Линктер

шаршемби, 24-июль, 2019 Бишкек убактысы 04:16

Кыргызстан

Жаңы жылдык "оливье" (3)

Жаңы жылдык "оливье" (3)
please wait

No media source currently available

0:00 0:09:19 0:00

Жаңы жылдык "оливье" (2)

Жаңы жылдык "оливье" (2)
please wait

No media source currently available

0:00 0:08:55 0:00

Жаңы жылдык "оливье"

Жаңы жылдык "оливье"
please wait

No media source currently available

0:00 0:08:39 0:00

Жыл тогошкон түндү тооруган кырсыктар

Жаңы жыл түнү өлкөнүн бардык аймактарында негизинен тынч өттү. Бирок өрт, жол кырсыктарына кабылгандар, тамак-аштан, ичкиликтен уулангандар бар.

Былтыркы Жаңы жыл майрамына караганда быйыл Бишкекте Тез жардам кызматына кайрылгандар азыраак болду. 1-январга караган түнү кайрылган 597 кишинин 500гө жакынына дарыгерлер үйүнө барып жардам көрсөтүшкөн. Жаңы жылга оогон түнү 5 жол кырсыгы катталып, андан жети киши жабыркады. Шаар боюнча алты өлүм катталды.

Тез жардам станциясынын башкы дарыгери Айнагүл Шамбетованын белгилешинче, бул түндө кайрылгандар арасында бычак жеп, өз жанынан кечкендер да кездешти.

- Ушул күнү 31 машина, 34 бригада иштеди. Майрам күнү ичкиликтен же тамактан уулангандар болот. Көбүрөөк тамак жеп ашказанына зыян келтиргендер, суук тийген учурлар болду. Оору менен кайрылгандар катталды. Бул түнү беш жол кырсыгы катталып, андан жети киши жабыркады. Криминалдык чакыруулар да кездешет. Бирөө бычак жеп, 28 жаштагы жигит асынып алган. Ал доктурлар барганча эле каза болуп калган.

Бул шаардык Тез жардам кызматына кайралгандар гана. Мындан сырткары түз ооруканага баргандары да бар. Адатта Тез жардам кызматына майрамдан кийин тамактан, арактан уулангандар да көп түшөт. Андыктан тез жардамчылар майрамдан кийин да өзгөчө даярдыкта турушканын кошумчалады.

Жаңы жылдык майрамда көп учурда арак-шарап ичилип, шампан атылат. Андыктан “бөтөлкөнүн түбүнө түшүп”, спирт ичимдигине уулангандар да кездешет. Демейде аракка уулангандар майрам түнү эмес, кийинки эки-үч күндө дарыгерлерге кайрылышат.

Бишкектеги жеке наркологиялык клиниканын директору Шайлообек Өмүралиев аракка уулангандардын алгачкыларын кабыл ала баштаптыр.

- Мына азыр эле бир оорулууну алып келди. Өтө катуу ууланган экен, кыйын акыбалда жатат. Туугандары көзү жалдырап, айласы кетип ыйлап алып келишти. Мисалы бир суткада Тез жардамга 600 адам кайрылса, анын 400дөйү эле аракка байланыштуу болот. Жүрөгү, башы ооруп атат, кыйналып атат дегендин баары эле уулануунун негизинен. Мурда жүрөгү, боору ооруп жүргөндөрдүн бардыгы жаңы жылда шампан ичет дагы оорулары козгойт. Шампандан баштайт дагы анан арак болуп “запойго” түшүп кетишет.

Ал эми Өрткө каршы кызматтан Жаңы жыл түнү 39 өрт кырсыгы катталып, эки адам каза болгонун кабарлашты. Өрт кырсыгынын 14ү жаңы жылдык пиротехникага байланыштуу экенин аталган кызматтын өкүлү Нурлан Ташмамбетов билдирди:

- Эки адам өрттөн каза болду. Негизинен өрт турак-жайларда катталган. Жалпы катталган өрт кырсыгынын 14ү пиротехникаларды колдонууда же ошонун айынан чыккан. Бирок чоң кырсыктар катталган жок.

Өрт кырсыгы Чүйдө эң көп катталды. Жалпы өрттүн 14ү ушул аймакта болгон, 10у Бишкекте.

Ал эми Ички иштер министрлиги Жаңы жылга оогон түн тынч өткөнүн, оор кылмыштар катталбаганын билдирүүдө. Негизинен майрам күндөрү милиция күчөтүлгөн тартипте кызмат өтөөгө өткөн. Бул күндөрү Бишкек шаарында жарандардын коопсуздугун сактоого жана коомдук тартипти камсыздоого 2 миңдей милиция кызматкери тартылган.

Жыл тогошкон түндө ордо калаанын борбордук Ала-Тоо аянтынан 50 кубтун тегерегинде таштанды жыйналды. “Тазалык” ишканасынын жетекчисинин орун басары Бектур Гаиповдун айтымында, тазалоо иштерине он атайын машина жана 60тай кызматкер тартылды.

- Биз аянтка барганда эми шумдук экен, баары таштандыга толуп калыптыр. Балдар таңкы төрт жарымга чейин иштеди.

Ошентип майрам күндөрү айрым кызматтар күнү-түнү иштөөдө. Ал эми жаңы жылдын алгачкы күнүндө борбор калаанын көчөлөрү тынч, машине кыймылы аз. Кыргызстандын жылнаамасында 1-январь кызыл менен белгиленген. Бирок мамлекеттик мекемелерде жумуш күнү 8-январда гана башталат. Ортодогу жумуш күндөр кийинки ишемби күндөргө которулган.

Борбор Азия: кинодогу "кайра жаралуу"

Режиссер Руслан Акун (ортодо) "Салам, Нью-Йорк" фильмин тартуу учурунда.

"Азаттык" 2013-жылда Борбор Азия киносунда байкалган башкы тенденцияларга кайрылат. Сиздер дүйнөдөгү "коммерциялык эмес кинодогу" башкы үч фильм тууралуу да уга аласыздар.

Бул жыл кыргыз киносу үчүн соңку эки-үч жылдагы эң эле түшүмдүү жылдардан болду. Болгондо да 20 жылдан бери дээрлик кинотеатрга келбей калган көрүүчүнү ойгото турган тасмалар тартылды. Алардын арасында айрымдары бир эле кыргыз көрүүчүсү эмес, регионалдык жана эл аралык деңгээлде кызыгуу жаратты.

Киносынчы Гүлбара Төлөмүшева 130га жакын тасма тартылганын айтты жана алардын ичинде өзү "эң маанилүү" деп эсептеген төрт фильмди бөлүп көрсөттү.

Казакстандык режиссер Эмир Байгазиндин "Гармония сабагы" тасмасынан сүрөт.
Казакстандык режиссер Эмир Байгазиндин "Гармония сабагы" тасмасынан сүрөт.
"Евразия" кинофестивалынын арт-директору Гүлнара Абикеева казак киносундагы "кайра жаралуу" жөнүндө айтып, анын бүгүнкү башкы жылдызы Эмир Байгазиндин "Гармония сабагы" аттуу тасмасын атактуу түштүк кореялык режиссердун эмгектерине салыштырат.

Киносынчылар кыргыз киносунда жаралган "жаңы каарман" жөнүндө айтып, аларды жараткан жаңы муундагы режиссерлор тууралуу айтып беришет.

Кино жөнүндө жазган белгилүү орусиялык журналист жана "Кино без границ" уюмунун лидери Сэм Клебанов дүйнөлүк кинодогу "ачылышка" токтолот.

Мунун баарын төмөндөн кеңири угуңуз:

Кино-2013: Борбор Азиядагы башкы тенденциялар
please wait

No media source currently available

0:00 0:30:01 0:00
Түз линк

Жаңы жылыңыздар менен!

Аяз ата менен Аяз кыздардын жүрүшү. Бишкек, 31-декабрь, 2013.

“Азаттык” угармандарын, окурмандарын жана көрөрмандарын астанабызга кирип келген жаңы - Жылкы жылы менен чын жүрөктөн куттуктайт.

Жаңырган Жылкы жылында эл ичинде бейпилдик, экономикада өсүш болсун, дасторконубуз нанга, өрүшүбүз малга толсун. Жаңы жыл ырыс-ыйман, кут алып келсин! Демократия, сөз эркиндиги, адам укуктары сыяктуу жалпы адамзаттык асыл-нарктардын кулачы жайылсын, куну кемибесин.

Айыл-апа, калаа-шаарыбызда тынччылык, токчулук, молчулук болсун, элине кайрымдуу эр-азаматтар көбөйсүн, сыртта жүргөн журтташ-мекендештерибиздин да иши жүрүшүп, капылет кырсыктан, ар кандай алаамат-балааматтардан алыс болсун. Ар бир үйдү бакубат жашоо байырласын!

Жаңырган 2014-жылда соңку доордогу мамлекеттүүлүгүбүздүн түптөлүшүнө пайдубал болгон Кара-Кыргыз автоном облусу түзүлгөнүнө 90, кыргыз тили мамлекеттик макам алганына 25 жыл толот экен. Ушул маанилүү мааракелерди да татыктуу тосуп алалы.

Аргымактай арыштап, жалаң жакшылыктардын гана күбөсү болуп жүрө бериңиз, урматтуу окурман, көрөрман, угарман. Жаңырган Жылкы жылында да "Азаттык" менен бирге болуңуз!

Акындардын онлайн сынагы

Кумтөрдү иштетүүгө кызыкдар компаниялар чыгууда

Кумтөр алтын кени, 23-февраль, 2013.

Англияда катталган Anglo Asian mining компаниясы Кумтөр кенин иштетүү сунушу менен Кыргызстандын парламентине жана өкмөтүнө кайрылды.

