Линктер

ЧУКУЛ КАБАР!
3-Март, 2021 шаршемби, Бишкек убактысы 18:38

Т. ТУРГУНАЛИЕВ: БАРДЫК ЖЕРДЕ КЫРГЫЗСТАНДЫН ЭНЧИСИ 51 ПАЙЫЗ БОЛУШ КЕРЕК


Маектешкен Улан Эшматов, Прага «Азаттыктын» таңкы уктурууларынын маектеши «Эркиндик» партиясынын лидери Топчубек Тургуналиев болду.

- Адаттагыдан айырмаланып сиз кечээги пресс-конференцияда саясий эмес экономикалык маселелерге кайрылдыңыз. Алардын бири парламент келерки аптада карары күтүлүп жаткан Камбарата ГЭСтери боюнча мыйзам. Азыр айтылып жаткан долбоор боюнча ага Кыргызстан, Казакстан, Орусия – 30 пайыздан ээлик кылыш керек экен. Парламентте Кыргызстандыкы 51 пайыз болуш керек деген пикирлер да айтылууда. Ушундай эле ойду сиз да айттыңыз. Бирок буга болочок инвесторлор макул болор бекен?

- Албетте, Орусия жана Казакстан макул болбойт. Бирок биздин Кыргызстандын жетекчилери дайыма мамлекеттик кызыкчылыкты барынан жогору коюш керек. Кыргызстан үчүн бардык экономикалык жана башка долбоорлордо жок дегенде 51 пайызды көзөмөл пакетти камсыз кылыш керек. Себеби, Камбарата-1 оңой долбоор эмес. Ал Борбордук Азиядагы эң чоң ГЭСтердин бири болот, мүмкүн эң чоңу ошол болот. Демек ошол Камбарата ГЭСи менен биз эл аралык чөйрөгө ого бетер чыгабыз. Анын электр кубатын биз көп мамлекеттерге сата баштайбыз. Жалаң эле ГЭС куруу эмес, бул жерде миң деген чакырым электр линияларын куруу маселеси да турат.

Биринчиден, Камбарата-1-2 боюнча тендер жарыялаш керек. Ал эми тендерге каалагандардын бардыгына уруксат бериш керек. Мына АКШдагы Хан деген мультимиллиардер бизге көп нерселерди сунуш кылып атат. Бардык долбоорлордо Кыргызстандын үлүшү 51 пайыз болот. Камбарата-1-2 мейли Казакстан, Орусияга түшсүн, бирок Кыргызстандын үлүшү 51 пайыз болсун. Ал эми калганына эгерде Кыргызстан макул болсо анда биз дагы катышалы. Андан башка Балыкчы, Каракече, Торугарт, Жалалабат багытында 627 чакырым темир жолду куруп берели деген сөз болуп атат.

- Сиз айтып аткан миллиардер өзү келгени жатабы Кыргызстанга, аны кимдер табууда?

- Менин оюмча жакынкы учурда июнда ал киши чакырылат го. Чакырылса анан биздин жетекчилер Кыргызстандын ошондой мамлекеттик талаптарын коюш керек.

- Камбарата ГЭСтери боюнча сиз дагы 51 пайыз деген шарт аткарылмайынча керек болсо күтө туруу керек деген көз караштасызбы?

- Жок, күтө туруунун кажети жок. Ансыз деле созулуп атат. Камбарата-2нин 30-40 пайызы бүтүп калган, курулушу нечен жылдан бери токтоп калды. Ал эми Камбарата-1-2 мүмкүн болушунча тезирээк башташ керек. Бирок 2-3 киши чогулуп алып эле биз ушундай чечтик дебестен эл аралык тендер жарыялаш керек. Бары катышсын, ошондо Кыргызстанга кайсы сунуш эң пайдалуу ошону тандаш керек. Мунун саясий жагы дагы бар, себеби Ф.Кулов акыркы өзүнүн пикирин айтыптыр, Кыргызстан конфедеративдик бирикмеге кириш керек Россия менен деп. Биз таптакыр буга каршыбыз. Себеби акыркы 2 кылымдын ичинде Кыргызстанды нечен жолу күчкө салып эки жолу киргизишкен. Эгерде биз ошондой бирикмеге кире турган болсок, анда Кыргызстан өзүнүн көз карандысыздыгын жоготот.

- Куловду жеке эле ою го дейм?

- Куловдун жеке эле ою. Эки жума мурда Орусиянын мамлекеттик Думасынан келип, Марат Султановдор дагы айтып атпайбы, Гансидеги базалардын барын тезинен кетириш керек деп. “Эркиндик” партиясы айтып атат, эгерде базаларды кетире турган болсо анда бир учурда кетириш керек мөөнөттү коюп туруп, мисалы 2 же 3 жыл деп. Канттагы базаны дагы, Гансидеги базаны дагы кетириш керек. Себеби Кыргызстан бардык мамлекеттер менен, өзгөчө улуу өлкөлөр менен эң бир жакшы мамиледе болуш керек.

Эгерде Гансини кетире турган болсо анда Кыргызстан бүтүндөй Европа, АКШ менен мамилесин жаман жака бурат. Анда биз ого бетер байланып калабыз ШОСко кирген мамлекеттер менен.

- Маегиңизге чоң ырахмат.

XS
SM
MD
LG