Линктер

шейшемби, 23-июль, 2019 Бишкек убактысы 01:15

Кыргызстан

Орусияда президенттик шайлоо өттү (видео)

Орусиядагы шайлоо. 18-март, 2018-жыл

Орусиянын бардык аймактарында президенттик шайлоодо добуш берүү аяктап, алгачкы экзит-поллдун (VTsIOM мамлекет каржылаган экзит-полл) жыйынтыгы чыга баштады. Ага ылайык, президент Владимир Путин 73,9 пайыз добушка ээ болууда. Экзит поллдун жыйынтыгы туура чыкса, Путин буга чейинки шайлоолордон кыйла көп добуш алган болот.

Экзит-поллго ылайык, Коммунисттик партиядан Павел Грудинин 11,2%, Либералдык-демократиялык партиянын лидери Владимир Жириновский 6,5%, тележурналист Ксения Собчак 2,5% добуш алышы мүмкүн.

Ал эми Борбордук шайлоо комиссиясы бюллетендердин 21 пайызы саналып бүткөнүн, президент Путин 71,97 % менен алдыда келе жатканын билдирди.

Орусиянын Борбордук шайлоо комиссиясы Москва убактысы боюнча 18:00дө шайлоочулардын 60 пайызы добуш бергенин кошумчалады.

Шайлоого катыша албай калган оппозициячыл саясатчы Алексей Навальныйдын командасы элдин катышы расмий айтылгандан кеминде беш пайызга аз экенин кабарлап жатышат.

Орусиянын Борбордук шайлоо комиссиясы маалымдагандай, өлкө боюнча 97 миңден ашык добушкана ачылган. Ошондой эле чет өлкөдө 401 шайлоо участогу иштеп жатат.

БШКнын маалыматы боюнча Орусиянын ичинде 108,9 миллион шайлоочу, өлкөнүн сыртында 1,8 миллион шайлоочу каттоодон өткөн.

Ал арада шайлоодо жүздөгөн мыйзам бузуу катталганын добуш берүүгө байкоо салып жаткан "Голос" көз карандысыз кыймылы билдирди. Уюм аймактарда бюллетендерди тобу менен салуу, байкоочулардын ишине тоскоолдук жаратуу өңдүү көрүнүштөр катталып жатканын белгиледи.

Ошондой эле Орусиянын чыгыш аймактарында, анын ичинде Хабаровск крайында шайлоочуларды тартуу үчүн жергиликтүү расмий өкүлдөр элге арзан баада азык-түлүктөрдү сунуштап жатканы белгилүү болду.

Шайлоого катыша албай калган оппозициячыл активист Алексей Навальныйдын штабынын байкоочулары Орусиянын аймактарында шайлоочуларды автобус менен добушканаларга ташыганын билдиришти. Путинди колдогондордун саны азыраак делген Москва жана Санкт-Петербург шаарында добуштарды бурмалоо аракеттери болгону кабарланып жатат.

Көз карандысыз уюмдардын мындай билдирүүлөрү боюнча Орусиянын Борбордук шайлоо комиссиясы азырынча толук маалымат бере элек.

Бул жолу президенттикке сегиз адам талапкерлигин койгон. Талапкерлер арасында төртүнчү президенттик мөөнөткө бараткан Владимир Путин, Коммунисттик партиядан Павел Грудинин, Либералдык-демократиялык партиянын лидери Владимир Жириновский, либерал саясатчы катары таанылган Григорий Явлинский, теле алып баруучу Ксения Собчак, ишкер Борис Титов, мурдагы депутат Сергей Бабурин жана Максим Сурайкин бар.

Ош шаарындагы орус жарандары добуш берүүдө
Оштогу добушкана: шайлоочулар активдүү
please wait

No media source currently available

0:00 0:01:41 0:00

Орусия аннексиялаган Крым жарым аралынын тургундары да биринчи жолу президенттик шайлоодо добуш берип жатышат.

Орусияда президенттик шайлоо жетинчи жолу өтүп жатат. Орус президенти алты жылга шайланат. Орусиянын Конституциясына ылайык, 35 жаштан жогору, өлкөдө 10 жылдан кем эмес жашаган жарандар талапкер катары каттала алат.

Орусияда өтүп жаткан президенттик шайлоого көз салуу үчүн Жогорку Кеңештин жети депутаты - Асел Кодуранова, Аалы Карашев, Кубанычбек Жумалиев, Бакирдин Субанбеков, Каныбек Иманалиев, Кубанычбек Нурматов жана Бахадыр Сулейманов барды.

Бул тууралуу парламенттин басма сөз кызматынын башчысы Ибраим Нуракун уулу "Азаттык" радиосуна билдирди.

Мындан тышкары Кыргызстандын Борбордук шайлоо комиссиясынын төрайымы Нуржан Шайлдабекова, БШК мүчөлөрү Назарали Арипов, Кайрат Осмоналиев, Адилет Сатыгулов да Орусияда жүрөт.

Путин салтты бузган жок

Орусиянын президенттигине талапкер, учурдагы мамлекет башчы Владимир Путин бүгүн Москвада добуш берди. Ал 2000-жылдан берки салтын бузбай, бул жолу да Орусиянын Илимдер академиясындагы шайлоо бекетинде бюллетень салды.

Андан соң журналисттердин суроолоруна жооп берип, өзүнүн бул шайлоонун алдында сунуштаган программасы туура экенине ишене турганын айтты.

Ошондой эле пайыздык көрсөткүч канча болбосун, өзүнө президенттик кызматты аркалоого мүмкүнчүлүк берген шайлоонун жыйынтыгын ийгиликтүү деп эсептээрин кошумчалады.

Президент Путин добуш берди
please wait

No media source currently available

0:00 0:01:38 0:00

Ал эми президенттикке талапкер Ксения Собчак Путин кайра шайланышы күтүлүп жаткан шайлоого мындайча баасын берди:

- Шайлоого катышыш керек. Эреже бузуу болобу, мыйзам бузуу болобу, баары бир шайлоого келип добуш бериш керек. Эгерде бүгүн Путин көп добуш алса – анда ал шайлоого бойкот жарыялагандардын жана шайлоого келбегендердин добушун алганынын белгиси. Путин канчалык көп пайыз добуш алса, 19-марттан тарта ошончолук катуу система болот.

Кыргызстандагы орусиялыктар да добуш берди

Орусиядагы президенттик шайлоого Кыргызстанда жашаган 13 миңден ашуун орус жараны добуш берди. Бул тууралуу Орусиянын Кыргызстандагы элчилигинин маалымат катчысы Дарья Пахомова “Азаттык” радиосуна билдирди. Анын айтымында, алты миңден ашууну адам Бишкекте добуш берген.

Элчиликтин маалыматына караганда, добуш берүү участкалары Кыргызстандын убактысы боюнча саат 8:00дө ачылып, 20:00дө жабылды.

Кыргызстанда алты жерде - Бишкек, Ош, Кант, Каракол, Чолпон-Ата жана Кара-Балта шаарларында добушканалар уюштурулган. Шайлоочулардын активдүүлүгү Бишкекте жана Ошто байкалды.

Сүрөт баян: Бишкектеги добуш берүү

Буга чейин добуш берүүдө мыйзам бузуулар катталбаганын Кыргызстандын Борбордук шайлоо комиссиясынын төрайымынын орун басары Акылбек Эшимов "Азаттыкка" кабарлаган.

Орусиядагы президенттик шайлоого Кыргызстандан 56 байкоочу көз салууда. Алардын он үчү Кыргызстандагы добушканаларда иштеди.

Орусиянын Кыргызстандагы элчилигинде орус жарандыгы бар 20 миң адам каттоодо​ турат.

Видео: Бишкектеги добуш берүү

Орусияда 2012-жылы өткөн президенттик шайлоодо Кыргызстандагы орус элчилигинин шайлоо участокторуна 12 миңдей киши келип добуш берген.

Шайлоодогу мыйзам бузуулар

Орусиянын региондорунан добуш берүү учурундагы мыйзам бузуулар тууралуу кабарлар түшүп жатат. Активисттер мыйзам бузуулар тартылган сүрөт-видеолорду Интернетке жарыялашууда.

Шайлоо катыша албай калган оппозициячыл активист Алексей Навальныйдын штабынын байкоочулары элди добушканаларга ташып келүү, бюллетендерди тобу менен салуу көрүнүштөрү орун алып жатканын маалымдашууда. Расмий өкүл Иван Жданов мындай эреже бузуулар массалык түрдө болуп жатканын белгилейт:

- Азыр бизде шайлоо бекеттериндеги эреже бузуулардын тизмеси бар. Элди ар кандай уюмдар жана топтолгон адамдар автобус менен добуш берүүгө алып келип жатышат.

​Москва менен Южно-Сахалинск шаарларындагы айрым шайлоо бекеттеринде добуш берүү башталганга чейин эле урналарда бюллетендер болгону кабарланды. Орусиянын Боршайкому бул жагдай боюнча маалымат берип, аталган добушканаларда шайлоо комиссиясынын мүчөлөрү эрте добуш беришкенин билдирди.

Шайлоо катыша албай калган оппозициячыл активист Алексей Навальныйдын штабынын байкоочулары кабарлагандай, Сахалиндин дүкөндөрүндө азык-түлүктөр адаттагыдан 15-20 пайыз арзан сатылып жатат. Ошондой эле Москвадагы добушканалардын биринде добуш бергендерге азык-түлүк жана зергер буюмдарды арзан алууга мүмкүнчүлүк берген талондор таркатылды.

Украинадагы добуш берүү

Украин полициясы Орусиянын Киевдеги элчилигинин жана Одесса, Львов, Харьков шаарларындагы консулдуктарынын айланасында коопсуздук чараларын күчөтүп, дипломатиялык өкүлчүлүктөрдөгү добушканаларга орус дипломаттарын гана киргизип жатат.

Украинанын полициясы менен Улуттук гвардиясынын өкүлдөрү Львовдогу орус консулдугунун кызматкерлерин тизме менен гана добушканага киргизип жатканын, калган орус жарандары добуш бере албай жатканын "РИА Новости" кабарлады. Одессада да полиция Орусиянын консулдугунун кире беришин тороп турганы белгилүү болду.

Орусиянын Украинадагы дипломатиялык өкүлчүлүктөрүнүн алдына жергиликтүү улутчул уюмдардын өкүлдөрү да чогулушуп, "Украинада Путиндин шайлоосуна жол жок" деген плакаттарды көтөрүп турушат.

Украин өкмөтү Орусиянын Крым жарым аралында да шайлоо өткөрүшүнө каршылык иретинде Украинанын аймагында орус дипломаттарына гана шайлоого катышуу уруксат берерин 16-мартта билдирген.

Орусия украин бийлигинин бул чечимин эл аралык нормаларды бузган аракет деп баалаган.

Ал арада Франция Орусиянын Крым жарым аралында президенттик шайлоо өткөргөнүн сынга алды. Француз Тышкы иштер министрлиги 18-марттагы билдирүүсүндө Москва Крымды "мыйзамсыз аннексиялаганын", "чек араларды күч менен бузуу эл аралык нормаларга каршы келерин" эскертти.

Талапкерлер

Бул жолу президенттикке сегиз адам талапкерлигин койгон. Талапкерлер арасында төртүнчү президенттик мөөнөткө бараткан Владимир Путин, Коммунисттик партиядан Павел Грудинин, Либералдык-демократиялык партиянын лидери Владимир Жириновский, либерал саясатчы катары таанылган Григорий Явлинский, теле алып баруучу Ксения Собчак, ишкер Борис Титов, мурдагы депутат Сергей Бабурин жана Максим Сурайкин бар.

Орусиянын Борбордук шайлоо комиссиясы маалымдагандай, өлкө боюнча 97 миңден ашык добушкана ачылган. Ошондой эле чет өлкөдө 401 шайлоо участогу иштеп жатат. Орусияда президентти шайлоого эң акыркы болуп Калининград облусу добушун берет. Шайлоо Москва убактысы боюнча 21:00дө аяктайт.

Путиндин шайлоосу, Борбор Азиядагы жаңы маанай
please wait

No media source currently available

0:00 0:29:54 0:00
"Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Оштогу добушкана: шайлоочулар активдүү

Оштогу добушкана: шайлоочулар активдүү
please wait

No media source currently available

0:00 0:01:41 0:00

Кыргызстандагы орус жарандарынын добуш берүүсү

Орусиянын президентин шайлоого байланыштуу Кыргызстанда алты добушкана ачылган. Алар Бишкек, Ош, Кант, Каракол, Чолпон-Ата жана Кара-Балта шаарларында жайгашкан.

