Линктер

шейшемби, 15-октябрь, 2019 Бишкек убактысы 19:28

Кылмыш

шейшемби 8 октябрь 2019

Календарь
октябрь 2019-ж.
Дш Шш Шр Бш Жм Иш Жш
30 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3
Иллюстрациялык сүрөт.

Жаш кызды ала качып келип, мажбурлап аял кылып алууга аракет кылган адамдар тууралуу тартылган тасма боюнча Ички иштер министрлиги «эч кимден арыз түшкөн» жок деп билдирди. Жарандык коом менен укук коргоочулар министрликтин мындай жообуна нааразы болуп, кайдыгерликтин жеткен чеги катары баалашууда.

7-октябрда социалдык тармактарда тараган тасмада көшөгөнүн артында жаш кызды жулмалап, жоолук салууга аракет кылып жаткан аялдар жана кыздын кыйкырыгын угузбай, үй жаңырта ырдап-чордоп жаткан жаштар көрүнөт.

Интернет колдонуучулар арасында кыз 16 жашта экени, аны 35 жаштагы жигит күч менен ала качып келгени айтылууда. Бир күндөн кийин 8-октябрда, Ички иштер министрлигинин басма сөз кызматы видеону Талас облустук милициясы териштирип жатканын, азырынча бул окуяга байланыштуу арыз түшө элек экенин маалымдады.

Милициянын бул жообу социалдык тармактарда бир топ талкуу жаратты. Жарандык активист Алтын Капалова окуя боюнча дароо кылмыш иши козголбогонун укук коргоо органдарынын кайдыгерлиги менен байланыштырды. Ал мындай кайдыгерлик бул кылмыштын андан ары уланышына жол ачарын белгиледи:

Алтын Капалова.
Алтын Капалова.

- Мени күч органдарынын «арыз түшө элек» деген жообу таң калтырып, абдан кыжырыма тийди. Милиция мындай жооп бербеши керек эле. Алар дароо тасма аркылуу териштирүү иштерин башташ керек болчу. Кантип эле милиция аларды таба албайт? Бул көрүнүш милиция өзү кылмыштын бетин ачууга кызыкчылыгы жок деген ойду жаратып жатат. Азыркыга чейин кыз кайда экени белгисиз. Балким ушул тапта кызды зордуктап, эркине карабай никесин кыйып, дагы башка кылмыш иштери орун алгандыр. Же ата-энеси үйүнө алып кеттиби? Эмне үчүн ушул тууралуу милиция үн катпайт?

Юрист Чынара Жакупбекова коомчулукта резонанс жараткан тасманын өзү кимдир-бирөөнүн арызы жок эле кылмыш ишин ачууга негиз берерин билдирди:

Чынара Жакупбекова.
Чынара Жакупбекова.

- Негизи мыйзам боюнча алар тасманы көрүп эле кылмыш ишин ачыш керек болчу. Анын башкы себеби мына ушул тасма болмок. Алар арызды күтпөй эле издөө иштерин баштамак. Балким ал кыздын арыз жазууга мүмкүнчүлүгү болбой жаткандыр. Эгер анын жашы жете элек болсо ордуна ата-энеси кайрылышы керек. Жашы жеткен болсо кыз өзү жазат.

Укук коргоочулар кыздын каршылык көрсөткөнүнө карабай, зомбулукту майрам, шаан-шөкөт менен жайгарууга далалат кылып жаткан топтун кыймыл-аракетине көнүл бурууга чакырып жатышат.

«Агенты перемен» уюмунун өкүлү Салия Акулова бул учурда кылмышка аралашып, кол кабыш кылгандардын бардыгынын жоопкерчилиги каралышы керек деген пикирде.

Салия Акулова.
Салия Акулова.

- Менимче бул биздин коомдогу кайдыгерликтин ачык белгиси, - деди ал. - Ага жоолук салып, кыйнап жаткан аялдар балким өзүлөрү да ушундай жол менен турмушка чыгып, башкалар да көрсүн деп жаткандыр. Ал кызды эч ким карап койбой, жанында эле жоро-жолдоштору, туугандары ыр ырдап, шоу кылып жатканы да кайдыгерлик. Тилекке каршы, алар муну кадимки көрүнүш катары баалашат. Аларда кылмыш кылып жатканы тууралуу түшүнүк калыптана элек. Ошондуктан мыйзамда жазылгандай адам уурдоого тиешеси бар бардык тарап жазасын алышы керек.

Кыргызстанда кыздарды өз эркине карабай ала качуу аркылуу турмушка узаткан учурлар көп талкууланат. Былтыр ала качууга туш болгон 20 жаштагы Бурулай Турдаалы кызы милиция башкармалыгынын имаратында ала качкан жигити тарабынан бычакталып каза болгон соң мындай кылмыштар үчүн жазаны күчөтүү тууралуу демилге көтөрүлгөн болчу.

