Линктер

ЧУКУЛ КАБАР!
бейшемби, 30-январь, 2020 Бишкек убактысы 00:38

Кырсык

Сузактык карыя президентке кайрылды

Алымжан Файзуллаев.

Сузак районунун 77 жаштагы тургуну Алымжан Файзуллаевдин президент Сооронбай Жээнбековго кайрылуусун Башкы прокуратура териштирип жатат.

Даттанууга карыянын пенсиясын ссуда үчүн кармоо тууралуу соттун былтыр чыгарган чечими себеп болгон. 21 жыл мурдагы селде жабыркагандардын жоон тобу учурунда алган ссудаларын өкмөткө пенсияларынын эсебинен кайтарып берип жатат.

Сузак айылынын тургуну Алымжан Файзуллаев 1998-жылы алган мамлекеттик ссудасын өкмөткө былтыркы жылдын май айынан тартып пенсиянын эсебинен төлөп келатат. Анын 7978 сом пенсиясынын жарымын ссуда үчүн карызына төлөп берүүгө милдеттендирген чечимди Сузак райондук соту былтыр чыгарган.

Алымжан Файзуллаевдин кесиби агроном. Ал айыл чарба тармагында 48 жыл эмгектенген. Ошондуктан ал карызды пенсиянын эсебинен өндүрүү мыйзамга каршы келет деп эсептеп, «карыганда мамлекет пенсиямды да мыйзамсыз тартып алып жатат» деп кейиди:

«Пенсияны кармап калууга эч ким уруксат бербейт. Мыйзамда карызды өндүрүү айлык-маяна жана башка булактар аркылуу болору көрсөтүлгөн. Ал кошумча шыктандыруучу маяна же мүлктү ижарага берүүдөн түшкөн пайда. Менде маяна да, ижара акы да жок. Эч нерсе таба албай, менин пенсияма асылып, ошонун жарымын кармап жатышат».

Сузак райондук сотунун чечимине нааразы болгон Файзуллаев Бишкектеги Сот аткаруучулар департаментине кайрылып, майнап чыгара албаганда президентке да кат жазганын айтты:

Жарандык кодекске ылайык доо коюу мөөнөтү 3 жыл деп белгиленген. Карызды өндүрүү иши башталган 2001-жылдан кийин доо коюу мөөнөтү 11 жылга эскирген соң сотко берип жатпайбы?

«Ушул жылдын 21-февралында президент Сооронбай Жээнбековдун Сузак районунун тургундары менен болгон жолугушуусунда ушул багыттагы катымды мен президентке бергем. Ал боюнча мага жооп келген жок. 3 айдан кийин өкмөттүн облустагы өкүлүнүн аппаратына жөнөткөн экен, алар чакырып сурап коюшту. Маселе ошол бойдон калды. Кайрылууда жарлыктар туура эмес чыгарылганын, өкмөт өз токтомдорун аткарбай, Жогорку Кеңеш кабыл алган токтомдорун көзөмөлдөбөй жатканын жаздым. Анткени Жарандык кодекске ылайык доо коюу мөөнөтү 3 жыл деп белгиленген. Карызды өндүрүү иши башталган 2001-жылдан кийин доо коюу мөөнөтү 11 жылга эскирген соң сотко берип жатпайбы? Улуттук банкка караштуу фонд менен түзүлгөн келишимди, Архитектура жана курулуш боюнча мамлекеттик агенттиктин «Турак жай - социалдык өнүгүүнү насыялоо фонду» жаңылабай туруп эски документ менен сотко берип жатпайбы? 2014-жылы өкмөттүн токтому менен карыздарды төлөө мөөнөтү 5 жылга узартылган. Булардын баарына сот көңүл бөлбөй туруп, менин үстүмдөн коюлган доону 2014-жылы канааттандырып берди. Ушул мыйзамсыз чечимдер боюнча азыркыга чейин калыстык таба албай келе жатам».

1998-жылдын майында нөшөрлөгөн жаандан кийин Көк-Арт дарыясынын дамбасын суу алып кетип, 12 миң калкы бар Сузак айылын сел каптаган. Суу ташкынынан келтирилген чыгымдарды компенсациялоо максатында ошол эле жылы өкмөттүн токтому менен Сузакта «Турак жай - социалдык өнүгүүнү насыялоо фонду» уюштурулуп, Улуттук банктын карамагына берилет. Фонд аркылуу ошол жылы Сузакта жабыркаган 871 үй-бүлөгө 44,2 млн. сомдук аз пайыздуу ссуда иретинде мамлекеттик насыя берилген. Айыл тургуну Алымжан Файзуллаев жабырлануучулардын катарында 102 миң сом кайтарымдуу ссуда алып, бирок убагында кайтара албай калган. Ошондон бери карыя өзү өңдүү ссудаларын төлөй албагандардын катарында сотко кайрылып, бирок майнап чыгара албай келатат.

«Турмуш шартка байланыштуу мен сыяктуу бир топ жабыралануучулар кайтара албай калышты, - дейт ал. - Келишим боюнча насыяны бизге жылдык 4% менен 10-13 жылга бериптир. Эсептей келсек 48% айланып калат экен. Анан 2001-жылы бир тобубуз чогулуп Жогорку Кеңешке насыяларды кечип берүү боюнча кайрылдык. Ошол учурдагы Эл Өкүлдөр Жыйыны «Сузак айылынын тургундары алган ссудаларды жоюу жана насыянын пайыздык бирдигин өзгөртүү жагы каралсын» деп өкмөткө токтом кабыл алып берген. Бирок өкмөт улам алмашып отуруп, ал токтом аткарылган жок. 2014-жылы гана Улуттук банк пайыздарды кечип, негизги сумманы калтырып койду».

«Турак жай - социалдык өнүгүүнү насыялоо фонду».
«Турак жай - социалдык өнүгүүнү насыялоо фонду».

Сузактыктар насыя иретинде алган ссуданы кайтаруу 2001-жылдан башталып, 2014-жылы аяктамак. Бирок тургундардын суранычы менен аны төлөөнүн мөөнөтү 2018-жылга чейин узартылган. Сузактагы «Турак жай - социалдык өнүгүүнү насыялоо фонду» карызды өз убагында кайтарбаган 466 адамды сотко берген. Фонддун мурунку эсепчиси жана адиси Зияда Эргешова бардык адамдар мамлекеттик карызды кайтарууга милдеттүү экенин эске салды:

Карыз алган адам өз убагында кайтарышы керек болчу. Аргасыздан анан биз сотко берип, бир жылдан бери пенсиясы аркылуу төлөтүп жатабыз.

«Акыркы маалыматтар боюнча элден 42 млн. 600 миң сомдон ашык акча чогултулду. Мурда пайызы менен берип жаткандар кечирилип, негизги суммасына кошулуп эсептелди. Ошентип азыркы учурда мамлекеттик ссуданы толук төлөбөгөн 66 гана адам калды. Файзуллаев Алимжан деген карыя «карызды төлөбөйбүз» деп башкаларды да үгүттөп, өкмөткө, парламентке чейин арызданып кайрылган. Карыз алган адам өз убагында кайтарышы керек болчу. Аргасыздан анан биз сотко берип, бир жылдан бери пенсиясы аркылуу төлөтүп жатабыз. Мурун түшүнбөгөн адамдар азыр эми карыздарынан толук кутулууга ниеттенип жатышат. Сот аткаруучулар кээ бирлеринин күзгү түшүмүн күтүп, айрымдарынын пенсияларынан кармап жатышат».

Алимжан Файзуллаев 2014-жылдан бери сотко, бардык бийлик бутактарына тынымсыз кайрылып, бирок карызын жойдуруу аракетинен майнап чыгара албай келатат. Маселен, президентке жана анын аппаратына эле 14 жолу кайрылганын эскерди:

«Ушунча жолу кат жаздым, бирине да реакция болгон жок. Аппаратта иштегендер «сотторго кийлигише албайбыз, башка жакка кайрылууга укуктуусуз» деп эле жооп беришет. Акыры быйыл июнь айында президенттик аппаратка жазган катыма «Башкы прокуратурага жөнөттүк, текшерилген соң жообун айтабыз» деп жооп келиптир. Мурда эле президент өз укугунан пайдаланып прокуратурага тапшырса болмок. Эгер мындан да жарытылуу жооп болбосо Эл аралык сотко чейин барам. Анткени мен Конституцияда белгиленген укугумду пайдаланып жатам. Өкмөт табигый кырсыктан жапа чеккен ар бир адамга компенсация берүүгө милдеттүү».

Учурда Файзуллаев сыяктуу 12 пенсионер пенсиясынын, бирөө маянасынын эсебинен ссудаларын төлөп жатат. 5 адам каза болгондуктан насыялары кайтарылган эмес. Калган 15 адамдын насыясын кайтаруу боюнча сот аткаруучулар үйлөрүндө иштеп жатышат.

1998-жылдын май айында болгон Сузактагы табигый кырсыктан 1200 адам жабыркаган.

Убагында аларга ссуда берген Улуттук банктын карамагындагы «Турак жай - социалдык өнүгүүнү насыялоо фонду» 2002-жылы президенттин жарлыгына ылайык Архитектура жана курулуш боюнча мамлекеттик агенттиктин Жарандык турак жай курулуш башкармасынын карамагына берилген. 2018-жылдын октябрь айында ал фонд жоюлуп, азыр анын ишмердүүлүгүн Финансы министрлигине караштуу Бюджеттик насыяларды башкаруу боюнча мамлекеттик агенттик жүргүзүп жатат.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Депутат катышкан кырсык иликтенүүдө

Кырсык болгон жерден тартылганы айтылган сүрөт.

Бишкек шаардык кеңешинин депутаты Темирлан Токобеков катышкан жол кырсыгында каза болгондордун биринин жакындары тосмо арыз жазды.

Ишти Ысык-Көл облустук ички иштер башкармалыгы карап жатат. Бирок тергөө жөнүндө маалыматтардын купуя сакталышы жана депутаттын комментарий берүүдөн баш тартышы ар кандай түкшүмөл ойлорду жаратууда.

7-июлда Ысык-Көлдүн Бактуу-Долоноту айылындагы аварияда көз жумган жигиттердин кай биринин жакындары милицияга тосмо арыз жазганы ачык айтылбай турганын облустук ички иштер башкармалыгынын басма сөз катчысы Сталбек Усубакунов билдирди:

«Тергөө уланып жатат. Экспертизанын жыйынтыгы чыга элек. Жыйынтыгына жараша айып угузулат».

Кырсыкта курдаш достор Нурсултан Бекболотов (айдоочу), Нурсултан Данияр Уулу, Бек Бакытбек уулу жана Бексултан Кудайбердиев каза тапкан. Алар Кыргызстандын ар кайсы аймактарында жашаган достор болушкан.

Нурсултан Данияр уулунун атасы Данияр Кулматов тергөөдөн кабардар экенин, Бексултан Кудайбердиевдин жакындары тосмо арыз жазып берүү ниетин мурда эле билдиришкенин айтты. Бирок Кудайбердиевдин туугандарынан муну тастыктаганга азырынча мүмкүн боло элек.

