Линктер

дүйшөмбү, 19-август, 2019 Бишкек убактысы 09:30

Кылмыш

ишемби 3 август 2019

Календарь
январь февраль март апрель май июнь июль август сентябрь октябрь ноябрь декабрь
август 2019-ж.
Дш Шш Шр Бш Жм Иш Жш
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1
Нариман Түлеев.

Башкы прокуратура Бишкектеги мыйзамсыз берилген жерлер боюнча кылмыш ишин сотко чейинки өндүрөшкө алып, шектүү катары экс-мэр Нариман Түлеевди текшере баштады. Буга «ПолитКлиника» басылмасынын иликтөөсү негиз болгон.

Коррупция боюнча камалып чыккан мурдагы мэр Нариман Түлеев кайрадан Жазык кодексинин «Кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу» беренеси менен сотко чейинки өндүрүшкө алынган ишке шек саналып жатат.

Бул сапар экс-мэр жана мэриянын айрым кызматкерлери мыйзам бузуу менен Түлеевге байланышы бар кишилерге жер тилкелерин бергендиги иликтенүүдө.

Башкы прокуратуранын өкүлү Кадырбек Марайымбеков бул фактыны Октябрь райондук прокуратурасы Кылмыштардын жана жоруктардын бирдиктүү реестрине каттаганын билдирди.

«Бул эпизод боюнча Түлеев жана мэриянын башка кызматкерлери кызмат абалынан пайдаланып, пайда көрүү максатында Түлеевге байланышы бар адамдарга жер тилкелерин мыйзамсыз беришкен», - деди Башкы көзөмөл органдын өкүлү.

Башкы прокуратура Бишкектеги Ала-Арча-3 шаарчасындагы 650 чарчы метр жер тилкеси жөнүндө кеп болуп жатканын маалымдап, бирок иштин чоо-жайын толук айта элек.

Май айынын аягында дал ушул жер тилкелери боюнча «ПолитКлиника» сайтынын «Нариман Түлеевдин жер мафиясы» деген иликтөөсү жарыялаган. Анда 2009-жылы Бишкек шаарынын мэриясынын №327 токтому менен Ала-Арча дарыясынын жээгинен бир нече жаранга турак жай салууга деп жер тилкелери бекер берилгени айтылат. ​

2009-жылы Бишкек шаарынын мэриясынын №327 токтому менен Байтик баатыр көчөсүндөгү берилди деген жерлерге салынган үйлөр. 2019-жыл.
2009-жылы Бишкек шаарынын мэриясынын №327 токтому менен Байтик баатыр көчөсүндөгү берилди деген жерлерге салынган үйлөр. 2019-жыл.

«ПолитКлиниканын» маалыматында, кийин ал жерлер Түлеевге байланышы Эрнест Жапаров жана Канат Дүйшөнов аттуу жарандар аркылуу экс-мэрдин жакындарынын менчигине өтүп кеткен.

Иликтөөдө Түлеевдин таанышы деп аты аталган Эрнест Жапаров аталган аймактан жерди акысыз алганын ырастап, бирок экс-мэрди тааныбай турганын айткан.

Берүүдө "Этектей жерлер 100 миң долларды чапчып жатса, Ала-Арча-3 шаарчасындагы участкалар эмне үчүн бекер берилген?" деген суроо коюлган.

“ПолитКлиника” медиасынын “Нариман Түлеевдин жер мафиясы” деген иликтөөсүнөн алынган кадр.
“ПолитКлиника” медиасынын “Нариман Түлеевдин жер мафиясы” деген иликтөөсүнөн алынган кадр.

Бирок, Нариман Түлеев «Азаттыкка» бул айыптоолор негизсиз экенин, өзүнө ачылган кылмыш иши жөнүндө ЖМКдан укканын билдирди. Түлеев тергөө менен кызматташарын жана «ПолитКлиника» медиасынын иликтөөсүндө аталган кишилерди тааныбай турганын айтууда.

«Алар мага байланыштуу кишилер экени боюнча кайдан маалымат алган? Мен аны юристтериме бердим. Алар прокуратура атаган адамдар жөнүндө сураштырып, алардан тактабаганын айтышты. Мага байланыштуу адамдар экенин тактабай туруп эле жарыялай беришеби? Аны далилдеш керек да. Мен ал адамдарды тааныбайм. Бул 2009-жылы болгон иш деп атышат, андан бери 10 жыл өттү. Бардык документтерди көтөрүп, кандай болгонун карап чыгыш керек. Мен жер боюнча маселелер мэрдин милдетине туура келбейт, чечимдерди шаардык кеңеш кабыл алган деп айта алам».