Кар менен кошо “эриген” асфальт

Кар менен кошо “эриген” асфальт
please wait

No media source currently available

0:00 0:09:37 0:00

Азамат Алтай - "Азаттыктын" туңгуч кабарчысы (маек)

Азамат Алтай. Прага ш. 06.6.2003.

“Эркин Европа/Азаттык” радиосунун кыргызча берүүлөрү обого чыга баштаганына 18-март күнү 65 жыл толду.

Ушул мааракелик датага арнап, "Азаттыктын архивинен" аттуу атайын берүүлөр түрмөгүн сунуштайбыз. Бүгүн сиздерге ошол түрмөктөн "Азаттык" радиосу эмнеден башталган, ал кезде "темир тор" артындагы Германиядан кыргыз кабарчылар кандай берүүлөрдү даярдашканы тууралуу кыргыз кызматынын эң алгачкы журналисти, маркум Азамат Алтай менен маекти сунуш этебиз.

Маекти Венера Сагындык кызы 2004-жылы телефондон жаздырып алган.

“Азаттык”: Азамат агай, сиз “Азаттыктын” кыргыз тилиндеги берүүлөрүн эң алгачкылардан даярдаган адам эмессизби. Кандай болбосун маалымат каражаты кийин тарыхты жазганга, тактаганга жардам берет эмеспи. Анткени сиздер ошол учурдагы кыргыз элинин жашоо-турмушунун кайсы бир көрүнүштөрүн чагылдырдыңыздар да.

Азамат Алтай: Сиздердин турмушка кызыгып, сиздердин абалыңыздар кандай экенин үйрөнүп, билип турдук. Ал үчүн мага мүмкүнчүлүк берген Александр Беннигсен деген профессор болгон, ал Франциянын Тышкы иштер министрлигинде иштейт эле.

Бул 1949-жылдар, радиого иштей электен мурда эле. Франция ар дайым Азияга кызыгып келген мамлекет да. Ошол учурларда “Правда Востока”, “Кызыл Өзбекстан”, “Кызыл Кыргызстан”, “Советтик Кыргызстан”, “Казакстан Правдасы” гезиттерин алат экен. 1952-жылдары “Манас” эпосуна чабуул жасалды да. Ошондо “Кызыл Кыргызстанда” жазылган Түгөлбай Сыдыкбековдун, Батмановдун, Болоттун (Юнусалиевдин. - Ред.) 1952-жылдардагы докладдарынан окуп, мен Беннигсенге которуп берип турдум.

Кийин ал “Кыргыз Республикасы” деген бир китепче чыгарды. Кыргызстандын маданияты, өнүгүшү, театры, тарыхы, элге билим берүүсү, экономикалык абалы туурасында кыргыз гезиттеринен алынган материалдарга негизделген, Кыргыз Республикасына арналган бир журнал чыгарды. Анда кыргыз гезиттеринен алынган материалдардын баарын мен орусчага которуп берип турдум, ал французчага которуп, ошону китеп кылып чыгарды.

1952-жыл болсо керек, Европадагы түркстандыктардын жыйыны болду. Жыйынга 200гө жакын түркстандык катышты. Өзбектер, түркмөндөр, кыргыздар, казактар, тажиктер болуп. Анда биз Түркстан элдеринин эркиндиги маселесин козгоп чыктык.

Кыргыз маселесин козгоп чыгыш үчүн Батышта анда чала-була гана бир кишиңер бар эле. Казактар үч-төрт, өзбектер он чакты эле окугандардан. Ушундай чектелүү гана интеллигенция бар болчу. Ошол курултайда башчыбыз казак болду, орун басары өзбек болду, журналдын редактору кылып мени шайлашты.

Биз “Түрк эли” деген журнал чыгара баштадык.

Азамат Алтай: Совет заманында "Азаттыкка" кат жазгандар болгон
please wait

No media source currently available

0:00 0:20:49 0:00
Түз линк

“Азаттык”: Бул 1952-жылбы ошондо?

Азамат Алтай: 1950-53-жылдар. 1953-жылга чейин "Түрк эли" журналынын жети-сегиз номурун чыгардык. Америкалар бизге Түркстан туурасында өз каалоо-тилегин айтышты. Америкада кандай демократиялык эркин шарттар болсо, ошондой демократиялык түзүлүштү колдогула деп.

"Азаттык": 1950-жылдары эле борбор азиялык өлкөлөрдүн чет өлкөдөгү интеллигенцияларын чогултуп, кандайдыр бир демократияны өнүктүрүү аракеттери жасалган экен да.

Азамат Алтай: Ошондой аракеттер жасалды. Алар Батыш Европада калган борбор азиялык бозгундарды чакырып, “Антибольшевиктик комитет” деген уюм уюштурушту.

"Азаттык": "Азаттык" радиосуна 1953-жылы келип калдыңыз да?

Азамат Алтай: 1953-жылы Кокон (Түркстан. - Ред.) автономиясынын президенти болгон казак Мустафа Чокайдын жесири Мария Яковлевна менен таанышып калдым, ал аркылуу Карис Канатбай деген казак мени чакыртты.

Ошондо 1949-жылы мен Франциядан Германияга келдим. Францияга болсо, 1946-жылы баргам.

Ошондо “Түрк эли" деген журнал чыгып жатты. Ошонун бешинчиби же алтынчыбы номуруна мен редактор болдум. Биз ошол антибольшевиктик журналды элге жиберебиз деген максат менен миңдеген нускада чыгарып, элге жибериш үчүн аракет кылдык.

Албетте, журналды элге жеткирүү мүмкүн эмес болду. Ошол заманда Американын Конгресси биздин антибольшевиктик аракетибиз туура эмес усулду колдонууда, басма сөз элге бул ыкма менен жетпейт деп, ошол учурда “Азаттык” радиосун ачышты.

"Азаттык": Сиз анан эң алгачкы кыргызча берүүлөрүн даярдадыңыз?

Аамат Алтай: Оболу "Түркстан редакциясы" деген бар эле. Анын башында Ленинград университетин, Хайделберг университетин бүтүргөн казак турду. Мен анын псевдонимин гана билчүмүн, адабий аты Асанкайгы эле. Ошол баш редактор болду.

"Азаттык": Ошондо кандай берүүлөрдү даярдап, кандай маселелерге көңүл бурчу элеңиздер?

Азамат Алтай: Биз антибольшевиктик аракетке көп көңүл бурчубуз. Большевизм бизге эмне алып келди, элибиз большевизмдин алдында кандай күн өткөрүп жатат, коллективдештирүү заманында кулакка тартуу, кыргыздардын байларын тоноп, түрдүү жактарга сүргүнгө айдагандар туурасында жазып жаттык. Сүргүнгө байлардын балдары кеткен эле да. Бечаралар кийин кат жазышты. Бири - Украинадан, бири - Сибирден.

Украинадан келген катта:

"Көгүчкөн учуп жеткиргис,

Көп ойго кирип кетиппиз", - деп зарлаган кыргыз кыздары бар эле.

"Азаттык": Эл арасында совет бийлигине нааразы болгондор бар-жогун кантип билчүсүздөр?

Азамат Алтай: Советтик бийликке каршы болгондорду мен өзүм да көрүп келдим да.

Буудай басып кырманда отурганда ырдаган ырларын көрдүм.

"Ленин биздин атабыз,

Буудай басып жатабыз,

Буудай басып жатканда,

Өзөрүп өлгөн жатабыз", - деп ырдачу эле.

Адамдарга тамак бербестен, бардык данды мамлекетке алып кетчү да. Бул 1933-34-жылдар болгон.

Коллективдештирүү маалында бүтүн малдарын колхозго алып, ошол учурларда менин атамдын ыйлаганын жакшы билем. 1930-жылдары бүт малын колхозго бербеш үчүн союп, эттер сасып, талаада карга-кузгун жээр эле.

Бербегендерди кулакка тартып, сүргүнгө сүрөр эле. Булардын четин мен өзүм да көрүп калдым да.

"Азаттык": Буга чейинки маектериңизде 50-60-жылдары Кыргызстанда жашаган адамдардан каттарды алып калчубуз, кандайдыр бир жашыруун жолдор менен берип жиберчү эле деп айтып калдыңыз эле?

Азамат Алтай: Кыргыз тили, кыргыздардын орусташып бара жатканы жөнүндө бизге бир узун кат келди. Кандай жол менен келгенин билбейм. Ошондой эле угармандардан да төрт-беш кат келди. "Сиздердин радио берүүлөрүңүздөрдү жактырабыз, бирок сиздер берген учур биздин уктап аткан кезибиз болот, ошон үчүн убактысын алмаштырсаңыздар" деген кат келген.

"Азаттык": Ал эми "кыргыз тили жоголуп баратат" деген катчы?

Азамат Алтай: "Кыргыз тили жоголуп баратат" деген каттын автору жок болчу, кат өзү төрт-беш бет болсо керек. Ал менде да бар. "Тил жоголуп баратат, ушундай болуп жатат" деп биз ошол каттын негизинде көп макала жаздык.

"Азаттык": "Азаттык" радиосунда баш-аягы канча жыл иштедиңиз?

Азамат Алтай: Мен 1953-жылдан 1956-жылга чейин иштедим. Америкага келген биринчи күндөрү да ишим жок эле да. Ошондо да Америкадан репортаж деп, жумасына бир макала жиберип турар элем. "Азаттык" менен байланышымды үзгөн жокмун.

Кийин 1979-жылы Төлөмүш Жакып уулу кесел болгондо, ошол чакта "Эркин Европа/Азаттыктын” жалпы директору бар эле. Ошол киши келип, "Азаттык" радиосун сен башташкан элең, Төлөмүш азыр иштей албай калды, эгер келип программаны улантпасаң, кыргыз бөлүмү жабылуу коркунучунда турат", - деди.

Ошондо мен "Азаттыкта" кыргыз деген атты баштаган элем, кыргыз деген атты өчүрбөйүн" деп, Колумбия университетиндеги китеп чогултуу бөлүмүндөгү жакшы ишимди таштап, 23 жылдан кийин кайра Мүнхенге келип, 1979-жылы Төлөмүшкө жардамчы болуп иштедим...

Редакциядан.

Азамат Алтайдын эскерүүлөрүн толугу менен бул шилтемеден таба аласыздар:

Азамат Алтай (1920—2006): Азаттык менен демократиянын жарчысы: (Азамат Алтайдын 90 жылдыгына арналган жыйнак) / Башкы редактору, кириш сөзүнүн автору Т.К.Чоротегин. Эскерүүлөрдүн редакторлору: В.Сагындык кызы Жуматаева, С.Жумагулов, К.Чекиров, Т.Чоротегин. — Бишкек: Интерполиграф, 2010. — 320 бет, сүрөттөр. — ISBN 978-9967-26-039-9.

"Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Жаштар шыктандыруучу китептерди жактырат

Бишкектеги китеп дүкөнү.

Бишкектеги башкы окуу жайлардын студенттерин көбүнчө ийгиликке шыктандырган китептер жана даанышман ойлор, учкул сөздөр, макал-лакап, жаңылмачтар топтолгон жыйнактар кызыктырат. Бул Мамлекеттик китеп палатасы жана “Сабат” кыргыз китеп борбору чогуу өткөргөн “Китеп кудугу” долбоорунда байкалды. Кыргыз китептерин окуу, сатып алуу маданиятын өнүктүрүү максатында былтыр башталган долбоордун жыйынтыгы чыкты.

Ишеналы Арабаев атындагы улуттук университеттин студенти Дариха Болотбек кызы өзү окуган китептерден алган таасири менен бөлүшүп, мисалы "Жашоону өзөгүн өзгөрткөн 100 окуя" китеби ага ийгиликтерге шыктанууга түрткү болгонун айтып берди:

- Бир инсан болуптур. Ал дайыма шаңдуу, көңүлдүү жүрүп, өзүн бактылуу деп эсептейт экен. Адамдар анын бул жүрүшүнө таң калып: "Сенин жашооңдо кайгы-муң болбойбу, дайыма бактылуусуңбу?" деп сурашат. Ал киши мындай суроого "бул менин тандоом, эртең менен турганда мага кайгыны же кубанычты тандоого туура келет. Албетте, мен кубанычты тандайм. Демек ар бир мүнөтүмдү кубанычта өткөрүү менен жашоомду дайыма сүйүнүчкө бөлөп, бактылуу өмүр сүрүп жатам" деп жооп берген экен. Бул "силердин жаркын келечекти, жаркын жашоону тандооңор өзүңөрдүн колуңарда, эгерде ийгиликтерди кааласаңар ага жетесиңер" деген сөз эмеспи. Андыктан өлкөнү өнүктүрүү да өзүбүздүн колубузда, албетте, эгер биз аны тандаган болсок...

Дарихага жаккан китепти Нурбек Калыгулов менен Гүлүмкан Кубанычбек кызы түзгөн.