Нурсултан Бекболотовдун жакындары маркумдун зыйнатына байланыштуу тергөөнүн жүрүшүнөн кабарсыз экенин билдиришти.

«Тосмо арыз жазылганы жөнүндө Интернеттен окудук. Ким жазганы бизге да кызык болуп турат. Эч ким маалымат бере элек. Мыйзам бар, териштирүү мыйзам чегинде жүрүшүн, күнөөлүүлөр аныкталышын талап кылабыз», - деди маркум Бек Бакытбек уулунун Бишкектеги таежеси Майрам Жаңыбаева.

Милициянын маалыматына ылайык, ал күнү BMW Х7 Каракол тарапты көздөй баратып, каршы тилкеге чыга калган «Lexus» менен кагышкан. «Lexus» автоунаасында бараткандар каза табышкан.

BMW Х7 машинесинде да төрт киши болгон, алардын бири Бишкек шаардык кеңешиндеги «Республика - Ата Журт» фракциясынын депутаты Темирлан Токобеков. Рулда анын таанышы отурган. Алар да жабыркап, ооруканага жатып чыгышкан.

Маркумдардын туугандары «Азаттык» радиосуна кайрылып, кылмышты жашыруу, видеолорду өчүрүү аракети көрүлүп жатканын айтып, даттанышкан. Бирок Токобековдун жакындары бул маалыматтарды четке кагышкан.

Шаардык кеңештин сайтындагы сүрөт.
Шаардык кеңештин сайтындагы сүрөт.

«Азаттык» Темирлан Токобеков менен байланыша алган жок. Ал мүчө болгон фракциянын катчылыгы депутат жайкы эс алууда экенин, кайрылуу ага жеткирилерин билдирди.

25 жаштагы Темирлан Токобеков - Жогорку Кеңештин депутаты Алиярбек Абжалиевдин уулу. Абжалиев бул маселени саясатташтырбоону суранды. Кырсыкта депутат бараткан автоунаа эмес, берки машине каршы тилкеге чыгып кеткени айтылганы менен Токобаевдин комментарий бербей жүргөнү коомдо ар кандай түкшүмөл ойлорду жаратууда.

«Жол коопсуздугу» уюмунун жетекчиси Чынара Касмамбетова бул жагдай депутаттын өзүнүн дарегине күмөн саноолорду күчөтүп жатканын билдирди:

«Маалымат ачык айтылбаган жерде бүдөмүк ойлор пайда боло берет. Бизде «депутат тараптан күнөө кеткен го» деген пикир жаралат. Бизде калыптанып калган бир система бар – маалыматты жашыруу, бурмалоо кырсык болгон жерге тергөөчүлөр келери менен эле башталат. Анык маалымат сотко чейин жетпеши да мүмкүн».

Касмамбетова аткаминерлер катышкан жол кырсыктарына байланыштуу тергөө иштери коомго жарыяланбай, басты-басты болуп кеткен окуялар да кадыресе көрүнүш экенин кошумчалап, кандай гана авария болбосун фактынын негизинде терең иликтениши зарыл экенин белгиледи.

Ал эми Кыргызстандык айдоочулар уюмунун төрагасынын орун басары Дүйшөналы Токтакунов мындай учурларда милицияга тосмо арыз берип, тергөөнү токтотуу туура чечим болорун айтып жатат:

Дүйшөналы Токтакунов.
Дүйшөналы Токтакунов.

«Бул кокустук. Эч ким атайылап бирөөнүн машинеси менен сүзүшүп, киши өлтүрөйүн дебейт. Мындай учурда кечиримдүү болуу туура. Ал эми атайылап авария кылгандар жазасын алышы керек».​

Токтакунов айдоочулардын этиятсыздыгын да сындап, бирок жолдордо карама-каршы тилкеге чыгууга бөгөт койгон тосмолордун, жол сызыктарынын жетишсиздиги да кырсыктарга себеп болуп жатканын кошумчалады.

Расмий маалыматка ылайык, 2018-жылы Кыргызстанда 5 995 жол кырсыгы болуп, 716 адам көз жумган, 9 160 киши ар кандай жараат алган. Жол коопсуздугун камсыздоо башкармалыгы бул бир жыл мурдагыга салыштырмалуу дээрлик алты пайызга аз экенин билдирген.

Жол кырсыктарынын 30 пайызына ылдамдыкты ашыруу, 28 пайызына каршы тилкеде эреже бузуу жана 10 пайызына туура эмес жерден каршы тилкеге чыгып кетүү себеп болот. Ал эми мастык менен эреже бузгандар 7 пайызды түзөт.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Жаш клубдун канаты кайрылды

Ильич Иманбеков оюн учурунда.

Кыргызстандын премьер-лигасында ойногон «Академия-Лидер» футбол клубунун 22 жаштагы оюнчусу жол кырсыгынан каза болду. Баштапкы маалыматтарга караганда Бишкек-Ош жолунда футболчулар бараткан кичи автобус «Honda Stepwgn» үлгүсүндөгү жеңил автоунаа менен кагылышкан.

«Академия-Лидер» клубу Кыргызстандын премьер-лигасынын кезектеги айлампасында Ошто «Алай» клубу менен 21-августта беттешип, ошол түнү эле жолго чыгып, кайра Бишкекке келе жаткан.

22 жаштагы футболчу Ильич Иманбековдун өмүрүн алган жол кырсыгы 22-августта таңкы саат жетилер чамасында, Бишкек-Ош жолунун 197-чакырымында болгонун Жол коопсуздугун камсыздоо башкармалыгы билдирди. Кырсык учурунда автобуста команданын 14 оюнчусу, алардын машыктыруучусу жана команданын администратору бар эле. Ал урунган жеңил автоунаанын ичинде 6 адам бар экенин айтылууда.

Тилек Исаев.
Тилек Исаев.

«Айдочулар жол эрежесин сактабагандыктан болгон жол кырсыгы. Негизги жолдо кичиавтобус болгон. Жеңил машине жол бербей чыккан. Ушундан улам келип чыккан жол кырсыгы. Автоунаалар айып аянтчасына коюлуп, тийштүү экспертизалар дайындалып, Жайыл райондук ички иштер бөлүмүндө Кылмыштар менен жоруктардын бирдиктүү реестрине катталган. Сотко чейинки өндүрүш башталды», –деди Жол коопсуздугун камсыздоо башкармалыгынын басма сөз кызматынын жетекчиси Тилек Исаев.

Команданын администратору Талант Үсөновдун «Азаттыкка» берген маалыматы боюнча, кырсыкка кабылган футболчулар Бишкекке жеткирилди.

«Азыр биз балдарды көрсөтүп ооруканада жүрөбүз. Абалыбыз жакшы. Оюндан соң биз шашпай эле келатканбыз. Биз эле эмес, бардык командалар ушинтип жүрүшөт. «Алай», «Абдыш-Ата» командалары деле коноктогу оюндарына ушинтип барып келет. Биз келе жатканда «Абдыш-Атанын» командасы автобус менен коноктогу оюнуна баратыптыр. Машинебиз да жакшы болчу. Болгону жолдун четинде токтоп турган машинеге мас абалындагы жүргүнчү отура калып трассага чыга калат. Биздин айдоочу убагында байкап калып машинени токтотуп калды. Болбосо баарыбыз аңга түшүп кетет элек», - деди «Академия-Лидер» клубунун администратору Талант Үсөнов.

Каза тапкан 22 жаштагы футболчу Ильич Иманбеков «Академия-Лидер» футбол клубунун негизги оюнчуларынын бири болчу. Ал командага «Лидер» футболдук долбоорунун алкагында алынган. Футболдук талаада чабуулчу катары 99чу номерде ойноп келген.​

Ильич Иманбеков (99чу номер) «Академия-Лидер» жана «Абдыш-Ата» клубдарынын беттеши учурунда. Кант. 17-август, 2019-жыл.
Ильич Иманбеков (99чу номер) «Академия-Лидер» жана «Абдыш-Ата» клубдарынын беттеши учурунда. Кант. 17-август, 2019-жыл.

«Академия-Лидер» футболдук клубу 2018-жылы НТС телеканалында эфирге чыккан «Лидер» теледолбоору аяктагандан кийин негизделген. Учурда командада бул долбоордун алкагында таңдалып алынган балдар ойнойт.

Долбоордун негиздөөчүлөрүнүн бири Замир Казакбаев бул окуя команда үчүн чоң жоготуу болгонун билдирди:

«2018-жылы ушундай «Лидер» долбоорун уюштуруп, республиканы бүт кыдырып, жер-жерлерде жашаган таланттуу футболчуларды тандап, эки-үч этаптын негизинде балдарды электен өткөрүп анан командага алганбыз. Бизде бардык аймактардан футболчулар бар. Алгач биринчи лиганын деңгээлине, кийин премьер-лиганын деңгээлине чыгып, чемпионатка кирип сегизинчи клуб болуп ойноп жатканбыз. Жол кырсыгына кабылып бир оюнчубуздун каза тапканы биз үчүн оор жоготуу».

«Академия-Лидер» футболдук клубу «Дордой» командасы менен беттеш алдында. 7-апрель, 2019-жыл.
«Академия-Лидер» футболдук клубу «Дордой» командасы менен беттеш алдында. 7-апрель, 2019-жыл.

Спорт журналисти Адилет Керимбеков жаш футболчунун каза табышы ансыз да араңжан кыргыз футболу үчүн чоң сокку болушу мүмкүн экенин айтты. Анын пикиринде, бул кырсык Кыргызстандагы спортчулардын коопсуздугун камсыз кылуу жагы начар экенин ачык көрсөттү.

Адилет Керимбеков.
Адилет Керимбеков.

«Сезон башталганда эле «Академия-Лидер» командасынын футболчуларына көз салып жүрчүбүз. Баары жаш футболчулар. Бул кырсык Кыргызстандын премьер-лигасында дебютант катары ойногон «Академия-Лидер» командасы менен болуп жатканы аябай жагымсыз окуя. Бул соккуну көтөрө албай команда кийинки жылдары жоюлуп кетиши мүмкүн. Ал эми жоопкерчилик команданын жетекчилигинде болушу керек. Оштон Бишкекке автобус менен эмес, учак менен барса мындай кырсык болмок эмес. Кыргыз футболчуларынын, негизи кыргыз спортчуларынын коопсуздугун камсыз кылууну күчөтүш керек», - деди журналист.

Кыргызстандын курама командасынын мурдагы оюнчусу, «Дордой» жана «Алга» командаларында машыктыруучулук кызматты аркалап, учурда балдардын «Дордой» футбол академиясынын директору болуп иштеп жаткан Руслан Сыдыков мындай кырсыкка Кыргызстандагы башка футбол клубдар да кабылышы мүмкүн экенин айтты:

Руслан Сыдыков.
Руслан Сыдыков.

