Линктер

ЧУКУЛ КАБАР!
шейшемби, 19-ноябрь, 2019 Бишкек убактысы 11:54

Жаңылыктар

Жээнбеков: бизнести коргоо - милицияга берилген өзгөчө тапшырма (видео)

Сооронбай Жээнбеков.

Президент Сооронбай Жээнбеков кыргыз милициясынын түзүлгөнүнүн 95 жылдыгына байланыштуу салтанатта сөз сүйлөп жатып, айрым учурда ишкерлер милиция кызматкерлеринен жардам таба албай, аларга ишенимдин жоктугунан өлкө жетекчилигине кайрылууга аргасыз болуп жатканын билдирди.

Жээнбеков өлкөдөгү ишкерлердин коопсуздугун камсыз кылуу менен экономиканын өнүгүшү тыгыз байланышта экенин эске салды.

- Ишкерликти коргоо - силерге берилген өзгөчө тапшырма. Силердин милдетиңер - мыйзамсыздыкка жол бербей, бизнеске коопсуз шарт түзүү. Бүгүн кыргыз милициясынын өзөгүн, ички иштер кызматкерлеринин басымдуу көпчүлүгүн ак ниет, намыстуу, мекенге берилген инсандар түзөт. Тилекке каршы, ички иштер кызматкерлеринин арасында «бир карын майды бир кумалак чиретет» дегендер да бар, – деди Жээнбеков.

Ал милициядагы тартип бузган кызматкерлер соттук-укуктук реформаларга бөгөт кылып, коомдун келечегине коркунуч келтирип жатканын кошумчалады. Президент милициядагы коррупцияны жоюу зарыл экенин айтып, кадрлардын сапатын кескин жакшыртуу ишин талап кыларын билдирди.

Бүгүн, 1-ноябрда кыргыз милициясынын түзүлгөнүнө 95 жыл болду. Буга байланыштуу салтанат бүгүн президент Сооронбай Жээнбековдун катышуусунда Токтогул Сатылганов атындагы Кыргыз улуттук филармониясында өтүп жатат.

Кыргызстанда милиция кызматкерлери коомдук коопсуздукту сактап, аны менен катар коррупция, баңгизаттарды жана курал-жарактарды мыйзамсыз алып жүрүү менен күрөшүп, оор кылмыштардын бетин ачуу, коопсуздукту камсыз кылуу иштерин алып барат.

Кыргыз милициясы Кара кыргыз автономиялуу облусунун революциялык комитетинин чечиминин негизинде 1924-жылдын 1-ноябрында түзүлгөн. (TSh)

Жаңылыктардын толук тизмеси

Түркияда кармалып турган “кыргыз согушкерлери” тууралуу маалымат такталууда

"Ислам мамлекети" террордук уюмунун колго түшкөн согушкерлери.

Кыргызстан “Түркия абактарында “Ислам мамлекети” террордук уюмуна мүчө 23 кыргызстандык бар” деген маалыматты тактоодо. Тышкы иштер министрлигинин маалымат департаментинин жетекчиси Улан Дыйканбаевдин “Азаттыкка” айтымында, учурда бул маалымат бир жаңсыл болуп тактала элек.

- Кабар чыккандан кийин эле биз маалымат сураганбыз. Бизге азыр маалымат келе элек. Бизде бул боюнча иштеген консулдук департаментибиз бар. Биз аларга жана Түркиядагы элчилик менен башкы консулдукка айтканбыз. Азырынча маалымат келе элек.

Буга чейин Түркиянын жергиликтүү маалымат каражаттары бул өлкө абакта отурган «Ислам мамлекети» террордук уюмунун 956 мүчөсүн өз өлкөлөрүнө экстрадициялоону уланта турганын жазган. Маалыматта алардын арасында Кыргызстандын дагы 23 жараны бар экени айтылган. Кыргызстандын Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитетинин басма сөз кызматы дагы бул жааттагы маалыматтар такталып жатканын билдирүүдө.

Өткөн аптада Түркиянын ички иштер министри Сулайман Сойлу, Анкара “Ислам мамлекети” террордук уюмунун колго түшкөн чет өлкөлүк жоочуларын 11-ноябрдан тарта кайдан келсе ошол жакка жөнөтөрүн, алардын өз мекенинде жарандыктан ажыратылганына карабастан жолго саларын маалымдаган.