Аталган компаниянын сунушунда Кумтөрдүн пайдасынын 70 пайызын Кыргызстан, 30 пайызын өздөрү алары айтылат. Бирок парламент менен өкмөт биринчи кезекте “Центерра” менен бир жаңсыл болмоюн башка компаниялар менен сүйлөшүү эрте деп эсептешүүдө. Өткөн жумада өкмөт Кумтөрдөгү үлүштү 50-50 пайыз кылып бөлүшүү боюнча келишимди экинчи ирет Жогорку Кеңешке алып келген. Бирок ал депутаттардын катуу сынына кабылды.

Кумтөрдү иштетүүгө даярбыз

Anglo Asian mining компаниясынын президенти Реза Визари Жогорку Кеңештин төрагасы Асылбек Жээнбековдун атына Кумтөрдү иштетүү сунушу менен кайрылды. Анда кенди иштетүүдөгү кирешенин 70 пайызын Кыргызстан, 30 пайызын өздөрү алары, кыргызстандыктар башкаруучу органдардын негизин түзөрү айтылат. Ушундай мазмундагы катты алтын компаниясы президент Алмазбек Атамбаевге жана премьер-министр Жантөрө Сатыбалдиевге да жиберген.

Anglo Asian mining компаниясынын тоо-кен тармагы боюнча кеңешчиси Магомед Осмонов “Азаттыкка” Бакудан телефон аркылуу буларды айтты.

- Биз мындай катты президентке, премьер-министрге жана спикерге жөнөттүк. Анда түрдүү сунуштарды берип жатабыз. Булар Кыргызстан үчүн ыңгайлуу болгон сунуштар. Кенди башкарып, кыргызстандык адистерди окутуп, жаңы долбоорлорду ишке киргизебиз. Алгач иш баштаганда капиталдык колдоо көрсөткөнгө да даярбыз. Кумтөрдү Кыргызстан үчүн пайдалуу болгон саясий көз карандысыздыкка жеткиребиз. Эгер мурда иштеткендер менен талаш жаралса, юридикалык кеңеш бергенге да даярбыз.

Магомед Осмоновдун айтымында, Anglo Asian mining компаниясынын Кумтөр кенин иштетүүгө каржылык кудурети жана тажрыйбасы жетиштүү. Ал “Центерранын” ишмердигинде айтылып келаткандай, коррупциялык элементтер бар деген ойдо.

Anglo Asian mining компаниясынын сайтындагы маалыматка таянсак, алтын жана жез өндүрүү менен алектенген бул ишкананын башкы кеңсеси Лондондо жайгашкан. Анын Азербайжанда да кеңсеси жайгашып, Кавказда, Борбор Азияда иш алып барары көрсөтүлгөн. Анткен менен бул компаниянын мүмкүнчүлүгү жана тажрыйбасы, дегеле ал тууралуу көз карандысыз булактан маалымат алууга мүмкүн болгон жок.

Өкмөт менен парламент эмне дейт?

Жогорку Кеңештин “Ата Мекен” фракциясынын депутаты Эркин Алымбековдун айтымында, “Центерранын” ордуна келип, Кумтөрдү иштетүүнү каалаган компаниялар ондоп саналат. Бирок бул азыр негизги маселе эмес.

- Ар кандай компаниялардын сунуштары толтура. Эгер өзүбүздүн күчүбүз жетпей баратса, эл менен ачык-айкын иштеп, эл аралык эрежелерди сактоо менен кызматташабыз деген компаниялар көп. Бирок бул экинчи баскычтагы маселелер. Биринчи кезекте, азыркы “Центерра” менен маселени так карап, адилеттүүлүктү камсыз кылыш керек.

“Ата Мекен” фракциясы парламентте өкмөттөн “Центерра” менен келишимди жокко чыгарууну көбүрөөк талап кылууда. Ошондон уламбы Алымбеков Anglo Asian mining компаниясынын кызыкчылыгын түртүп жатыптыр деген сөздөр чыккан.

- Кийин эгер Кумтөрдү иштетүү үчүн башка компания тандаш керек болуп калса, мен биринчи кезекте Anglo Asian mining компаниясына каршы чыгам. Анткени, бүгүн айтып жаткандай, анда да Алымбеков ушул компанияны түртүп жатыптыр деген сөздөр чыкпасын. Биз, “Ата Мекен” чындыкты талап кылып жатабыз. Ошон үчүн башка компаниялардын сунуштары экинчи баскычтагы маселелер.

Кыргыз өкмөтүнүн пикиринде, “Центерра” менен биротоло орток пикир табылбай калгандан кийин гана бул сыяктуу чет элдик компаниялардын сунуштары каралышы мүмкүн. Мындай оюн вице-премьер-министр Тайырбек Сарпашев билдирди:

- “Центерра” менен денонсацияга баргандан кийин гана башка компаниялар менен сүйлөшүүгө жол ачылышы мүмкүн. Али келишим жокко чыгарылбай туруп эле башкалар менен сүйлөшкөнүбүз туура эмес болот. Ошондуктан азыр биз андай маселелерди караган жокпуз. “Центерра” менен бардык маселени толук бүтүп туруп, андан кийин гана башка сунуштарды карашыбыз мүмкүн. Бирок ошондо да алдын ала анын укуктук жактары кандай болору талкууланат.

2009-жылдагы келишимдин негизинде, Кумтөрдө Кыргызстандын үлүшү 33 пайыз. Жогорку Кеңеш депутаттарынын көпчүлүгү аны 67 пайызга жеткирүүнү, болбосо келишимден бир тараптуу чыгууну сунуштап келатат. Бирок өкмөт ал мүмкүн эмес экенин айтып, өткөн жумада экинчи ирет Кумтөргө 50/50 пайыз ээлик кылуу боюнча келишимди Жогорку Кеңешке алып келди. Катуу сынга кабылган бул сунуш эми парламентте жаңы жылдагы эс алуудан кийин каралмакчы.

Мырзакматов: Качкан да, кууган да шайлоого барат

Ош шаарынын мурунку мэри Мелис Мырзакматов “Азаттыкка” эксклюзивдүү маек куруп, Бакиевдер менен биргеликте Ошто башаламандык уюштурууга камынууда деген каңырыш кептерди четке какты.

"Азаттык": Ош шаардык кеңештин акыркы отурумунда коалициялык көпчүлүк өзгөрүп, сиз лидерлик кылган “Улуттар биримдиги” партиясы азчылыкта калды. Муну менен Мелис Мырзакматовдун кайрадан мэр болууга мүмкүнчүлүгү төмөндөдү деп жаткандар да бар. Сиз өзүңүз кайрадан мэр болууга мүмкүнчүлүгүм бар деп ойлойсузбу?

Мырзакматов: Биринчи кезекте бүт Кыргызстандын элин жаңы жылы менен куттуктап, тынчтык, токчулук каалап кетмекчимин. Экинчиден, мен ал шайлоого жаран катары катышууга укугум бар. Кимдин канча мүмкүнчүлүгү барын пешене билет. Качкан да, кууган да кудай дегендей шайлоого барабыз.

“Азаттык”: Айрым массалык маалымат каражаттары 8-декабрда Бакиевдерден акча алганыңыз, массалык башаламандык даярдап жатканыңыз тууралуу жазышты. Буга жоопту өз оозуңуздан уксак?

Мырзакматов: Эми билесиз да, мындан бир канча күн мурда дагы “Юпигейт” деген спектаклди коюшкан. Бул ошонун уландысы деп ойлойм. Тескерисинче, бул жактагы карапайым калк ошол Бакиевдердин желдеттери менен күрөшүп жатат.

Кыргызстандын коомчулугу Ошко келип, кечээ Жаныш Бакиевге кызмат кылган адамдар бүгүн Атамбаевге кантип кызмат кылып атканын, аларга каршы карапайым элдин күрөш жүрүп жатканын көрүп кетишсе болот эле. Эми мамлекетти түндүктү түштүккө каршы коюп башкарууга болбойт. Булар “бөлүп алып, башкара бер” деген эзелки философия менен жашап атышат окшойт. Мен айтаар элем, бизге бириктирип анан башкарган жетишпей атат. Жалган маалыматты болсо өкмөтчүл маалымат каражаттары таркатууда.

“Азаттык”: Мырзакматов китебин чыгарыш үчүн бюджеттен 500 миң сом бөлдүрүп алыптыр деп да жазып чыгышпадыбы.

Мырзакматов: “Жеке каражатыма чыгардым деди эле” деп жазып чыгышпадыбы. Бул туура эмес. Китептин кыргызчасы шаардык кеңештин депутаттары аркылуу бөлүнгөн акчага чыккан. Орусча жана англисче варианты үчүн жеке каражатымды жумшагам.

Экинчиден, ал жеке Мырзакматовдун китеби эмес, июнь коогалаңын чагылдырган ошол убактагы жападан жалгыз чыгарма болгон. Китепти дүйнөнүн бардык китепканаларына койдурганга аракет кылып жатабыз. Эмне дегенде ал кыргыз журтчулугун таш дооруна такап, геноцид кылды деп жазып аткандарга каршы Кыргызстандын намысын коргогон китеп.

“Азаттык”: Мелис мырза, мэрликтен кеткенден бери бийлик өкүлдөрү менен сүйлөшүү жүргүзүп көрдүңүзбү? Мисалы, жакында эле өкмөт башчы Жантөрө Сатыбалдиев Ошко барды, балким сиз менен жолуккандыр?

Мырзакматов: Өкмөт башчынын Ошко эмне себептен келип кеткенин мен билбейм. Негизи эле азыркы бийликте диалог жок. Мисалы, жарым жылдан бери нааразылык көргөзүп аткан саруулуктарга же өкмөт башчы, же анын орун басарлары, же жогорку даражадагы бир чиновник барып ал-акыбалын сураганга жараган жок. Күчкө таянып, мыйзам бузуу менен өз максаттарына жетүүнү пландап алышкан экен. Элдин пикирин укпаган мамлекетте жакшылык болбойт.