«Мындай кырсыкка «Академия-Лидер» эле эмес, башка командалар деле кабылышы мүмкүн. Анткени Ошко барып келиш үчүн учактын билет баасы кымбат. Командалардын акчасы аз. Менин билишимче, «Академия-Лидер» командасынын машыктыруучуларынын, балдардын айлыгы да убагында берилбей калат. Баары финансыга барып такалат. Негизи эле кечинде жолго чыкпаш керек болчу. Команда эс алып, уктап, анан жолго чыгышы керек эле. Оюндан кийин эле түндө жолго чыкканы да клубдун акчаны үнөмдөп калуу максаты деп айта алам. Анткени түнгө калса мейманкананын жана футболчулардын тамак-ашын төлөш керек болот. Көп командалар акчаны үнөмдөп калыш үчүн кечинде жолго чыгат. «Алга» клубунда иштеп жүргөндө биз да ошентчүбүз. «Дордой», «Абдыш-Ата» өңдүү командалар эле учак менен учпаса, калган клубдардын баары эле автобус менен жүрүшөт».

Ал «Академия-Лидер» командасынын жаш, жаңы болгонуна карабай чемпионатка кошулганынын жөнүн мындайча түшүндүрдү:

««Академия-Лидер» - жаңы команда. Жер-жерлердеги таланттуу балдардан түзүлгөн. Бул команданын премьер-лигада ойногону да бекеринен эмес. Анткени Азия футбол конфедерациясынын регламенти боюнча ар бир өлкөнүн чемпионатында жок дегенде 8 команда ойношу керек. Бизде болсо футболдук командалар аз».

«Академия-Лидер» футбол клубу 2018-жылы негизделип, команда 2019-жылдан тартып Кыргызстандын футбол боюнча жогорку лигасы болуп саналган кыргыз премьер-лигасында ойноп келет. Клуб 21-августта Кыргызстандын премьер-лигасынын кезектеги айлампасында Оштун «Алай» клубу менен беттешип, 3:1 эсебинде жеңилген. 17-турдагы оюндан кийин «Академия-Лидер» 8 упай менен 8 команданын ичинен акыркы орунду келе жатат.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Жалал-Абад: ири базар күлгө айланды

Жалал-Абад: ири базар күлгө айланды
please wait

No media source currently available

0:00 0:03:36 0:00

Бишкекте кампадан өрт чыкты

Бишкекте кампадан өрт чыкты
please wait

No media source currently available

0:00 0:01:49 0:00

Интимдик сүрөттөн келип чыккан чыр

Интимдик сүрөттөн келип чыккан чыр
please wait

No media source currently available

0:00 0:02:18 0:00

Кой-Таштагы операциядан аскер каза тапты

Кой-Таштагы операциядан аскер каза тапты
please wait

No media source currently available

0:00 0:01:35 0:00

Орусияда аскердик кампа жарылды

Окуя болгон жерден тартылган сүрөт.

Орусиянын Красноярск крайындагы аскердик кампада 40 миңдей снаряд менен ок-дары сакталчу.

Каменка кыштагындагы аскердик кампада жарылуу 5-августта саат үчкө жакын башталган. Алгач аянтта өрт чыгып, кампада сакталган миналар жарыла баштаган. Кампада артиллериялык курал-жарактар - 40 миңдей снаряд менен ок-дары сакталчу.

Жарылуудан сегиз киши жабыркаганы белгилүү болду, алардын бири бала. Эки аскер кызматкери менен өрт өчүргүч Ачин шаарындагы ооруканага жеткирилди. Кампадагы төрт жоокердин дайыны азырынча белгисиз.

Жергиликтүүлөр жарылуудан улам үйлөрүндө терезелер күбүлүп түшүп, имараттарда жарака пайда болгонун айтышты.

«Түштө эле башталган. Үйлөр силкинип, жарылуу болгондой сезилди. Бирок биз жаныбыздагы комбинатта иштер болуп жатса керек деп ойлодук. Башында эч кандай расмий билдирүү болгон эмес. "Вотсаптан" гана аскердик бөлүктө кампалар жарылып жатканы айтыла баштады. Анан кошунам келип Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин машинеси үн күчөткүч аркылуу шаардан кетүүгө чакырып жатканын айтты», - дейт Ачиндин тургуну Бутьянова.

Бийлик Каменка кыштагындагы 11 миң кишини, 20 чакырым аралыкта жайгашкан эки конуштун жашоочуларын эвакуациялаган.

«Эвакуациялангандардын так санын эч ким айта албайт. Жарылуу токтобогондуктан, ал жакка транспорт барган жок. Адамдарга "жөө чыккыла" деп кабарладык. Аларды автобустар күтүп жатат. Канча адам чыкса да, баарын алып кетебиз. Эки калктуу конуштун жашоочулары жана балдар лагери эвакуацияланып жатат», - деди Ачин шаарынын мэри Илай Ахметов.

Ачин-Назарово трассасы жабылып, темир жол каттамдары чектелди. Орусиядагы ири комбинаттардын бири эсептелген Ачиндеги «РусАла» ишин токтотту.

«Жумушчуларыбыздын коопсуздугун камсыз кылыш үчүн ишти токтотуп, адамдарды эвакуациялоо тууралуу чечим кабыл алынды» деп айтылат комбинаттын билдирүүсүндө.

Орусиянын Коргоо министрлиги аскердик кампадагы өрттү өчүрүүгө «Уран-14» эки роботу жөнөтүлгөнүн кабарлады. Министрликтин маалыматы боюнча, бул кампанын материалдык-техникалык жабдуусунун эскилиги жетип, 2022-жылы толук жабылмак.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Жайкы лагердеги өрт төрт баланын өмүрүн алды

Өрт болгон балдар лагери, Хабаровск крайы, 23-июль 2019-жыл

Орусиянын Хабаровск крайында 23-июлга караган түнү балдардын жайкы лагери өрттөнүп кетти. Расмий маалыматка ылайык, бир кыз жеринде каза тапты, үч жеткинчек реанимацияда көз жумду. Өрт болжол менен жылытуучу жабдыктан келип чыккан. Окуя боюнча кылмыш иш козголду.

Хабаровск крайынын жетекчилиги өрт 23-июлда саат экиге жакын «Холдоми» деген туристтик комплексте тутанганын билдирди. Ошол маалда чатыр лагеринде 7-15 жаштагы 189 бала бар болчу.

Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин маалыматы боюнча лагердеги 26 чатырдын 20сы толугу менен күйүп кетти. От 240 чарчы метр аянтты чалган.

Балдардын өлүмү боюнча кылмыш ишти Орусиянын федералдык Тергөө комитети өзү карамай болду.

Өрт болгон жерде ажал тапкан кыз ошол күнү 11 жашка толмок экен. Каза болгон калган балдар оор абалда райондук ооруканага жеткирилген. Алар комага түшүп, реанимацияда жан беришти.

Лагерь
Лагерь

Кырсыктан жабыркаган 12 кишинин бешөө жашы жетелек балдар экенин жергиликтүү бийлик өкүлү кабарлады.

Туристтик комплекстин иши убактылуу токтотулду. Премьер-министр Дмитрий Медведев өткөргөн чукул жыйында Хабаровск аймагынын губернатору Сергей Фургал чатыр лагери жөнүндө эч кимдин кабары болбогонун айтты. Өкмөт башчы «губернатор эч нерсе билбесе, демек өз милдеттерин начар аткарууда» деп сындады жана лагерди уюштурууга уруксатты ким бергенин, кырсыктын себебин териштирүүнү тапшырды.

Фургалдын айтымында, менчик лагерди ачууга комиссия лицензия берген эмес.

Лагердин директору Максим Кузнецов кармалганын өзү маалымат каражаттарына билдирди. Андан тышкары Тергөө комитети кошумчалагандай, лагердин ээси – «Экстрим Сервис» компаниясынын директору Виталий Брулков кармалды. Алар кардарларды тейлөөдө коопсуздукту камсыздабаганы үчүн күнөөлүү деп табылса, экөө тең 6 жылга чейин эркинен ажыратылышы мүмкүн.

Өрттөн кийин
Өрттөн кийин

Кузнецов жергиликтүү гезиттердин бирине айтып бергендей, күйүп кеткен чатырлардын бардыгында "өрткө туруштук берет" деген сертификаты бар болчу.

«Адатта чукул кырдаалдар мекемелери жабдылган чатырлар болчу. Санкт-Петербургдагы заводдон түз сатып алганбыз. Эң кымбат чатырлар болчу», - деди Кузнецов.

Директор бийлик ал лагерь тууралуу билмек турсун, эки аптадай мурун Өзгөчө кырдаалдар министрлиги ал жерде эвакуация боюнча машыгуу өткөргөнүн, гигиена жана эпидемиология борбору эксперттик тыянагын чыгарганын, өрт коопсуздугу кызматынын өкүлдөрү да келип кетишкенин айтып берди.

Айрым маалыматтарга караганда, өрт жылытуучу жабдыктагы мандемден улам келип чыккан болушу ыктымал.

Былтыр 25-мартта Кемерово шаарындагы «Зимняя вишня» соода борборунда өрт чыкканда тилсиз жоонун туткунунда калган 60 киши, арасында 37 жашы жете элек бала каза болгон. Алар кинотеатрда бекитилген эшиктен, калгандары жогорку кабаттагы балдар бөлүмүнөн чыга албай калышкан. Ошондон кийин Орусия бийлиги коомдук жайлардагы өрт коопсуздугун жапырт текшерүү тапшырмасын берген.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Арыс: мектепке коргологондор нааразы

Арыс шаарчасындагы жарылуудан жабыркаган үйлөрдүн бири.

Казакстандын Түркстан облусуна караштуу Арыс шаарындагы ок-дары сакталган кампадагы жарылуудан үйлөрү жабыркаган тургундар оңдоп-түзөө иштерине нааразычылык билдирип жатышат. Балдары менен мектепте аргасыз күн көрүп жаткан тургундар күзүндө кайда барары бүдөмүк.

Жалгыз бой эне Нагима Абдихалыкова Арыс шаарынан анча алыс эмес жайгашкан Көктем районунун тургуну. 24-июндагы жарылууда анын балдары, эки келини жана алты небереси жашаган эки үйү тең бузулган.

Мындан улам Абдихалыкова үй-бүлөсү менен убактылуу мектептин имаратында баш калкалаганга мажбур. Жергиликтүү бийлик аялдын бир үйүнүн чатыры жана терезелерин оңдоп бергени менен, үйдү мурдагы калыбына келтирүүгө дагы көп мээнет менен каражат жумшоо керек. Ал эми экинчи үйүн жашоого кооптуу деп жергиликтүү бийлик сүрдүрүп салган.

«Бир айдын ичинде салабыз дешкен. Бирок эч ким келген жок. “Жумушчулар жетпей жатат” дешти. Бизге улам эле мына келишет, мына баштайт деп убада берип атышат. Өзгөчө неберелериме мектепте жашаган кыйын эле. Оңдогон жерлерин кайра балам жасап жатат. Биз бул үйлөрдү насыяга алган акчага салган элек. Качанкыга чейин ушинтип күтүп отура беребиз?», - деп суроо салды Абдихалыкова.

