылдаев 1920-50-жылдардагы репрессия курмандыктарын актоо тууралуу мыйзам долбоору бир айдан бери талкууланууда. 1994-жылы кабыл алынган мыйзамга өзгөртүү киргизүү тууралуу долбоордо Улуттук архив фонду тууралуу дагы өзгөртүү сунушталды. “Куугунтук курмандыктары” подкастында ушул маселени талкуулайбыз. 00:32:48 тарых, архив, репрессия, КГБ full Театр таануучу, куугунтук курмандыгы Людмила Жапар кызы Молдалиева - 2-Экинчи дүйнөлүк согуш башталганда депортацияланган советтик немис үй-бүлөлөрдүн биринин мүчөсү. Ал энеси Мариянын “эмгек лагеринде” кечирген күндөрү, репрессияга кабылган атасын Кыргызстандан кантип табышканын айтып берет. https://www.azattyk.org/a/kontslagerden-kyrgyzstanga-cheyinki-zhol/32237220.html https://www.azattyk.org/a/kontslagerden-kyrgyzstanga-cheyinki-zhol/32237220.html Tue, 24 Jan 2023 16:34:49 +0600 Бурулкан Сарыгулова Театр таануучу, куугунтук курмандыгы Людмила Жапар кызы Молдалиева - 2-Экинчи дүйнөлүк согуш башталганда депортацияланган советтик немис үй-бүлөлөрдүн биринин мүчөсү. Ал энеси Мариянын “эмгек лагеринде” кечирген күндөрү, репрессияга кабылган атасын Кыргызстандан кантип табышканын айтып берет. 00:43:14 full Дүйнөлүк тарыхтын нугун өзгөрткөн окуя – СССР деген ири державанын ураганына 25-декабрда 31 жыл болот. 15 союздук республиканы бириктирип, калкы 290 миллионго жетип, Кытай, Индиядан кийинки эле орунда турган чоң өлкө туура 100 жыл мурун - 1922-жылы, 30-декабрда түзүлгөн. https://www.azattyk.org/a/sssrdin-ang-sezimde-kalgan-mooru/32190678.html https://www.azattyk.org/a/sssrdin-ang-sezimde-kalgan-mooru/32190678.html Fri, 23 Dec 2022 17:47:02 +0600 Айбек Абдылдаев Дүйнөлүк тарыхтын нугун өзгөрткөн окуя – СССР деген ири державанын ураганына 25-декабрда 31 жыл болот. 15 союздук республиканы бириктирип, калкы 290 миллионго жетип, Кытай, Индиядан кийинки эле орунда турган чоң өлкө туура 100 жыл мурун - 1922-жылы, 30-декабрда түзүлгөн. 00:31:02 Советтер Союзу, CCCР full Кыргызстанда Ишенаалы Арабаевдин 140 жылдык мааракеси белгиленип, эскерилүүдө. Биз ХХ кылымдын 30-жылдарындагы ыраймысыз репрессия, анын азыркы сабагы тууралуу сөз кылабыз. Талкууга тарых илимдеринин кандидаты Аида Кубатова, коомдук ишмер, тарыхчы Алмаз Кулматов катышты. https://www.azattyk.org/a/otkondun-sabagy-diktatura-menen-repressiya-kindiktesh/32174173.html https://www.azattyk.org/a/otkondun-sabagy-diktatura-menen-repressiya-kindiktesh/32174173.html Tue, 13 Dec 2022 14:18:31 +0600 Айбек Абдылдаев Кыргызстанда Ишенаалы Арабаевдин 140 жылдык мааракеси белгиленип, эскерилүүдө. Биз ХХ кылымдын 30-жылдарындагы ыраймысыз репрессия, анын азыркы сабагы тууралуу сөз кылабыз. Талкууга тарых илимдеринин кандидаты Аида Кубатова, коомдук ишмер, тарыхчы Алмаз Кулматов катышты. 00:29:53 диктатура, Ишенаалы Арабаев, Сталиндик репрессия full