Линктер

ЧУКУЛ КАБАР!
1-Март, 2021 дүйшөмбү, Бишкек убактысы 00:39

ӨЗБЕКСТАНДА ИНТЕРНЕТ КАМООЛГО АЛЫНДЫ


Өзбекстанда президенттик шайлоо жакындаган сайын калктын эркин маалымат алуу мүмкүндүгү чектеле баштады. Өлкөдө көз карандысыз гезит-журналдар, радиостанциялар менен телеканалдар таптакыр жок,ошондуктан бийликтер интернет чөйрөсүн ооздуктаганга өтүштү. Эл аралык көптөгөн вебсайттар ачылбай калды, алардын ордуна өкмөтчүл маанайдагы сайттар пайда болду.

Көз карандысыз маалымат булактарынын цензурасы Өзбекстанда Анжиан окуясынан кийин күчөгөн эле. Эми болсо интернеттен пайдалангандар эл аралык сайттарга кире албай калышты. Муну намангандык тургундардын бири тастыктады. Мисалы, “Азаттык” радиосунун вебсайтына киргенге болбойт, сайттын атын жазарың менен интернет жалп этип өчүп калат. Адам укуктары маселелерине арналган “Бирлик” же башка сайттарды ачыш андан бетер кыйын, атүгүл fergana.ru жана centrasia.ru сайттары да ачар замат сенейип катып калат.

Байкоочулар өзбек бийликтерин коңшулаш Кыргызстандагы окуялар айрыкча кооп санатып, ошол себептен регионалдык маалымат сайттарын катуу саксактап калышты дешет. Интернетти ачык койсо, вебсайттар өзбек калкын революцияга үгүттөгөн, же болбосо мамлекеттин саясатына, президенттин кадыр-баркына шек келтирген кабар- маалыматтарды таркатып жиберет деп чочулагандан улам бийликтер аларды камоолго алып жатканын Fergana.ru интернет агентствосунун региондогу редактору Алишер Соипов билдирди.

Париждеги “Чекарасыз кабарчылар” уюмунун өкүлү Жюлиан Пэйин мунун баарын жергиликтүү коопсуздук кызматынан көрөт. Өзбекстандын коопсуздук кызматтарын Пэйин интернетти көзөмөлдөгөнгө,бу чөйрөдө иштегендерге кысым жасаганга өтө активдүү тартылган, оппозициялык вебсайттарды да ошолор жапкан деп эсептейт.

Интернет Өзбекстанда өзгөчө деле өнүгө элек. Ырасмий маалыматтарда эле 27 миллиондой калктын бир жарым миллиондойу гана интернеттен пайдаланары айтылып жүрөт. Атүгүл кайсы бир ирет президент Ислам Каримов өзү интернетти жабуу идеясын жеткен кеңкелестин ою деп атаган эле. “Интернет деген чоң бир магазин сыяктуу нерсе, ага кирген киши өзүнө керектүүсүн сатып алат. Интернетти жаап салганга болбойт, эгер ким аны жаап саламын деп ойлосо, ал кызылдай акмак неме”, - деген эле Каримов.

Fergana.ru интернет агентствосунун башкы редактору Даниил Кислов өзбек бийликтери өкмөттүн саясий душманы санаган айрым вебсайттарды камалга алып эле тим калбастан алардын ордуна өздөрүнө ыңтайлуу жаңы сайттарды ачып жатканын белгиледи. Анын айтымында, өзбек бийликтери өздөрүн маалымат согушуна катышып жаткандай ойлошот. Бирок Кислов жалпы прогрессивдүү дүйнөгө өзбек бийликтери өздөрү маалымат “согушун” жарыялашты деп эсептейт.

Өзбекстанда интернет-кафе кармаган бизнесмендер кардалдардын көбү, айрыкча жаштар адатта саясий вебсайттарга анчейин деле кушун салышпай турганын айтышат. Кафеге келгендер негизинен оюн-шоокторго адистешкен вебсайттар менен алек болушат, тааныш-билиштери менен кат-кабар алышканга кызыгышат.
XS
SM
MD
LG