Анын кошунасы Ултуар Меркебаеванын абалы да чеке жылытарлык эмес. Жардыруудан кийин анын үйүнүн бүтүндөй бир дубалы ураган. Мындан улам буюм-тайымы бар үйүн кароосуз таштагандан чочулаган аял куруучуларды күтүп отурган чагы.

«Төрт балам төрт башка жакта калды. Элдин турмушу буларга оюнчукпу? Биздин башыбызга мүшкүл түшкөндө бийлик эмес, мына карапайым эл жардам берип жатты. Биз ашыкча эч нерсе сураган жокпуз, ошондуктан мыйзам боюнча эмнеге укугубуз болсо ошону эле бергиле», - деди ал.

Арыс шаарчасындагы үйлөр.
Арыс шаарчасындагы үйлөр.

​Көктем кичирайонундагы Арыс аскер шаарчасындагы үйлөрдүн айрымдарынын чатыры алмашкан. Оңдоп-түзөө иши башталганы менен терезелери коюла элек. Айрым үйлөрдү сүрдүрүп, жер менен жексен кылып салышкан. Бул жерден тыным албай ишке киришкен жумушчуларды, аларга тамак-ашын даярдаган аялдарды гана кезиктирсе болот. Көчөдө мурдагыдай ары-бери чуркап, ойногон балдар да көзгө чалдыкпайт.

Расмий маалыматка караганда, 24-июндагы жардыруудан жалпы 482 үй жабыркаган. Анын ичинен 43үн такыр сүрдүрүп, ордуна 23үн кайра сала баштады. 400дөн ашуун турак жайды оңдоп-түзөп жатышат. Жеке турак жайдан башка сегиз көп кабаттуу үй да жараксыз деп табылып, 59 үйдө жумушчулар иштеп жатат. Баш калка издеп кайрылган 360 адам ушул тапта мектепте жашап жатышат.

Алардын арасында Марат Анарбаевдин үй-бүлөсү да бар.

Турак жайсыз калган арыстыктар мектептерде баш калкалап жатышат.
Турак жайсыз калган арыстыктар мектептерде баш калкалап жатышат.

«Шаарчанын жанында барак тибиндеги эки үй бар болчу. Алардын биринде биздин үч бөлмөлүү батирибиз бар эле. Азырынча ал үйдү кайра курабы же бизге башка турак жай береби белгисиз. Мектепте окуу башталганда кайда барабыз», — деп тынчсызданды Анарбаев.

Арыс шаарынын акими Мурат Кадырбеков ушул тапта тургундардан нааразылык көп түшүп жатканын жашырган жок.

«Ушул тапта миңге жакын үй оңдолуп жатат. Аларды оңдоп-түзөө үчүн бизге бир ай бөлүнгөн, ошондуктан ордуна жаңысын салганга убакыт тартыш. Айрым объектилерде курулуш материалдары жана жумушчулар жетишсиз», - деди аким.

24-июнда Арыста курал-жарак сакталган кампадан өрт чыгып, өзгөчө кырдаал жарыяланган. Тургундар калаадан чукул чыгып кетүүгө аргасыз болгон. Расмий маалыматтар боюнча 41 миң киши көчүрүлгөн. 27-июнда арыстыктар Чымкентте нааразылык акциясын өткөрүп, жарылуу болгон шаарда жашабай турганын айтып чыгышкан. Алар башка аймактардан турак жай жана жер тилкесин берүүнү талап кылышкан. Расмий маалыматтар боюнча, Арыстан Чымкентке 26 миң адам убактылуу көчүрүлгөн. Көбү мектепте жана мечиттерде баш калкалап турат.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Бишкекте кафе жана сулуулук салону өрттөндү

Бишкекте кафе жана сулуулук салону өрттөндү
please wait

No media source currently available

0:00 0:03:20 0:00

298 өмүрдү жуткан кырсыкка беш жыл толду

Малайзиялык учактын калдыктары күйүп жатат. Донбасс. 17-июль, 2014-жыл.

Украинанын чыгышында "Малайзия аба жолдорунун" MH17 каттамындагы учагынын атып түшүрүлгөнүнө бүгүн туура беш жыл толду. Анда борттогу 298 кишинин бири да тирүү калган эмес.

298 адамдын өмүрүн алган трагедия

2014-жылдын 17-июлунда Амстердамдын Шипхол аэропортунан асманга көтөрүлгөн MH17 каттамындагы "Боинг-777" жүргүнчү учагы Украинанын чыгышына жеткенде радардан жоголуп кеткен. Саналуу секундадан кийин учактын сыныктары Грабово айылынын жанындагы талаага чачырган.

Колу-буту үзүлгөн, бир нечеге бөлүнгөн жүздөгөн адамдын сөөгү күнкарама өскөн талаага батпай калган.

Ал маалда Украинанын чыгышында өкмөттүк армия менен орусиячыл жикчилдер ортосунда куралдуу кагылышуу жүрүп жаткан. Луганск жана Донецк облустары орусиячыл козголоңчулардын көзөмөлүндө калган.

Борттогу 298 кишинин 15и экипаждын мүчөсү болгон. Жүргүнчүлөрдүн 196сы голландиялыктар, 38и австралиялыктар, калгандары Индонезия, Британия, Германия, Бельгия, Филиппин, Канада, Жаңы Зеландия жана Түштүк Африканын жарандары болгон.

Учак кыйраган жерде тургандар, Донецк облусу.
Учак кыйраган жерде тургандар, Донецк облусу.

Bellingcat: учак "Бук" ракеталык комлекси менен атып түшүрүлгөн

2016-жылы Bellingcat эл аралык иликтөө тобу учак Орусияда жасалган "Бук" ракета системасынан атып түшүрүлгөнүн билдирген.

Аталган топ ырастагандай, жабдууну окуя алдында Орусиядан алып келишип, кайра тез эле артка алып кеткен.

Ишенимдүү, ачык булактарга таянып жазылган отчетто украиналык учакты бутага алууну көздөгөн ракета жикчилдердин көзөмөлүндөгү аймактан атылганы айтылган.

Эл аралык тергөө тобу шектүүлөрдүн ысымдарын атады

Курамына Нидерланддын, Австралиянын, Малайзия, Бельгия жана Украинанын өкүлдөрү кирген Эл аралык тергөө тобу 2018-жылдын май айында учак Орусиянын Куралдуу күчтөрүнүн №53 Абадан коргонуу бригадасынан алынып келген "Бук" ракеталык комплекси менен атып түшүрүлгөнүн билдирген.

2019-жылдын 19-июнда Нидерланддын Ньивегейн шаарындагы басма сөз жыйында ушул эле тергөө тобу учакты атып түшүрдү деп шектелип жаткан төрт адамдын атын жарыялады:

Бул жолу окуяга катышкан үч орусиялык жана бир украиналык "киши өлтүрдү" деп айыпталып жатканы айтылды.

"Бүгүн биз жоопко тартыла турган төрт шектүүнү кармоо тууралуу эл аралык ордер жөнөтөбүз. Улуттук жана эл аралык деңгээлде бул адамдарга издөө жарыяланат. Мындан улам биз алардын толук аты-жөнүн жана сүрөттөрүн ачыкка чыгарабыз. Алар Игорь Гиркин (Стрелков), Сергей Дубинский, Олег Пулатов жана Леонид Харченко", - деди Нидерланддын башкы прокурору Фред Вестербеке.

Ал аты аталгандардын үчөө орусиялык, бирөө украиналык экенин кошумчалады.​

Нидерланддын башкы прокурору Фред Вестербеке. Ньивегейн. 19-июнь, 2019-жыл.
Нидерланддын башкы прокурору Фред Вестербеке. Ньивегейн. 19-июнь, 2019-жыл.

Тергөө тобунун маалыматына ылайык, сөз болуп жаткан төрт адам ракетаны өз колу менен учурбаса да, алардын кызматташтыгы жана беш жыл мурунку аракеттери учакты атып түшүрүүгө себеп болгон.

Орусия дооматтарды четке кагып келет

Москва башынан эле малайзиялык учактын атып түшүрүлүшүнө тиешеси жоктугун билдирип, бул окуя боюнча тескерисинче расмий Киевди айыптап келет.

Орусия болсо эл аралык тергөө тобунун иликтөөсүн четке кагып, өз версияларын айтууда. Бул тууралуу орус президенти Владимир Путин:

"Орусия анда эч кандай жоопкерчилик болбосо да, жоопкерчиликтен эч качан качкан эмес. Орусияны күнөөлүү кылган далилдерди биз кабыл албайбыз. Биз эч кандай далил жок деп эсептейбиз. Биздин өзүбүздүн версиябыз бар. Биз ал жөнүндө айттык. Тилекке каршы бизди эч ким уккусу келген жок", - деп жакында эле Осака шаарында өткөн "Чоң жыйырманын" саммитинин алкагында билдирген.

Эл аралык иликтөө тобу "Букту" “башкаргандарды” аныктоону улантарын билдирди. Ал эми учакта курман болгондордун жакындары Страсбургдагы Адам укуктары боюнча Европа сотуна трагедия үчүн Орусиянын жоопкерчилигин таанууну сурап кайрылышты.

Эки жыл мурда Нидерландда учак кыйраганда набыт болгондордун элесине арналган эстелик ачылган. Ошондой эле Шипхол аэропортунун жанындагы эскерүү комплексинде курман болгондордун урматына бирден дарак отургузулган.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Токмокто жаштардын тиреши токтой элек

Токмокто жаштардын тиреши токтой элек
please wait

No media source currently available

0:00 0:04:32 0:00

Депутаттын баласы катышкан жол кырсыгы

Кырсык болгон жерден тартылганы айтылган сүрөт.

Ысык-Көл облусундагы жол кырсыгында чырактай болгон төрт жигиттин өмүрү кыйылды. Анда Жогорку Кеңештин депутаты Алиярбек Абжалиевдин уулу да жабыркаган.

Каза болгон жигиттердин жакындары кылмышты жашыруу аракеттери болуп жатканын айтып жатышат. Милиция күнөө кимден кеткенин тактоодо.

Ичсе ашка, иштесе ишке тойбой турган төрт жигиттин өмүрүн жалмаган жол кырсыгы 7-июль күнү таңга маал Бактуу-Долоноту айылынын жанында болгон. Милициянын баштапкы маалыматына караганда, BMW X7 үлгүсүндөгү автоунаа «Lexus ES» менен кагылышып, окуя болгон жерде эки киши мүрт кетип, дагы бирөө ооруканага алып бараткан жолдо каза болгон. Саламаттык сактоо министрлигинин басма сөз катчысы Жылдыз Айгерчинованын айтымында, кырсыкта оор жараат алып, ооруканага жеткирилген төртүнчү жигит 9-июлга караган түнү жан берди.

