Линктер

дүйшөмбү, 19-август, 2019 Бишкек убактысы 05:33

Кылмыш

шаршемби 14 август 2019

Календарь
январь февраль март апрель май июнь июль август сентябрь октябрь ноябрь декабрь
август 2019-ж.
Дш Шш Шр Бш Жм Иш Жш
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1
Курсан Асанов.

Курсан Асанов буга чейин козголгон иш боюнча далил буюмдарды жана документтерди тергөөдөн жашырууга аракет кылган деп шек саналууда.

Башкы прокуратура ички иштер министринин мурдагы орун басары Курсан Асановго Жазык кодексинин «Кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу» беренесинин негизинде кылмыш ишин козгоду. Кызматтан алынган генерал мындай дооматты четке кагып, мамлекеттин кызыкчылыгы үчүн иштегенин айтып чыкты.

«Милициянын кызыкчылыгын саткан» деп бир күн мурда кызматтан алынган ички иштер министринин мурдагы орун басары Курсан Асановго козголгон кылмыш ишин Аскер прокуратурасы иликтеп жатат. Башкы көзөмөл органынын маалыматына караганда, Асановго карата Жазык кодексинин 320-беренесинин негизинде («Кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу») ачылган иш Кылмыштар менен жоруктардын бирдиктүү реестрине катталды. Учурда сотко чейинки өндүрүш иштери башталып, милициянын генералы суракка чакырылды.

Башкы прокуратуранын басма сөз катчысы Наргиза Куватованын айтымында, Асанов буга чейинки иш боюнча далил буюмдарды жана документтерди тергөөдөн жашырууга аракет кылган.

Наргиза Куватова.
Наргиза Куватова.

«Ички иштер министрлигинин Ички иликтөө кызматынын Курсан Асановдун мыйзамсыз иш-аракеттери боюнча жүргүзүлгөн кызматтык иликтөөсүнүн корутундусу бизге келип түшкөн. Курсан Асанов 7-8-августтардагы өз аракеттери менен министрдин талаптарын жана көрсөтмөлөрүн аткарбай, министр менен макулдашпастан, укугу жок туруп өз алдынча чечим чыгарган. ИИМдин өздүк курамын коркунучта жана башкаруусуз калтырган. Мындан тышкары Жазык-процессуалдык кодекстин талаптары сакталбай, иш боюнча мааниси бар далил буюмдарды жана башка документтерди тергөө органдарынан жашыруу аракети болгон», - деди Башкы прокуратуранын өкүлү.

Премьер-министр Мухаммедкалый Абылгазиев Курсан Асановду Кой-Таш окуясында «милициянын кызыкчылыгын саткан» деп кызматтан алганы тууралуу маалымат коомчулукка 13-августта жарыяланган. Генерал Асанов ошол эле күнү билдирүү таратып: «Мен өзүмдүн кызматтык милдетимди аткардым деп эсептейм. Жеке кызыкчылыкты мамлекеттик кызыкчылыктан жогору койгон жокмун», - деп айткан.

Алмазбек Атамбаевди кармаган учурдагы видео
please wait

No media source currently available

0:00 0:06:52 0:00

Мунун алдында Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин (УКМК) төрагасы Орозбек Опумбаев күч түзүмдөрүнүн айрым кызматкерлери Атамбаевге жана анын тарапташтарына ыкчам маалыматтарды жеткирип, бул үчүн акча алып турганын айткан. Айрым маалымат каражаттары бул Асанов болушу ыктымал экенин жазып чыгышкан. Мындан көп өтпөй Алмазбек Атамбаевди кармап кетип баратканда жансакчысы көтөрө чыккан кызыл баштык тартылган, анын ичинде акча жана баалуу буюмдар болушу ыктымал экендиги айтылган тасма Интернетке тарады.

Атамбаевди колдогон Кыргызстан социал-демократиялык партиясынын (КСДП) төрагасынын орун басары Кундуз Жолдубаева «Курсан Асанов Алмазбек Атамбаевдин тарапташтарына маалымат берип турган» деген сөздөрдү четке какты. Ал мурдагы президенттин Кой-Таштагы үйүнөн чыккан баштык тууралуу комментарий берип, анда Атамбаевге тиешелүү мүлктүн документтери болгонун, ал жактоочусу Сергей Слесаревге өткөрүлүп берилгенин кошумчалады. Муну адвокат өзү да «Азаттыкка» ырастады:

Сергей Слесарев.
Сергей Слесарев.