Британия баштаган бир катар Европа мамлекеттери “Ислам мамлекети” террордук тобуна кошулуп кеткен жарандарын атуулдуктан ажыратып, аларды кайра кабыл алууга каршы экенин билдирген.

2013-2014-жылдан бери Сирия менен Ирактагы жоочуларга Кыргызстандан да 800дөй адам барып кошулганын, анын 200гө жакыны каза болгонун күч органдары расмий кабарлаган. Кеткендердин 150гө жакыны кыз-келиндер жана көбүнүн балдары бар болгон. (КЕ)

Президент: Ачык-айкын шайлоо өткөрөбүз

Сооронбай Жээнбеков.

Президент Сооронбай Жээнбеков Бишкектеги “Ала-Арча” мамлекеттик резиденциясында өтүп жаткан жыйында “биз адам укугун коргоо жана саясий плюрализмди, сөз эркиндигин камсыз кылууга багытталган жолубуздан кайтпайбыз” деп билдирди. Мамлекет башчы Кыргызстан шайлоо системасын өнүктүрүүнүн жаңы баскычына келгенин айтып, өлкөдө тынчтык болгондо гана донорлордун өлкөгө болгон ишеними артарын белгилеп, донорлорду колдоо көрсөтүүгө чакырды.

Учурда Кыргызстанда шайлоо мыйзамдарына байланыштуу талкуулар жүрүп жатат. Жогорку Кеңештеги айрым фракциялар менен парламенттен тышкары бир топ партиялар шайлоодогу тогуз пайыздык чекти жети, беш же үч пайызга чейин түшүрүүнү сунуш кылууда.

Сооронбай Жээнбеков 2-ноябрда медиа өкүлдөрү менен жолукканда шайлоо босогосу тууралуу пикирин парламенттеги жана коомдо болуп жаткан талкуулардын соңунда айтарын билдирген. Ошондой эле депутаттар Исхак Масалиев, Жанарбек Акаев жана Рыскелди Момбеков преференциалдык шайлоо ыкмасын киргизүү боюнча мыйзам долбоорун алып чыгышты. Документтин авторлору мыйзам кабыл алынса жарандар электрондук добуш берүү аркылуу шайлоого катышып жаткан партияны, анын ичинен талапкерди да тандашарын айтып жатышат.

Кыргызстанда 2020-жылы парламенттик шайлоо өтөт. (ВТо/КЕ)

Он айда гепатит дартына чалдыккандардын саны 6,5 миңден ашты

Иллюстрациялык сүрөт.

Саламаттык сактоо министрлигинин маалыматына караганда, Кыргызстанда он айда гепатитти 6600 киши жугузуп алган. Бул көрсөткүч 2018-жылга салыштырмалуу 10,2% төмөн. Алардын 94% жакыны илдеттин А түрүнө кабылгандар. Өткөн жылдын ушул маалында вирустук гепатиттердин 7200 учуру катталган.

Гепатит дарты боорду жабыркатып, адамды алсыратат. Жалпы катталгандардын басымдуу бөлүгүн 14 жашка чейинки балдар түзөт.

Министрликтин маалыматы боюнча, вирустук гепатит “А” оорусунун булагы оорулуу адам болот. Оору турмуш-тиричиликтеги катнаш, байланыш жолу менен тазалык сакталбаган учурларда, кир кол, кир суу, ошондой эле тамак-аш азыктары аркылуу жугушу мүмкүн. Оору сезондук мүнөздө болуп, негизинен жогорку көрсөткүчтөр күз-кыш мезгилинде катталат.

Медициналык жол менен же таза эмес ийне аркылуу дүйнөдө жыл сайын 2 миллионго чукул кишиге гепатиттин В, С жана D түрлөрү жугат.

Гепатиттин вирусу оңой менен өлбөйт, айрым дезинфекциялоочу заттарга туруштук бере алат. Аны дарылоо узак убакытты талап кылат.