“Азаттык”: Шаардык кеңеште сизге добуш берилбесин билип, ага кворум болтурбай шаардык кеңешти таратып жиберүү ыктымал деген божомолдор айтылып жатпайбы...

Мырзакматов: Депутат деген жаш бала эмес. Ар бир депутаттын өз көз карашы бар. Эгер ушундай зордукчул саясат уланып, коркутуп-үркүтүү боло берсе, ал жагын биздин саясий партиянын кеңеши чечет.

“Азаттык”: Шаардык кеңеш жаңы коалиция түзүлгөндөн кийин мэриянын ишин канааттандыраарлык эмес деп тапты. Чын эле сиз иштеп атканда кемчиликтер көп болгонбу?

Мырзакматов: Бул тек гана сокурлук. Мэриянын тогуз айлык ишин 10 мүнөттө жокко чыгарып койгон туура эмес. Экинчиден, "кайсы пункттар боюнча нааразысыңар?",- десе бири дагы айта албай койду. Жөн гана жогору жактан буйрук болгону көрүнүп турат, ошону гана аткарышты.

“Азаттык”: Шайлоодо утулуп калсаңыз элди көчөгө чыгарасызбы же күрөштүн башка жолун тандайсызбы?

Мырзакматов: Мен эч качан элди көчөгө чыгарган эмесмин. Эл өзү чыгып келген. Азыркы бийликтен айырмаланып акча таратып же башка нерсе кылган эмесмин. Менин талапкерлерим, менин партиялаштарым өздөрү чыгып, нааразылык пикирлерин айтып келген.

Биз парламентардык, демократиялуу өлкөбүз деп айтып келебиз. Конституцияда "ар бир жаран тынч митингге чыгып, өзүнүн ой-пикирин билдирүүгө укуктуу" деп жазылып турат. Бийлик боз үйлөрдү сындырып, атты башка чаптырып, келген элди таратып жатат. Бакиев убагында өздөрү бийликке кантип келди эле? Аны тез эле эсинен чыгарып коюшту. Митингдер мыйзамдуу көрүнүш, эмнегедир бийлик элди ошол мыйзамдуу укугунан ажыраткысы келип атат.

Бөлтүрүков: "Центерраны" сотко берүү керек

Кыргыз өкмөтү сунуштаган Кумтөр келишиминин долбоору боюнча Казакстандагы Сырымбет алтын кенин иштеткен “Ланкастер групп” компаниясынын аткаруучу директору Теңизбек Бөлтүрүков "Азаттыкка" маек курду.

“Азаттык”: Теңиз мырза, сиз өзүңүз Кумтөр маселеси боюнча пикир билдирип, президентке чейин кайрылып жүрөсүз. Учурда Кумтөр боюнча өкмөт сунуштаган жаңы долбоорго кандай баа бересиз?

Бөлтүрүков: Бул орой айтканда баягы эски окуянын кайра кайталанышы. Жаңы долбоор деген менен андан кыргызга пайда деле жок. Көзөмөл баягыдай эле канадалыктардын колунда калат. Андай болбошу үчүн Директорлор кеңешинин мүчөлөрүнүн көпчүлүгү кыргыз жараны болушу керек. “Центерра” жоюлуп, анын ордуна биргелешкен жаңы компания түзүлүүсү шарт. Финансылык көзөмөлдү колго алмайын баары эле баягы бойдон калат.

“Азаттык”: Өкмөт “Центерра” менен сүйлөшүүдө жыйынтыкка жете албай койдук деп айтып жатат...

Бөлтүрүков: Убакытты жоюу менен жыйынтыкка жетүү кыйын. Кыргыз өкмөтүнүн кыргыз жарандарын коргоп, иштегени көрүнбөй жатат. Эптеп канадалык компаниянын койгон шарттарына эле макул болуп жаткандай элес калтырууда. Башка олуттуу өзгөрүштөр жок.

“Азаттык”: Биздин эл аралык сотто утканга мүмкүнчүлүгүбүз жок деп өкмөт жүйө келтирип жатат. Чындыгында эле ошондой коркунуч жаралбайбы? Эл аралык сотто иш биздин пайдабызга чечилбей калсачы?

Бөлтүрүков: Өкмөт ММК аркылуу жалган маалыматты таркатып, элди коркутуп жатат. Адистер жок болсо, карапайым адамды коркутуу жеңил. Мурда кенди колго алсак, ким башкарат деп актанышчу. Азыр эл аралык сотту бетке кармап жатышат. Бул жалган. Кандай келишим болбосун Кыргызстандын мыйзамы бузулбашы керек. Компания бир катар мыйзамдарды бузган. Муну эки жолу түзүлгөн өкмөттүк жана парламенттик комиссия далилдеген. Андан башка кандай далил керек? Ошого таянып эле компанияны сотко бериш керек.

Дин өкүлдөрү исламдын сындалышына кабатыр

Кыргызстанда бир катар диниятчылар Жогорку Кеңешке кайрылып, өлкөдөгү диний абалды курчутуу аракеттери болуп жатат деп тынчсыздануусун билдирди.

Дин өкүлдөрүнүн бул кайрылуусунда соңку мезгилде ислам жана диний окуу жайлар негизсиз сындалып жатканы айтылат.

Муфтиятка караштуу диний окуу жайлардын өкүлдөрүнүн 27-декабрда Жогорку Кеңешке жолдогон кайрылуусунда соңку мезгилде өлкөдөгү диний абалды атайын курчутуу аракеттерине кабатырлыгын билдирген.

Дин өкүлдөрүнүн жүйөсүндө, ислам дининин дарегине негизсиз сындар айтылууда. Буга кошумча диниятчылар “Диний билим берүү жөнүндө" мыйзамдын демилгечилери Каныбек Осмоналиев менен Ирина Карамушкинаны мечит, медреселердеги чыныгы абалды билбей туруп, курулай доомат артып жатат деп айыпташууда. Мындан улам дин өкүлдөрү Жогорку Кеңеш депутаттарын ислам динин каралоо аракеттерин токтотууга көмөктөшүүнү суранышкан.

Диниятчылар айыптаган Жогорку Кеңештин депутаты Ирина Карамушкина сындар негисиз экенин айтууда:

- Мен мындай сокку болорун күткөм. Себеби биз мыйзам аркылуу диний коопсуздукту сактоого жана учурда эч ким көзөмөлдөбөгөн билим берүү мекемелерин ыраатка келтирүүгө аракет кылып жатабыз. Биздин аракет исламга каршы эмес, исламдын атын жамынган ар кыл агымдарды көзөмөлгө алууга багытталган. Ал эми айрым адамдарга бул аракет жакпай жатат. Ага карабай биздин өлкө демократиялуу жана дүниябий өлкө экенибизди далилдешибиз керек.

Карамушкина айтып жаткан “Диний билим берүү жөнүндөгү” мыйзам долбоору быйыл Жогорку Кеңешке сунушталып, биринчи окуудан кабыл алынган. Ага ылайык, диний билим берүүчү окуу жайларга бирдиктүү стандарт киргизилип, алар милдеттүү түрдө Билим берүү министрлигинен лицензия алуулары керек болот.

Мыйзамдын демилгечилери учурда өлкөдө 90дон ашык диний билим берүү мекемеси бар экенин, аларды көзөмөлгө алуу керектигин байма-бай айтып келишкен. Ал эми дин өкүлдөрү Жогорку Кеңешке кайрылуусунда мыйзам демилгечилери жооп кайтарып, диний мекемелер мыйзамдын алкагында иштеп жатканын билдирген.

Дин жаатындагы эксперт Данияр Мурадилов болсо, диниятчылардын тынчсыздануусун орундуу деп эсептейт. Анын айтымында, айрым депутаттар дин өкүлдөрүнүн пикирин эске албай, өз эрежелерин киргизүүгө аракет кылууда:

- Албетте мыйзам керек. Бирок учурда сунушталган мыйзам долбоору бир жактуу болуп калган. Анын мүнөздөмөсүнө карасак, мамлекет диний окуу жайларды же жалпысынан динди өз колуна алгысы келип жатат. Же басып алууга аракет кылып жатат десек да болот. Бул дүниябий мамлекет деп аталган Кыргызстан үчүн туура эмес болуп калат.

Ал эми Ош мамлекеттик университетинин Теология факультетинин деканы Самаган Мырзаибраимов мындай пикирге кошулбайт. Мырзаибраимовдун пикиринде, диний чөйрөдөгү айрым мыйзамдын канчалык маанилүү экенин түшүнбөй жатышат:

- Учурда диний окуу жайлар канчалык мыйзам бузбай иштеп жатабыз дегени менен аларды аяктаган балдар Билим берүү министрлигинин атайын аттестатын ала албай жатышат. Башкача айтканда, диний окуу жайларды мыйзамдаштыруу керек болуп турат. Айрымдар мына ушуну түшүнбөй жатат.

Чоң-Таш, 16-ноябрь, 2011-жыл
Чоң-Таш, 16-ноябрь, 2011-жыл
Буга чейин президент Алмазбек Атамбаев өлкөдө диний кырдаал оор экенин, абал дыкат көзөмөлгө алынышы керектигин бир нече жолу билдирген болчу:

- Диний кырдаал бүткүл дүйнөдө оор. Өзгөчө, араб өлкөлөрүндө, Борбор Азияга мындай маселе келип калды. Бул маселени абдан кылдат караш керек. Мен президенттик мөөнөтүм бүткөнчө диндин өнүгүшү башка бир нукка түшсө, туура бир калыпка келсе деген оюм бар. Аны мен жашырбай эле айтып келем.

