Линктер

жекшемби, 18-август, 2019 Бишкек убактысы 13:13

ӨКМӨТ ЭКОНОМИКАЛЫК ПРОГРАММАСЫН ПАРЛАМЕНТ СЫНЫНА КОЙДУ


Быйылкы жылдын экономикалык программасы иштелип чыгып парламентке сунушталды. Алдыда үч жылдык, беш жылдык, жакынкы келечекке багытталган экономикалык программаны иштеп чыгуу милдети турат. Жаңы программанын мурдагылдарынан айырмасы, Кыргызстандын экономика жана каржы министринин ырасташынча, анда белгиленген максат-милдеттердин текши баарынын каржылык негизи көрсөтүлгөн.

Жаңы өкмөттүн айкын экономикалык программасы жоктугу, жалаң саясий талаш-тартыштардын туткунунда калган аткаруу бийлигинин антишке буямасы келбей, 2006-жылга тобокелчилик менен эле кирип баратканы буга чейин көп айтылды. Марттагы бийлик алмашуусунан кийин жаңы өкмөт узак жана кыска мөөнөттүү программаларды иштеп чыгууга киришкен.

Бул иштин башында өкмөттүн экономикалык маселелерине жоопкер биринчи вице-премьер-министрдин милдетин аткаруучу Данияр Үсөнов турган. Парламент сыноосунан кийин бийликке келгендердин биртобу кызмат ордунан кол жууп, жаңыланган өкмөттүн экономикалык программасы ушу тапта кайра жаңыдан иштелүүдө.

Кыргызстандын экономика жана каржы министри Акылбек Жапаровдун ырасташынча, быйылкы жылдын экономикалык программасынын өзөгүн ички дүң продукт өсүшүн 8% чыгаруу милдети түзөт.

- Өзүбүздүн программабызды парламентке тапшырдык. Буюрса январь ичи кабыл алынса ошол программа менен иштейбиз. Бул прогрммага президенттин өкмөттүн алдына белгилеген ички дүң продуктту 8% өстүрүш керек деген негизги талабы коюлган. Кайсы тармакта кандай өсүш керек, ошонун баары берилген. Индикаторлордун баары коюлду. Буюрса, эми тынчтык болсо, саясий туруктуулук болсо, анан да четтен келчү инвестицияларыбыз биз ойлогондой деңгээлде келе турган болсо бу жылы 8% чейин өсүшкө мүмкүнчүлүгүбүз бар. Ошол программаны биз иштеп чыгып коюп бердик. Ал эми 3 жылга, 5 жылга эсептелген программанын үстүндө азыр биз иштей баштадык,- дейт Акылбек Жапаров.

Кыргыз улуттук университетинин кафедра башчысы Сагынаалы Сулайманбеков жаңы экономикалык программага жакшы илимий негиздеме жетишпейт деген пикирде:

- Биздин республика кичинекей, модель мурда иштелип чыккан, акыл жетиштүү. Эгер аны жакшы уюштурса республика баалоонун механизмин таап алат болчу. Мына менин колумда бир жума илгери чыгарылган программа турат. Тилекке каршы, бул программа алдын-ала так аныкталган негизи жок түзүлүп калган. Буга чейин эмне жасалган, эми кайда барабыз? Тармактар аралык баланс маалымат негизин түзүп, аналитикалык багыттар боюнча экономиканын бардык тармактарынын так абалын аныктап бермек.

Сагыналы Сулайманбековдин пикиринде кыйла жылдардан бери экономикадагы артыкчылык багыттар деген сөз ооздон түшпөй келатканы менен бийлик тарап анын эмне экенин эмдигиче аңдай элек.

Экономика илим доктору Владимир Кумсковдун ырасташынча, буга чейин көбүнесе эларалык адистердин айткан-дегенин илгиртпей аткарууга көнгөн кыргыз бийлиги баштаган реформаны аягына чыгарышы керек.

- Мамлекет экономикалык реформаны баштаган соң аягына чыгарышы абзел. Конкрет экономиканын үстүндө иштөөсү зарыл.

Өкмөттүн экономикалык программасын иштеп чыгуу үчүн аркыл кесиптеги адистерди чогултуп, алардын пикирин угуу, кеңешип иш кылуу зарылдыгы кыйладан бери айтылып келаткан. Кыргыз түрк «Манас» университетинин доценти Жусуп Пиримбаев буга чейин өз алдынча иш жүргүзүп келаткан экономист адистер Кыргызстандын мындан аркы экономикалык өнүгүү программасын иштеп чыгууга жалпылап колкабыш кылышы зарыл дейт.

- Буга чейинки реформалардын текши баарын кайрадан иргеп, андан эмне тапканыбызды, мындан ары кандай багытта бара турганыбызды тактап беришибиз абзел. Бул чогуу жасай турган ишибиздин башталышы.

2006-жылдын экономикалык программасына улай өкмөт парламенттик каникул аяктагандан кийин Салык кодексин да талкуга койгону турат. Кыргызстан эми саясат талаасынан экономикага бурула баштады.
XS
SM
MD
LG