Республика боюнча он ай аралыгында инфекциялык көзөмөл боюнча 3800 пландуу текшерүүлөр жүргүзүлүп, анын жыйынтыгы боюнча 511 адамга административдик чаралар колдонулду. 1,5 млн. сомго жакын айып салынды. Төрт уюмдун иши убактылуу токтотулду, 1967 санитардык жактан көрсөтмөлөр берилип, 37 адам эскертүү алган. (КЕ)

Жээнбеков: жыл аягына чейин 101 айылга таза суу жеткирилет

Ала-Арча мамлекеттик резиденциясы. 19-ноябрь, 2019-жыл.

Бул тууралуу президент Сооронбай Жээнбеков бүгүн, 19-ноябрда Бишкектеги Ала-Арча мамлекеттик резиденциясында өнөктөш донорлор менен болгон жолугушууда айтты. Өлкө башчынын маалыматы боюнча 2024-жылга чейин дагы 552 айылга таза суу жеткирүү маселесин чечүү зарыл. Анын ичинен 207 айылды каржылоо булактары аныкталды. Ал эми каржылоо булактары аныктала элек 345 айыл бар. Аларга таза суу киргизүү үчүн 481 млн. доллар же 34 млрд. сом керек. Президент бул каражаттын 450 млн. долларын донорлор тарабынан каржылоо зарыл экени аныкталганын билдирди.

- Кыргызстандагы дагы бир көйгөйлүү маселе – айыл шаарларда саркынды суудан тазалоо системасын киргизүү. Бул маселе Ысык-Көлүбүздүн тегерегинде өтө көйгөйлүү. Учурда 20 шаарда таза жана саркынды суу боюнча иштер башталды. Дагы 11 шаарда бул маселе актуалдуу бойдон калууда. Ирригацияны өнүктүрүү программасын ишке ашыруу абдан маанилүү. Бул программаны 2026-жылга чейин үч этапка бөлүп аткарабыз. Биринчи топко кирген 17 ирригациялык объектилерди куруунун каржы булактары аныкталган. Экинчи топко кирген 14 объект инвесторлордун жардамы менен курулат. Калган үчүнчү топко кирген 12 долбоор 2026-жылга чейин ишке ашырылат, - деди Жээнбеков.

«Туруктуу өнүгүү үчүн реформаларды тездетүү» деген конференцияга Жогорку Кеңештин төрагасы Дастанбек Жумабеков, премьер-министр Мухаммедкалый Абылгазиев, өкмөт мүчөлөрү жана эл аралык уюмдардын өкүлдөрү катышууда.

Президенттин аппаратынын Стратегиялык өнүктүрүү, экономика жана финансы саясаты бөлүмүнүн башчысы Данияр Иманалиевдин буга чейин берген маалыматы боюнча, Кыргызстан эгемендүүлүк алгандан бери өнүктүрүү жаатында кызматташкан өнөктөштөр экономика, транспорт, энергетика, суу менен камсыздоо, ирригация, саламаттыкты сактоо, билим берүү, экология жана айлана-чөйрө тармактарын өнүктүрүүгө 10,5 млрд. доллар каражат бөлгөн. (ВТо)

Помпео Трамптын саясатын коргоого алды

Майк Помпео.

АКШ президенти Дональд Трамптын импичмент маселеси Өкүлдөр палатасында иликтенип жаткан кезде президенттин Украинага аскердик жардам берүүдөн баш тартуу чечимин мамлекеттик катчы коргоп чыкты. Майк Помпео 18-ноябрдагы маалымат жыйынында президент Трамп Украинага курал берүү боюнча Обама администрациясынын аракетин жокко чыгарды деп билдирди.

"Мен биздин кылганыбыз менен сыймыктанам. Президент Трамптын саясаты ар тарабынан туура болгон. Мамлекеттик департамент аны толук колдойт", - деди Помпео.


АКШ президенти Дональд Трамптын украин президенти менен 25-июлда телефон аркылуу сүйлөшүүсүнүн алдында, Украинага 400 млн долларлык курал берүүдөн баш тартуу чечими, анын импичменти тууралуу угуулардын негизин түзөт.