Бул долбоорго Бишкектеги жети окуу жайдын студенттери катышкан. "Билим алуу ийне менен кудук казгандай" деген макалдын өзөгүн карманып, жаштарды китеп дүйнөсүнөн азык алууга үндөө ниетинде "Китеп кудугу" деп аталган иш-чара өткөн жылдын 20-октябрында башталган.

Китеп жарыштын жол-жобосу жөнөкөй эле. Мында ар бир окуу жайга жарым баасында миңден китеп берилип, аны эки айга жетпеген убакта биринчи сатып алып түгөткөн окуу жай жеңүүчү деп табылмак.

Долбоорго катышкан Кыргыз-түрк "Манас" университетинин студенти Алина Тилектешова өздөрүнүн окуу жайына берилген китептердин кайсынысы өтүмдүү болгону тууралуу сөз козгоду:

- Жалпысынан сатыкка миңден ашык китепти койгонбуз. Биринчи эле күнү төрт жүзгө чукул китеп сатылган. Алар негизинен кыргыздын тилин өнүктүрүү боюнча китептер жана жаштарды шыктандыра турган китептер болду. Өзүм да бул китептерди окуп чыктым. Мен үчүн өтө пайдалуу болду. Негизи эле адам качан өнүгөт? Албетте, шыктанганда. Бул китепте ийгиликтүү адамдардын тажрыйбасы, кетирген каталары тууралуу сөз болот. Аны окуп, ошол кемчиликти кетирбегенге аракет кыласың. Туура жолдо жүргөнгө умтуласың.

Алина өзү жана теңтуштары негизинен ийгиликке жетүүгө дем берген, жол көрсөткөн, жашоого машыктырган китептерди окуганга кызыгарын, бул долбоордо андай багыттагы китептер аз болсо да бар экенин айтты.

Жаштарды шыктандырган китептин бири.
Жаштарды шыктандырган китептин бири.

Иш-чаранын жүрүшүндө таймашка катышкан жети университеттин ичинен баш байгени Ишеналы Арабаев атындагы университет жеңип алганы, биринчи орунга Кыргыз-түрк "Манас", экинчи орунга Жусуп Баласагын атындагы, үчүнчү орунга Бүбүсайра Бейшеналиев атындагы искусство университети ээ болгону айтылып, аларга акчалай сыйлыктар тапшырылды.

Долбоордун демилгечиси, “Сабат” кыргыз китеп борборунун жетекчиси Нурбек Карагулов ушул иш-чарадан улам жаштар учкул сөздөрдөн баштап кыска-нуска жазылган окуялардан турган китептерди окуганды жактырары дайын болгонун кеп салды:

- Иш-чаранын жүрүшүндө биринчи жумада бир окуу жай алдыга чыкса, кийинкисинде башкасы алдыга чыгып, абдан кызыктуу болду. Мындан сырткары бул долбоор сунуш кылган китептерди алгандан кийин студенттердин китепке болгон кызыгуусу айрыкча соцтүйүндөрдө жакшы байкалды. "Инстаграмда" болобу, "Фейсбукта" болобу, алардын посттору ушул китептерге байланыштуу чыгып, китептердин ичинен учкул сөздөр пайдаланылып жатты. Айрымдары өз постторуна жаңылмачтарды, табышмактарды, айрымдары ийгиликке шыктандырган окуяларды коюшту. Албетте, бул көрүнүш жаштардын китепке болгон кызыгуусуна өз салымын кошту деп айтсак болот.

Карагулов бул аракет кыргыз китептерин жайылтуунун жаңы ыкмаларын издөө экенин айтып, Бишкекте орус тилдүү китептерди саткан жетимиштен ашык китеп дүкөн бар болсо, кыргыз тилиндеги китептерди саткан жалгыз гана "Нуска" дүкөнү бар экенин кошумчалады.

Мамлекеттик китеп палатасынын директору Койчуман Момункулов "Азаттык" үналгысына 2017-жылы Кыргызстанда миңден ашуун аталаштагы ар кандай китептер чыкканын, бул сан буга чейинки көрсөткүчтөрдөн алдыга озгонун, алардын жарымынан көбү көркөм адабий жана балдар китептери экенин билдирди.

"Азаттыктын" архиви: Депутаттар китепканага баш багабы?

"Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Орусиядагы шайлоо: Бишкекте добуш берчүлөрдүн кезеги узун

Орусиядагы шайлоо: Бишкекте добуш берчүлөрдүн кезеги узун
please wait

No media source currently available

0:00 0:01:04 0:00

Апта: ЖЭБдин "алтын" аттиштери, Астана саммитинин деми

15.03.2018

Узап бараткан жуманын урунттуу окуяларына сереп.

Бишкек жылуулук борборунун кызматтан алынган жетекчиси Нурлан Өмүркул уулу ишкананы модернизациялоодо химиялык тазалоо цехи курулбай калгандыктан авария болгонун, бул жагдай башында коомчулуктан жашырылганын айтып чыкты.

«30-январда парламентте териштирүү болгондо мен "химиялык цех салынбай калып, жаңы станцияга да, эскисине да химиялык жактан тазаланган суу жетпей калып, авария ошондон болду" дегем»,- деген мурунку директор эски химиялык цехтин кубаттуулугу «муктаждыкты канааттандырууга жетпей калган» деди "Азаттык" радиосуна берген магинде.

Өмүркул уулунун белгилешинче, баштапкы техникалык тапшырмага ылайык 386 миллион доллардын эсебинен сууну химиялык тазалоо цехи курулмак. Ал ошондой эле авариянын себептерин мекеме аралык комиссия калыс иликтеп, бейтарап тыянак чыгарууга кызыккан эмес деп эсептейт.

Бишкек ЖЭБинин жаңыдан дайындалган жетекчиси Андрей Воропаев “Азаттыктын” кабарчыларына кырсыктын чыгышына адам фактору себеп болгон деп түшүндүрдү. «Жабдуу өз учурунда кошулган эмес. Мындай чечимди станциянын кезмет бөлүмү менен химиялык цехтин башчылары кабыл алышы керек болчу. Башкы инженер да жоопкерчиликтүү» -деди авария маалында башкы инженердин орун басарынын кызматын аркалаган адис.

Буга чейин премьер-министр Сапар Исаков 26-январдагы авариянын себебин насостордун бири жарактан чыкканы менен түшүндүргөн.

Алты миллион долларга чукул бааланган химиялык цех эмне себептен курулбай калганын азыр депутаттык комиссия териштирүүдө.

"Электр станциялары" ишканасынын мурдагы жетекчиси Салайдин Авазов «Биз техникалык тапшырмага киргизип, анын курулушу зарыл экенин белгилегенбиз. Анын баары макулдашууда турат» - деп, бирок эмне себептен кийин ал ишке ашпай калганын билбей турганын айтты.

Шейшембиде өткөн жыйында депутаттык комиссиянын мүчөсү Сайдулла Нышанов химиялык цехти куруу кандайча долбоордон чыгып калганына түшүндүрмө берүүнү өтүндү.

"Эгерде башында техникалык тапшырма катары анын курулушу макулдашууда бар болсо, кийин аны долбоордон чыгарып салууга эмне негиз болгон? Сиздер бизге таратып берген маалымат катта болсо "ТВЕА аны куруудан баш тарткан" деп көрсөтүлүп турат. Азыр болсо башка нерсени айтып жатасыңар. Анын баарына эми ким жооп берет?" деди Нышанов.

ЖЭБ: кырсыктын жаңы жагдайлары
please wait

No media source currently available

0:00 0:08:52 0:00

Депутаттын суроосуна "Улуттук энергохолдинг" компаниясынын жетекчиси Айбек Калиев "Бишкек ЖЭБнин мурдагы жетекчилери химиялык цехти курууга муктаждык жок деп, эскисинин кубаттуулугу эки блокту тең камсыздаганга жетет деген маалыматы ушуга негиз болду" деп жооп кайтарды. Ошол эле кезде тиешелүү экспертиза жүргүзүлбөгөнү белгилүү болду.

"Мен былтыр 2017-жылы июль айында ошол кайрылууну алгандан кийин эле бул маселени чечүүгө кириштим. Кытай тарап менен сүйлөшүү жүргүзүп, жаңы блокту камсыз кылыш үчүн жаңы химиялык цехти куруш керек экенин айткам. Ошол эле күнү маселе чечилген болчу" – деди Калиев.

ЖЭБди модернизациялоо долбоорунун аткаруучу директору Темирлан Бримкулов “Азаттыктын” кабарчысынын суроосуна "жаңы блок курулбаганы үчүн кырсык болду дегенге мен караманча каршымын" деп жооп берген. Анын белгилешинче, химиялык суу даярдоочу цех куруу баштапкы долбоордо, техникалык экономикалык негиздемеде каралган эмес.

ЖЭБдеги жаңы блоктор үчүн кошумча кубаттуулуктагы химиялык цехти Кытай өз эсебинен куруп берүүгө макул болуп, ага 6 миллион долларга жакын каражат кетээри эсептелген.

Ошондой эле жаңыланган ЖЭБге алынган жабдуулардын, буюм-тайымдардын жана курулуш материалдарынын баалары бир канча эсе кымбат көрсөтүлгөнү аныкталды.

Депутаттык комиссиянын мүчөсү Акылбек Жамангулов “долбоор боюнча 1 миллион 800 миң долларга 128 видео камера коюлуптур. Ал камералар кадимки эле Кытай өндүрүшүнөн чыккан видео байкоочу жабдыктар. Эсептеп көрсөк, ар бир видеокамеранын баасы 14 500 доллардан айланыптыр» - деген маселе көтөрдү.

Депутаттар ЖЭБдеги камералардын баасына кызыкты
please wait

No media source currently available

0:00 0:08:09 0:00

ЖЭБдин өкүлү Бримкулов болсо 1000 градустан өткөн ысыкка жана бууга чыдамдуу от казандын ичине коюлган видео алынганын белгиледи. «Алардын ишин камсыздоо үчүн «хакерлик чабуулдан корголгон программа» жана эл аралык стандарттарга жооп берген жабдуулар менен материалдар алынганын түшүндүргөн.

"Электр станциялары" ишканасынын басма сөз катчысы Тагжана Айдаралиева «ТВЕА компаниясы көрсөткөн баалар боюнча, 128 видеокамеранын жалпы баасы 38,4 миң доллар. Ар бир видеокамеранын баасы 300 доллар» - деп тактоо киргизди.

Каражаттын калган бөлүгү «программаларга, кабелдик зымдарга, серверлерге жана аларды монтаждоо иштерине сарпталган. Мындан тышкары, от казандын ичине эки атайын видео камераны орнотуш үчүн да акча коротулган» - деди ишкананын өкүлү .

Бишкек жылуулук электр борборунун мурдагы жетекчиси Нурлан Өмүркул уулу модернизация боюнча документтерди оңдоо аракети болгонун билдирген.

“Бардык алынган жабдуунун баасын 386 миллион долларга тууралап чыгышты көрүнөт. Анткени эсептөө башталганда шашып кетип, ошондой кылышкан шекилди» - деген мурунку директор «кадимки эле кычкачты "600 доллардан сатылып алынды" деп, андан башка 1-3 тонналык жүктөрдү көтөрө турган араба деп коёт, ошолордун ар биринин баасы 15 миң, 17 миң долларга көрсөтүлгөн» - деп агынан жарылды.

Өмүркул уулунун бул билдирүүсүнөн кийин "Улуттук энергохолдинг" компаниясы же "Электр станциялары" ишканасы комментарий бере элек.

Бишкек ЖЭБин модернизациялоо тууралуу Кытай менен келишимге Жантөрө Сатыбалдиев өкмөттү башкарып турган маалда кол коюлган. Экс-премьер-министр “Азаттык” радиосуна курган маегинде долбоор эмне себептен аягына толук чыкпай калганын өлкөдөгү саясат менен байланыштырды. “Биз президенттик же парламенттик мамлекет болушубуз керек. Жоопкерчилик бир органда болушу керек. Чоң долбоорлордогу кемчиликтер өкмөттүн, министрлердин тез-тез алмашканынын негизинен келип чыгат” – деди Сатыбалдиев.

“Мен кол койгон документтерде бир дагы коррупция жок деп абийиримдин жана мыйзамдын алдында жооп берем” – деп баса белгиледи мурдагы өкмөт башчы.

Сатыбалдиев: ЖЭБдеги абал үчүн жооптуу эмесмин
please wait

No media source currently available

0:00 0:19:32 0:00

16-мартта Кытайдын Кыргызстандагы элчиси Сяо Цинхуа ЖЭБди модернизациялаган кытайлык компанияга байланыштуу комментарий берип, “ТБЕА өз жумушун мыкты аткарды. Ал эми азыркы иштер Кыргызстандын ички маселеси” деп айтты.