Ошондой эле президент диний кырдаал боюнча маселе жакын арада Коргоо кеңешинин жыйынында да караларын кошумчалаган.

Иегова менен ислам дааватчысынын айырмасы

АКШ -- Иегова күбөлөрүнүн үгүтчүлөрү.
Бул блогду жазуума мектептеги бир классташым түрткү болду. Ал 10 жылдык мектепти тыңгылыктуу бүтүрө албай, 8-класста мектептен чыгып кеткен, айылдагы чоң бекерпоздордун бири эле. Аракты, тамекини 6-класстан эле “өздөштүрүп”, кыштакта кары-жаштын кыжырын кайнаткан “атаманга” айланган.

Мындан 4 жыл мурда айылга эс алганы барып, энем экөөбүз жобурашып отурсак эшикти бирөө каккылап калды. Элет жеринде эч ким минтип уруксат сурап кирбейт эмеспи, эшик баарына ачык, ким кааласа салам айтып кирип чыгат да. Энем таң калып мени чыгарды. Ачык турган эшиктен баш баксам сакалы сапсайган, кир буттарына байпак кийбеген, узун чапанчан адам турат, эмнегедир көзүмө тааныш учурады.

Ал мага: “Үйдө киши барбы?”, - деди. Мен таң калдым: Ооба, мен бармын, энем бар, - десем: “Жок, кадимки киши”, - дейт. Менин таң калганымды байкады окшойт, үнүн өктөм чыгарып: “Эркек деп жатам!” дегенде эле баягы аракеч классташым экенин билдим. Таң калганымдан сүйлөй албай калдым. Ал мага: “Мен дааватка келгем, киши жок тура. Киши келгенде айтып кой, бардык ишин жыйыштырып мечитке барсын!”, - деп шартылдап буйрук берди да: “Сүннөткө туура келбей, саксайып жүргөнүңө жол болсун, классташ!”, - деп кемсинте көчөгө басты...

Ошондон көп өтпөй үй-бүлөм менен Британияга көчтүм. Лондондо жашаганыма 2 ай болуп калганда эшигим дагы тыкылдады. Ачканымда таза, тыкан кийинген, жашы 50дөн ашып калган сулууча англис адам туруптур. Ал өзүн Иегова дааватчысымын деп сыпайы тааныштырып, эгер убактым болсо айта турган сөзү бар экенин жобурады. Өмүр бою мусулманчылыкты туу туткан атанын кызы болгондуктан, мурдумду чүйрүп, тарс эттире эшикти жаптым. Бул жоругумду жолдошум байкап калган эле. Бир апта өтүп, эшик дагы кагылып, баягы киши эми тестиер кызы менен келди. Бул ирээт жолдошум аны ичкери киргизип сыпайы маектешүү башталды. Менин жактырбаганымды байкаган жубайым мага кыргызча: “Буларды сен иеговачылар эмес, англис катары кабылда. Англисче сүйлөшкөнгө үйрөн”, - деди. Чын эле, эмнеге болбосун деп ойлоп апта сайын аларга эшик ача баштадым. Таң калганым, Марктан (Иеговачынын аты) бирөөнү диний ишеними тууралуу кемсинтүү, же кандайдыр бир динди басынтуучу бир да сөздү укпадым.

Алгач таанышканда эле ага биз мусулман экенибизди, өлсөк да бул динден чыкпашыбызды айтканбыз. Ошентсе да ал бизге баш чайкап келбей койгон жок. Ар бир келгенинде кызын, уулун, жубайын ээрчитип келип, Иегова динин түшүндүргөнгө аракет кылат. Биз болсо ага мусулманчылыкты айтып беребиз, Кыргызстан тууралуу жобурайбыз. Өз дини, Иегованын Библиясы тууралуу ийне-жибине чейин маалыматты билген, ыйык делген китебинин ар бир сабын жатка айткан, ошол эле мезгилде башка диндерге да сый урмат кылган сыпайы дааватчыдан мен эң чоң сабак алдым.

Аны менен пикир алышып, мусулманчылыкты айтып берүү үчүн Курандын ар бир сүрөсүн Марк Библияны жатка айтып, ар бир сөз айкашын түшүндүргөндөй деңгээлге жеткире окушум керектигин билдим. Эки жылдын ичинде Марк биздин чакан үй-бүлөгө өзүң туткан динди башкаларга үгүттөөдө зордук-зомбулуктун, кемсинтүү-басынтуунун эч кажети жок экенин үйрөттү.

Лондондон кетерде Марк бизди көзүнө жаш кылгырта жакын адамын узаткандай узатты. Бул жакындыктын биз Иегова болуп кетпедик, ал мусулманчылыкты кабыл албады. Ошентсе да эки диндин өзгөчөлүктөрүн терең түшүнүп, диндерге, Библия менен Куранга сый-урматыбыз артты.

Балким, менин баягы классташым деле Марктай жолду тандаса, тазалык, адамга сый-урмат менен дааватка чыкса аны да, ал чакырык кылган Ислам динин да сыйлагандардын саны артат беле?

Жылдын орчун окуялары

Волгоградда курмандыктардын саны көбөйүүдө

Волгоградда вокзалдагы жардыруунун натыйжасында бери дегенде 18 адам мүрт кетти.

Волгоград облусунун бийлигинин алдын ала маалыматы боюнча, темир жол вокзалындагы жардырууда 18 адам мүрт кетип, 40тан ашууну жараат алды.

Орусиянын Тергөө комитетинин расмий өкүлү Владимир Маркиндин маалыматына ылайык, Волгограддагы жардыруу фактысы боюнча кылмыш иши эки берене боюнча козголду - теракт жана курал-жарактарды мыйзамсыз колдонуу.

Жардыруу биринчи кабатта болгон.

Волгограддагы вокзалда жардыруу болду
please wait

No media source currently available

0:00 0:00:28 0:00



Мунапыстан ким пайдаланды?

Экономикалык мунапыс же дүнүйө-мүлктү ачыкка чыгарган жарым жылдык өнөктүк 31-декабрда аяктаганы турат.

Кыргызстанда алгачкы ирет дүнүйө-мүлктү жана кирешени легалдаштырууга багытталган бул иш-чара 1-июлда башталган. Анын алкагында бүгүнкү күнгө карата 4 миң 400 адам өз эрки менен кирешесин ачык көргөзгөн. Экономикалык мунапыстан пайдаланып калууну каалагандар көп болгондуктан, аны жаңы жылдан кийин да узартуу сунушу өкмөткө берилди.

Юстиция министрлигинин нотариус жана адвокатура башкармалыгынын жетекчиси Марипа Сейдалиеванын “Азаттыкка” билдиришинче, 26-декабрга карата 4400 адам экономикалык мунапысты пайдаланып, кирешесин ачык көргөздү.

- 31-декабрга, өнөктүктүн бүтөөрүнө аз калганда декларация толтурабыз деген адамдар көбөйүп жатат. 26-декабрга карата 4400 болду. Бирок дагы деле келип жатышат. Кошумча дагы 3000 бланк жасаттык.

Декларацияны толтурган мамлекеттик нотариалдык кеңселер каалоочулардын көптүгүнөн дем алыш күндөрү да иштемей болууда. Анткени мыйзамдын маңызы коомчулукка жакшы маалым болбогондуктан, ноябрь айына чейин болгону жүздөй гана адам каттоодо жок кирешесин декларациядан өткөргөн.

Ал эми 31-декабрь жакындаганы күнүнө 200дөй адам кирешесин ачыктап жатат дейт Экономика министрлигинин салык саясаты башкармалыгынын бөлүм башчысы Кубан Айдаралиев. Ал мыйзамдын максаты жарандарга өз ыктыяры менен мүлкүн жана кирешесин ачыктоого, ошону менен бирге жоопкерчиликтен кутулууга шарт түзөрүн айтты.

- Бул декларацияда көрсөтүлгөн жалпы мүлк жана акча каражаты бардык текшерүүдөн куткарылат. Ал эми легалдаштырбаган адамдардын мүлктөрү боюнча кийин кандайдыр бир маселелер чыгып, орто жолдон салык төлөп калышы мүмкүн.

Мүлктү жана капиталды легалдаштыруу 2016-жылы башталуучу "Бирдиктүү салык декларациясын" утурлай киргизилген. Мыйзамга ылайык, декларация мамлекеттик нотариалдык кеңселер тарабынан гана бекитилет. Ал документ декларанттын өзүндө гана сакталат, мазмуну эч ким тарабынан териштирилбейт. Кубан Айдаралиев:

- Буга чейин адамдын өзүнө катталбаган же башка бирөөнүн атына катталып калган акча каражаттары же мүлктөрү болуп калышы мүмкүн. Ошолорду каттаганга, ачыкка чыгарганга мүмкүнчүлүк болот. 2016-жылы бирдиктүү жалпы салык декларациясына өтөбүз. Ошол маалда декларация толтурулбаган же легалдаштырылбаган кайсы бир мүлктү ээси кайдан жана кандай жол менен пайда болгонун түшүндүрүп бере албаса, мамлекеттик көз караш менен алганда ал адам салыктан качкан болуп эсептелип калат. Ошонун айынан кошумча салыкка тартылышы мүмкүн.

Декларация толтуруу учурунда ар бир жаран мүлкүн өзү баалайт жана 45 миллион сомдон ашпаса, декларация бланкы менен нотариустун 150 сомдук кызматын гана төлөйт. Эгер 45 миллион же андан ашыра баалагандар милдеттүү түрдө 450 миң сомдук пошлина төлөөгө туура келет. Айдаралиевдин айтышынча, мүлкүн 45 миллион сомдон ашыра баалагандар да болду.