Нариман Түлеев 2008-2010-жылдары Бишкек мэри болуп иштеген. Шаардык кеңештин ошол кездеги депутаты Валентина Лисниченко Түлеевдин айтканын мындайча төгүндөдү.

«Шаардык кеңеш жер бөлүп берүү менен алектенген эмес. Бул маселе менен акимчиликтер алектенип андан кийин мэрияга өткөн. Кайра акимчиликтерге берилген. Бишкек шаардык кеңешинин ошол курамынын берилген жерлерге эч кандай тиешеси жок».

Бишкек шаарында беш жылдан ашык мөөнөттө жашаганы менен батир сатып алууга мүмкүнчүлүгү жок жарандарга жер бөлүп берүүгө мурда мыйзам жол берген.

2009-жылы 31-июль айында «Сугат, айдоо жерлерин башка категорияга жана түрлөрүнө которууга (трансформациялоого) мораторий киргизүү жөнүндө» мыйзам кабыл алынган. Башкача айтканда, Бишкектин аймагынан акысыз жер бөлүп берүү токтотулган. Бирок, 2018-жылы жогорудагы мыйзамга өзгөртүү киргизилип, 2009-жылдын 31-июлуна чейин алынган айдоо жерлерин турак жай тилкелери кылып которууга, тактап айтканда мыйзамдаштырууга уруксат бериле баштаган. Бирок, аталган жерлерди бөлүп берген органдар жоопкерчиликтен кутулбайт деген пункт кошулган.

Бишкек шаардык кеңешинин депутаты Канат Музуралиев Нариман Түлеевди мыйзамсыз жер бөлүштүргөнү үчүн айыптап жүргөндөрдүн бири. Ал мурда берилген жер тилкелеринин баарын дыкат текшерип чыгуу керек экенин белгиледи.

«Бул кишинин жер боюнча чырларга байланышы бар экени мектептеги окуучуга деле белгилүү. Шаардын бир топ жерлеринде тааныштарына, туугандарына катталган жерлер толтура».

​Нариман Түлеев «Бишкектин мэри болуп турганда Кытайдан автобустарды жана таштанды тазалоочу машинелерди сатып келүүдө кызмат абалынан кыянаттык менен пайдаланып, мамлекетке акчалай зыян келтирген» деп соттолгон. 11 жылга кесилген Түлеев 2016-жылы мамлекетке келтирилген зыянды төлөө шарты менен мөөнөтүнөн мурда абактан бошотулган. Соттун чечими менен анын бир нече мүлкү конфискацияланган.

Ал абактан чыккандан кийин саясатка аралашып, мурдагы президент Алмазбек Атамбаевди ачуу сындагандардын бири. Ошондуктан, Нариман Түлеев өзүнө карата акыркы кылмыш иштин пайда болушуна мурдагы президент Алмазбек Атамбаевдин тиешеси бар деп эсептейт. Буга мурдагы президентти колдогон Кыргызстан социал-демократиялык партиясынын (КСДП) расмий өкүлү Кундуз Жолдубаева «суу кечпеген кеп» деген жооп кайтарды.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.
Иллюстрациялык сүрөт.

Уралдагы кыргызстандык ишкердин өлүмүндө уюшкан кылмыштуу топтун изи чыкты.

Ишкер Камчыбек Каримовдун өлүмүнө шектелген Зарылбек Эгембердиев 20-сентябрга чейин тергөө абагында камакта болот. Ал күнөөсүн мойнуна алганы, тергөө менен кызматташып жатканы кабарланды. Эгембердиев 20-июлда Челябинск облусундагы Коркино шаарында кармалган.

Буга чейин Екатеринбургда кыргызстандык ишкердин өлтүрүлүшү боюнча эки киши – азербайжан улутундагы Грузиянын жараны менен осетин камакка алынганы маалымдалган.

Орусиялык басылмалар «Таганский ряд» базарындагы белгилүү кыргызстандык ишкер Каримовго кол салууну беш киши уюштурганын, дагы экөө издөөгө алынганын жазышты.

Зарылбек Эгембердиев
Зарылбек Эгембердиев

«Зама» деген каймана аты бар Зарылбек Эгембердиев Ошто туулуп-өскөн, кийин Орусиянын жарандыгын алган. 2000-2006-жылдары Екатеринбургда кыргыз жана өзбек ишкерлерден акча опузалап, каракчылык кылган кылмыштуу топтун мүчөсү болгон. Бул кылмыштуу топту кыргыз жараны, этникалык өзбек Махамат Иминов (Самат) башкарган.

«Каримов ошол кезде эле ишкер болчу. Балким ошондо эле Иминовдун тобунун көзүнө илинген. Камчы Зарылбекти жакындан таанычу. Экөө жердеш болгон деп айтып жатышат. Бул бала жетим өсүп, Ошто, Жалал-Абадда жүрүп, Кара-Cууда чоңоюптур. Камчы өзү Кара-Суудан болчу», дейт атын жашыруун калтырууну өтүнгөн адам.