Бишкек ЖЭБиндеги авариядан кийин аны жаңылоого кеткен 386 миллион доллардын кандай сарпталганын депутаттык комиссия иликтеп жатат. Өкмөт түзгөн мекеме аралык комиссиянын алдын-ала жыйынтыгы чыккан.

Буга чейин 26-яндардагы аварияга байланыштуу Бишкек ЖЭБнин жетекчиси Нурлан Өмүркул уулу кызматынан четтетилип, "Электр станциялары" ишканасынын жетекчисинин эки орун басары камакка алынган. Аларга "шалаакылык" беренеси боюнча кылмыш иши козголгон.

Баш калаанын жылуулук электр борборун жаңылоо иши 2014-жылы башталып, былтыр аяктаган. Ага Кытайдан насыяга алынган 386 миллион доллар жумшалган. Былтыр жайында бийлик жаңылоо иштери 100% аткарылганын элге жарыялаган. Бирок кычыраган кышта болгон кырсыктан кийин премьер Исаков ЖЭБдин 30% гана жаңыланганын, толук модернизациялоого дагы 600 миллион доллар зарылдыгын айткан.

Борбор Азия: Жаңы лидерлерге артылган үмүт

Бейшембиде Астанада Борбор Азиядагы беш өлкө лидерлеринин бейформал саммити өттү. Ага Казакстандын, Өзбекстандын, Тажикстандын, Кыргызстандын президенттери жана Түркмөнстандын парламент спикери катышты. Жыйында расмий келишимдерге кол коюлбаганы менен чөлкөмдү тынчсыздандырган маселелер талкууланды.

Саммити Казакстандын президенти Нурсултан Назарбаев ачып, бийлик башына жаңы келген эки коңшу мамлекеттин лидерлеринин эмгегин жогору баалады.

«Коңшулар менен мамиле боюнча чоң ишти Өзбекстан жасаганын өзгөчө белгилеп кетким келет. Шавкат Миромонович кыска убакытта 20 жылда топтолгон көптөгөн көйгөйлүү маселелерди чечти. Кыргызстандын жаңы президенти Сооронбай Шариповичтин да салымын белгилебей кое албайм. Ал келери менен эски маселе-көйгөйлөрдү чечүү үчүн жакынкы коңшулары менен байланышты жандандырды» - деди казак лидери.

«Борбор Азиядагы мамлекеттердин маселелерин чечиш үчүн биз үчүнчү тарапты чакырбайбыз» - деген Назарбаев экономика, соода, инфраструктура, логистика жана башка бардык тармактардагы «маселелерди кеңешип чече алабыз» - деп чөлкөмдүн лидерлерине ишенимдүү кайрылды.

Назарбаев жаңы лидерлерди мактады
please wait

No media source currently available

0:00 0:14:44 0:00

Кыргызстандын президенти Сооронбай Жээнбеков Борбор Азия өлкөлөрү «терроризм менен экстремизмге, ошондой эле башка коркунучтарга каршы турушубуз зарыл» деп белгиледи.

«Өлкөлөрүбүз мунай-газ ресурстарын жана гидроэнергетикалык кеңири мүмкүнчүлүктөрдү камтыган олуттуу энергетикалык потенциалга ээ. Ошондуктан биз суу-энергетикалык чөйрөдө өз ара пайдалуу узак мөөнөттүү кызматташтыкты жөнгө салууну колдойбуз» - деди Жээнбеков өз сөзүндө.

Кыргызстан үчүн чөлкөмдө оболу суу-энергетикалык жана транспорт-транзиттик кызматташууну күчөтүү, темир жол, кара жол каттамын кеңейтүү мааниге ээ. Тажикстан менен Кыргызстан Рогун жана Камбар-Ата-1 ГЭСтерин курууда эки чоң коңшусунан колдоо таап, энергетикалык потенциалын көбөйтүүнү көздөп турган чагы.

Өзбекстандын президенти Шавкат Мирзиёев болсо чөлкөмдөгү кызматташуунун динамикасына токтолду. «Жакынкы маалда өз ара сооданын көлөмүн беш млрд долларга чейин жеткирүүгө ниеттенип турабыз. Биздин өлкөлөрдү туташтырган маанилүү транспорт каттамдарын калыбына келтирип, модернизацияладык. Кара жолду жана аба маршруттарын ачтык. Өз ара жардамдашуунун аркасы менен жүк ташуунун, биринчи кезекте транзиттик ташуулардын көлөмү көбөйүүдө» - деди өзбек лидери.

Эксперттер чөлкөмдүн лидерлеринин саммити оболу ортодогу ынтымакты бекемдейт деп үмүт артышууда.

Англиядагы Эксетер университетинин саясат таануу боюнча доктору, постсоветтик чөлкөм боюнча адис Дэвид Люиске чөлкөмдөгү интеграцияга Москванын жана Кытайдын позициясы кандай болот деген суроо узаттык.

«Борбор Азиянын аймактык саясатында тышкы күчтөрдүн таасири чоң болуп келген. Андыктан аймактын лидерлеринин кызматташтыгынын дагы бир максаты - Орусия менен Кытайга кылчактабай, жалпы бир кызыкчылыктарды табуу» - деп белгилеген эксперт борбор азиялыктар «чөлкөмдү өздөрү гана өзгөртө» алышат деген көз карашта. Ал ушул тапта алар аймактык интеграцияны ишке ашыра албаса да, төрт негизги мамлекет кызматташууну күчөтүүнү көздөп турган кези деп баалайт.

Шотландиядагы Глазго университетинин Борбор Азия боюнча окумуштуусу, доктор Лука Анчески чөлкөмдөгү кызматташтыктын келечеги «эки лидердин колунда» деп ишенет.

«Чөлкөмдө биримдик жок экени талашсыз. Астанадагы саммит жаңы баракты ачышы мүмкүн. Биз мындай жаңылоо аракеттерин көп көргөнбүз. Бирок менимче, бардыгы Назарбаев менен Мирзиёевдин ортосундагы жеке мамилеге жараша болот» - деген илимпоз 25 жыл өтсө да бул өлкөлөр бири-бири менен жакшы мамиле кура албаганын таасын белгилейт.

Азырынча түркмөн президенти аймактык жамааттан өзүн оолак кармагандай. Астана саммитине Ашхабаддан парламент спикери Акжа Нурбердыева келди. Адегенде лидерлердин баарын жеке кабыл алган Назарбаев түркмөн спикерин эмес, делегация курамында келген президент Бердымухамедовдун уулу менен жолукту.

Кийинки саммит эмки жылы Нооруздун алдында Ташкентте өтмөй болду.

Чөлкөмдүн лидерлери соңку ирет ирет толук курамда 2009-жыйналган. Борбор Азия президенттери буга чейин Шанхай Кызматташтык уюму, Евразия экономикалык биримдиги сыяктуу регионалдык жыйындарда кездешип келген.

Москва-Лондон тиреши күч алууда

Орусиянын Чалгын башкармалыгынын мурдагы полковниги Сергей Скрипаль кызы экөө Англияда ууландырылгандан кийин Лондон менен Москванын мамилеси кескин бузулду.

Москва бир апта ичинде Британиянын 23 дипломатын өлкөдөн чыгарын ишембиде жарыялады. Буга кошуча Орусияда илим жана билим берүү тармагында иш алып барган Британ кеңеши уюму ишин токтотот жана Санкт-Петербургда Британиянын башкы консулдугу ачылбайт. Бул тууралуу Британиянын Москвадагы элчиси Лори Бристоу Орусиянын Тышкы иштер министрлигине чакырылгандан кийин белгилүү болду.

Шаршембиде болсо британ өкмөтү мурдагы орус тыңчысынын ууландырылышына Москваны айыптап, 23 орусиялык дипломатты өз аймагынан чыгарууну чечкен. Лондондун мындай чечими Орусияда жасалган уулуу зат Британияга кандайча барып калганын түшүндүрүп берүү талабын Москва жоопсуз калтырган соң кабыл алынды.

Британ премьер-министри Тереза Мэй 14-мартта Москва Лондонго түшүндүрмө бергендин ордуна маалыматты мыскыл менен кабыл алды деп сындаган.

«Солсбери шаарында жүздөгөн британ жарандарынын, анын ичинде тергөөчү Ник Бэйлинин өмүрүнө коркунуч келтирип, Скрипаль жана анын кызына болгон кол салуунун артында Орусия турат дегенден башка тыянак жок бизде. Муну менен Орусия мамлекети Британияга каршы мыйзамсыз күч колдонуу аракетине барды"- деп Москваны айыптаган.

Британиянын өнөктөштөрү Лондондун Орусияга каршы жарыялаган чечимин кубатташты. Франциянын жана Германиянын тышкы иштер минисртлери Жан-Ив Лё Дриан менен Хайко Маас Британия жүргүзүп жаткан иликтөөнү колдоорун билдиришти.

АКШнын Улуттар Уюмундагы туруктуу өкүлү Никки Хэйли Вашингтон Англияда болгон химиялык кол салууга “Орусияга жооптуу” деп эсептейт деп, Коопсуздук кеңешин тиешелүү чара көрүүгө үндөдү.

Британия 23 орус дипломатын чыгарат
please wait

No media source currently available

0:00 0:01:14 0:00

Шаршембидеги Мэйдин билдирүүсүнө удаа эле Орусиянын башкы дипломаты Сергей Лавров Лондондон расмий өтүнүч алгандан кийин Москва ага он күндө жооп берерин айткан.

БУУнун Коопсуздук кеңеши Британиянын талабы менен 14-мартта чукул жыйынга чогулду. Британдардын БУУдагы туруктуу өкүлү Жонатан Аллен Орусия "Новичок" деп аталган нервди шал кылган затты иштеп чыкканын жашырганын, муну менен химиялык куралга тыюу салган эл аралык конвенцияны бузганын белгиледи.

«Орусиялык окумуштуу Вил Мирзаяновдун көрсөтмөсүнөн улам «Новичок» Орусияга мураска калган советтик аскерий-химиялык өндүрүштө алынганын билдик” – деген элчи эл аралык конвенцияга ылайык Орусия химиялык курал чыгарган жашыруун заводдорун ачышы керек болчу болчу деп эскертти.

Орусиянын өкүлү Василий Небензя болсо Солсберидеги окуяга Москванын тиешеси жок экенин, адамдын нервин шал кылган уулуу затбашка өлкөлөрдө, анын ичинде Британияда жасалышы мүмкүн деп маселени башка жакка бурду.

«Бул резонанстуу иште орустардын изи чыкты дегенге материалдык далилдерди талап кылабыз. Ансыз «айныксыз далилибиз бар» деген сөздү кабыл алынбайт» - деди москвалык элчи.

14-мартта Британия 23 орус дипломатын өз аймагынан бир аптанын ичинде чыгып кетсин деген талап коюп, Лондон Москва менен жогорку деңгээлдеги байланыштарын токтотоорун жарыялаган.

Башкы чалгын башкармалыгынын мурдагы полковниги, 66 жаштагы Сергей Скрипал 2006-жылы Орусияда Британиянын пайдасына "тыңчылык кылган" деп айыпталып, 13 жылга кесилген. Ал 2010-жылы АКШда кармалган орусиялык агенттерге айырбашталып, акыркы жылдары Британияда жашап жүргөн.

4-мартта 33 жаштагы кызы Юлия менен Англиянын Солсбери шаарындагы соода борборунда эс-учун жоготуп, ооруканага жеткирилген. Ушул тапта экөөнүн тең абалы оор.

"Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Тынчтык куруучулардын симпозиуму өттү

Тынчтык куруучулардын симпозиуму өттү
please wait

No media source currently available

0:00 0:04:31 0:00

Аксы окуясы: адилеттик үчүн күрөш

Аксы трагедиясынын курмандыктарына тургузулган эстелик.

Кыргызстанда Аксы окуясынын 16 жылдыгы эскерилди. Бул күнү президент Сооронбай Жээнбеков элге кайрылуу жолдоп, Аксы окуясын авторитардык үй-бүлөлүк башкарууга каршы чыккан күн катары баалады.

Ушул эле күнү президент жана Жогорку Кеңештин төрагасы баштаган бийлик өкүлдөрү Ала-Тоо аянтындагы Апрель жана Аксы окуяларынын курмандыктарына тургузулган эстеликке гүл коюшту.

Премьер-министр Сапар Исаков баштаган бийлик өкүлдөрү Боспиекте өткөн эскерүү жыйынына катышты.

2002-жылы 17-мартта ошол кездеги президент Аскар Акаевге каршы жөө жүрүшкө чыккан элге Боспиек аймагында ок атылып, алты киши шейит кеткен.