Мурдагы каржы министри Акылбек Жапаров көпчүлүк эл жарым жылдык экономикалык мунапыс өнөктүгүнөн кабардар болбогондуктан, ал өзүн актабай калды деген пикирде.

- Бул элге эң керектүү жана либералдуу мыйзам болчу. Тилекке каршы, муну өкмөт элге жайылтып, түшүндүрүп бере албагандыктан, натыйжасы жакшы болгон жок. 2016-жылдын 1-январынан баштап өкмөт адамдардын кирешесин да, чыгашасын да сурай баштайт. Ошонун алдында салыктан, Социалдык фонддон жана башка жактардан жарандардын мүлкүнө, капиталына кечирим болсун деген абдан жакшы мыйзам эле. Бирок өкмөт тарабынан иш абдан начар уюштурулду деген пикирдемин.

Өкмөт алгач болжолдоп 5 миң нускада гана декларациялык бланк чыгарган, бирок толтурууну каалагандардын саны акыркы күндөрү өскөндүктөн, ушул жумада кошумча дагы 3 миң бланк даярдалды. Ошону менен бирге экономикалык мунапыстын мөөнөтүн 1-апрелге чейин узартуу сунушу өкмөткө берилди.

Кыргызстан – кызык өлкө

Ыдырыс Исаков, журналист.
Кыргызстан кызык өлкө. Жарды, кедей өлкө. Мектеби аз, мечити көп өлкө. Балдары мектепке батпай жатса да, мечитке жалчытып эл барбай атса да, мечит куруудан чарчабаган өлкө.

Бир айылда он уруу болсо, он беш мечити бар өлкө. Ошол он уруу эл жуунганга бир мончосу жок өлкө.

Айлыгы аз өлкө, бирок мамлекеттик кызматта иштегендердин үй-жайы саз өлкө. 15 миӊ сом айлыкка иштеген чиновниги 4-5 миллион сомдук машине тепкен өлкө. Уурулук кылган чиновниктери, “уурдап тапкан элем, уурдап жыйган элем” -деп уурданбаган, кысынбаган, тескерисинче сыймыктанган, мактанган өлкө. Бектери кендерди бекерге берген өлкө, эли орустардын таштандысын терген өлкө. Мектептеринде, бакчаларында эмерек жетишпеген өлкө, бирок парламентинде кымбат креслолору жайнаган өлкө.

Акыйкатчысы саясатчы өлкө. Мыйзамдары жарым жан, майып өлкө. Уурулукту уят көрбөгөн, өз элин өзү кордогон, “бандит” балдарын коргогон өлкө. Коопсуздукту коргоочу төбөлү кооптуу делген “бандитин” кечиришүүгө, түшүнүшүүгө, ачык айтканда иштешүүгө чакырган өлкө.

МАИлерине маяна төлөп, жол эрежесин корготкон өлкө, анан “кой, ушу эрежени коргобой эле койчу” – деп, МАИчилерине дагы бир жолу маяна төлөгөндөн аянбаган өлкө.

Аялын эшектей иштетип, эри эринбей уктаган өлкө. Балдары бетондо жатып, ным жеп шишиген денесин аябай акча тапса, аны ата-энеси аш-тойго чачкан өлкө. Ооруканасында орун жок өлкө.

Эли бейбашынан эмес, “милийсасынан” корккон өлкө. Арак, тамекиси аябай арзан өлкө, бензини кымбат өлкө.

Бирок биздин өлкө - өзгөрүүгө тийиш өлкө. Элине тартип, саясатчысына намыс, жаштарына тарбия зарыл өлкө. Ооба, Кыргызстан сөзсүз өзгөрүүгө тийиш өлкө.

Ыдырыс Исаков, журналист, Ош шаары.

Майрамды абайлап тосолу

Чылым тартам деп азем кийимине өрт кеткен аяз ата, өмүрүндө алгач ирээт шампан ичип алып ууланып калган кыздар, жардыргычка колун жулдуруп, же жамбашын күйгүзүп алгандар, майрамга шашып баратып жол кырсыгына учурагандар...

Мына ушулардын баары бизде 12 айды узаткан жаңы жылда катталат. Жаңы жыл тосуп жатканда жарандарыбыз саламаттыгына кам көрөбү?

Достору менен жаңы жыл тосуп барып, петардага жакасын күйгүзүп алганын Мира Маматова мындайча эскерди:

- Досторубуз менен жаңы жыл тоскону бир жерге барган элек. Андан мурда апам мага жеңдеринде түгү бар, жаңы тери тон алып берген. Ошону кийип алып баргам. Анан жардыргыч аттырып ошол жакасындагы түгүнө петарданын чогу түшүп күйүк калган эле. Ошол окуядан кийин мен жардыргычтардан аябай коркуп калгам.

Мира жаңы жылдык шооктон жакасын күйгүзүп эле оңой кутулган. Адатта 25-декабрдан 2-январга чейин өлкөдөгү ооруканалар күчөтүлгөн күн тартипте иштешет. Себеби бул мезгилде ооруканага жардам сурап кайрылгандардын саны эселеп көбөйөт. Кошумча керебеттер коюлуп, айрыкча сынык, күйүк менен иштеген догдурлардын жана токсикологдордун иши чачтан көп болуп кетет дейт Бишкек шаардык травматология жана ортопедия илим изилдөө борборунун башкы дарыгери Алмаз Кубатбеков буга чейинки тажрыйбаларды эстеп:

- 25-декабрдан 10-январга чейин биздин бөлүмдөр атайын күчөтүлгөн тартипте иштейт. Негизи эле майрам күндөрү травма алгандардын саны көбөйөт. Айрыкча Токсикология бөлүмүнө спирттик ичимдиктерди ашыкча ичип алып, же ыска ууланып калгандар арбын түшөт. Андыктан майрам күндөрү кабыл алуу бөлүмү күчөтүлгөн тартипте иштейт.

Майрамда жаракат алгандардын көбү - жол кырсыгына кабылгандар, спирттик ичимдиктерге ууланып калгандар же жардыргыч-фейерверктерден күйгөндөр. Республикалык күйүк борборунун башкы дарыгери Кандалаткан Сарбанова аяз ата кийимин кийген адам да күйүп калганын айтып берди:

- Жаңы жылдык балаты учурунда кишилер аяз ата менен аяз кыздын кийимдерин кийишип майрамдашат. Анан аяз ата чылым тарткысы келет. Чылымдын күлү аяз атанын кийимине түшүп денеси күйүп калган учур бизде болгон. Бир ирээт ушундай окуя менен бейтап келип, дарылаганбыз. Азем кийимдердин баары синтетика болот да. Анан тез эле өрт тутанат. Мындан тышкары бизде жеке эле жаңы жылда эмес, той болобу, туулган күндөрдө деле петарда аттырган өнөкөт болуп кетпедиби. Ошол петардага колун күйгүзгөн балдар көп түшөт.

Жаштар, айрыкча кыздар жаңы жыл тоскондо шампанга ууланып ооруканага көп түшөт. Бишкектеги спирттик ичимдиктерге жана химиялык заттарга ууланып калгандарды дарылачу Токсикология борборуна адатта жаңы жыл тосуу учурунда күнүнө жок дегенде 15 киши оор абалда кайрылат дейт токсиколог-врач Бакыт Жапаров:

- Көбүнчө ушул жаңы жылды тосуп жатканда, 30-31-декабрда, январдын биринде көп бейтап бизге келет. Ичимдикти ашыкча ичип алып, оор абалда келгендер болот. Элементардык шампанга эле ууланып келишет. Аларды ар кайсы жашка бөлсө да болбойт. Анткени арасында жаш кыздар же балдар болушу мүмкүн. Колдон келсе жаңы жылды спирттик ичимдиктери жок эле тосушса жакшы болмок. Бейтаптарга, жалпы эле элге кайрылып кетейин дегем, майрамдарда айрыкча жаңы жылды бизде катуу тосушат, такыр эле ичпей коюшса болот эле.

Ошондуктан өмүр сакчылары жаңы жыл тосууга арналган оюн-зооктордо ичимдикти, жардыруучу буюмдарды ашыкча пайдалануудан этият болуп, өзүнүн жана жакындарынын саламаттыгы, коопсуздугу баарынан маанилүү экендигин эстен чыгарбоого чакырат.

Байыркынын издери

Өкмөт башчынын Ошко сапары күдүк ой жаратты

27-декабрда өкмөт башчы Жантөрө Сатыбалдиев Ошко иш сапары менен барып, күч органдары менен жабык эшик артында жыйын өткөрүп кайтты. Ага тургундардан жана журналисттерден эч ким катышкан жок.

Өкмөт башчы Жантөрө Сатыбалдиевдин Ошко болгон бир күндүк сапары тууралуу коомчулукка жана журналисттерге алдын ала маалымдалган жок. Ал келээри менен Ош шаарындагы көзү азиз жана көрүүсү начар балдардын адистештирилген интернатына жаңы жылдык белектерди тапшырып, №52 орто мектептин спортчу окуучуларына атайын сыйлыктарды берди.

Андан кийин Ош, Жалал-Абад жана Баткен аймактарынын күч түзүмдөрүн чогултуп, жабык эшик артында жыйын өткөрдү. Анда жаңы жыл алдындагы коопсуздук, коомдук-саясий маселелер талкууланганы кабарланууда.

Өкмөттүн маалымат кызматы кабар тараткандай, Жантөрө Сатыбалдиев жыйында буларды айткан:

- Жаңы жыл күндөрү милиция жана башка күч түзүмдөрү толугу менен күчөтүлгөн тартипке өтүшү керек. Майрам күндөрү жана андан кийинки күндөрдөгү тартип толук сакталышы кажет. “Ыйыктар” Кыргызстанда жок жана болбошу керек. Аймакта кырдаалды курчутуп, дестабилдештирүүгө алып келгендер мыйзам чегинде өз жазасын алат.