Екатеринбургда жашаган мекендештер Иминовдун кылмыштуу тобу тааныш-туугандан түзүлүп, анда кыргыз-өзбек улутундагы 30-40тай бала болгонун айтышат. Ишкерлерден акча опузалап, мекендештер ортосундагы маселелерди кара күч менен чечип берген «каралар» ал кезде күчөп кеткен. Шаарда бир имаратка ээлик кылып, анда топтун мүчөлөрү үчүн өзүнчө спорт клуб, ашкана иштеген.

Кылмыштуу топ 2006-жылы Махамат Иминов баш болуп, беш мүчөсү камакка алынганда тарап кеткен.

«Бешөө соттолуп, ар кайсы жактагы абакка бөлүнгөн. Ошондо башка балдары чачыраган. Иминов Кыргызстандын жараны болгон, аны кийин мекенине которушкан. Ошол жакта абакта өлтүрүп коюшкан дешет» дейт булак.

Ал эми Зарылбек Эгембердиев Нижний Тагилдеги №5 күчөтүлгөн режимдеги абакта 12 жылдык жазасын өтөп, өткөн жылы октябрда эркиндикке чыккан. Түрмөдө Эгембердиев ур-токмокко алынып, өмүрүнө коркунуч жаралганын айтып, укук коргоочуларга кайрылган экен.

Уралдагы «Укуктук негиз» укук коргоочу уюмдун башчысы Алексей Соколов Эгембердиев менен 2015-жылы кездешкенин айтат.

«Зарылбекке абакта психологиялык жана физикалык кысым көрсөтүлүүдө деп бизден көмөк сурашкан. Бул абакта жаза өтөгөндөргө зомбулук көрсөтүлүп, аларды баш көтөртпөй, адамдык кадыр-баркын тепселеп, сындырып, аларды буйруктарды эч каршылыксыз аткарууга көндүргөн окуялар болгон. Биз ага биринчи жолу барганда Зарылбек абактын кызматкерлери аны кандайдыр бир кагаздарга кол койдуруу үчүн ур-токмокко алышканын айткан. Анын денесинде тактар бар болчу. Түрмө кызматкерлери колун артка кайрып туруп, үч-төрт күнгө торго кишендеп асып койгонун айтып даттанган. Колунда кишендин тактары да бар болчу. Биз бул боюнча прокуратурага, Тергөө комитетине арыз жазганбыз. Бирок кийин Тергөө комитетинен барганда, ал адвокаты аркылуу эч кандай доосу жоктугун айтып, арызынан баш тартып койгон».

Соколовдун белгилешинче, абакта Зарылбек Эгембердиев психологиялык зомбулукка кабылып, бирөөнүн буйругун эч каршылыксыз аткарууга үйрөтүлгөн.

«Эркиндикке чыккандан кийин эмне кылып жүргөнү белгисиз. Базарда элди коркутуп жүргөнүн көргөндөр болуптур. Бирок өзү мындай кылмышка бармак эмес. Бирөөлөрдүн колундагы курал болду. Камчыны баары эле билишчү. Бирөө анын акчасы бар экенин айтып койду», дейт Екатеринбургда бир топ жылдан бери иштеген кыргызстандык.

Маркумдун баштыгында 19 млн. рубль акча бар болчу. Айрым маалыматтар боюнча кол салгандар 2-4 миллион рублды алып кетишкен. Орусиянын укук коргоо органдары учурда табылган каражат тууралуу кабарлай элек. Бул иш боюнча Кылмыш-жаза кодексинин «Топтошуп киши өлтүрүү», «Адамдын денесине оор залал келтирүү менен карактоо» беренелери боюнча кылмыш иштери козголгон.

Екатеринбургдагы кыргыз диаспорасынын башчысы, ишкер, 54 жаштагы Камчыбек Каримов быйыл 2-июлда өлтүрүлгөн. Ага үч адам кол салган. Сөөгү 5-июлда Ош облусунун Кара-Суу районуна жеткирилип, жерге берилген. Артында жубайы жана үч баласы калды.

20 жылдан ашык Уралда жашаган Каримов «Кыргызстан-Урал» уюмун жетектеп, коомдук жана жеке ишмердиги менен белгилүү болчу. Жети жылдан бери Екатеринбургдагы кыргыз диаспорасын башкарып келген. Каримов «Замандаш» ассоциациясынын жигердүү мүчөсү болгон.

«Азаттыктын» материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Дагы жүктөңүз

XS
SM
MD
LG