Тарыхый мааниси терең күн

Эскерүү иш-чарасы жылдагыдай эле Боспиектеги “Шейит мазарда” өттү. Аксы окуясын эскерүүгө байланыштуу президент Сооронбай Жээнбековдун элге жолдогон кайрылуусун президенттик аппараттын башчысы Мухамедкалый Абылгазиев окуду. Кайрылууда президент Аксы окуясы тарыхка демократияны коргоонун, мамлекеттүүлүктү бекемдөөнүн күнү катары киргенин белгилеген:

- 17-марттагы Аксы окуясы авторитардык үй-бүлөлүк башкарууга каршы чыккан карапайым элдин эркин даңазалаган күн, бул күндүн тарыхый мааниси терең. Аксы окуясы эгемендүү Кыргызстандын тарыхына демократияны коргоонун, мамлекеттүүлүктү бекемдөөнүн күнү катары кирди. Эзелтеден эркиндикти туу туткан элибиз өлкөбүздө кландык башкарууга жол бербестигин далилдеди. Курман болгон азаматтарыбыздын ысымдары Кыргызстан тарыхында алтын тамгалар менен жазылып калды. Эгемендүү мамлекетибиздин жаркын келечеги үчүн жанын курман кылган чыныгы уулдарын элибиз эч качан эстен чыгарбайт.

Аксы окуясынын курмандыктары эскерилди
please wait

No media source currently available

0:00 0:01:18 0:00

Эскерүү иш-чарасында сөз сүйлөгөн премьер-министр Сапар Исаков элдин колдоосу болмоюнча бир да бийликтин иши жүрбөй турганын айтты:

- Биз эскерип жаткан балдар сырткы душмандардан эмес, бийликтин колунан каза табышты. Бийликтин өз элине каршы чыкканы баарыбызды өкүндүрөт. Ошол кездеги бийлик өзүнүн кара ниет жүзүн ушул жерден көрсөткөн. Элдин колдоосу болбосо эч бир бийликтин иши жүрбөйт. Эл оодарылбасын, эл чайпалбасын. Биз ушуну эч качан унутпашыбыз керек. Кыргызстанда коррупцияны түп-тамыры менен жок кылалы деген ниетибиз бар. Ал үчүн калыс болуп турган эл ошолорго көзөмөл кылып, карап турат. Биз туура эмес иш жасап жатсак силер айтып турасыздар. Биз, өкмөт, сиздерге кызмат кылганга даярбыз.

Эскерүү иш-чарасында сүйлөгөн жабырлануучулардын бири Максат Момункулов алардын саламаттыгына кам көрүү өтүнүчүнө бийлик жооп бербей жатканын билдирди:

- Бүгүн биз бул жерде сизден жакшы жаңылык угабыз деп кубанып келгенбиз. Бирок андай болгон жок. Аксы окуясынын жабырлануучуларынын ден соолугун калыбына келтирүү максатында акысыз медициналык жардам берүүнү өтүнгөнбүз. Ушул жылдын февраль айында президентке да кайрылуу кат жолдогонбуз. Бирок бул азыр ачык бойдон турат. Ушул маселени чечип бересиз деген үмүттөмүн.

Өкмөт башчысы Сапар Исаков бул өтүнүч орундалат деп убада берди.

Ал эми маркум Бегалы Четимбаевдин карындашы Гүлжайна 16 жыл өтсө да Аксы окуясы үчүн күнөөлүүлөр жазасыз калып жатканына кейиди:

- Аксы окуясынан бери 16 жыл өтсө дагы көп жылдардан бери саясий баа берилбей келген. Мурунку президент Алмазбек Атамбаевдин мезгилинде саясий баа берилген, бирок ага күнөөлүүлөр жазасын алышкан жок. Бул жагдай биздин көксөөбүздү суутпайт келет. Кийин гана элге каршы бийлик ок атканын айтып чыгышты. Мезгил өтүп, жылдар алмашып алардын ысымдары алтын тамгалар менен жазылса да бир тууганыбыз жок арабызда. Жыл сайын эскерүүдөн башка аргабыз калбай калды.

Мурдагы депутат убаданы эске салды

Аксы окуясын эскерүүгө арналган иш-чара Бишкектеги “Медиа форум” ишканасынын алдында да өттү. Ага Апрель ыңкылабынын катышуучулары, “Айкөл Ала-Тоо” уюмунун өкүлдөрү, КСДПнын активисттери катышты.

Эскерүү иш-чарасы маалында Социал-демократиялык партиянын мүчөсү, мурдагы депутат Мээрбек Мискенбаев "үй-бүлөлүк башкарууга жол бербөөгө" чакырды. Мындан улам Мискенбаев президенттин инисин депутаттык мандатын тапшырууга үндөп, Асылбек Жээнбековдун шайлоо алдында берген убадасын эске салды.

- Жээнбеков "агам президенттикке өтсө, депутат болууга моралдык укугум жок, эл менен болушум керек" деп сөз берген. Эми ошол убадасын аткарышын күтүп жатабыз. Эгер депутат бойдон кала берсе үй-бүлөлүк башкаруу болуп жатат деген сөз президентке, социал-демократчыларга жана үй-бүлөлүк башкарууга каршы чыгып ыңкылап жасагандарга тиет.

Мурдагы депутат "учурдагы президент өз туугандарын бийликке алып келбеген мурдагы президент Алмазбек Атамбаевден үлгү алышы керектигин" кошумчалады.

"Айкөл Ала-Тоо" президентке талап койду
please wait

No media source currently available

0:00 0:01:46 0:00

2002-жылдын 17-мартында Аксыда бийликке каршы чыккан элге ок атылып, алты адам каза тапкан. Анда ошол кезде камакка алынган депутат Азимбек Бекназаровду бошотуу жана Үзөңгү-Куушту Кытайга бербөө талаптары коюлган болчу.

Боспиекте өткөн эскерүү иш-чарасы.
Боспиекте өткөн эскерүү иш-чарасы.

Бул окуянын чоо-жайын учурунда өкмөттүк, парламенттик, аларга удаа коомдук комиссиялар иликтеп, жыйынтыктарын чыгарышкан. Аскар Акаевдин бийлигинин тушунда негизги күнөө жергиликтүү бийлик жетекчилеринде экени белгиленип, алардын айрымдары сот жообуна тартылышып, кийинчерээк мунапыс берилген.

Аксы окуясына укуктук баа берүү маселеси Курманбек Бакиевдин бийлиги тушунда да көтөрүлүп, бирок Жогорку сот Аксы окуясы боюнча кылмыш ишти кайра тергөөнүн зарылдыгы жок деген чечим чыгарган.

Апрель окуясынан кийин Бишкектеги "Ала-Тоо" аянтында Аксы жана Апрель окуяларынын курмандыктарына арналып эстелик тургузулган.

Тасмада: Укук коргоочу, экономист Шералы Назаркулов Үзөңгү-Кууштун Кытайга берилишине каршы саясий ачкачылык жарыялап, 2002-жылы 7-февралда акциянын 22-күнү каза болгон.

Акыйкаттык үчүн кыйылган өмүр
please wait

No media source currently available

0:00 0:10:27 0:00

"Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Арабөк калган "Акылдуу шаар"

Иллюстрациялык сүрөт.

Кыргыз өкмөтү "Акылдуу шаар" долбоорун ишке ашыруу боюнча белгилүү кытай компаниясы менен кол койгон келишимден баш тартканы көп суроолорго жем таштоодо.

Аталган долбоордун башталбай багы ачылбай жатканына эмне себеп болду? Инвесторлорду тандоо, макулдашуу кайсы бир эреже-талап менен жүргүзүлөбү? Технократ өкмөт чабалдыгын көргөздүбү?

“Арай көз чарай” талкуусуна Жогорку Кеңештин мурдагы депутаты Улукбек Кочкоров жана Маалыматтык технологиялар жана байланыш комитетинин төрагасынын мурдагы орун басары Мирлан Өмүралиев катышты.

“Азаттык”: Мирлан мырза, өкмөт “Акылдуу шаар” долбоору боюнча кытайлык "Huawei” компаниясы менен эки ай мурда зор ишеним менен кол койгон келишимден чыгуу тууралуу жарыялады, ага негизги себептер эмне болду?

Мирлан Өмүралиев: Келишим түзүлүп жатканда ал эки тараптуубу же үч тараптуубу ар биринин милдеттери көрсөтүлөт. Ал милдеттерди аткаруу мөөнөт менен да белгиленет. Эгер бир тарап өзүнө алган милдеттерди убагында аткарбаса, экинчи тарапка келишимден чыгуу укугу да берилет. Бул жерде дагы кытайлык компания өзүнө алган жоопкерчилигин, милдеттерин өз мөөнөтүндө аткарбагандыгы үчүн кыргыз өкмөтү келишимден чыгуу чечимин кабыл алып жатат.

“Азаттык”: Дүйнөгө белгилүү "Huawei” компаниясы бул долбоорго жоопкерчиликсиз мамиле кылып койду деп ойлойсузбу?

Мирлан Өмүралиев: Ооба, "Huawei” телекоммуникация жаатында дүйнөгө аты чыккан, абройлуу компания деп эсептелет. “Акылдуу шаар” долбоору башталып жатканда аны ишке ашырууга бир топ компаниялар кызыкчылыгын билдиришкен.

Өкмөттө компаниялардын сунуштары каралып жатканда өзү менен кошо инвестиция алып келе турган компанияларга артыкчылык берилген. Ошондой талап менен "Huawei” компаниясы тандалган. Бул жерде маселе "Huawei” компаниясында эмес, ал тартып келе турган инвестициялык компанияда болуп калды окшойт.

“Азаттык”: Улукбек мырза, “Акылдуу шаар” долбоору мурда “Коопсуз шаар” долбоору деп аталып, 2008-жылы эле башталган экен, алигиче бул долбоордун ишке ашпай жатканынын себебин сиз эмнеден көрөсүз? Жогорку бийлик тепкичиндегилердин кызыкчылыктары кагылышып жатканы кедергисин тийгизип жатат деген пикирлер бар...

Улукбек Кочкоров: Бул сөздө негиз бар, жан бар. Аталган долбоордо ар кандай кландардын кызыкчылыгы бар десем жаңылышпайм. Биздин башчылар бийликке келгенде өзүнүн кызыкчылыгын биринчи планга коюшуп, сүйлөшүү процесстери жүрүп жатканда өз компанияларын киргизүүгө аракет кылышат, иш ошондон улам алга жылбай келет. 2008-жылдан бери бул долбоор эмне үчүн ишке ашпайт? Элде “Ылайланган сууда балык кармаган оңой” деген кеп бар. Ушундай булганган, ачык-айрымдуулук болбогон жерде коррупциялык схемаларга жол ачылып, ушундай абал түзүлө берет.

“Азаттык”: Мирлан мырза, өкмөттүн парламенттеги өкүлү өкмөт “Акылдуу шаар” долбоорун жаңы форматта тыкыр тактап жатканын айтты. Келишимди түзүүдө кыргыз өкмөтүнүн иши да тыкыр болгон эмес десек болобу?

Мирлан Өмүралиев: “Акылдуу шаар” долбоору көчөлөргө видеокамераларды коюу жана ал аркылуу байкоо жүргүзүү эле эмес. Бул долбоор көп компоненттерден турган чоң долбоор. “Акылдуу шаардын” башка бир нече компоненттери учурда иштеп жатат. Алардын бири бала бакчаларга электрондук кезекке туруу десек болот. Электрондук порталдар мамлекеттик кызматтарда ишке кирип жатат. Ооруканаларда каттоо карталары да электрондук форматка өтүүдө. Коомдук транспортто “Bus.kg” деген он-лайн системасы колдонулууда. Ушунун баары – “Акылдуу шаар”.

Келишимден чыгуунун дагы бири себеби долбоордун техника-экономикалык негиздемеси убагында жасалбай калгандыгы болду. Келишимдин сапатсыз болуп калышына аны аткаруу мөөнөттөрү туура эмес эсептелип калышы да мүмкүн. Эң негизгиси “Акылдуу шаар” долбоору токтоп калган жок, иштеп жатат. Эгер бир компания менен иш жүрбөсө башкалары менен иштесе болот, буга каалоосун билдиргендер көп.

“Азаттык”: Улукбек мырза, Бишкек жылуулук борборунун модернизациялоо боюнча кытайлык компания менен болгон келишимде коррупциялык схемалардын чыгышы "Huawei” компаниясы менен болгон мамилеге таасирин тийгизген болушу мүмкүнбү?

Улукбек Кочкоров: Менин жеке оюмда бул кырдаалга түздөн тиешеси бар, маселенин чечилишине кедергисин тийгизип жатат деп ойлойм. Дүйнөгө белгилүү компанияга ушундай чырлардын кереги барбы? 2010-жылы биздин бир топ аткаминерлер Кытайдан 3 миллион долларлык жабдууну 9 миллион долларга алып келдик деп, 6 миллион долларын сугунуп коюшкан. Күнөөкөрлөр түрмөдө отурушат. Ошондо дагы "Huawei” компаниясынын аты угулган, эми дагы чыгып жатат.