«Кырсыкта жабыркагандардын бирөө оор абалда ооруканага түшкөн, - деди ал. - Ал да түнкү саат 12лерден өтүп каза болуптур. Экөөнүн абалы туруктуу эле болчу дейт. Алар башка ооруканага которулган эмес. Аны туугандары Бишкекке алып кеткен».

Каза болгон балдардын бардыгы «Lexus ES» машинесинде бараткан. Алар - Нурсултан Бекболотов («Lexus ES» айдоочусу), Нурсултан Данияр Уулу, Бек Бакытбек уулу жана Бексултан Кудайбердиев. Маркум Бек Бакытбек уулунун таежеси Майрам Жаңыбаева машинедеги төртөө дос экенин белгиледи:

Булар машине менен жарышып келатып, милиция токтотсо токтобой кетип калыптыр.

«Биздин бала каза болгон машинеде төрт эркек бала, достор болгон. Биздин бала артында отурган экен, ооруканага алып келишиптир, бирок кеч болуп калыптыр да... Жардам бере албай калдык. 24 жашта болчу, жаңы эле окуусун, магистратураны бүтүп дипломун көрбөй кетпедиби. Жалгыз бала болчу, боздотуп кетпедиби... Бизге жеткен маалыматтар боюнча BMW X7 үлгүсүндөгү машинеде төрт эркек, үч кыз бар экен. Булар машине менен жарышып келатып, милиция токтотсо токтобой кетип калыптыр. Көргөндөр айтып жатышат, эми биз кайдан билебиз? Бирөө чалып, «аманбы, эмне болду» деп сураган жок».

BMW X7 үлгүсүндөгү машине Бишкек шаардык кеңешиндеги «Республика - Ата Журт» фракциясынын депутаты, 25 жаштагы Темирлан Токобековго катталганы айтылууда. Азырынча расмий органдар аны ырастай элек. Темирлан Токобеков - Жогорку Кеңештин депутаты Алиярбек Абжалиевдин уулу. Ал да учурда Бишкектеги Травматология жана ортопедия илим-изилдөө борборуна келип түшкөнүн мекеменин директору Сабырбек Жумабеков «Азаттыкка» билдирди:

Сабырбек Жумабеков.
Сабырбек Жумабеков.

«Токобеков Темирлан деген келип түшүптүр. Абалы орто, ортодон оор. Мээси чайкалган, жамбашы сынган. Андан сырткары кечээ дагы бирөө, Калмурзаев деген келиптир. Анын мээси чайкалган. Экөө бизде жатат».

Милициянын баштапкы маалыматында BMW Х7 Каракол тарапты көздөй бара жатып, каршы тилкеге чыга калган «Lexus» менен кагылышканы айтылат.

Ал эми каза болгондордун жакындары кылмышты жаап, өлгөн балдарды күнөөлүү кылып коюу далалаты болуп жатканын айтып «Азаттыкка» кайрылышты. Мындай шектенүүгө «Lexus ES» машинесинде видеокаттоонун, айдоочуга таандык документтердин жоголгону, айрым маалыматтардын ачык айтылбай жатканы себеп болуп турганын каза болгон Нурсултан Бекболотовдун бир тууганы Чыңгыз айтты:

Менин байкем документтерди машинеден алып чыкчу эмес, дайыма машинеде болчу. Видеокаттоо да бар болчу. Алардын баары жок.

«Кырсык болгон жерге барганда бизге эч кандай маалымат бербей коюшту. «Тез жардам» деген дароо каттайт, кимдер келгенин. Бул өйдө жактан жасалгандай, бирөөнүн айтканын күтүп жаткандай болуп калды. BMW Х7 жактан эки киши келип «силер тарап күнөөлүү болуп калыптыр» деп кетти. Алар «машинеде төрт киши бар болчу, эки киши жолоочу-жүргүнчү» деп айтты. Мындай ойлонуп көргөндө деле килейген жолтандабас ошол саатта кайсы жолоочуну алат эле, жолдон? Ал байлардын машинеси да. «Ал машинедегилер да жабыркады» деп айтты. Анан бир машине күзөт менен келип, күзөт менен кетип калды. Наркы машинедеги жигитти бизге бир көргөзүп, биз менен сүйлөштүргөн да жок. Менин байкем документтерди машинеден алып чыкчу эмес, дайыма машинеде болчу. Видеокаттоо да бар болчу. Алардын баары жок. Досторунун телефондору бар, сим-карталары жок болуп жатат. Кантип ошондой болсун?»

Каза болгондордун туугандары машинени Темирлан Токобеков айдап бараткан болушу ыктымал экенин айтышкан. Бирок өзүн «Абжалиевдин тууганымын» деп тааныштырган Каныбек Жакшыбаев «Азаттыкка» машинени Чүй облусунун Арашан айылынын тургуну Элдияр Калмурзаев айдап баратканын, ошондой эле каза болгондордун жакындарынан кабар алышканын билдирди:

Каза болгон жигиттердин туугандарынын «кабар албай коюптур» деген маалыматы чындыкка коошпойт.

«МАИ кызматкерлери да, милиция да көрдү - Темирлан ал жерде айдоочу эмес, жанындагы жүргүнчү катары келаткан. Мунун баарын саясатташтырып, көтөрө бергендин деле кажети жок болуш керек. Элге туура маалымат жеткирип, туура айтыш керек. Ошол күнү ким билиптир, кырсык каш-кабактын ортосунда. Алдынан машине чыга каларын деле билишкен эмес, ал балдар. «Тигилер күнөөлүү, булар күнөөлүү» деген маселелер туруп жатат. Мунун баарын тергөө аныкташы керек. Каза болгон жигиттердин туугандарынын «кабар албай коюптур» деген маалыматы чындыкка коошпойт. Биздин туугандар ар бири менен сүйлөшүп, Оштогу, Балыкчыдагы жигиттин тажиясына катышып, туугандары менен жолугушуп, сүйлөшүп жатабыз».

Жакшыбаевдин айтымында, машинеде үч киши - айдоочу, Темирлан Токобеков жана анын досу болгон.

Облустук милициянын басма сөз катчысы Сталбек Усубакуновдун сөзүнө караганда, төрт кишинин өмүрүн алган окуя Кылмыштар менен жоруктардын бирдиктүү реестрине катталып, сотко чейинки өндүрүш иштери башталды. Ага экспертизанын жыйынтыгына жараша юридикалык баа берилет. Усубакунов BMW X7де канча киши болгонун айта алган жок:

Сталбек Усубакунов.
Сталбек Усубакунов.

«Берки машиненин рулунда Чүй облусунун тургуну болгон. Азыр толук маалыматтарды тактай элекпиз. Бул окуя Кылмыштар менен жоруктардын бирдиктүү реестрине катталды. Автотехникалык экспертиза дайындалды. Ошонун жыйынтыгына карап жол эрежеси бузулдубу, кайсы машине күнөөлүү, жол кырсыгы болдубу - ошол аныкталат. Ошого жараша юридикалык баа берилет».

Ал ортодо социалдык тармактарга кырсык болгон жерде тартылды деген видео, сүрөттөр жарыяланды. Анда BMW X7 үлгүсүндөгү автоунаанын мамлекеттик номеринен тышкары экинчи, башка өлкөгө таандык номери да болушу мүмкүн экени көрсөтүлгөн. Бул боюнча милиция жооп бере элек.

Каза болгондордун биринин сөөгү Балыкчыга, экинчиси Бишкекке, дагы бирөөнүкү Ошто жерге берилгени маалым болду.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Чет элдик жаран Бишкекте жерге берилди

Чет элдик жаран Бишкекте жерге берилди
please wait

No media source currently available

0:00 0:03:02 0:00

Күтүүсүз кырсык бир үй-бүлөнү күйүткө салды

Маркум Молдакун Абдылдаевдин Бишкектеги үйү.

Кыргыз өкмөтүнүн Чүй облустук өкүлчүлүгүнүн аппарат башчысы Молдакун Абдылдаевдин үй-бүлөсү менен сууга агып, мерт болушу өлкөдөгү жол коопсуздугу маселесин дагы көтөрдү.

Жумгалдын Арал айылынан Суусамыр өрөөнүнө бараткан жолдогу автокырсык Молдакун Абдылдаевдин жакындарын азапка салды. ​

30-июнда беш кишини салып бараткан автоунаа Суусамырга жакын жолдо Көкөмерен суусуна кулап кеткен.

Эки күндөн кийин 59 жаштагы Молдакун Абдылдаев менен айдоочусунун сөөгү табылды.

Маркум Молдакун Абдылдаев. (Архивден)
Маркум Молдакун Абдылдаев. (Архивден)

Маркумдун келини Батма Касымбекова ошол күнү кайнагасын үй-бүлөсү менен Ат-Башыдан узатканын кабыргасы кайышып эскерип отурду.

“Үч жарымда Ат-Башыдагы биздин үйдөн кетишкен. Суусамырдагы тойго бара турганын айтышкан. Эртең менен Индирага чалып, саат 9-10дордо (ред: Абдылдаевдин кызы) Жумгалдан “баратабыз” деп сүйлөшүптүр. Андан кийин эле байланышка чыкпай калды. Азыр эки кызы, тууган-уругу күтүп жатабыз. Ишемби күнү сөөктү жерге берели дегенбиз. Эркектерибиздин баары суу жээктеп жүрөт. Алгач тирүү чыгат деп үмүт кылдык эле. Айдоочусунун сөөгү табылгандан кийин үмүт өчүп баратат...”.

23 жаштагы айдоочу Бакыт Абдылдаевдин сөөгү 4-июлда Бишкектеги көрүстөндөрдүн бирине коюлду. Мындан тышкары туугандарынын айтымында, кырсыкка учураган «Ниссан Террано» үлгүсүндөгү машиненин ичинде Абдылдаевдин аялы Тинатин Шадыканова, 26 жаштагы уулу Илимбек Абдылдаев жана сегиз жаштагы небереси Софья Борукеева болгон.

Софьянын сөөгү 4-июлда табылганы кечке жуук маалым болду.

Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин акыркы маалыматы боюнча азыр аларды Көкөмерен суусунан издөө үчүн жүздөн ашык адам тартылды.

Айрым маалымат агенттиктери күбөлөрдүн сөзүнө таянып, 60 чакырым ылдамдык менен келаткан автоунаа жарды сүзүп алгандан кийин тумшугу менен сууга кулап кеткенин жазышты. Анда күбөлөр алгач агып бараткан машинеден бир киши көрүнүп, бат эле агып кеткенин айтып беришкен.


Суусамыр айыл өкмөтүнүн башчысы Урмат Отунчиев кырсык болгон жер кооптуу тилке экенин айтууда. Жолдун сырын билгендер акырын айдап өтүшөрүн белгиледи. Табигат шартына байланыштуу кууш жолдун жээги тосулган эмес.

“Кууш экен. Бул жолду кайра эле салбаса, оңдоого мүмкүнчүлүк жок. Жайы-кышы шагыл куюлуп турат. Жээгин тосуп салса, таш кулаган учурда машине өтө албай калат”, - деди Отунчиев.