Сүрөт "Азаттыктын" архивинен алынды
Сүрөт "Азаттыктын" архивинен алынды
Бирок журналисттер чогулушка катышпаганы үчүн ал жердеги көп маселелер белгисиз бойдон калды. Жергиликтүү серепчи Төлөгөн Келдибаев премьер-министрдин сапарын башка маселелер менен байланыштырат:

- “8-январда Ош шаарында массалык башаламандык орун алат. Жаныш Бакиев Садыр Жапаровдун, Талант Мамытовдун инисинен акча берип жиберди” деген маалыматтар Минсктин маалымат сайттарына чыгып кеткен. Бул тууралуу күч органдарына да маалымат келген экен. Ошондуктан ушул маселелерди алдын алуу үчүн өкмөт башчы атайын Ошко келип, жабык эшик артында тартип коргоо органдары менен жыйын куруп атат. Жаңы жылда, же андан кийин кандайдыр бир окуялар орун алса, анда аны күч менен болсо да басып калышат.

Буга чейин айрым маалымат каражаттары, өкмөттүн кээ бир мүчөлөрү Ош шаарынын мэринин айланасындагы маселелер боюнча көптөн бери Ошто жүрүшкөндүктөрүн жазып чыгышканы бар. Мэрди шайлоо күнү белгиленгенден кийинки Сатыбалдиевдин сапарын ушуга байланыштыргандар да жок эмес:

- Албетте бул сапар Ош шаарынын мэринин шайлоосуна да байланыштуу. Анткени белгилүү болгондой, азыр аймакта бир топ топтор биригип, чоң бир оппозициялык блок түзгөнү жатышат. Алардын алгачкы жыйындары январь айынын башында болушу мүмкүн. Ошого карата күч структурасы бийликтин көзөмөлүнөн чыгып кетпесин деген маанайда да келиши мүмкүн. Негизи шаар мэрин алмаштырууга борбордук бийлик кызыкдар да. Балким бул иш сапарда ошол да максат бардыр.

Ош шаарынын мэрин шайлоо 15-январга белгиленген. Аны шаардык кеңештин депутаттары шайлашат. Бирок кээ бирлери шайлоо жыйынтыгы мурдагы мэр Мелис Мырзакматовдун тарабына чечилбейт деп азыртадан эле бүтүм чыгарып коюшту. Анткени анын “Улуттар биримдиги” партиясы шаардык кеңеште азчылыкты түзүп калды. Бирок эгер Мырзакматов утулуп калса, аймакта массалык нааразылыктар башталат деп дүрбөгөндөр бар. Ош шаарынын жашоочусу Тургунайым Айтиева:

- Кырдаал жакшынакай эле. Бул бийликтер өздөрүнөн өздөрү коркуп эле ар кандай иштерди кылып атышат. Кечээ келип жашыруун жыйын өткөрүп кеткенинин себеби да ошондо. Жаңы жылды тынч эле өткөрөлү деп атабыз. Мурунку мэр өзү деле “мен дегендин баары, келечекке жакшы план койгон кишилердин каалаганы келип шайлоого катышып көрсүн” деп айткан. Ал өзү деле ушундай бир мыйзамдуу кармашуу өткөрөм деп айтып жатпайбы. Менимче шайлоо маселесинен от чыгат деп эч кандай кыжаалат болуштун кереги жок.

Айтиеванын белгилешинче, өкмөт башчынын коомчулукка ачыкка чыкпай жолугушуу өткөрүп кеткени түрдүү түкшүмөлдөрдү жаратууда:

- Тынч жаткан элди өздөрү кооптондурууда. “Премьер-министр келиптир, күч органдарына тапшырма бериптир, дагы эмне болуп кетет экен, эртең кантет” деп эл кооптоно берет да. Мына көчөлөрдө деле, борбордук аянтта деле милицияларды толтуруп коюптур. Акимиаттын ичинде деле күч структура кызматкерлеринин адамдарын көбөйтүп атышат. Эмне кереги бар мунун? Баягы эле жаңы жыл, баягы эле майрам салтанат менен жүрөт эле. Чоң белгиси бар суроолорду өкмөт, бийликтер өздөрү жаратып атышат...

Ошентсе да күч органдары Ош аймагында кырдаал стабилдүү экенин айтып, жаңы жылга карата даярдыктар жылда көрүлүүчү аракеттер экенине ишендирүүдө. Ош шаардык ички иштер башкармалыгынын маалымат катчысы Замир Сыдыков буларды айтты:

- Учурда Ош шаарында жалпы коомдук-саясий абал туруктуу. Жашоочулар, коноктор кадимки турмушу менен алек. Ишканалар, мекемелер, дүкөн-соода жайлар жана социалдык объекттер иштеп атат. Ал эми Ош шаардык ички иштер башкармалыгынын өздүк курамы 30-декабрдан 1-январга чейин күжүрмөн жогорку даярдыкта иштешет. Майрамга карата шаардыктардын, калаага келген коноктордун коопсуздугун сактоо максатында бир топ иш-пландар мерчемделген.

Өкмөт башчы Жантөрө Сатыбалдиев Ошко 3 айдан бери эми келип отурат. Учурда Ош шаарынын мэринин милдетин Алымжан Байгазаков аткарып атат. Өкмөттүн буйругу менен мурдагы мэр Мелис Мырзакматов кызматынан кеткен. Ал азыр шайлоого карата кызуу даярдыктын үстүндө экени айтылууда.

Жаңы жыл тосуп жатам

Шыпшынат кары адамдар, көрдүңбү мезгилдин күчүн дешип. Картайып жатабыз дейт, жаңы жыл кирип келген үчүн дешип. А жаштар күндө майрам, кечелерде, ырдашып, бий бийлешет күпүлдөшүп. Жылкы жылын утурлай баратабыз, баарыбыз үмүтү зор жүрөктү дүкүлдөтүп.

Аркага кылчаямын. Эски жыл. Мен аны эч качан жерибегем. Баратам жаңы жылга өтүп бараткан жылдын өрт болгон деми менен. Коштошуп турат азыр, кол булгап жылан жылы мени менен.

Эски жыл кошо кетти отставкага, чоң шаарларды башкарышкан эки бирдей мэри менен. Эски жыл, эл менен аянттарда топтошуппуз, бийликке жетүүчүдөй, зор болуп кетүүчүдөй мекенчил адамдарга окшошуппуз. Биригип партиялар, өмүр бою ажырабачудай достошуппуз, мага окшоп кээ жигиттер, үй-бүлө күтүнүшүп, бойдокчулук кез менен коштошуппуз.

Жакшы да, жаманын да өткөрүп башыбыздан таза-балит жерлерге бут басыппыз. Кыйынга жупташыппыз. Кызыгып ар нерсеге кызыл бир нерсе көрсөк ыкташыппыз. Кумтөрдөй кендер үчүн күйүгүп “эл-жер үчүн” парламентте парталарга урунуп мушташыппыз.

Эски жыл. Баратат өмүрдүн бир бүктөмүн ала качып. Эл жүрөт жылан жылын макташып, табалашып. Бул жылдын тынчтыгын бузгандарды, жакшы эмгек кылгандарды даңкташып-каралашып. Ошентип кетип барат жылан жылы, жаңжалы тынчтыкка, жаманы жакшылыкка, пикети тойлор менен аралашып.

Эски жыл. Бул жылы мен дагы акындыкты азыраак жандап кеттип, кичине болсо дагы эмкиге ырдан азык камдап кеттим. Саясат, иштен бөлөк, ээн-эркин жүрөйүн деп чыгармачылыкты тандап кеттим. Кечирип коюңуздар, эски жыл менен кетсин таарынычтар, кээ бирлерин ыр жазып беремин деп алдап кетип, бул жылы бирөөнү суктандырып, бирөөнү кызгандырып, бир кыздын түбөлүк колунан кармап кеттим.

Эски жыл, мен өзүңдө 25ке толуп кеттим, жаман-жакшы адаттарды жугузуп-жоюп кеттим. Кат жазып кара сөздөн, ушул жылы “Азаттыкка” блогчу болуп кеттим.

Жаңы жыл келип калды, ызы-чуу, сайран менен, узатып кучакташып эскиден калган акыркы айлар менен, күтүшүп жылкы жылды бардыгы чыдабай калган белем. Жаңы жыл тосмой баары, жоролор, коллектив бар, тууган бар дос-жары бар, кошуна-колоң менен, жакын дос жаштары бар, кафеде, ресторанда жаңы жыл оролошкон ушул күндөр өтүүдө жалаң эле майрам менен. Ойнойлу-күлөлү да эмне пайда көпчүлүктөн калган менен. Жакшына тоссоң жылды ошондой болот дешет, капалансак өтпөсүн бүтүн бир жыл арман менен.

Жаңы жылда айталы бардыгыбыз аруу тилек. Бул жыл жакшылыкка жылкыдай күлүк болсун, жакшылар жан дүйнөнү жарыткан билик болсун, элимдин зоболосу Ала-Тоодой бийик болсун. Жигиттер ушул жылы былтыркыдан түзүк болсун, мекенге үмүт болсун, кыздардай созулбай бир кыйла тирик болсун!

Кыздарды ушул жылы жалаң эле ийгилик жандап жүрсүн, каткырып күлө бербей, көчөлөп жүрө бербей, намысын кармап жүрсүн, ичтеги аруу таза, ак сүйүүсүн татыктуу жигитке арнап жүрсүн, илинип кылтагына, артынан ээрчип алып, кайра эле кетем дебей, күйөөнүн жакшыраагын тандап тийсин.