Бишкек жылуулук борборунда иштеген кытайлык ТВЕА дагы жаман компания эмес. Алар биздикилер заказ кылганды жасап беришти. Аттиштерди 600 доллардан жазып койгону - заказ берип жаткан биздикилердин күнөөсү. "Huawei” менен да ушундай эле көрүнүш болушу мүмкүн. 100 доллардык видеокамера 14 миң доллар болуп жазылып калышы ыктымал. Ошондон улам ой туулат, ТВЕА менен чыккан чырдан кийин "Huawei” компаниясы да Кыргызстан менен иштешүүдөн бир тараптуу баш тартышы мүмкүн. Расмий Бээжин дагы “бизге мындай бекер рекламанын кереги жок, ишти токтоткула” деши да мүмкүн.

(Талкуунун толук вариантын ушул жерден угуңуз)
Арабөк калган "Акылдуу шаар"
please wait

No media source currently available

0:00 0:24:25 0:00
Түз линк

"Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

"Айкөл Ала-Тоо" президентке талап койду

"Айкөл Ала-Тоо" президентке талап койду
please wait

No media source currently available

0:00 0:01:46 0:00

Аксы окуясынын курмандыктары эскерилди

Аксы окуясынын курмандыктары эскерилди
please wait

No media source currently available

0:00 0:01:18 0:00

"Бактылуулук индекси": Кыргызстан 90-орунда

Иллюстрациялык сүрөт.

Финляндия - дүйнөдөгү эң бактылуу өлкө. Мындай жыйынтык 14-мартта жарыяланган Бириккен Улуттар Уюмунун “Дүйнөлүк бактылуулук индекси” боюнча баяндамада айтылат. Дүйнөнүн бактылуу адамдар жашаган өлкөлөрүнүн сап башында Норвегия менен Дания да турат. Ал эми бул индексте 156 мамлекеттин ичинен Кыргызстан 90-орунга илинген.

Улуттар Уюму 20-мартта белгиленчү Бүткүл дүйнөлүк бакыт күнүн утурлай “Бактылуулук индексин” жарыялады. Бул жолу да жылдагыдай эле дүйнөдөгү эң бактылуу адамдар жашаган мамлекеттер катары Скандинавия өлкөлөрү таанылды. Болгону бул аймактагы өлкөлөрдүн орундары гана алмашты.

Маселен, бактылуулук жаатында былтыркы лидер Норвегия быйыл экинчи орунга түшүп, ал эми тизменин башына 2017-жылы бешинчи орунда турган Финляндия чыкты. Фин баш калаасы Хелсинкинин тургундары мындай жыйынтыкты кубануу менен кабыл алышты.

- Биздин саясат жана биздин экономика мыкты. Финдляндияда калктын бактылуу жашашына өбөлгө болгон мыкты шарттар түзүлгөн деп ойлойм, - дейт София Холм.

Эне-бала. Иллюстрациялык сүрөт.
Эне-бала. Иллюстрациялык сүрөт.

Мурдагы жылдардан айырмаланып, жаңы рейтингде тизмеге кирген 156 мамлекеттин ичинен 117 өлкөдөгү мигранттардын бактылуулук индекси да аныкталган. Баяндамадагы жети бөлүмдүн бешөөндө мигранттардын жашоо-турмушу талданат. Анда жалаң эле тышкы эмес, ички миграцияга да көңүл бурулган. Бул жагынан алганда Финляндияда жергиликтүүлөр да, келгиндер да өзүн бактылуу сезишери аныкталган.

Авторлордун жазганына ишенсек, мигранттардын бактылуулугу каржы маселесинен эле көз каранды эмес. Алардын бактылуулугуна бийлик көрсөткөн социалдык камкордук абдан таасир этээри аныкталган.

​Дүйнөнүн бактылуу адамдары жашаган алдыңкы он орунга Дания, Исландия, Швейцария, Канада, Жаңы Зеландия, Швеция жана Австралия кирди.

Кошмо Штаттар төрт позицияга төмөн түшүп, 18-орунга илинди. Иликтөөгө катышкан Колумбия университетинин профессору Жефри Сакс мунун себебин социалдык кризиске жана коомдук саламаттыктын начарлашына байланыштырат.

- АКШда социалдык турмуш жана саламаттык сактоо жаатында кризис байкалат. Социалдык кризис дегеним - бул теңсиздиктин күчөшү жана бийликке болгон ишенимдин азайышы. Ал эми коомдун саламаттыгын алсак, баңгизат эпидемиясы, ашыкча салмак жана депрессия чоң кризиске алып келүүдө.

“Дүйнөлүк бактылуулук индексин" Улуттар Уюму 2012-жылдан бери жарыялап келет. Аны түзүүдө негизги критерий катары өлкөдөгү социалдык шарттар, мамлекеттин камкордугу, өлкөнүн ички дүң өнүмүнүн деңгээли, орточо өмүр узактыгы, эркиндик, жарандардын кирешеси, коррупция сыяктуу жагдайлар эске алынган.

"Бактылуулук индексинде" Кыргызстан 90-орунда.
"Бактылуулук индексинде" Кыргызстан 90-орунда.

Борбор Азия мамлекеттеринин ичинен Кыргызстандын көрсөткүчү көңүл жылытпайт. Тактап айтсак, Өзбекстан 44-орунда, Түркмөнстан алтымышынчы, Тажикстан сексенинчи, ал эми Кыргызстан токсонунчу орунга жайгашкан. Бирок былтыркыга салыштырмалуу сегиз орунга жогорулаган.

Быйыл эң чоң секирикти Африкадагы Того мамлекети жасады. 2015-жылы тизменин аягында болгон бул өлкө эки жыл ичинде 17 тепкичке көтөрүлө алган. Ал эми быйыл эң бактысыз мамлекет деп Венесуэла табылды.

"Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Оорук-Тамдагы обочо жашоо

Оорук-Тамдагы обочо жашоо
please wait

No media source currently available

0:00 0:13:02 0:00

Коррупцияны "коркуткан" Коопсуздук кеңеши

Иллюстрациялык сүрөт.

Укук коргоо, көзөмөл, сот органдарынын кызматкерлерине жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнө 100 миң сомдон ашуун накталай акчага буюм сатып алууга тыюу салынат. Ал эми 20 миң сомдон ашуун суммага буюм сатып алышса, алар атайын тастыктама толтурушу керек.

Коопсуздук кеңешинин катчысы Дамир Сагынбаев коррупцияга каршы күрөштү күчөтүү максатында ушул сыяктуу чаралар мыйзамдын негизинде киргизилип жатканын билдирди. Бирок тууганчылык, жердешчилик күчөгөн коомдо муну ишке ашыруу кыйын болот деген да пикирлер бар.

Коопсуздук кеңешинин катчысы Дамир Сагынбаевдин 14-марттагы маалымат жыйынында билдиргени боюнча, коррупция менен күрөш үчүн сот, көзөмөл жана укук коргоо органдарынын кызматкерлеринин маяналары накталай эмес төлөмгө өткөрүлөт. Ошондой эле жетекчилердин декларацияларын текшерүү механизмин караган токтом долбоору иштелип чыгып, өкмөт аппаратына жиберилди. Муну менен кызматкерлердин кирешеси менен чыгашасынын өз ара шайкештигин текшерүүгө мүмкүн болору айтылды.

Дамир Сагынбаев.
Дамир Сагынбаев.

- Биз ошондой эле укук коргоо, көзөмөл жана сот органдарынын кызматкерлерине жана алардын үй-бүлө мүчөлөрүнө накталай түрдө 100 миң сомдон ашуун мүлк сатып алууга тыюу сала турган мыйзамды карап жатабыз. Алар өзүнө керектүү буюмду 20 миң сомдон жогору баага сатып алса, анда атайын тастыктама толтуруп, Кадр кызматына өткөрүп бериши керек. Бул кызматкердин жеке документине тиркелет.

Сагынбаевдин айтканы боюнча, мамлекеттик кызматкерлер, алардын ичинде сот, көзөмөл жана укук коргоо органдарынын кызматкерлери өздөрүнүн банк, салык жана башка жашыруун маалыматтарын кароого жазуу жүзүндө макулдук беришет. Экинчиден, бул маалыматтардын баары Мамлекеттик салык кызматына келип түшөт. Салык кызматында бул маалыматтарды кароо боюнча атайын башкармалык түзүлөт.

Шектүү декларациялар атайын көзөмөлдөөчү комиссияга берилет. Комиссия да Мамлекеттик салык кызматында түзүлүп, салык, каржылык чалгын, укук коргоо жана көзөмөл органдарынын кызматкерлеринен куралат. Алардын аныктамасынан кийин маалыматтар Башкы прокуратурага өткөрүлүп берилет.

- Коопсуздук кеңешинин катчылыгы декларацияларды текшербейт, бул анын иши эмес. Биз бул ишти көзөмөлдөп, салык органдарынан, прокуратурадан маалыматтарды сурап, мамлекет башчыга берип турабыз.

Жогорку тепкичтеги мамлекеттик кызматкерлер 2005-жылдан бери өз мүлкү жана жылдык кирешеси тууралуу декларация тапшырганы менен чыныгы байлыгын жашырганы үчүн коомчулук тарабынан катуу сынга кабылып келет.

Анткен менен тамырлашып кеткен коррупцияны радикалдуу чечимдер гана жоё алаарын УКМКнын жетекчисинин мурдагы орун басары Марат Иманкулов да белгилеп жатат.

Марат Иманкулов.
Марат Иманкулов.

- Биздин өлкөдө коррупция өтө эле тамырлашып кетти. Радикалдуу чаралар болмоюнча биз аны менен такыр күрөшө албайбыз. Азыркы мыйзамдар менен деле жасай берсе болот. Укук коргоо органдарында, мисалы УКМК, прокуратура, милиция боюнча мыйзамдарга ылайык кызматкерлерге ишкерлик менен алектенүүгө тыюу салынат. 100 миң сомго чейин соода кылмак турсун, бизнеске жакын жологонго тыюу салынат.

Коомчулукта өмүр бою айлыкка иштеп, бирок кымбат машине айдап, ак сарай салып жаткан катардагы кызматкерлердин жашоо-турмушу эл оозунун түшпөй, алардын ишине карата ар кандай күмөн ойлорду жаратып келет.

Жогорку Кеңештин депутаты, Салык кызматынын мурдагы башчысы Исхак Масалиев тууганчыл, жердешчил коомдо алган буюму үчүн тастыктама алып келүү кыйынга турбайт деп эсептейт. Ал бул демилгени көтөргөндөр өздөрү үлгү көрсөтүп берсе деген тилегин билдирди. Эл өкүлү көзөмөлдөөнүн механизмдерин так иштеп чыгуу зарыл деген пикирде.

Исхак Масалиев.
Исхак Масалиев.

- Бул жерде ойлоно турган маселе бар. Кантип бизде мамлекеттик кызматта төмөн айлык менен иштеп жүрүп кымбат, жаңы машине алынып жатат, хан сарайлар курулуп жатат? Коомчулукта бул маселе бар. Бирок "тастыктама бер" десе, бизде тууган-урукчулук аябай күчтүү. Айталык, он тууганын топтоп туруп, "ушулар мага жардам берди" деп койсо болот да. Мисалы, Германияда бир сом ашыкча чыгаша болсо чара көрүлөт. Алар көп жылдан бери ушуга барышкан. Биз дагы ошону башташыбыз керек. Кандай жол менен? Аны издешибиз керек.

"Коррупцияга каршы күрөш боюнча ишкерлер кеңешинин" төрайымы Нурипа Муканова коррупцияга жол ачкан жылчыктар дагы эле жоюла элек деген пикирде. Ал укук коргоо органдарында иштеген кызматкерлердин, жетекчилердин кийинки учурда топтогон байлыгына көңүл бурууну сунуш кылууда:

Нурипа Муканова.
Нурипа Муканова.

- 20 миң сомго эч нерсе ала алышпайт. Негизинен булар чоң, бизнес-класстагы машинелерди алышат. Жер алышат, аны 20 миң сомго сатып ала албайсың, бул доллар менен кетет. Чоң хан сарайларды, үйлөрдү, пансионаттарды алат, ошолорду караш керек.