Өткөн аптада АКШ Конгресси президент Дональд Трампка импичмент жарыялоо маселеси боюнча коомдук талкууну баштаган. Демократтар америкалыктарга республикачыл Трамп шайлоо жараянына Украинаны аралаштырууга аракет кылганын далилдеп берүүнү көздөп жатышат.

Республикачылар импичмент аракетин бюрократтардын кутуму деп баалашууда.

Москвада кыргызстандык жарандын өлүмү боюнча иликтөө жүрүп жатат

Иллюстрациялык сүрөт.

29 жаштагы кыргызстандык жарандын өлүмү боюнча Орусиядагы элчилик тиешелүү органдар менен кызматташып, иликтөө жүргүзүүдө. Алдын ала чыгарылган маалыматтар боюнча маркумдун өлүмү кырсыктан болушу ыктымалдыгы айтылууда. Кыргызстандын Орусиядагы элчилиги кабарлашынча, так маалымат соттук-медициналык экспертизанын корутундусунан соң гана берилет. Маркумдун сөөгү 17-ноябрда мекенине жеткирилген.

Орусиянын айрым маалымат каражаттары 29 жаштагы кыргызстандык жаран киши колдуу болгонун жазып чыгышкан. Басылмалар, маркумдун сөөгү табылган кезде кабыргалары сынып, өпкөсүнө учтуу буюм сайылганы аныкталганын жазышкан.

Расмий маалыматтар боюнча Орусияда 500 миңден ашуун кыргызстандык мигрант иштейт. Былтыр орус паспортун 9 миңдей кыргызстандык алган. Мындан тышкары 20 миңден ашуун кыргызстандык Орусияда убактылуу жашоо уруксат кагазы, дагы 20 миңге жакыны туруктуу жашоого уруксаты менен жүрөт.

Кыргызстандагы 277 миң баланын атасы же энеси өлкө сыртында иштеп жүргөнүн ЮНИСЕФ аныктаганын анын өкүлү Мунир Мамадзаде «Азаттыктагы» маегинде билдирген.

Жыл сайын мекенине 200дөн ашуун кыргызстандык мигранттын сөөгү алып келинет. Алардын 90% Орусиядан. (ZKo)

Макрон: Украин кемелерин бошоткону Путинге ишенимди арттырат

Орусия Украинанын үч аскердик кемесин мындан бир жыл мурда Керч кысыгынан кармап кеткен.

Орус президентинин бул кадамы Парижде өтүүчү Орусия-Украина мамилесине арналган саммиттин алдында ишеним жаратат деп билдирди француз лидери. Макрон бул тууралуу 18-ноябрда Орусиянын мамлекет башчысы Владимир Путин менен телефон аркылуу сүйлөшкөндөн кийин билдирди. Анда тараптар декабрга белгиленген саммит тууралуу да талкуулашкан.

Украинанын «Бердянск» жана «Никополь» аскердик катерлери жана «Яны Капу» чиркегичи 17-ноябрда Орусиянын деңиз кароолунун коштоосунда Керч кысыгынан, «Генмола» акваториясынан чыгып кеткенин расмий Москвага шилтеме кылып, ТАСС жазды.

9-декабрда Парижде Орусиянын президенти менен Украинанын лидери жолугат. Жолугушууга француз президенти менен Германиянын канцлери катышат.

Путин менен Зеленскийдин бул жолку кездешүүсү украин лидери мамлекет башына шайланып келгенден берки алгачкы жолугушуу.

Өкмөт башчы ишкерликти колдоо чараларын күчтөндүрүүнү тапшырды

Премьер-министр Мухамедкалый Абылгазиев.

"Кыргызстандагы ишкерлер коомдун өнүккөн бөлүгү болуп туруп, укуктары тебеленген учурлар көп. Бул инвестициялык климатка жана өлкөнүн экономикасына түздөн-түз таасир этет". Бул тууралуу премьер-министр Мухаммедкалый Абылгазиев 18-ноябрь күнү өткөн жыйында билдирди.

Ал ошондой эле ишкерликти текшерүүгө мораторий жарыялоо менен тармактын өнүгүүсүнө мүмкүнчүлүк түзүлгөнүн да баса белгиледи. Бирок айрым укук коргоочу органдардын иши ишкерликти колдоо жана коргоо чараларын күчөтүүнү, текшерүүчү органдардын иштөө принциптерин карап чыгууну талап кылып жатканын кошумчалады.

