Линктер

ЧУКУЛ КАБАР!
дүйшөмбү, 27-январь, 2020 Бишкек убактысы 12:56

Экономика

5-июнда Жогорку Кеңеш өкмөттүн 2006-2007-жылга менчиктештирүү программасын кароого киришет. Программада «Учкун», Айдаркен сымап комбинаты сыяктуу ири ишканаларды менчиктештирүү каралган. Мамлекеттик мүлктү башкаруу комитетинин төрагасы Турдумамбетовдун билдирүүсүнө караганда, Камбарата 1, Камбарата 2 ГЭСтерин «Токтогул каскадындагы ГЭСтер тууралуу» мыйзамдын тизмегинен чыгаруу жана аларды менчиктештирүүгө жол ачуу, электр бөлүштүргүч компанияларды концессияга берүү маселеси да өзүнчө мыйзам катары парламент кароосуна жиберилген.

Баян Жумакадыр кызы, Прага шаары Мындан жарым жыл мурда Газпром көгүлтүр отундун баасын жогорулатып жиберген болсо, эми ошол эле монополист бааларды дагы кымбаттатканы жатат. 22-майда Газпромдун башчысынын орун басары Александр Рязанов "Коммерсант Украины" гезитине берген маалыматында биринчи июлдан тарта газ баасы бир миң кубометр үчүн 95 доллардан 120-130 доллардын дэңгээлине чейин көтөрүлө турганын билдирди.

Россия менен Борбор Азия газ бааларынын орто эсебинен түзүлгөн азыркы газ наркына Украина менен Россия январь айында макул болуп, эки өлкөнүн газ боюнча талашы убактылуу болсо да тынчып калган эле. Чатак Газпром газ берүүнү токтотууга бара турган болгондо гана чечилип, Украина газ таңсыктыгынан келе турган чыгашанын алдын ала алган.

Украин экономикасы ансыз деле катаал абалда. Европанын Кайра куруу жана өнүктүрүү банкынын айтымында, өлкөнүн экономикалык өсүшү былтыркы 2,4проценттен быйыл 1,2 проценттин дэңгээлине түшүп калды. Маалыматтарга караганда, мындай төмөндөө импорттолгон газ баасынын кымбатташына байланыштуу болду.

Эгерде Газпром Украинага берилип жаткан газдын баасын дагы кымбаттатып жиберсе, анда өлкөнүн газ үчүн төлөгөн акчасынын көлөмү июлдан январга чейин 625 миллион доллардан 875 милиондун дэңгээлине чыгат. 31-майда Украин өкмөтү жергиликтүү керектөөөчүлөр бир миң кубометр газ үчүн дээрлик 83 долллардан төлөмөк болушканын эскертип, андан ары баалардын жогорулоосу болжолдонбой турганын билдирди. Үстүбүздөгү жылдын биринчи жарымында, газ баалары кеминде 19 процентке жогорулаганын эске алганда, көгүлтүр отундун мындан ары кымбаттоосу инфляциянын күч алуусуна түрткү болмокчу. Мындай экономикалык кыйынчылыктар президент Виктор Ющенкону өкмөт башына пророссиялык саясатчыны коюуга мажбур кылышы ыктымал.

Газ баасын кымбаттатпай, же кыйбаттоонун кенемтесин башка жолдор менен өндүрүп алууга Украинын дээрлик мүмкүнчүлүгү жок. Украинанын аймагы аркылуу батышка ташылып жаткан газдын транзиттик баасы үстүбүздөгү жылы алдыдагы 10 жылга бекитилген. Россиянын Кара Деңиз флоту тарабынан ижарага алынган Крым жерлеринин баасын көтөрүүдөн Ющенко Кремлдин каарына калбайын деп, кооптонот. Энергияны сарамжалдуу пайдалануунун үзүрү болсо 10 чакты жылсыз байкалбайт. Бааларды азыркы дэңгээлде сактап калуунун жалгыз жолу- Украинадагы газ куурларын Россияга ижарага өткөрүп берүү. Бирок республикада кескин сынга алынып келаткан Ющенко мындай кадамга бара албайт. Ющенко буга барбай турганын мурдатан эле айтып келатат.

Россия бааларды эмне үчүн дал азыр жогорулатканы жатат? Биринчиден январдагы макулдашуу алты айлык мөөнөткө гана түзүлүп, алты айдын ичинде газ баасы кайрадан бычылмакчы болгон. Бирок украин өкмөтү муну терс түшүнгөн шекилдүү. Анткени Ющенко газдын миң кубометр үчүн баасы азыркы 95 доллардын тегерегинде эң бери дегенде 5 жылга кала бере турганын айтып келди. Эми анын бул убадасына тура албай кала турганынан кооптонгон украин өкмөтү газдын баасын азыркы дэңгээлде сактап калуу үчүн колдон келген мүмкүнчүлүгүн жумшайт.

Россия газ баасын Чоң Сегиз өлкөлөрүнүн июлда өтө турган саммитинин алдында жогорулатканы турат. Муну менен Кремль дүйнө коомчулугуна өзүнүн геосаясий кызыкчылыгын коргоого чечкиндүү экенин көрсөтмөкчү. Экинчиден Россия мындай кысмак менен Украин өкмөт башына Россияга ыктаган саясатчынын келишине өбөлгө түзүүнүн аркетин кылууда.

2005-жылы премьер болуп турганда пробатыштык саясатчы Юлия Тимошенко Борбор Азиядан газ ташууда ортомчулук кылган РосУкрЭнергону украин рыногунан жок кылууну сунуш кылган. Россия Украинанын газга байланышкан маселеси саясатка байланыштуу экенин жашырбайт. 30-майда Россиянын Украинадагы элчиси Виктор Черномырдин бул проблеманын чечилишине Украина менен НАТОнун өз ара алакасы, Россиянын Кара Деңиз флотуна байланыштуу маселе жана Украина, Молдова, Грузия мүчө болгон ГУАМ уюмунун саясаты терс таасир этип жатканын айткан.

Дагы жүктөңүз

XS
SM
MD
LG