Буга чейин президент Сооронбай Жээнбеков 8-февралда Коопсуздук кеңешинин жыйынында коррупцияга каршы күрөш тиешелүү деңгээлде жүрбөй жатканын катуу сындаган. Бул багытта жасалчу иштерди талкуулаган учурда ал мамлекеттик түзүмдөрдүн, анын ичинде укук коргоо, көзөмөл жана сот органдарынын кызматкерлеринин декларацияларын жакшылап текшерүү зарыл экенин белгилеген болчу. Ошондой эле коррупцияга аралашкандардын "кара тизмеси" түзүлөрү айтылган.

Дамир Сагынбаев Коопсуздук кеңешинин 45 иш-чараны камтыган чечими ишке ашырыла баштаганын айтты. Ал көрүлгөн чаралардын жыйынтыктары ушул жылдын жай айларында жемишин берет деп ишендирүүдө.

"Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Аба каттамдары боюнча орус-тажик тиреши

Түркмөнстан Кувейтти ТАПИ долбооруна кошулууга чакырды. Өзбекстан Тажикстанга газды эки эсе арзандатып сатат. Орусия менен Тажикстандын ортосунда аба каттамдары боюнча чыр башталды. Орус маалымат каражаттарында Борбор Азия өлкөлөрүндөгү окуялар тууралуу чыккан макалаларга баяндама.

"Регнум" "Түркмөнстан Кувейтти ТАПИ долбооруна кошулууга чакырды" деп жазат. Түркмөн президенти Гурбангулы Бердымухамедов Перс булуңуна барганда Кувейттин эмири Сабах ал-Ахмед ал-Жабер ас-Сабах менен кездешип, Түрмөнстан-Ооганстан-Пакистан-Индия газ жолун курууга чакырган.

Агенттик түркмөнбашы бир топтон бери 8 миллиард долларлык долбоорду ишке ашырууга инвестор издеп жүргөнүн белгилейт.

Узундугу 1800 чакырымды түзгөн бул куур жылына 33 миллиард куб метр газ өткөрүшү керек. Каракум чөлүндөгү Галкыныш кенинде 16 триллион куб метр газ кору бар деп айтылып келет.

"Ритм Евразии" Өзбекстан Тажикстанга газды эки эсе арзандатып сатаарын баяндайт. Ташкент быйыл Дүйшөмбүгө 126 миллион кубометр жаратылыш газын 15,1 миллион долларга сатат. Дүйнөлүк рынокто 1 миң кубометр газ 277 долларга бааланса, коңшулар аны 120 долларга макулдашкан.

Басылма Ташкент алты жыл мурун маркум президент Ислам Каримовдун маалында ортодогу келишпестиктерден улам Дүйшөмбүгө газ берүүнү токтотуп койгонун кошумчалайт. Анда Тажикстандагы мамлекеттик ири компаниялар өндүрүшүн газдан таш көмүргө өткөрүүгө мажбур болгону эскерилет. Эми Дүйшөмбү жооп иретинде Ташкентке электр энергиясын экспорттой баштайт.

"Сentrasia" Москва менен Дүйшөмбү аба каттамдары боюнча кайрадан чырдаша баштаганын жазып чыкты. Тажик өкмөтү орусиялык «Уральские авиалинии» компаниясынын бир катар аба каттамдарына уруксат бербей койгон.

Макалада 12-марттан бери Пермь, Краснодар, Челябинск шаарларынан жана Москвадагы "Жуковский" аэропортунан «Уральские авиалинии» компаниясынын учактары Тажикстанга уча албай жатышканы баяндалат. Буга Орусиянын Транспорт министрлиги теригип, жооп катары өзүнө жараша чара көрүлөөрүн эскерткен. Алар тажик кызматташтарын аба каттамдары боюнча эки тараптуу жана эл аралык келишимдердин талаптарын сактоого чакырган.

"EurAsia Daily басылмасы" Тажикстандын Жарандык авиация агенттигинин жетекчисинин орун басары Азиз Набизода «Москва тажик авиакомпанияларына чектөө киргизсе, Дүйшөмбү да жөн турбайт» дегенин белгилейт.

Орусия менен Тажикстандын ортосунда аба жолу боюнча чыр эки жылдан бери уланып келет. Бир катар сүйлөшүүлөрдөн кийин былтыр майда аба каттамдары жанданып, эки тарап бир чечимге келген. Чыр тажик тарап Москванын алдындагы “Жуковский” аэропортун аймактык эмес, шаардык катары таанууну, аба каттамдарынын тең укуктуулугун талап кылганда башталган. Анда Москва “Сомон Эйр” тажик авиакомпаниясынын орус аймактарына учушуна тыюу салып койгон.

"Правда.ру" Астанада Путинсиз өткөн Борбор Азия мамлекеттеринин президенттердин жолугушуусуна токтолду. Ташкент Дүйшөмбү менен Рогун ГЭСин, Бишкек менен Кытайга чейин темир жол курууну, Ашхабад менен Каспийдеги мунай кенин иштетүүнү макулдашканы баяндалып, чөлкөмдөгү бул долбоорлорду ким каржылай тургандыгы жөнүндө суроо койгон.

Өзбек президенти Шавкат Мирзиеев Борбор Азияда бул масштабдуу интеграциялык долбоорлорду ишке ашырууга Кытайга ыктаганы белгиленет. Мирзиёев былтыр Бээжинге барганда 23 миллиард долларга бааланган 105 келишим түзүлгөнү эскертилет. Мирзиеев Кытай президенти Си Цзиньпинге «Улуу Жибек жолун» курууга жардамдашууга убада бергени эске салынат. Бээжиндин "Жибек жолу" Москванын Евразия Экономикалык Биримдигине атаандаштык кылаары белгиленген. Автор Ташкент менен Дүйшөмбү Кремлдин долбооруна кошулбай жатканын да ушуну менен түшүндүрөт.

"Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Өзүн өнүктүрүү курстары муктаждыкпы же бизнеспи?

Технократ өкмөттүн убадасы жана убарасы

24-ноябрь, 2017-жыл.

Эгемен Кыргызстандын тарыхында эң жаш өкмөт башчы болуп эсептелген Сапар Исаковдун кызматтан кетээри тууралуу сөздөр байма-бай айтыла баштады.

“Акылдуу шаар” долбоорун ишке ашырмакчы болгон кытайлык "Huawei" компаниясы менен түзүлгөн келишимдин эки айга жетпей жокко чыгарылышы коомчулукта ар кандай талкууланып жатат.

Сапар Исаковдун кеңешчиси жана Инвестицияларды илгерилетүү агенттигинин директору Эсен Момункулов келишимдин үзүлүшүнө байланыштуу "Huawei" компаниясын күнөөлөдү. Келишимге өкмөт башчы эмес, Момункулов кол койгон болчу.

Эсен Момункулов.
Эсен Момункулов.

- Бул долбоор боюнча "Huawei" жана инвесторлор 60 күндүн ичинде техникалык-экономикалык негиздемесин жана долбоордун сметасын даярдашы керек эле. Бул документтер бизге убагында келген жок. Бул долбоор боюнча убакыт өтүп кетти.

Бул, албетте, расмий жооп. Бирок биз өкмөттөгү соңку кризис боюнча бир катар аткаминерлер менен сүйлөштүк. Өкмөт курамында болгондуктан коомчулукка ачык чыгууну каалашпады. Алардын бири "Huawei" боюнча тийиштүү министрликтер гана эмес, Исаковдун кеңешчилеринин арасында да бир пикир табылбаганын айтып берди. Бул долбоорго түздөн-түз тиешеси бар Исаковдун кеңешчилери комментарий берүүдөн баш тартышты.

Айрым маалыматтар боюнча Мамлекеттик каттоо кызматынын мурдагы жетекчиси Дастан Догоев "Huawei" менен түзүлгөн келишимге ичи чыкпай кызматын тапшырганы айтылат. Бирок Догоев муну төгүндөп, жеке жагдайына байланыштуу иштен кеткенин айтканы бар.

- Мен негизи кесипкөйлүк принциптерди карманганга аракет кылам. Мен ал жерде иштеп кеткендигиме байланыштуу эч кандай комментарий бере албайм.

31 жаштагы Догоев 2014-2017-жылдары Мамлекеттик каттоо кызматынын жетекчисинин орун басары болуп иштеп, “Таза коомго” чейин эле кызмат көрсөтүүнү автоматташтыруу боюнча алгылыктуу иштерди жасаганы белгилүү. Ал 2017-жылдын июнь айында Мамлекеттик каттоо кызматынын башчысы болуп дайындалган жана “Таза коом” долбоорунун өзөгүн ишке ашыруу ушул кызматка жүктөлгөн. Анын ордуна “эски кадр” Алина Шаикова кайра дайындалды.

Исаковго команда жетишпейби?

Саясат талдоочу Сейтек Качкынбай Исаковдун иши оңунан чыкпай жатканын бирдиктүү команданын жоктугунан, кадрдык кризистен көрөт.

Сейтек Качкынбай.
Сейтек Качкынбай.

- Анын айланасында бирдиктүү бир идеяны түшүнгөн адамдар жок болуп жатат. Мисалы, Сапар Исаков "коомду санариптештирем, жашоону жеңилдетем" деп аракет кылып жатат. Бирок ошол эле учурда Исаковдун идеясын жалпы министрлер кабинети түшүнбөй жаткандай таасир калтырат.

Догоев - өкмөт курамынан кеткен кадрлардан жалгыз эмес. Жети ай ичинде вице-премьер-министр Дүйшөнбек Зилалиев, өкмөттүн аппарат башчысы Нурханбек Момуналиев баштаган бир нече аткаминерлер ишиндеги кемчиликтерине байланыштуу кызматынан бошотулду. Премьер-министр он чакты министрге катуу сөгүш берип, аларга ичи чыкпаганын ачык билдирди.

Анткен менен коомчулукта "Исаков өзү айтып жаткан реформаларды терең түшүнбөйт" деген сөздөр да бар. Маселен, ал Алматыда КМШ өкмөт башчыларынын жыйынында криптовалютаны мамлекеттик сатып алууга колдонобуз дей коюп, орус кесиптеши Дмитрий Медведевден кагуу уккан.

Ушундан улам "Исаков жалаң чет өлкөдөн билим алган кеңешчилердин тилине кирип, карапайым элдин жашоосунан алыстап кетти" дегендер да жок эмес. Айтмакчы, анын баш-аягы 11 кеңешчиси бар. Мурдагы өкмөт башчылардын бири Амангелди Муралиев жаштарга каршы эмес. Бирок ал премьер-министр тажрыйбалуу, турмушту түшүнгөн кеңешчилерге муктаж деген ойдо.

Амангелди Муралиев.
Амангелди Муралиев.

- Башкаруу системасында кеңешчи институту керек. Бирок жалаң эле жаштар болбойт. Турмушту терең түшүнбөгөндөр кыйратпайт. Ал эми Гарвардды, Кэмбрижди бүткөндөрдүн билимин пайдаланыш үчүн максатты так билиш керек. Кыргызстанга эң биринчи эмне керек? Ошону түшүнүш керек.

“Акылдуу шаар” боюнча долбоор - Исаковдун өкмөтү кол үзгөн алгачкы эл аралык келишим эмес. Буга чейин Жогорку Нарын ГЭСтер каскадын курат деп чехиялык "Liglass Trading" компаниясы менен келишим түзүлүп, ушундай эле сценарий менен ара жолдо токтогон. Андан соң “Мегакомду” сатуу боюнча орусиялык Елена Нагорная аттуу жеке ишкер менен макулдашылганы айтылып, кыргыз өкмөтү көп өтпөй андан да баш тарткан. Эң кызыгы - үч учурда тең жарандык активисттер аталган компаниялар күмөндүү экенин айтып чыгышкан, бирок Исаков башында турган өкмөт элди аягына чейин "бул иш турмушка ашат" деп ишендирип келген.

Дагы бир саясат талдоочу Эмил Жураевдин пикиринде, өкмөт башчы кадрдык саясатка батыл кирише албай, кескин реформа жасай албай жатканынын себеби да ушунда.

Эмил Жураев.
Эмил Жураев.

- Экс-президенттин карааны дагы эле чоң. Өзгөчө "аткаруу бийлигинде, ири долбоорлордо Атамбаевдин колдоосу жок эч нерсени чече албайт" деген жүйө чындыкка жакын. Исаков премьер-министр болуп бекип атканда министрлердин көбү мурдагыдай эле калган.

Өкмөт кызматтан кетеби?

Ал арада Сапар Исаковдун ордуна ар кайсы талапкерлердин аттары аталууда. Саясий серепчи Марс Сариевдин баамында, экс-президент Атамбаев өз таасирин сактап калыш үчүн премьер-министрликке КСДП фракциясынын лидери Иса Өмүркуловду же УКМКнын башчысы Абдил Сегизбаевди сунуш кылышы мүмкүн. Сариев мурдагы аппарат башчы Фарид Ниязовдун кызматтан кеткенин эске салып, Жээнбеков премьер-министрликке өзүнө жакын кадрды көрсөтүшү мүмкүн деп эсептейт.