Анын айтымында, бул жол тилкесинде буга чейин да ушул сыяктуу кырсыктар катталган.

Кыргызстан тоолуу болгондуктан көпчүлүк аймактарды бириктирген жолдор ашуу аркылуу өтөт. “Трасса Такси” фирмасы өлкөнүн булуң- бурчуна жүргүнчү ташып иштейт.

Анын негиздөөчүсү Турсунбай Шараповдун пикиринде, Кыргызстандагы көпчүлүк кара жолдор жаңы айдоочулар үчүн ыңгайсыз. Себеби, кооптуу аймак экенин эскерткен белгилер жок.

“Мен азыр Бишкектен Чоң-Алайга келдим. Жолдордогу чукул бурулуштагы белгилердин баары сынып, айрымдарын зым менен байлап коюптур. Кыйшыйып башка жакты көрсөтүп тургандары да бар. Аны жергиликтүү бийлик деле оңдоп койсо болот. Жаңы айдоочуларга ыңгайсыз, бирок тажрыйбалуу болсо деле жаңы жолдо белгилерди карайт. Бизде андай белгилер жок. Анан жол кырсыгы болуп жатат”, - деген Шарапов айдоочуларды тоолуу жолдордо сак жүрүүгө чакырды.

Белги коюлганына карабай кырсык көп болгон жол тилкелери бар экенин кошумчалады.

Азыр кырсыкты жергиликтүү милиция териштирип жатат. Жол кыймыл коопсуздугун камсыздоо боюнча башкы башкармалыктын басма сөз катчысы Тилек Оторов жолдордогу белгилер инспекторлор аркылуу көзөмөлдөнөрүн айтты.

“Жылына эки жолу кызматкерлер жазгы жана күзгү изилдөө ишин жүргүзүп, кайсы жерге белги коюлуп, жолдун абалы текшерилет. Анан тийиштүү органдарга сунуштама жөнөтүлөт”.

Учурда өкмөттүн Чүй облусундагы өкүлчүлүгүнүн аппарат башчысы, маркум Молдакун Абдылдаевди акыркы сапарга узатуу зыйнатын уюштуруу комитети түзүлдү.

Молдакун Абдылдаев 2014-2018-жылдары президенттин Жогорку Кеңештеги ыйгарым укуктуу өкүлү болуп иштеген. Аны кесиптештери мамлекетчил инсан катары жылуу эскеришти.

Бул Кыргызстанда жогорку кызмат адамы жол кырсыгынан каза тапкан алгачкы окуя эмес.

2017-жылы 7-октябрда Бишкек-Чалдыбар жолунда "Тойота-Лэнд Крузер" автоунаасы буудай тартып келаткан "КамАЗ" менен кагышып, натыйжада 38 жаштагы вице-премьер-министр Темир Жумакадыров, жардамчысы - 30 жаштагы Нурлан Жамгырчиев жана айдоочусу - 33 жаштагы Нурбек Муканов каза тапкан.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Орусия: кемедеги кырсык, жашыруун маалымат

«Юрий Долгорукий» деп аталган суу алдында жүрүүчү кеме. Североморск. 27-июль, 2014-жыл.

Кремль суу алдындагы кемеде тутанган өрт боюнча кеңири маалымат берүүдөн баш тартты. 1-июлда болгон кырсыкта 14 моряк, анын ичинде жогорку даражалуу офицерлер, Орусия Баатырлары да каза табышкан.

Суу алдындагы кемедеги өрттүн тутанышына аккумулятордук батареялардагы мүчүлүштүктөр себеп болушу мүмкүн. Бул тууралуу «Forbes» басылмасы Орусиянын Коргоо министрлигине жакын өз булактарына таянып билдирди. Алар боолгологондой, кырсык Баренцево деңизинин рельефин чалгындап жаткан кезде болгон.

Суу алдындагы аппаратта тутанган өрттө курман болгондордун арасында эки Орусиянын Баатыры, жети биринчи рангдагы капитан да бар. Бул тууралуу коргоо министри Сергей Шойгу орус президенти Владимир Путинге кырсык тууралуу маалымат берип жатып билдирди.

Президент: «Бул жөнөкөй кеме эмес. Бул флот жана жалпы армия үчүн чоң жоготуу» деп, каза тапкандардын жакындарына жардам көрсөтүүнү министрге тапшырды. Коргоо министрлиги билдиргендей, моряктар иске ууланып каза табышкан.

Бийлик кеңири маалымат берген жок

Суу алдындагы аппаратта болгон кырсык тууралуу кеңири расмий маалымат берилген жок. Коргоо министрлиги окуя «Лошарик» деп аталган аппаратта болгон-болбогонун да ырастоодон баш тартты. «Интерфакс» агенттиги жазгандай, Путиндин басма сөз катчысы Дмитрий Песков аппарат тууралуу маалымат «жашыруун» экенин эске салып, Кремль моряктар кандай тапшырма аткарып жатканын ачык айта албай турганын кошумчалады. Бийлик деңиздеги кырсыкта питерлик офицерлер каза тапканын бышыктады.

Бир катар маалымат каражаттары бул жааттагы адистерге таянып, кеп «Лошарик» деген ат менен таанымал АС-31 атомдук суу алдында жүрүүчү кеме тууралуу болуп жатышы мүмкүн экенин кабарлашты.

Орусиянын президенти Владимир Путин жана Коргоо министри Сергей Шойгу. 2-июль, 2019-жыл.
Орусиянын президенти Владимир Путин жана Коргоо министри Сергей Шойгу. 2-июль, 2019-жыл.

Курман болгондордун расмий тизмеси чыккан жок

Орусиянын коргоо министри Сергей Шойгу 3-июлда кеме экипажынын жарымы тирүү калганын билдирген. Анын айтымында, офицерлер өрт чыккан бөлүктөн жарандык өндүрүш тармагынын өкүлүн коопсуз аймакка чыгарып жиберишип, тилсиз жоо кеменин башка жактарына өтүп кетпеши үчүн аягына чейин күрөшкөн.

Курман болгондордун аты-жөнү расмий жарыяланган жок. Бир катар маалымат каражаттарына, анын ичинде «Телеграм-каналдарга» да көз жумгандардын айрымдарынын ысымдары жарыяланды. Алардын арасында кеменин капитаны, биринчи рангдагы капитан Денис Долонский бар. Ал Арктика менен Антарктиканы иликтегени үчүн Орусиянын Баатыры наамын алган. Ошондой эле дагы бир жогорку даражадагы офицер, 2018-жылы Орусиянын Баатыры наамына ээ болгон Николай Филиндин ысымы аталууда.

Североморск флотунда каза тапкандардын элесине коюлган гүлдөр. Мурманск. 1-июль, 2019-жыл.
Североморск флотунда каза тапкандардын элесине коюлган гүлдөр. Мурманск. 1-июль, 2019-жыл.

Вашингтондогу CAN талдоо борборунун аскердик эксперти Дмитрий Горенбург AC-12 суу алдындагы кемеси тууралуу буларды айтты:

«Бул суу алдындагы кеменин түзүлүшү өзгөчө. Ал эки корпустан турат. Сырты титандан жасалган. Борттогу өзөктүк түзүлүштөн улам аппарат суу алдында узак убакыт бою жүрө алат. Андан дээрлик үн чыкпайт. Айрым маалыматтарга караганда, бул орус арсеналындагы эң тынч кеме. Ал эми анын колдонулушу тууралуу так маалымат жок. Америкалык аскерлердин божомолу боюнча, кеме коммуникация системаларына көз салуу же аларды такыр жок кылуу максатында трансконтиненталдык суу алдындагы чубалгыларга туташууга багытталган. Бул кеме Гренландия менен Британиянын ортосундагы деңизде жайгашкан гидроакустикалык сенсорлорду - SOSUS системасынын ишин буза алат. Орус булактарына ишенсек, бул суу алдындагы кеме Мурманскиден алыс эмес жерде жүргөн жана деңиздин түбүн изилдөө менен алектенип жаткан».

Бул – 2000-жылдан бери орус Аскер-деңиз флотунда болгон ири кырсык. 19 жыл мурун «Курск» деген суу алдындагы өзөктүк кеме чөгүп кеткенде команданын 118 мүчөсү ажал тапкан.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Арыстагы жарылуунун зыяны эсептелди

Арыс шаарына жакын аймакты ок-дарыдан тазалоо иштери уланууда.

Казакстандын Арыс шаарында ок-дары сакталган кампанын жарылуусу келтирген зыян эсептелди.

Баштапкы эсеп боюнча, келтирилген зыян 20 миллиард теңгеге же дээрлик 53 миллион долларга бааланды. Кырсык бир жума мурда болгон жана үч адамдын өмүрүн алып кетти. Ал арада айрым жергиликтүү тургундар курмандыктар кыйла көп болушу мүмкүн экенин айтышууда. Алар жалган маалыматты жайылткан деп айыпталып, полицияга жеткирилди.

Жергиликтүү алты тургун «билип туруп жалган маалымат тараткан» деп айыпталууда. Мунун алдында айрым жашоочулар бийлик курман болгондордун так санын жашырып жатканын, өлгөндөрдүн саны ондоп саналаарын айтып чыгышкан. Бийлик мындай билдирүүлөрдү чагым катары баалап жатат.

Өкмөттүн маалыматы боюнча, Арыс шаарынан убактылуу эвакуацияланган адамдар үйлөрүнө кайткандан кийин алардан райондук ички иштер бөлүмүнө жүзгө чукул арыз түштү. Адамдар полицияга үйү тонолгонун, машинелери жоголгонун айтып арыз жазышкан.

Өзгөчө кырдаал боюнча комитеттин төрагасы Владимир Беккер буларды айтты:

«Ар кандай мүнөздөгү арыздар түшүп жатат. Кээ бирөө келип, шкафында сакталган 1 миллион теңгеси жоголгонун айтууда. Кечээ 85 арыз түшкөн эле, полиция жеринде иш жүргүзүп, кошумча суроолорду бергенден кийин 13 адам арызын кайтарып алды».

Миңден ашык сапёр шаарга жакын аймакты ок-дарыдан тазалоо иштерин улантууда. Бийлик шаар ок-дарыдан толугу менен тазаланганын айтканы менен көпчүлүк тургундар дагы эле коркуп жашап жатышат. Алар шаарда жарылбай калган бомба калышы мүмкүн жана ал күтүлбөгөн учурда жарылышы ыктымал деп кооптонууда.

Өзгөчө кырдаал боюнча комитеттин төрагасы Владимир Беккер коркунуч бар экенин моюнга алды:

«Көрүп калсаңыз, ошол заматта чалышыңыз керек, балдар аны кармап албашы үчүн чара көрүлүүгө тийиш. Албетте, ок-дары кала бериши мүмкүн деген коркунуч бар. Бирок минималдуу гана. Ошентсе да сактыкта кордук жок деп коюшат эмеспи. Ар кандай окуялар болот».