"Дал ушул укук коргоочу жана текшерүүчү органдардын ишинин натыйжасы - биз социалдык маселелерди чечип келе жаткан бюджетти толтурууга, мамлекеттин кирешесине түздөн-түз байланышы бар. Ошол эле учурда күч органдарынын социалдык маселелери дагы дал ушул бюджеттен чечилет. Бирок тилекке каршы укук коргойт деген органдар өздөрү мамлекеттин инвесторлорду коргоо саясатына каршы иштеп жатканы тууралуу арыз-дооматтар бар," деп белгилеп, күч кызматтары коррупциялашкан кызматкерлеринен арылууга тийиш экендигин айтты.

Аягында премьер-министр күч кызматтарынын жетекчилерине ишкерликти коргоонун жаңы, талапка ылайык чараларын иштеп чыгууну тапшырды.

Бул тууралуу өкмөттүн басма сөз кызматы маалымдады.(ZKo)

Адвокат: 18-ноябрдагы соттук жараянда Ибраимовдун күнөөсү далилденген жок

Кубанычбек Кулматов менен Албек Ибраимов.

Мындай маалыматты Бишкектин мурдагы мэри Албек Ибраимовдун жактоочусу Сергей Слесарев "Азаттыкка" билдирди. Анын айтуусунда, бул күнкү отурумда Ысык-Көлдөгү "Күнөстүү жээк" пансионатына жана "Дастан" заводуна тетик сатып алуу маселесине байланыштуу иш каралган. Слесарев айыптоочу тарап бул эки иште тең негиздүү далилдерди көрсөтө алган жок деди:

- Алар пансионаттын сатылышына Ибраимовдун тиешеси бардыгын жана иште айтылгандай, муну менен кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануусун далилдей алышкан жок. Анткени Ибраимов ал кезде президенттик аппарат жетекчисинин орун басары болуп туруп, пансионаттын сатылышына эч кандай таасир эте алмак эмес. Ал эми экинчи иште - "Дастан" заводунда турган мүлктү Ибраимов жок кылды деп атышат. Эч кандай далил жок.

Баш калаанын мурдагы жетекчилери Кубанычбек Кулматов менен Албек Ибраимовдун иши Ленин райондук сотунда каралууда. Отурум 20-ноябрда уланат.

Кулматов Кытай берген акчага «Бишкектин четиндеги Калыс-Ордо конушунда мектепти курууга кеткен 2 миллион долларды пайдаланууда жемкорлукка барган» деп соттолуп жатат.

Ибраимовго «Ысык-Көлдөгү «Күнөстүү жээк» пансионатын сатууда мамлекетке 152 миллион сомдук зыян келтирген, «Дастан» ишканасын жетектеп турганда 270 миң доллар өлчөмүндө мыйзамсыз сый акы алган жана Бишкектин түштүгүндөгү беш гектар жерди мыйзамсыз бөлүп берүүгө тиешеси бар» деген айыптар коюлган.

Экөө тең Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин (УКМК) тергөө абагында отурушат. Алар күнөөсү жок экенин айтып жатышат.

4-ноябрда сөз экс-мэрлерге берилген. Бирок экөө тең сотко көрсөтмө берүүдөн баш тартып, «негизсиз коюлуп жаткан айыптар үчүн эч кандай актанбаш керек» деп билдиришкен.(ZKo)

Тарых музейи боюнча сот иши уланат

Мамлекеттик тарых музейи. Иллюстрациялык сүрөт.

19-ноябрда Бишкектин Биринчи май райондук сотунда Улуттук тарых музейи менен Чолпон-Атадагы ат майдандын оңдолушуна байланыштуу кылмыш иши боюнча соттук отурум ишин улантат.

Бир жума мурдагы сот жараянында күбөлөр айыпталуучулардын бири, президенттик аппараттын жарандык өнүктүрүү, диний жана улуттук саясат бөлүмүнүн мурдагы жетекчиси Мира Карыбаевага каршы көрсөтмө берип, 2017-жылы кабыл алынган долбоордо музейдин кызматкерлери ага чейин иштеп чыккан концепциядагы сунуштардын 90 пайызы камтылбай калганын билдиришкен. Карыбаева айыптоолорду четке каккан.