Жылкы жыл, колдосун жылан жылдын жетишкенин, оңдосун өткөн жылдын каталарын. Беришсин ата-энелер алакан алкап бизге баталарын. Ушинтип ар бириңе тилегимди кошуп жатам, узатып эски жылды, эл менен аралашып, бутуна оролошуп мен дагы жаңы жыл тосуп жатам.

Улукбек Омокеев

Аяз атага каршы чыккандар арбыды

Кыргызстанда диний ишенимине байланыштуу жаңы жыл майрамын белгилебеген саясатчылардын саны арбып барат.

“Жаңы жыл биздин майрам эмес, бул күндүн кыргыздарга, мусулмандарга тиешеси жок, аяз атага эмес, Кудайга ишенгиле” мындай илептүү билдирүүлөрдү динге берилген адамдардын интернет баракчаларынан көрүүгө болот. Алар шампанды мындай кой, маргарин майы кошулган тортту да арам деп эсептешет.

Соңку жылдары Кыргызстанда динчилдер саны артып бараткангабы, айтор жаңы жыл майрамын белгилебөөгө чакыргандардын үнү жогорку бийлик трибуналарынан угула баштады. Жогорку Кеңештин төрагасы Асылбек Жээнбеков диний ишенимине байланыштуу жаңы жыл тоспойт. Атүгүл анын сунушу менен парламент быйылкы жаңы жылдык кечеден баш тарткан жана ага кетчү каражатты майып балдардын мектебине которгон.

Жаңы жылды баладай күткөн президент

Деген менен “Кудай буюрса” деген сөздү оозунан түшүрбөгөн мамлекет башчысы Алмазбек Атамбаев жеткинчектердин балаты майрамында жаңы жылдын өзгөчө майрам экенине токтолду.

- Жаңы жыл өзгөчө майрам. Анткени бул күндү кичинекей бала болобу, чоң адамдар болобу өзгөчө сезим менен күтүшөт. Мен өзүм деле чоң ата болдум, бирок жаңы жылды чыдамсыздык менен күтөм.

Ал эми премьер-министр Жантөрө Сатыбалдиев жаңы жылды үй-бүлөсү менен тосот. Бул тууралуу өкмөттүн басма сөз катчысы Мелис Эржигитов билдирди. Министрлерден Жаштар, миграция жана эмгек министри Алиясбек Алымкулов жаңы жыл майрамын белгилебейт жана диний көз карашын эч кимге таңуулабайт.

Элди аяз атага эмес, Кудайга ишенүүгө чакырган “Ар-намыс” фракциясынын депутаты Турсунбай Бакир уулу жаңы жыл бузукулардын майрамы деген пикирде. Ал буга чейин 1-январды майрамдардын катарынан чыгаруу талабын парламентте бир канча ирет көтөргөн.

- Биз жашообузду Аяз ата сыяктуу болбогон жомоктор менен толтурбай өзүбүздүн майрамдарды белгилешибиз керек. Жаңы жыл башкалардан ооп келген. Бул күнү адамдар өлөрчө ичип, көчөдө калышат, же бири-бири менен жатып алышат. Кыргыздарга, мусулмандарга мындай бузуку майрамдын кереги жок.

Майрамга каршы туруу эмнени каңкуулайт?

Бакир уулунун маалыматына таянсак, парламентте ушул тапта 16 ажы, 10 кичи ажы жана 30дан ашык намаз окуган депутат бар. Анткен менен динди кармангандардын баары эле жаңы жылды тоспойт деп айтууга мүмкүн эмес.

“Республика” фракциясынын лидери кичи ажы Назарали Арипов жаңы жылды белгилөө ар бир адамдын өз эрки экенин айтууда. Анын ою боюнча 1-январь 365 күндүн башталышын билдирген шарттуу майрам.

- Бул күндү ар ким каалагандай тосуш керек. Жыл жаңырып жатпайбы. Биз майрамдабай койсок эле 2014-жыл келбей калбайт да. Мен үй-бүлөм менен дасторкон жайып белгилейм.

Жаңы жыл майрамына каршы чыккандар бул күндүн башкы символу болгон балаты, аяз ата жана аяз кыз мусулмандарга тиешеси жоктугун жүйө кармап келишет. Кыргызстандын муфтийи Рахматулла ажы Эгембердиев үчүн 1-январдын башка күндөрдөн айырмасы жок. Анын пикиринде, мамлекеттик майрамга каршы чыгуу мамлекеттик саясатка каршы дегенди туюнтат.

- Жаңы жыл мамлекеттик майрам болуп саналат. Мусулмандар дин башкармалыгы буга саясий жактан каршы эмес. Мен жана менин үй-бүлөм бул күндү майрамдабайт. Мусулмандардын Курман айт, Орозо айт сыяктуу маанилүү күндөрү бар.

Кыргыздар байыртадан 21-мартты жыл жаңырган күн катары майрамдашат. Коңшу өлкөлөрдөн тажик өкмөтү быйылтадан баштап жаңы жылдын башкы белгилери болгон балатыны, аяз атаны жана аяз кызды теледен көрсөтүүгө тыюу салды.

Видео жаңылыктар, 27-декабрь, 2013

Видео жаңылыктар, 27-декабрь, 2013
please wait

No media source currently available

0:00 0:02:54 0:00

Кыргыз балбаны күмүш байгелүү болду

27-декабрда Минск шаарында өткөн казак күрөшү боюнча дүйнө чемпионатында кыргыз балбаны мөрөй алды.

27-декабрда Беларустун борбору Минск шаарында өткөн казак улуттук күрөшү боюнча төртүнчү дүйнө чемпионатынан кыргыз балбаны Санжар Осмоналиев күмүш байге утуп келди. Ал 60 кило салмакта финалга чейин жетип, алтын байгени казак балбаны Абзал Арыстанбековго алдырып койду. Дүйнөлүк таймашка 28 өлкөнүн балбандары катышты.

Жетекчинин жаңы орун басары

27-декабрда Болот Мотукеев Дене тарбия жана спорт боюнча мамлекеттик агенттиктин директорунун орун басары болуп дайындалды. Бул тууралуу "Азаттыкка” ушул мекеменин басма сөз катчысы Нурдин Султамбаев билдирди.

Мотукеев агенттиктин жамаатына тааныштырылды. Анын талапкерлигин премьер-министр Жантөрө Сатыбалдиев да колдоп, буйрук чыгарган.

Болот Мотукеев – педагогика илимдеринин кандидаты, профессор, эркин күрөш боюнча спорт чебери жана дене тарбияга багытталган бир топ китептердин автору. Андан тышкары өлкөнүн Олимпиада академиясынын жетекчиси, “Спартак” стадионунун директору болуп иштеген.

Олимпиада комитетинин алтын медалы

Быйыл Казанда өткөн Бүткүл дүйнөлүк универсиада оюндарынын жеңүүчүлөрү Нурбек Аканов жана Нурбек Кожобеков Улуттук олимпиада комитетинин алтын медалы менен сыйланды. Сыйлыкты УОКтун президенти Мурат Саралинов тапшырды.

Казандагы Универсиадада Аканов менен Кожобеков бел кур күрөшү боюнча алтын медаль жеңип келген.

Медиа лига чемпионаты

Ушул жуманын соңунда массалык маалымат каражаттарынын арасында футзал боюнча Медиа лига чемпионатынын жеңүүчүлөрү аныкталат. Ар жуманын ишемби күндөрү 11 команда өз ара беттешүүдө. Учурда 8 беттешүүнүн жыйынтыгында былтыркы чемпион НБТ телекомпаниясы алдыңкы сапта турат.

Sport.kg командасы Мамлекеттик дене тарбия жана спорт агенттигин 8:4 эсебинде утуп, экинчи катарга чыкты. Коомдук телерадио корпорациясынын командасы акыркы беттешүүгө келбей калгандыктан ТОП.kg гезитинин командасына 3 упай ыйгарылды. Europa plus командасы ЭлТР телерадиосунун футболчуларын 10:4 эсебинде жеңип алды. Бул тууралуу “Азаттыкка” футбол федерациясынын басма сөз катчысы Канат Асенов кабарлады.

Бишкек мэринин кубогу

Жаңы жылдын алдында Бишкек шаарынын мэринин Кубогунун жеңүүчүлөрү аныкталды. Бул тууралуу “Азаттыкка” шаардык спорт комитетинин төрагасы Шейшенкул Бакиров кабарлады.

Шаардык кызматтардын эмгек жамааттарында дене тарбия жана спортту жайылтуу, үгүттөө максатында былтыртан бери Бишкек шаарынын мэринин Кубогу өткөрүлүп жүрөт.

Быйылкы мелдеш спорттун алты түрү боюнча өткөрүлдү (футзал, үстөл тенниси, шахмат, бильярд спорту, сууда сүзүү, волейбол).

Ызатбек Ратбеков - чемпион

27-декабрда Бишкекте бильярд боюна мелдеш соңуна чыкты. Мында кыркка жакын тандалган спорт чебери мөрөй талашты. Жыйынтыгында баш байгени спорт чебери Ызатбек Ратбеков жеңип алды. Зайлан Адамов экинчи, дүйнө чемпионатынын коло байге ээси Канат Сыдыков менен Алмаз Исабеков үчүнчү орундарды ээледи. Бул турнир тууралуу “Азаттыкка” спорт чебери Ильяс Адамов маалымдады.

Жаңы жылга жаңы редакторлор

Кыргыз тилдүү гезиттер узап бараткан жылды жыйынтыктады.

Кыргыз тилдүү гезиттер узап бараткан жылдын акыркы санын окурмандарына тартуулады. Жалпы элибизди Жаңы жылы менен куттуктаган “Кыргыз туусу” гезити “Жылдын адамы” деп президент Алмазбек Атамбаевдин атын атаса, “Фабула” гезити “Жылдын адамы” деп башкы прокурор Аида Салянованын аттарын атады. “Жылдын даанышманы” деп академик Мамбет Мамакеев таанылды.