Арыста ок-дары сакталган кампа жарылды
please wait

No media source currently available

0:00 0:00:51 0:00

Жарылуудан кийин Арыста 5 тоннага жакын азык-түлүк жок кылынып, ошондой эле өлгөн малдын сөөктөрү көмүлдү. Шаарда дезинфекциялоо иштери жүргүзүлүп жатат. Бийликтин айтымында, учурда материалдык зыянды баалоо боюнча жумуштар жасалууда.

Ошентип келтирилген зыян 20 миллиард тенге же дээрлик 53 миллион доллар деп бааланууда. Бул сан дагы өзгөрүшү мүмкүн. Өкмөт кампадагы калган ок-дарыны чыгарып кетээрин кабарлады. Бирок кайда чыгараары жана бул иштер качан жасалаары тактала элек. Ок-дары сакталган кампадагы жарылууга эмне себеп болгону азырынча белгисиз.

Түркстан облусунун жергиликтүү бийлиги Арыс шаарынын ар бир тургунуна 100 миң тенгеден же 250 доллардан төлөп берүүнү пландоодо. Бул акча казынадан бөлүнөт, ошондой эле кайдыгер эмес адамдар ачкан атайын эсептен алынат. Өкмөт өз резервин дээрлик 200 миллион долларга көбөйтүүгө убада берди. Бул акчанын бир бөлүгү Арыстагы жарылуунун кесепеттерин жоюуга багытталат.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Иркутскидеги ташкындын азабы

Иркутскидеги Тулун шаары.

Дээрлик бир жумадан бери Сибирде түмөндөгөн адамдар табигый кырсыктан жапа чегип, аны залакасы менен күрөшүп жатышат.

25-июндан бери тынбай куйган нөшөрдөн улам Орусиянын Иркутск облусунда дарыялар нугунан чыгып, калк жашаган 55 конушту суу каптады. Аймакта 32 миңдей адам табигый кырсыкка кабылып, эки жарым миңдейи эвакуацияланды. 600дөй киши медициналык жардам сурап кайрылса, алардын 161и балдар.

Орусиялык маалымат каражаттары расмий булактарга таянып, ташкында жети адам каза болгонун, тогуз кишинин дайыны табылбай жатканын кабарлашты.

Орусиянын президенти Владимир Путин Осакадагы «Чоң жыйырманын» саммитинен кайтып келатып, 30-июнда аймакка токтоп, тилсиз жоо менен күрөшүүгө орус армиясын да тартууга буйрук берген.

«Биз Сибирдеги абалды жакшы билебиз. Жайы кыска, кышы чукул келет. Ташкын токтогон жок. Биз качан курулушту бүтүрөбүз? Убакыт тар, суук түшкөндө адамдар чатырларда калбашы керек. Бардык жагдайга даяр болушубуз керек», - деди Путин.

Чукул жыйын.
Чукул жыйын.

Облус боюнча 13 көпүрө бузулуп, айыл-кыштактар менен байланыш үзүлгөн, аэропортту, административдик мекемелерди, жети миңдей үй-жайды суу каптап кеткен. Жолдорго жана айыл чарбага келтирилген чыгым азырынча 18 миллион долларга бааланууда.

Ал эми жергиликтүү тургундар суу ташкыны тууралуу алдын-ала кабар берилбегенин, аймакка өзгөчө кырдаал үч күндөн кийин гана киргизилгенин айтып жатышат.

«Жыл сайын суу ташкындап, суу ушул жакка топтолот. Эч кимдин башы ооручу эмес. Азыр кап менен кум төгүп жатышканын көрүп таң калдым. Кол менен ташычубуз. Түнкүсүн эч ким жок болчу», - дейт Иркутскинин жашоочусу.

«Биз мэрге кайрылып, суранганбыз. «Шагыл төгүп бергиле» дегенбиз. «Менде жок, кыла албайм» деген», - дейт дагы бирөө.

Орус өкмөтү Иркутскидеги ташкында ден соолугунан жана үй-жайынан ажырагандарга 662 миллион рубль бөлүнөрүн кабарлады.

Иркутск облусу.
Иркутск облусу.

Табигый кырсыктан жапа чеккен аймактагы куткаруу иштерине миңдей аскер менен 300дөй техника жөнөтүлгөн. Суу каптаган айыл-кыштактардан адамдарды куткаруу иштери уланып жатат.

Чукул кырдаалдар министрлигинин Иркутск облусундагы өкүлү Валентин Нелюбов айрым адамдар үйлөрүн таштоодон баш тартканын билдирген:

«Биз азыр үй жаныбарларын куткарып жатабыз. 12 итти алып чыктык, чатырларда мышык, тоок жана башка жандыктар да бар. Кээ бир адамдар үйлөрүн таштоодон баш тартып, тамдардын чатырларында отурушат. Аларга тамак-аш, суу жеткирип жатабыз».

Иркутск облусунда суу алты райондо ташкындап жатат. Ошондой эле 1-июлда Красноярскидеги Канск шаарында да суу ташкындап чукул кырдаал киргизилди. 117 жер үлүшү суу астында калып, шаардан 58 адам эвакуацияланган.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Арыста жабыркагандар жүздөн ашты

Казакстан. Арыстагы жарылуунун түтүнү.

Казакстандын түштүгүндө аскердик кампадагы жарылуудан жарадар болгон сексенден ашуун киши ооруканада, эки адам каза болгону расмий кабарланды.

25-июнда казак бийлиги Арыстагы жарылууда каза болгон экинчи адам тууралуу кабарлады. Расмий билдирүүгө ылайык, алардын бири жөнөкөй тургун, бири аскер кызматкери.

«Эки адамдын өлгөнүн тастыктай алабыз. Бири Арыстын тургуну, анын машинесине снаряд тийип, ал жараатынан каза тапкан. Экинчиси - Коргоо министрлигинде жалданып кызмат өтөгөн аскер. Анын сөөгү аскердик бөлүктөн анча алыс эмес жерден табылды», деген ички иштер министринин орун басары Юрий Ильин.

Ал эми саламаттык сактоо министри Елжан Биртанов жалпысынан медициналык жардам сурап 165 адам кайрылганын, алардын жарымы ооруканага жаткырылганын маалымдады. Жарылуудан жарадар болгон 15 адам реанимацияда, алардын экөө балдар. Тогуз кишинин абалы оор экени айтылууда.

24-июнда Түркстан облусундагы Арыс шаарынын четиндеги аскердик кампадагы жарылуудан кийин жергиликтүү бийлик аймакта чукул кырдаал жарыялап, 43 миң калкы бар шаардын жашоочуларын эвакуациялай баштаган. Ички иштер министри Ерлан Тургумбаевдин маалыматына караганда, 39 миңдей адам аймактан өз алдынча чыгып кеткен.

Акимиат ушу тапта Чымкентте 22 эвакуациялык пункт ачылып, аларга 3,5 миңден ашуун адам жайгаштырылганын, адамдарга кийим-кече, тамак-аш таркатылып, медициналык жардам көрсөтүлүп жатканын билдирди. Кырсык болгон жерден качып чыккандардын арасында жакындарын издегендер да бар.

«Бала бакчанын имараты солкулдай баштаганда эле бакчадагы балдарды машинеге салып алып жөнөдүк. Кээ бирлеринин үйүнө барсак, жакындары эбак качып кетишиптир. Анан балдарды алып биз да качып жөнөдүк. Чындыгында эмне болуп жатканын түшүнгөн жокпуз. Кийин жолдо ата-энеси табылганына балдарын бердик. Аман калганыбызга шүгүр», - дейт Чымкенттеги эвакуациялык пунктта кездешкен аял.

Ал эми кош бойлуу Ляззат Даулетбаева жети баласы менен качкан. Келиндин айтымында, алар жанына документтерин алууга гана жетишкен.

Арыстагы аскердик бөлүктөрдүн аймагында жарылуулар буга чейин да болгон. 2009-жылы төрт киши мүрт кеткен, 20га чукул адам жарадар болгон. 2015-жылкы жарылууда бир адамдын өмүрү кыйылган.

Арыстагы окуядан кийин коңшу өлкөнүн Ички иштер министрлиги «Адамга коркунуч жараткан курал-жарактарды колдонуу эрежесин бузуу» беренесинин негизинде кылмыш ишин козгоду.

Ал эми Сенаттын мүчөлөрү тиешелүү министрликтердин жоопкерчилиги толук каралып чыгышы керек деген позицияда турушат.

Казак бийлигинин расмий билдирүүсүнө караганда 24-июнда эртең менен Куралдуу күчтөргө караштуу кампалардын биринде өрт чыгып, анын айынан курал-жабдыктар турган жер жарылып кеткен.

Социалдык тармактарда таркаган видеолордо асманга көтөрүлүп жаткан калың түтүн, жарылуунун үнү жана кымгуут түшүп ары-бери чуркаган адамдар, шаардан чыгып бараткан машинелердин тыгыны көрүнөт.

Казак бийлиги Арыстагы абал дагы эле кооптуу экенин белгилеп, дагы жарылуу болушу мүмкүн экенин эскертүүдө.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Каримова миллиондорунан баш тартты

Каримова миллиондорунан баш тартты
please wait

No media source currently available

0:00 0:14:29 0:00

Казакстан: ок-дары сакталган кампа жарылды

24-июнда Казакстандын түштүгүндөгү Арыс шаарына жакын жердеги курал-жабдык сактоочу кампада жарылуу болуп, өрт тутанды. Ооруканага ондогон адамдар түшкөнү кабарланды.

Жарылуу бир адамдын өмүрүн алды

Арыс шаарындагы жарылуудан бир киши каза тапканын Түркстан облусунун акими Өмүрзак Шөкеев билдирди. Анын айтымында, каза тапкан адамдын автоунаасына снаряд түшкөн.

Коргоо министри Нурлан Ермекбаев маркумдун жакындарына көңүл айтты. Кырсыктан жабыркагандардын саны отуздан ашканы расмий кабарланды.

24-июнда өткөн брифингде Өзгөчө кырдаалдар комитетинин өкүлдөрү тургундарды үйлөрүнө барбай турууга чакырышты.

Чымкенттеги №1 шаардык ооруканасына ондогон адам түшкөнүн, алардын үчөө жандандыруу бөлүмүнө жаткырылганын башкы дарыгер Абылай Донбай билдирди. Андан тышкары Отырар райондук ооруканасына жарылуудан жабыркаган отуздан ашуун киши кайрылганы маалым болду. Ички иштер министрлиги Арыс шаары менен анын жака белиндеги аймактардан 3500дей адам коопсуз жерге көчүрүлгөнүн маалымдады. Ошондой эле кырсык боюнча кылмыш иши козголгону кабарланды.

Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаев Арыс шаарындагы ок-дары сакталган кампадагы жарылуудан кийинки абалдан жеринен кабар алуу үчүн Түркстан облусуна учуп кетти. Бул тууралуу анын басма сөз катчысы Берик Уали "Фейсбуктагы" баракчасына жазды. Ага ылайык, президентти вице-премьер-министр Женис Касымбек баштаган өкмөт өкүлдөрү коштоп жүрөт.