«Ооба, документтерди мага беришти. Бирок алар козголгон кылмыш иштерине эмес, Алмазбек Атамбаевдин өзүнө, үй-мүлкүнө, бизнесине тиешелүү, курулушка уруксат берген документтери. Булар Атамбаевдин укугу менен кызыкчылыгын коргой турган документтер. Эгер тергөө органдарына керек болсо алар мамлекеттик органдардан ала алышат, бул кыйын эмес».

Ал ортодо Аскер прокуратурасы Кундуз Жолдубаеванын үйүндө тинтүү жүргүзүп жатканы белгилүү болду. Ал өзү тинтүү Курсан Асановго козголгон кылмыш ишине байланыштуу болуп жатканын билдирүүдө.

Курсан Асановдун кызматтан алынышы боюнча коомчулуктун пикири бир кылка эмес. Айрымдары бул жагдай күч түзүмдөрүндөгү интриганы, эрегишүүнү, мамлекеттик кызыкчылыктан жеке кызыкчылыктарды жогору койгон көрүнүштөрдү ачыкка чыгарып койгонун айтып жатышат. Экинчиден бул окуя дегеле күч түзүмдөрү мамлекеттик деңгээлде саясат жүргүзүп жатканынан күмөн туудурган пикирлерге жем таштады.

Жогорку Кеңештин мурдагы депутаты Туратбек Мадылбеков муну азыр кайсы кызмат болбосун кадрлар сыналбай алынып жатканынын кесепети деп эсептейт. Ошону менен катар ал бул иште коомчулук билбеген жагдайлар да болушу мүмкүн экенин эске салды:

Туратбек Мадылбеков.
Туратбек Мадылбеков.

«Премьер-министрдин буйругунун негизинде Асановду кызматтан алган жүйөлөрү мени таң калтырып жатат. Демек, ага негиздер болсо керек, биз, сиз билбеген көп жагдайлар болушу мүмкүн. Болбосо «башка ишке өткөнүнө байланыштуу» деп эле алып коюшат эле да. Курсан Асановдон мындайды күткөн эмесмин. Негизинен ал илгертен Атамбаев менен өтө жакшы мамиледе экенин билчүмүн. Ошон үчүн министрдин орун басары болуп 8 жылдан ашуун иштеди да. Кызматта атаандашуу болот, бирок мындай чыкпашы керек эле. Министр сүйлөшүп жатса Асановдун бара калганы этикага да жатпайт, аскердик тартип деген да бар. Эгер бул жерде интрига болсо анда ал өздүк курамга да таасирин тийгизет. Интрига бар жерде өсүп-өнүгүү болбойт».

Мадылбеков күч түзүмдөрүнүн ортосунда мыйзамда белгиленбеген ич ара келишимдер да бар экенин белгилеп, ошолорду чогуу аткарганда гана иш алдыга жылат деген оюн билдирди.

Ал эми кылмыш дүйнөсү тууралуу жазып жүргөн журналист Семетей Талас уулу муну «генералдардын кармашы» катары мүнөздөдү:

Семетей Талас уулу.
Семетей Талас уулу.

«Асанов министр болуп калууга шарты бар болчу. Ошол убакта эле генералдардын укмуш кармашы болуп жатат. Эл азыр эч кимге ишене албайт, Кыргызстанда адилеттүүлүк жок. Кимге ишенерибизди да билбейбиз. Чындыгында маалыматтык боштуктун ичинде жашап жатабыз».

«Адилет» укуктук клиникасынын жетекчиси Чолпон Жакупова Кыргызстанда болуп жаткан соңку окуялар бардык органдардагы, өзгөчө күч түзүмдөрүндөгү кризисти ачыкка чыгарып жатат деп эсептейт. Анын пикиринде чачылган элди бириктирген жетекчи да, лидер да жок болуп жатат.

Чолпон Жакупова.
Чолпон Жакупова.

«Милициянын кызыкчылыгын саткан деген негизде кызматтан албайт, - деди укук коргоочу. - Андай мыйзам жок. Тергөө бүткөнгө чейин бардык эле күч түзүмдөрү мыйзам боюнча абдан так маалымат бериши керек. Балким дагы башка ыкчам маалыматтар бар. Ушундай кыска убакыттын ичинде, эки күндө баарын аныктап койду деп ойлобойм. Бизде азыр күч түзүмдөрүндө эле эмес, бардык мамлекеттик органдарда ушундай болуп жатат. Акыркы окуяларга байланыштуу бизди эл аралык маалымат каражаттары, саясатчылар эмне деп гана талкуулап жатышат? Баарынан да «альфачылардын» абалы өкүнүчтүү. «Операцияда сүйлөшүүлөрдү жүргүзгөн, барымтада калгандарды бошоткон жалгыз адам маалыматтарды берип турган» деп чыгып атат. Азыр генералдар ушундай деңгээлге жетсе, бул мамлекеттин көрүнүшү».