Жыл жаңыраар маалда айрым гезиттердин башкы редакторлору да жаңырууда. Маселен “Де-факто” гезитинин башкы редактору болуп журналист Амантур Мусагулов шайланса, “Алиби” гезитинин башкы редактору болуп журналист Канышай Мамыркулова шайланды.

“Алиби” басылмасы бүгүн мына ушул башкы редактордун “Алиби” акыйкаттык үчүн” деген баш макаласы санын ачып, гезит келаткан жылы да кыргызстандыктарды оперативдүү жана фактыга таянган маалыматтар менен камсыз кылып, күндүн күрөө тамырын кармап, саясат, экономика жана укуктук жаатындагы курч макалаларга орун берерин убада кылды.

“Эки акынга түткөн Эркингүл апа” деген макалада кыргызга белгилүү Совет Урмамбетов менен Кыялбек Урмамбетов аттуу эки акындын ысыгына күйүп, суугуна тоңгон, биринин жары болсо, экинчисинин апасы болгон Эркингүл эженин кызыктуу маеги басылды.

“Фабула” гезити “Текебаев менен Мадеминов мушташты”, “Текебаевдин башка тентектиктери”, “Балыкчыдан баатыр келди”, “Текебаевчилер Жантөрөгө жан тартпады”, “Апрель соту белгисиз мөөнөткө жылды”, “Атамбаевдин жемиштүү сапары”, “Сириядан келген террордук уюмдун мүчөсү кармалды”, “Жолдошбаев эки аялды токмоктоду”, “Эми эсине келер”, “Сатыбалдиев жакшы айтты, бирок”, “Башкы прокуратура Акаев менен Танаевди издейт” деген майда кабарларды басуу менен “Жаманыбыз жакшылыгыбыздын алдында калсын!” деп тилек кылды.

Вице-премьер-министр Тайырбек Сарпашевдин Сауд Арабия Королдугуна баргандагы иш сапары, Ислам өнүктүрүү банкындагы жолугушуулары тууралуу маеги жарыяланды. Карабууралык Мамыркан Супатаевдин “Райкан Шүкүрбековдун 100 жылдыгына карата” жазылган чакан макаласы жана акынга арнаган ыры да ушул гезитте.

“Де-факто” гезитинен бүгүн Кумтөрдү улутташтыруу жөнүндөгү жөнөкөй сегиз суроо” деген макаланы, депутат Алтынбек Сулаймановдун “Кыргыз жылкынын кадырына жете билген эл” деген, Улуттук онкология борборунун деректири Мукаш Бейшембаевдин аталган оорунун айланасындагы көйгөйлөр, медицина, кадр маселелери тууралуу, “Мигранттарды колдоо борборунун деректири” Чолпон Осмонованын “Орусияда тажик, өзбек улутундагыларга караганда кыргыздарды көп кыйнашпайт” деген маектери жарык көрдү. Ушул эле санга берген маегин "Чыныгы мусулмандар жамаатынын" амири Нурлан Мотуев “Сирияга жихадга барууга даярмын” деп атады.

Гезитте “Равшан Жээнбеков кантип мамлекетти сатып түгөткөн”, “Оштун ханы” Мырзакматовдун көбүргөн көбүктөрү” аттуу макалалар да бар. “Де-факто” гезитинин башкы редактору Амантур Мусагуловдун айтымында, аталган гезит өткөн санында 140 миң нуска менен, жарыкка чыкса, бүгүн 100 миң нуска менен басылып чыкты. Бул Кыргызстандагы басылмалардын ичиндеги рекорддук нуска болуп саналат.

“Кыргыз туусу” гезити бул санын президент Алмазбек Атамбаевдин “Кыргызстан интеграциялык бирикмелерге улуттук кызыкчылыктарды эске алуу менен гана барат” деп айткан сөзү менен ачып, “Газпром” ишенимдүү өнөктөш, “Ислам дини ушундай дааватчыларга муктажбы?”, “Жол кайгуулдагы паракорчулук схемалардын бети ачылды”, “Коррупцияга көмүлгөн кыргыз көмүр” аттуу макалаларды, жаңы жылдык ой-тилек, куттуктоолорду тартуулады.

“Жаңы агым” гезити “Ала-Тоодон үчөө” деген теманын алдында башкы прокурор Аида Салянованы, ички иштер министринин 1-орун басары Бактыбек Жусубалиевди, УТРКнын башкы деректири Кубат Оторбаевди “жылдын мыктылары” деп атады. Кумтөр маселесин чечүү келаткан жылга калганын, дал ушул Кумтөрдүн айынан өкмөт садага чабылары же парламент мөөнөтүнөн мурда таратылары да жылкы жылында белгилүү болорун кабарлады.

Көз карандысыз эксперт Искендер Шаршеевдин оюнча Бажы биримдигине кирсек, эл жанын багып келаткан чоң базарлардын баары кыйынчылыкка туш келип, товарлардын баасы кымбаттайт. Нурсултан Назарбаев болсо Бажы союзуна жаңыдан мүчө болгусу келген мамлекеттерге жеңилдик берилбей тургандыгын айтты. Демек бул деген Казакстан Орусияга биздин товарларды өткөрбөй тозокко сала берет дегенди билдирет.

Үчүнчүдөн, кирешеден куржалак калабыз. Себеп дегенде Бажыдан чогулган акчанын баары ЕврАзЭШтин бюджетине барып түшөт. “Мына ушул жагдайларды карап туруп эле Кыргызстандын Бажы союзуна кошулушунун кереги да, пайдасы да жок деген бүтүмгө келсе болот” деп айтты эксперт. "Жаңы агым” гезити “Агаларына тиш салган” жаңы жүздөр жана алты манасчы күтүп жаткан үй качан колго тиет?” деген ат менен журналист Зайырбек Ажыматовдун макаласын да окурмандарга тартуу кылды.

“Усама” аттуу кыргызстандык жихадчы кармалды

Сириядагы согушка катышып келди деген шек менен Кадамжай районунун тургуну кармалды. Бул тууралуу Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитети билдирди.

1987-жылы туулган Баткен облусундагы Кадамжай районунун тургуну Алишер Абдукахаров эл аралык террордук уюмдун мүчөсү болгон жана Сириядагы согушка катышкан. Баткен облусунан Сириядагы согушка кетип жаткандар тууралуу буга чейин да айтылган.

УКМКнын билдиргенине караганда, 1987-жылы туулган Кадамжай районунун тургуну Алишер Абдукахаров 16-декабрда терроризмге каршы жүргүзүлгөн күрөштүн алкагында кармалды.

Атайын кызматтын маалымат катчысы Рахат Сулайманов анын эл аралык террордук уюмдагы каймана аты “Усама” болгонун билдирди.

- 2012-жылдан тарта ал “салттуу эмес” диний уюмдун мүчөсү болгон жана динге үгүттөмүш болуп, Баткен облусунун тургундарын эл аралык террордук уюмга тартуу ишин аткарган. Алишер Абдукахаров быйылкы жылдын майынан октябрына чейин Сирияда жүрүп, атайын машыгуудан өткөндөн кийин өкмөттүк күчтөр менен бандиттик уюмдардын ортосундагы кагылыштарга катышкан.

Алишер Абдукахаров
Алишер Абдукахаров
Кармалган жаран УКМКнын тергөө абагына камалып, ага Кылмыш-жаза кодексинин 375-беренесинин (жалданмалык) негизинде кылмыш иш козголду. Баткендин Кадамжай районунан, атап айтканда Кызыл-Кыя шаарынан Сирияга кетип жаткандар боюнча маалыматтар жазында пайда болгон. Өзүн кызылкыялыкмын деп тааныштырган 47 жаштагы Ахмаджан Хашимов ушул ай башында “Азаттыктын” өзбек кызматына Сирияда жүргөн жеринен маек берген.

Сирияга кеткендердин айрымдары түрдүү жолдор менен кайтып келсе, бирөө Сирияда каза болгондугу кабарланган. 16-декабрда жыл жыйынтыгын чыгарган маалымат жыйынында президент Алмазбек Атамбаев Сирия маселесине да көңүл бурган болчу.

- Ачык айтканда Сирияга кеткен балдардын көбүн алып келдик, ал жакта бир азы калды. Мындай ишти дагы жүргүзүп жатабыз. Биздин УКМК кыргыз, казак, өзбек балдарды жөнөткөн уюшулган топтор бар экенин тапты. Бул көрүнүштөр динге башкача бир мамиле кылыш керек дегенди билдирет.

Сирияда үч жылга жакын мезгилден бери жарандык согуш уланууда. Борбор Азиядан барган жихадчылар президент Башар Асадга каршы күрөшүп жаткан куралдуу оппозицияга жардам берип, өздөрүнүн иш-аракетин ислам жолундагы жихад деп түшүндүрүшүүдө.

Диний маселелер боюнча эксперт Акылбек Салиев билимсиз адамдар экстремисттик жана террористтик уюмдардын тузагына оңой эле түшүп калууда деп эсептейт.

- Алардын ислам жөнүндө эч бир маалыматы жок. Сирияга барып, Алла жолунда жихад кылып жүрөм дешет. Мунун баары сабатсыздыктан. Экстремисттер, динди пайдаланган адамдар билими азырак адамдарды катарына тартып жатат. Мисалы, бизде да болгон “Жайшүл Махди” уюмуна кирген балдарды билимдүү деп ойлойсуңарбы?

Буга чейин да Сириядагы согушка катышып келип, Бишкекте жана Ошто бир катар жардырууларды пландаган деген Кыргызстандын эки, Казакстандын бир жараны кармалган.

Дагы жүктөңүз

XS
SM
MD
LG