"Бомба түшкөндөй, бүтүн терезе калбады"

Социалдык тармактардын колдонуучулары Интернетке жайгаштырган видеолордо асманга көтөрүлүп жаткан калың түтүндү, жарылуунун үндөрүн жана кымгуут түшүп ары-бери чуркаган адамдарды, шаардан чыгып бараткан машинелердин тыгынын көрүүгө болот.

Арыста ок-дары сакталган кампа жарылды
please wait

No media source currently available

0:00 0:00:51 0:00

Ноябрь Кенжегараев деп аталган колдонуучу "Фейсбуктагы" баракчасына жайгаштырган видеодо үйүнүн терезелери күбүлүп калганын көрсөтүп, “бомба түшкөндөй эле болду, бүтүн терезе калган жок”-деп жазды.

“Азаттыктын” казак кызматынын кабарчысы белгилегендей, Чымкент шаардык №1 ооруканага Арыстан жыйырмадай адам жеткирилген, үч адамдын абалы оор. Ооруканага түшкөндөрдүн төртөө балдар.

Аймакта өзгөчө кырдаал жарыяланды

Арыс шаарынын акимчилиги тараткан маалыматка ылайык, № 44856 аскер бөлүмүндө жарылуу болуп, өрт тутанганы тууралуу маалымат жергиликтүү убакыт боюнча 09:20да түшкөн.

24-июнга түшкө жуук Коргоо министрлиги тараткан билдирүүдө “24-июнда Түркстан облусуна караштуу Арыс аймагына жакын жердеги Коргоо күчтөрүнө караштуу арсеналдардын биринде курал-жабдыктардын жарылуусуна алып келген өрт тутанган. Азырынча жабыркагандар жана курман болгондор жок. Окуянын себептери такталууда. Атайын комиссия түзүлүп, окуя болгон жерге жөнөтүлдү”,-деп жазылат.

40 миңдей адам жашаган Арыс шаарынын жанында Коргоо министрлигинин аскердик бөлүмү жайгашкан. Маалымат агенттиктери кырсык болгон жерге коргоо министри Нурлан Ермекбаев учуп кеткенин кабарлашты. Мурдараак Өзгөчө кырдаалдар комитети жарылуу болгон аймакта ондогон куткаруучулар иштеп жатканын билдирген.

Түркстан облусунун акими Өмүрзак Шөкеев аймакта өзгөчө кырдаал режими жарыяланганын билдирди:

-Шаардын калкын коопсуз аймактарга көчүрүш керек. Ошол себептен машинелер адамдарды алып кетип, атайын уюштурулган лагерлерге жеткирилет. Бардык райондордун акимдери лагерлерди уюштуруп, келгендердин тизмесин түзүп, аларды бөлүштүрүшү керек. Ар бир лагерди аким району өз көзөмөлүнө алат. Учурда биз эвакуация маселеси менен алекпиз.

Арыстагы аскердик бөлүктөрдүн аймактарында жарылуулар буга чейин да болгон. 2009-жылдын март айында шаардан эки чакырым алыс жайгашкан бөлүктө жарылуу болуп, төрт киши мүрт кеткен, 20га чукул адам жаракат алган. Анда аскердик шаарчанын тургундары коопсуз аймакка көчүрүлгөн. 2015-жылкы жарылуу бир адамдын өмүрүн алган.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Арыста ок-дары сакталган кампа жарылды

Арыста ок-дары сакталган кампа жарылды
please wait

No media source currently available

0:00 0:00:51 0:00

Баланын өлтүрүлүшү Украинаны козгоду

4-июнда Киев соту беш жаштагы баланы өлтүрүүгө шектелген эки полициячыны 60 күнгө камакка алууну чечти. Переяслав-Хмельницкий шаарында болгон окуядан кийин Киев облусунун полиция башчысы кызматынан кетүү тууралуу арыз жазып, аны жаңжал жүрүп жаткан Донбасска жөнөтүүнү суранды.

31-майда ок тийген Кирилл 3-июнда ооруканада көз жумду. Башынан оор жаракат алган наристе адегенде жергиликтүү ооруканага жеткирилип, кийин Киевдеги балдар нейрохирургиясынын борборуна, реанимация бөлүмүнө жеткирилген.

Чоң энеси ок мээсине тыгылып калганын, баш сөөгү жанчылганын айтып берди.

Наристенин капилет өлүмү Украинада чоң талкууга жем таштап, президент Володимир Зеленский: «Ишти жаап салуу аракети өтпөйт. Бул трагедия сабак болуп калышы керек», - деп "Фейсбукка" жазды.

Кирилл
Кирилл

Мамлекеттик тергөө бюросунун версиясына ылайык, полициянын эки кызматкери 31-майда Переяслав-Хмельницкий шаарындагы жер тамдар жайгашкан райондо бир нече адам менен арак ичип отурушкан. Бош банкаларды аткылап жатканда бир ок баланын башына тийген. Бирок жерине барган полициячылар "бала ойноп жүрүп жыгылып кеткен, башы менен асфальтка, ташка тийген" деген аныктама чыгарышкан. Кийин дарыгерлер мээсинде ок табышканда окуя болгон жерди кайрадан карап чыгып, гильза менен окторду табышкан.

Көп өтпөй шектүү катары полициянын лейтенанты Иван Приходько жана сержант Владимир Петровец кармалышты.

Догдурлар башынан эле андай жаракаттан Кириллди алып калуу дээрлик мүмкүн эмес экенин айтып келишти. Дем алуу аппаратына туташтырылган бала эс учуна келбеген бойдон 3-июнда кечинде көз жумду.

Владимир Петровец
Владимир Петровец

Ата-энеси полициядан моралдык жана материалдык чыгымды толтурууну талап кылып сотко арыз берерин билдиришти. Алардын адвокаты Александр Щербинанын айтымында, окуядан кийин шектүү полиция кызматкерлеринин мас болуп-болбогону текшерилген эмес. Эми муну аныктоо мүмкүн болбой калды.

Тергөөчүлөр азырынча бала өлтүрүлгөн куралды табыша элек. Адвокат тинтүү учурунда октор менен гильзалар эле алынганын, бирок курал жок болуп чыкканын бышыктады.

Приходьконун адвокаты айыптоочу тарап ишти "атайлап адам өлтүрүү" деп туура эмес квалификациялаган деп эсептейт. Адвокат "полициячынын баланы өлтүрүү ниети жок болчу, Кириллдин башына тийген окту Приходьконун атканы далилдениши керек" деди.

Шектелип жаткан экинчи полициячынын жактоочусу да "окту Петровец чыгарганын эч нерсе далилдебейт" деп эсептейт.

Иван Приходько
Иван Приходько

Кирилл көз жумганы белгилүү болору менен 3-июнда Киев облусунун полиция башчысы Дмитрий Ценов кызматынан кетүү тууралуу арызын тапшырып, жетекчиликти аны куралдуу операция жүрүп жаткан Донбасска жөнөтүүнү өтүндү.

"Облустун полиция жетекчиси катары кол астымда иштегендердин аракеттери үчүн жооп берем", - деп түшүндүрдү Ценов.

Ошол эле күнү Киевде Ички иштер министрлиги жайгашкан имараттын алдына чогулгандар шам жагым, оюнчуктарды алып келип жатышты. Алар министр Арсен Аваковдун отставкасын талап кылып митинг өткөрүштү. Анын кызматтан кетишин талап кылган петиция президенттин сайтында да пайда болду. Кайрылууга үч айдын ичинде 25 миң киши кол койсо, мамлекет башчы аны кароого тийиш.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Дунайдагы кырсык: 21 адам дайынсыз

Дунай дарыясында издеп-куткаруу иштери уланып жатат. 30-май, 2019-жыл.

Венгрия полициясы Дунайда чакан кайык менен кагышкан туристтик кеменин капитанын камакка алды. 30-майдын кечинде болгон кырсыкта кеминде жети киши каза болуп, 21 адам дайынсыз. Алардын бардыгы Түштүк Кореянын жарандары.

30-майда Түштүк Кореянын тышкы иштер министри Кан Гөн Хва баш болгон делегация Венгриянын баш калаасы Будапештке келип, кырсык болгон жерге барышты. Министр менен кошо кырсыкта курман болгон жана жабыркаган түштүк кореялыктардын туугандары да келишти. Издеп-куткаруу иштерине көмөк көрсөтүү үчүн Сеулдан дайверлердин командасы да жиберилди.

Полициянын басма сөз катчысы Адриан Пал Будапештте журналисттерге билдиргендей, кырсык Дунай дарыясындагы көпүрөлөрдүн биринин алдында болгон.

«Эки кеме кечки саат тогузда Маргит көпүрөсүнүн алдында кагылыша кетишкен. “Хаблеана” деп аталган чакан кемедегилердин көбү сууга чөгүп кеткен»,-деди Адриан Пал.

Будапешт полициясынын өкүлдөрү Адриан Пал жана Зцолт Габор. 30-май, 2019-жыл.
Будапешт полициясынын өкүлдөрү Адриан Пал жана Зцолт Габор. 30-май, 2019-жыл.

Туристтик кеме менен кагылышкандан кийин жети секундада чөгүп кеткен кайыкта 35 адам, анан ичинде эки экипаж мүчөсү да бар эле. Окуя боюнча кылмыш иши козголуп, анын алкагында “Viking Sigyn” деп аталган 135 метрлик кеменин капитаны, Украинанын 64 жаштагы жараны камалганын полиция билдирди. Одессалык Юрий С. аттуу адам “шалаакылык” беренеси боюнча айыпталууда.

Адриан Пал чөгүп кеткен кайыктын калдыктарын суу түбүнөн алып чыгуу үчүн бир нече күн талап кылынарын кошумчалады. Куткарылган жети адам ооруканага жеткирилди. Полиция өкүлдөрү дайынсыз жоголгондорду тирүү табуу мүмкүнчүлүгү аз экенин айтышты.

Кырсык бир нече күндөн бери токтобой жааган жамгырдан улам Дунай дарыясы кирип турган маалда болду. "Viking Sigyn" деп аталган туристтик кемедегилер окуя көз ачып жумгуча болгондуктан, эмне болуп кеткенин түшүнбөй да калышкан.

«Кайык жөн гана оодарылып кетти. Бир аздан кийин ал кеменин башка тарабында пайда болуп, толугу менен чөгүп кетти»,-дейт Техастан келген турист Клей Финдли.

Кырсык болгон жер. 30-май, 2019-жыл.
Кырсык болгон жер. 30-май, 2019-жыл.

Маалыматка караганда, "Хаблеани" 1949-жылы курулган чакан кеме. Андагы түштүк кореялык туристтерден көбү 40-50 жашта болчу. Арасында алты жаштагы наристе да бар экени кабарланды.

Түштүк Кореянын Тышкы иштер министрлиги билдиргендей, алардын баары куткаруучу күрмө кийишкен эмес. "Viking Sigyn" кемесиндегилердин арасынан жабыркагандар болгон эмес.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Дагы жүктөңүз

XS
SM
MD
LG