Курсан Асановдун аты 2010-жылдагы Кыргызстандын түштүгүндөгү июнь окуяларынан соң коомчулукка белгилүү болгон. Бирок ушул күнгө чейин анын июнь окуясындагы ишин эки башка талдап, баалап келатышат. Асанов 2011-жылдан бери ички иштер министринин орун басары болуп иштеп келген. Кой-Ташта мурдагы президент Алмазбек Атамбаевди кармоо операциясына катышкан.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.
9-август, 2019-жыл

Мурдагы президент Алмазбек Атамбаевге бир нече оор беренелер менен иш козголду.

Башкы прокуратура мурдагы президент Алмазбек Атамбаевге карата Кылмыш кодексинин «Киши өлтүрүү», «Куралды мыйзамсыз жүгүртүү», «Массалык башаламандык уюштуруу» сыяктуу бир нече оор беренелери менен кылмыш ишин козгоду.

Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитет (УКМК) «Атамбаев төңкөрүш жасоо үчүн кан төгүүгө даярданган» деп тыянак чыгарууда. Ушул жана башка маалыматтарды Башкы прокуратуранын, УКМКнын жана Ички иштер министрлигинин (ИИМ) жетекчилери 7-8-августта Кой-Ташта болгон окуялар боюнча уюштурган басма сөз жыйынында айтышты. Атамбаевди кармоо учурундагы кырдаал боюнча расмий версияларга токтолобуз.

Алгач башкы прокурор Өткүрбек Жамшитов мурдагы президент Алмазбек Атамбаев шек саналып жаткан бир нече оор беренелерди тизмектеп берди:

Өткүрбек Жамшитов
Өткүрбек Жамшитов

«Атамбаевге карата куралды, ок-дарыларды мыйзамсыз жүгүртүп, массалык башалмандык уюштуруп, тергөө аракеттерине тоскоолдук кылуу максатында алты кызматкерди барымтага алып, бир кызматкерди өлтүрүп жана өлтүрүүгө аракет кылуу боюнча Жазык кодексинин «Бийлик өкүлүн коркутуу же ага карата зомбулук», «Массалык башаламандык уюштуруу», «Киши өлтүрүү», «Кылмышка аракеттенүү», «Барымтага алуу», «Куралдуу ок дарыларды мыйзамсыз жүгүртүү боюнча кабарлама берилди».

Ошондой эле Жамшитов 7-8-августта Кой-Таштагы Атамбаевди кармоо учурундагы башаламандык боюнча бир нече адам кармалганын жана дагы кармаларын айтты. Башкы көзөмөл органынын жетекчиси бардык иштер саясий боёк сүртүлбөстөн кылдат иликтенерине ишендирүүгө аракет кылды. Ал эми «Азаттыктын» «Атамбаевди кармоо учурундагы күч түзүмдөрү кетирген алешемдик териштирилеби?» деген суроосуна «баары иликтенип жатат» деп жооп берди.

Орозбек Опумбаев
Орозбек Опумбаев

УКМКнын төрагасы Орозбек Опумбаев ыкчам маалыматтарды ачыкка чыгарып жатканын белгилеп, «Атамбаев өлкөдө төңкөрүш жасаш үчүн кан төгүүгө даярданган» деп билдирди. Опумбаевдин маалыматында, Атамбаев элди үйүнө чогултуш үчүн акча берген.

«Ал эмне үчүн айланасына аялдарды, балдарды жана кары-картаңдарды жыйнады? Алардын ар бирине миң сомдон 3 миң сомго чейин төлөп турган. Бул милиция келгенде кагылыш кылыш үчүн уюштурулган. Ал үчүн атайын таштар да түшүрүлгөн. Өлкөдө төңкөрүш кылыш үчүн ага кан төгүш керек болчу. Мен муну расмий түрдө ачык айтам», - деди Опумбаев.

Опумбаевдин айтымында, ИИМдин тергөөчүсү кылмыш ишинде өзүнө коркунуч туулган учурда рапорт жазып УКМКга кайрылат. Атамбаевди кармоодо тергөөчүнүн рапортунун негизинде Опумбаев чечим кабыл алып, Кой-Ташка «Альфа» түзүмүнүн жоокерлерин жөнөткөнүн билдирди. Башкы чекист Атамбаевди кармоо боюнча беш план түзүлүп, анын эң ыңгайлуусун тандап алышканын жана президент Сооронбай Жээнбеков мындан кабардар болгонун белгиледи.