Жаңы кабыл алынган Жазык кодексине ылайык быйыл Кыргызстанда кыз ала качкан фактынын жазасы күчөтүлүп, мындай кылмышка барган адам 5 жылдан 10 жылга чейин эркинен ажыратылат. Ал эми өспүрүм кызды мажбурлап никеге тургузгандар 200 000 сом өлчөмүндө айыпка да жыгылат.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.
Новосибирск.

Баштапкы маалыматтар боюнча Новосибирскиде жапырт мушташ үчүн кармалгандардын арасында 20дай кыргыз жараны бар. 

Орусиянын Новосибирск шаарында кыргызстандыктар катышкан жапырт мушташ Хилокский базарынын жанында 7-октябрда күндүзгү саат 11де башталган.

Күбөлөрдүн айтымында, базарда жашылча-жемиш саткан борбор азиялыктар акча опузалап жүргөн Тамерлан деген адамдын уюшкан тобуна каршы чыгышкан. Айрым маалыматтарда Тамерландын теги өзбекстандык деп жазылып жүрөт. Жергиликтүү медиа кабарлагандай, уюшкан топ эки жылдан ашуун базарда соода кылгандардан коркутуп акча өндүрүп, адамдарды талап-тоноп келген. Жабыр тарткандар бир нече ирет полицияга арыз менен кайрылган, бирок андан майнап чыккан эмес.

Бул ирет 4-октябрда башталган чыр үч күндөн кийин жапырт мушташка айланган. Бул күнү Тамерлан курал-жарак көтөргөн он чакты жан-жөкөрү менен келген. Интернетте таркаган видеолордо алар беттерин чүмбөттөп, автомат, тапанча көтөрүп жүрүшкөнүн көрүүгө болот.

Новосибирскидеги кыргыз диаспорасынын башчысы Жаркынбай Тойтуков базарда иштеген жүздөй борбор азиялык ал жакка келген куралчандарга каршы таш, союл көтөрүп чыгышканын айтып берди:

Жаркынбай Тойтуков.
Жаркынбай Тойтуков.

- Теги кыргызстандык Рашид аттуу жергиликтүү тургун бул топко кошулуп алып, анан бул базарда иштеген борбор азиялыктарды тоноп жүрүшкөн. Булар «дагы тонойбуз» деп, үч машинеде 12 адам болуп, автоматтар менен келишкен. Беркилер таш, союл көтөрүп чыгышкан. Жүздөй адам тигилерди сүрүп чыгып, машинесин өрттөп ийишкен. Үч-төрт адамга желим ок тийген. Алардын абалы жакшы, базарга чыгышты. Кылмыштуу топтун кээ бир мүчөлөрү кармалды. Бирок башкы уюштуруучулар кармалган жок.

Орусиялык басылмалар мушташка кеминде 200дөй киши аралашканын, окуяга тиешеси бар деген 50 киши кармалганын жазышты.

Новосибирскте мушташкан мигранттар кармалды
please wait

No media source currently available

0:00 0:13:28 0:00

Ооруканалардан түшкөн маалыматка ылайык, желим ок тийген беш кишинин үчөө медициналык жардамдан кийин үйлөрүнө кетишкен. Ал эми көзүнөн жана башынан жаракат алган экөө ооруканага жаткырылган.

Москвадагы кыргыз элчилигинин басма сөз кызматкери Гүлбарчын Байымбетова Новосибирскидеги консулдук камакка алынган кыргыз жарандарынын санын тактап жатканын билдирди:

Гүлбарчын Байымбетова.
Гүлбарчын Байымбетова.

- «Кыргыз жарандары» дейт. Бирок «50дөн ашык жаран кармалды, бири каза болду» деген маалымат тастыктала элек. Бул боюнча элчилик, ИИМ, УКККБ иштеп жатат. Новосибирскидеги башкы консулдуктун кызматкери жеринде иштеп жатат.

Ал эми Новосибирскидеги кыргыз диаспорасынын өкүлдөрү мушташтан кийин 20дай кыргыз жараны камакка алынганын айтышууда. Бул шаардагы башкы консулдуктун кызматкери Мээримбек Мапышев болсо маалымат берүүдөн баш тартты.

Кыргызстандын Ички иштер министрлиги тараткан маалыматка караганда, Новосибирскиде 7-октябрда болгон жапырт мушташ боюнча шаардын укук коргоо органдары Орусиянын Жазык кодексинин 213-беренеси («Бейбаштык»), 163-беренеси («Опузалап талап кылуу») менен кылмыш ишин козгошту. Бирок орус ИИМинен алынган маалыматка караганда, иш «Бейбаштык» беренеси менен гана козголгон.

Мушташтан кийин камакка алынган 25 адам сурактан кийин коё берилген, укук коргоо органдары бул кылмыш ишине тиешеси барларды издеп жатат.

Новосибирск шаарындагы Хилокский базарында 200дөй кыргызстандык соода кылат. Ал эми бул жерде жашап иштеген кыргызстандыктардын саны 60 миңге жакын.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Дагы жүктөңүз

XS
SM
MD
LG