Марс Сариев.
Марс Сариев.

- Азыр Жээнбеков президенттик статусун күчөтүп, маселелерди өз алдынча чечпесе кош бийлик болуп, Атамбаевдин таасири ошол бойдон калат. Жээнбеков өз алдынча кадам жасап, системалуу реформа кылбаса эч нерсе өзгөрбөйт. Баары ушул бойдон калат.

КСДП фракциясынын депутаты Төрөбай Зулпукаров Исаковдун өкмөтү апрель айында Жогорку Кеңеште отчет берерин айтып, кызматтан кетүү маселесин четке каккан жок.

- Өкмөт апрель айында 2017-жылдагы бюджеттин аткарылышы боюнча отчет берет. Андан кийин 2018-жылдын жарым жылы боюнча отчет берет. Ошондо өкмөткө баа берилет. Ошондо берилген баага жараша өкмөттүн тагдыры чечилип калышы толук мүмкүн.

Өкмөт башчылыкка болжолдуу талапкерлердин арасында президенттик аппаратка жетекчи болуп жаңы дайындалган Мукамбеткалый Абылгазиев да бар.

Сапар Исаков 2003-жылдан баштап президенттик аппараттын тышкы саясат тармагында ар кандай кызматтарда Аскар Акаев, Курманбек Бакиев, Роза Отунбаева менен иштешкен. Экс-президент Алмазбек Атамбаев Исаковду "оң колум" деп атап, кызматын тапшырарда өкмөт башчылыкка дайындап кеткен.

"Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

КСДПнын кечиккен кекээри

Парламенттеги КСДП фракциясы да кылмыштуулукка каршы күрөшүүдөгү күч түзүмдөрүнүн ишин сынга алды.

Алты жылдан бери үн катпай келген фракция мүчөлөрү ыңкылаптын талаптары ишке ашпай калганын, күрөшө турган кызматтар өздөрү белчесинен коррупцияга малынганын айтып, тиешелүү кызматтардын башчыларын кызматтан алууга үндөштү.

Муну айрым саясий серепчилер социал-демократтардын саясий жоопкерчиликти өзүнөн алып, башкаларга оодаруу аракети катары баалашууда.

Азууну көргөзгөн амал

Парламенттеги КСДП фракциясы чукулунан эле кылмыштуулук жана ишкердиктин коопсуздугу маселесин көтөрүп, күч түзүмдөрүнүн башчыларынан отчет алууга батынды. Фракция башчысы Иса Өмүркулов чакырылгандардын даярдыгын сынга алды:

- Мындай жооп бергенге болбойт. Бул жерге биз баарыбыз ойногону чогулган жокпуз. Урматтуу күч органдарынын жетекчилери, эмне үчүн даярданбай келесиздер? Эгерде сиздерде маалыматыңыз жок болсо, азыр эмне тууралуу сүйлөшөбүз анда?

Фракция жыйынына УКМКнын төрагасы Абдил Сегизбаев, башкы прокурор Индира Жолдубаева жана ички иштер министри Улан Исралиев келген жок. Алардын ордуна келген орун басарлары адаттагыдай эле отчетторун берип, иштери илгерилеп жатканынан кеп салышты. Бирок фракция мүчөсү Рыскелди Момбеков алардын адатта парламентте шыр эле кабыл алынып жүргөн отчетторун бул ирет жараткан жок:

- Ушундай да отчет болобу? Коомчулукту түпөйүл кылып жаткан бир орчундуу коррупциялык иштердин бетин ачып жатканыңарды айта алган жоксуңар. Себеби андай иштерди ача алган жоксуңар. Кечээ Бишкек ЖЭБинин мурдагы башчысы Нурлан Өмүркул уулу "жаңылоо долбооруна 386 миллион доллардын 250 миллиону гана сарпталган" деген билдирүүсүн уккандан кийин коомчулук сиздердин отчетторду окуп алып, кечирип койгула, бирок, чын эле арты менен күлөт. Анан болбой эле силер "коррупция менен күрөшүп жатабыз" дейсиңер? Апрель ынкылабынын талаптарынын эң негизгиси - бул коррупция менен күрөш болсо, анда ал талап аткарылган жок. Жакында чоң жыйын болот. Ошол жерде мен бул боюнча айтып чыгам. Кимдер кайсы жакта отуруп алып, коррупция менен алектенип жүргөнүн эл билсин.

Момбеков: Ыңкылаптын талаптары аткарылган жок
please wait

No media source currently available

0:00 0:03:53 0:00

Жыйында күч түзүмдөрүнүн жана бийликтин өкүлдөрүнүн мамлекеттик тендерлерди жеке кызыкчылыгына пайдаланган өнөкөтү күчөгөнү айтылды. КСДП фракциясынын мүчөсү Улан Примов бул жагдай тууралуу мындай дейт:

- Кайсы жерде тендер өтсө, ошого бийликтин же күч түзүмдөрүнүн жетекчилери кийлигишкен учурларын байкоого болот. Жасалма фирмаларды каттап алып, тендерлерге катыштырып, аларды жеңүүчү кылышат. Бирок алардын жалган компаниялары иш жүзүндө кызмат көрсөтпөйт. Жөн эле ортомчу болуп, акча жешет. Акимдер менен айыл аймак башчылары азыр тендер болордо "дагы кайсы жактан ким чалып, кайсы фирманы "өткөрүп кой" деп көрсөтмө берет экен" деп безилдеп калышкан. Өткөрбөй койсо, аларды куугунтукташат. Өткөрүп койсо кийин ошол телефон чалгандар жооп бербейт да.

Вице-премьер-министр Дайыр Кенекеев андай өнөкөткө каршы чаралар иштелип чыкканын билдирди:

- Биздин демилге менен азыр ошондой жасалма фирмалардын "кара тизмеси" түзүлө баштады. Андай компаниялардын лицензиялары алынып, кийинки тендерлерге катыштырылбайт. Буга окшогон жагдайлар боюнча кылмыш иштери да козголуп жатат.

Күч түзүмдөрү коррупцияны мектептерден, ооруканалардан жана калканчы жок бизнестен издеп калганы айтылып, алардын кактабай канын соруп, кийин ишти жапкан көрүнүштөр күчөгөнү белгиленди. КСДП фракциясынын депутаты Ирина Карамушкина күч түзүмдөрүнүн жетекчилерин кызматтан алууну сунуш кылды:

- Бүгүн бизге - депутаттарга эч нерсе өзгөрүлбөгөнүнө нааразы болгон жарандардан толтура каттар түшүп жатат. Мен кылмыштуулукка каршы күрөшчү укук коргоо тармагынын ишин начар деп таап, алардын жетекчилерин токтоосуз кызматтан алууга чакырам. Биринчи кезекте коррупциянын баары өзүңөрдө. Анткени жабылып жаткан иштердин баарын өзүңөр калкалап турасыңар.

Карамушкина: Эл Атамбаевге да ишенбей калды
please wait

No media source currently available

0:00 0:04:04 0:00

Беткап алмаштыруунун учуру

Саясат талдоочулар коррупцияга карата коомдо терс пикир күчөп баратканын эске алып, бийликте "садага чабуу" жана саясий жоопкерчиликти өзүнөн алып салуу аракеттери башталганын белгилеп жатышат. Саясатчы Равшан Жээнбеков КСДП фракциясындагы азыркы абалды ошол жагдай менен байланыштырды:

- КСДП партиясынын алты жылдан бери ошол бийлик чөйрөсүндө жүргөн адамдары эми суроо катуу болорун алдын-ала сезип, ар кимиси өзүн коргоп, сактап калганга өттү. Буга чейин коррупцияны көрбөй келген ошол эле саясатчылар эми башка элге кошулуп алып, баарын укук коргоо органдарына оодара салып, "коррупция менен күрөш начар" деп кыйкыра башташты. Биринчи кезекте өлкөдөгү абал үчүн алардын ар биринин саясий жоопкерчилиги бар экенин алардын бири да мойнуна алууга эрки жетпеди. Анын ордуна алар кайрадан кийинки бийликтин колтугуна кире калууну ойлонуп жатышат.

Ошентип КСДП фракциясынын айрым мүчөлөрүнөн бул багыттагы күч түзүмдөрүнүн ишин "канааттандырарлык эмес" деп табуу сунушу берилип, акыры "айтылгандар эске алынсын" деген чечим кабыл алынды. Бирок КСДП фракциясынын "айтылгандар эске алынсын" деп документке кирген чечими эмнени түшүндүрө турганы жана анын укуктук күчү кандай экени белгисиз болуп калды.

"Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.

Бишкектин түкшөмөл жараткан планы

Бишкектин түкшөмөл жараткан планы
please wait

No media source currently available

0:00 0:06:54 0:00

Карамушкина: Эл Атамбаевге да ишенбей калды

Карамушкина: Эл Атамбаевге да ишенбей калды
please wait

No media source currently available

0:00 0:04:04 0:00

"Азаттык" радиосу иш тажрыйбасы бар IT-адисин издейт

"Азаттык" радиосу иш тажрыйбасы бар IT-адисин издейт. Англис тилинде жазылган резюмени rferl.jobs@teamio.eu дарегине жибериңиз.

TECHNICIAN

Reporting to the Bureau Chief in Bishkek, the Technician is responsible for the sound quality of the output, computers and the computer network system in the office, and gives technical support to journalists in the live or recorded programme-making process.

MAIN DUTIES:

Is familiar with the bureau output (Kyrgyz and other Services represented in the Bishkek bureau)

Keeps abreast of relevant technological developments on various platforms and continuously updates his/her knowledge and skill including his/her English language skills

Records and transmits material for broadcasting as directed

Provides telephone, audio and video connection between the Prague headquarters and the Bishkek Bureau during live shows and at other times

Maintains awareness of the local broadcast sound environment

Maintains and operates broadcasting and other related equipment, local electricity power generator, etc., and carries out regular maintenance

Maintains the FTP and network infrastructure

Strengthens his skills in the use of Office 365(Microsoft Outlook, Power Point, Microsoft Excel, Microsoft Word), Adobe CC, and other software required in bureau

Reports technical deficiencies and problems in a timely manner to the Bureau Chief/ Bureau Administrator/ Prague technical team and suggests the speediest and most cost-effective solutions

Assists the team with specialist and engineering knowledge in maintaining, in terms of sound and computer-related issues, the output’s competitiveness in the local media environment

Gives support, as required, with the introduction and installation of new software and technology in the bureau

Strengthens familiarity with new radio editing equipment and audio and video editing software such as Adobe Premiere, After Effects, Adobe Audition, etc.

Provides basic training to journalists in equipment use and computer and software use, as required

Contributes to creating and maintaining a positive work environment

Records and responds to requests for help and provides technical solutions to desktop computer users.

Configures, installs, maintains and supports desktop computers, laptop computers, printers, monitors and other general peripherals.

Watches and oversees all operations and ensures all technical sides of the operations and equipment -- electricity, heating, computers, Internet, he/she also takes care of all documentation work for them.

Is the key person in our relations with local Internet provider, electricity, heating and other companies.

Other duties may be added, as specified by management

Qualifications & Competencies

Three (3) to five (5) years of experience providing desktop support

Ability to troubleshoot, rebuild, reconfigure, and repair Windows 7/10 desktop OS

Ability to take ownership of tickets and problems assigned, accurately record work performed, and troubleshoot issues (in person, by telephone, or via remote access) in a timely fashion

Knowledge and experience managing and supporting Active Directory, Office 365, Server 2012, and Microsoft Office

Knowledge and experience configuring and maintaining end-user laptops

Knowledge and experience performing general preventative maintenance tasks on computers, laptops, printers, and peripheral equipment

Experience with multiple operating systems, including Windows 7/10, IOS, and Android

Ability to multitask, prioritize projects, and deliver on commitments

Flexibility to work non-traditional hours when necessary in a deadline-oriented environment

Proven customer service skills and effective time management, planning and organizing skills

Ability to function effectively in a team environment

Ability to work effectively with minimal supervision and maintain a professional demeanor under stress

Capable of lifting and moving computers, monitors, printers, and other IT peripherals

Education / Certifications:

Bachelor’s Degree in Computer Science, Information Technology or equivalent combination of education and experience

English language Working Knowledge, Oral + Written (Mandatory)

Kyrgyz (Native)

Russian

Момбеков: Ыңкылаптын талаптары аткарылган жок

Момбеков: Ыңкылаптын талаптары аткарылган жок
please wait

No media source currently available

0:00 0:03:53 0:00

Диджей “Kiss” Сабина

Диджей “Kiss” Сабина
please wait

No media source currently available

0:00 0:10:00 0:00

Дагы жүктөңүз

XS
SM
MD
LG