УКМКнын маалыматы боюнча, мурдагы президенттин тарапташтары, атайын кызматтын жана Ички иштер министрлигинин мурдагы жетекчилери Абдил Сегизбаев менен Улан Исраилов Атамбаевди кармоо операциялары тууралуу Кой-Таштагы «элдик штабга» маалымат жеткирип турушкан. Мындан сырткары УКМКнын төрагасы Орозбек Опумбаев Атамбаевди «коёндой коркок» деп атап, каза болгон жоокердин өлүмү үчүн Атамбаевди күнөөлөп, шарияттан да үзүндү келтирди.

УКМКнын Иликтөө башкармалыгынын орун басары Сагынбек Самидин уулу мамлекет тарабынан Атамбаевди кайтарыш үчүн бөлүнгөн эки жансакчы атайын кызматтын буйругуна баш ийбей койгонун билдирди. Аларга тергөө ишинин алкагында юридикалык баа берилерин айтты.

Кашкар Жунушалиев
Кашкар Жунушалиев

Ал эми ички иштер министри Кашкар Жунушалиев «8-августта Атамбаев кармалгандан кийин анын тарапташтары Ала-Тоо аянтына башаламандык уюштурууга аракет кылышкан» деп маалымдады. Жунушалиев чогулгандардын арасында баңгилер, соттолгондор болгонун айтып, муну уюштургандардын арасында депутаттар да бар деди.

«Балдар, арасында соттолгондор, баңгилер менен бийликти алып, шаарды тоноп, ызы-чуу салганга аракет кылышты. Алардын артында мурдагы жана азыркы депутаттар бар экенин айтам. Азыр тергөө жүрүп жатат. Аяктагандан кийин аттарын атайбыз».

Жунушалиев өзү алгач Атамбаев менен сүйлөшүү жүргүзгөн учурда колго түшүүгө макул болбой койгонун белгиледи. Ошентип, күч түзүмдөрүнүн жетекчилеринин басма сөз жыйыны бир саатка созулду. Бирок көпчүлүк журналисттер суроо берүүгө үлгүрбөй калышты.

Кадыр Атамбаев
Кадыр Атамбаев

Ал тапта Алмазбек Атамбаевдин уулу Кадыр Атамбаев «Жаңы жүздөр» («Новые лица») журналындагы маегинде 7-8-август күндөрү Кой-Ташта болгон окуяларды «күч түзүмдөрү тарабынан уюштурулган чагым» катары баалады.

«Мен бул өтө кылдат уюштурулган чагым болгон деп ойлойм. Ал болушунча көп курмандыктарды алып келиш үчүн жасалган. Мунун арты менен атама бардык күнөөнү илип коюуну каалашкан».

Алмазбек Атамбаевдин Кой-Таш айылындагы үйүндө тартылган жарым саатка чукул видеомаекте ал 7-августта Алмазбек Атамбаевди кармоо боюнча биринчи операция учурунда Ысык-Көлдө апасы менен эс алып жүргөнүн айткан. Ошондой эле Кой-Таш операциясында окко учкан УКМКнын «Альфа» түзүмүнүн жоокерин атасы атпаганына ишенерин айткан.

Атайын кызматтын мурдагы төрагасы Абдил Сегизбаев Ички иштер министрлигине суракка кирип баратып, УКМКнын жетекчиси Орозбек Опумбаевдин басма сөз жыйынында айткан сөздөрүнө ишенбей турганын билдирди:

«УКМКнын төрагасынын басма сөз жыйынын көрүп, бул адамдын бир да сөзүнө ишенүүгө болбосун түшүндүм. Мен ошол күнү (7-август) айылда болчумун. Ок атуу башталып, үн чыгаруучу гранаталар жарыла баштаганда эл менен кошо Атамбаевдин резиденциясына барганбыз. Барсак балдарга ок атылып жатыптыр. Мен атайын бөлүктүн жоокерлерине кайрылып, «атпагыла» деп эки-үч жолу кыйкарганда эле бир-эки үн чыгаруучу граната жарылды. Ошол учурда ок атылып бут жакка тийип, жаракат алдым».

Алмазбек Атамбаев 8-августта ИИМдин атайын операциясынан соң камакка алынган. Бишкектин Биринчи май райондук соту 9-август күнү аны кримтөбөл Азиз Батукаевдин иши боюнча кылмышка шектүү катары караган тергөө материалдарынын негизинде анын бөгөт чарасын аныктап 26-августка чейин абакта кармоо тууралуу чечим чыгарды. Кой-Таш айылында 7-8-август күндөрү Алмазбек Атамбаевди кармоо операциясында «Альфанын» бир жоокери каза болуп, жалпысынан 136 адам жаракат алган.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Дагы жүктөңүз

XS
SM
MD
LG