Линктер

ЧУКУЛ КАБАР!
26-Февраль, 2021 жума, Бишкек убактысы 22:04

ТАШКЕНТ САПАРЫНДА ЧЕК АРА БОЮНЧА КЕЛИШИМГЕ ЭМНЕ ҮЧҮН КОЛ КОЮЛБАДЫ?


Бүгүн президент Курманбек Бакиевдин Өзбекстанга расмий сапары соңуна чыгат. Ал 3-октябрда Ташкенде Ислам Каримов менен сүйлөшүүлөр өткөрүп, анын соңунда биргелешкен билдирүүгө кол коюлду. Билдирүүдө өлкөлөр ортосундагы чек ара бүтүндүгү урматталаары белгиленди. Бирок тараптар чек аранын делимитацияланган бөлүгү тууралуу келишимге кол коюшкан жок.

Президент Курманбек Бакиев бүгүн өзбек парламентинин алдында сөз сүйлөйт. Андан кийин кыргыз делегациясынын Самарканд шаарынын архитектуралык ансамблин көрүүсү белгиленген.
3-октябрда болгон сүйлөшүүнүн жыйынтыгы тууралуу президент Курманбек Бакиев мындай пикирин билдирген:

"Биз эки мамлекеттин мамилесин камтыган кеңири маселелер боюнча пикир алмаштык. Ал мамилелерди дагы жогору деңгээлге көтөрүү, кеңейтүү керектигин аныктап, андай маанай эки тарапта тең бар экенин белгиледик".

Президент Ислам Каримов сүйлөшүүлөр соңунан кийин мындай билдирүү жасады:

"Кыргызстан президенти Курманбек Бакиевдин расмий сапарын биз эки мамлекеттин мамилесинин тарыхындагы маанилүү жана мезгил талап кылган сапар катары карайбыз. Ачык, ишенимдүү маанайда өткөн сүйлөшүүлөрдө эки өлкөнүн мамилесине сынчыл, ачык жана обьективдүү баа берилип, регионалдык жана дүйнөлүк маселелер боюнча пикир алмашуу болду. 1996-жылы кол коюлган түбөлүк достук жөнүндөгү келишимди жактаган билдирүүнү кабыл алдык".

Сапар учурунда төрт макулдашууга, анын ичинде эки өлкөнүн атуулдарынын өз ара каттамдары боюнча да макулдашууга кол коюлду. Ал тууралуу Кыргызстан тышкы иштер министринин басма сөз катчысы Нуржигит Кадырбеков буларды белгиледи:

"Ушул макулдашууга ылайык эки өлкөнүн атуулдары Кыргызстан менен Өзбекстандын аймагына алтымыш күнгө чейин визасыз кирип, катташууга акысы бар".

Президент Курманбек Бакиевдин сапары учурунда кыргыз-өзбек чек арасынын 1043 чакырымынын делимитацияланганы тууралуу келишимге кол коюлушу күтүлгөн. Бирок тараптар андай келишимге кол койгон жок. Анын себептери тууралуу өкмөттүн регионалдык маселелер боюнча бөлүм башчысы Саламат Аламанов буларды билдирди:

"Азыркы деңгээлинде андай келишимге кол коюу туура эмес болот деген түшүнүк болду. Кийинчерээк, жакшы деңгээлге келгенде, мисалы, 1200, 1250 чакырым такталганда кол койсо болот".

Белгилүү болгондой кыргыз-өзбек чек арасынын узундугу 1295 чакырым келет. Чек аранын делимитацияланган бөлүгү боюнча келишимге кол коюлбай калганы тууралуу өлкөнүн мурунку тышкы иштер министри Роза Отунбаева мындай пикирин билдирди:

"Ушул эки мамлекет ортосунда чек ара жөнүндө келишимге кол коюлуп калса, анда эң эле татаал жерлер чечилбей калат. Биз мындай жолдон өткөнбүз Кытай менен чек араны аныктоодо. Ошондуктан мен ойлоймун бул маселе даяр эмес".

Газ маселесинде өзбек тарап абдан прагматикалык позицияда турууда. Ошондуктан бул тарапта маселе биздин төлөө жөндөмүбүзгө жараша, дейт Роза Отунбаева. Анын пикиринде, Кыргызстан менен Өзбекстан ортосундагы беш жылдан бери токтоп калган жогорку деңгээлдеги жолугушуулардын кайра жанданышы, эки ортодогу чоң маселелерди чечүүнүн башталышы катары каралып жаткан.
  • 16x9 Image

    Айданбек Акмат уулу

    "Азаттыктын" Бишкектеги бюросунун кызматкери, журналист. Саясат, экономика темалары боюнча адис. Кыргыз Улуттук университетин аяктаган.

XS
SM
MD
LG