Иш боюнча дагы бир айыпталуучу, мурдагы өкмөт башчы Сапар Исаков соттук отурумду музейден өткөрүүнү сунуш кылып, сот аны кароону күбөлөрдүн көрсөтмөсү бүткөндөн кийинки убакытка калтырган.

Жалпысынан алты адам соттолууда. Алардын арасында президенттик аппараттын жарандык өнүктүрүү, диний жана улуттук саясат бөлүмүнүн мурдагы жетекчиси Мира Карыбаева жана мурдагы премьер-министр Сапар Исаков бар.


Музейдеги коррупция тууралуу расмий түрдө бир жыл мурда айтылган. Кийинчерээк Башкы прокуратура аны оңдоп-түзөөдөн мамлекеттик бюджет дээрлик 102 миллион сом зыян тартканын билдирген.

Сапар Исаков буга чейин музей боюнча кылмыш иши саясий негизде козголгон деген пикирин билдирген.(ZKo)

ЕККУ: Беларуста негизги эркиндиктер эске алынбайт

Добуштарды саноо учуру. Минск. 17-ноябрь, 2019-жыл.

Мындай билдирүүнү ЕККУнун байкоочулары Беларуста мөөнөтүнөн мурда өткөн парламенттик шайлоодон кийин жасашты. Анда бир дагы оппозициячыл талапкер жеңишке ээ болгон эмес. "Саясий партияларды каттоодогу, эркин жыйын өткөрүүгө тоскоолдуктар" уюму чукул сурамжылоолорду жүргүзүүгө мүмкүнчүлүк бербегенин маалымдады. "Бул шайлоолор демократиялык милдеттенмелер сыйланбай турганын көрсөттү. Парламенттин укуктары чектелүү өлкөдө парламенттик шайлоо шайлоочулар үчүн да, талапкерлер үчүн да жөн гана формалдуу, кожо көрсүн деген сыяктуу иш" - деди ЕККУнун байкоочулар миссиясынын жетекчиси Маргарета Седерфельт.

Хельсинки комитетинин жана жергиликтүү "Вясна" кыймылынын активисттери Беларуста 17-ноябрда өткөн парламенттик шайлоо басым, кысым жана коркутуулар менен өткөнүн кабарлашкан. Александр Лукашенко бийлик башында турган 24 жылдан бери өлкөдө бир да жолу шайлоо процесстери акыйкат өткөнү эл аралык уюмдар тарабынан айтылган эмес.

Беларуста 17-ноябрда өткөн шайлоонун баштапкы жыйынтыгы боюнча парламенттин төмөнкү палатасына оппозициянын бир дагы өкүлү өткөн жок.


Борбордук шайлоо комиссиясынын алдын ала тараткан маалыматына ылайык, Улуттук жыйындын Өкүлдөр палатасына "Беларус патриоттук партиясы", "Эмгек жана акыйкат" республикалык партиясы, "Либерал-демократтар" партиясы, "Беларус агрардык партиясы", коммунисттер жана "Белая Русь" коомдук бирикмесинин өкүлдөрү өттү. Алардын баары коомчулукка буга чейин бийликтин саясатын колдоп келгени менен белгилүү.

Төмөнкү палатада 110 орун бар, ага 500дөн ашык талапкер ат салышты.

Тбилиси: полиция парламентти кулпулап алгандарды кууп таратты

Полиция парламентти кулпулап алгандарды "мыйзамдын чегинен чыкты" деп эскерткен.

Грузиянын борбору Тбилиси шаарында парламенттин имаратын оозун тороп алгандарга полиция суу бүркүп, кууп таратты жана бир канча активистти кармап кетти.

Дем алыш күндөрү оппозициячыл партиялардын тарапкерлери жана активисттердин Жогорку Раданын үч эшигин тең тороп, алдына чатырларды тигип алышкан жана бийликтеги партиянын депутаттарын имаратка киргизбей турганын билдиришкен. Парламенттин басма сөз кызматы нааразылык акцияларынан улам дүйшөмбүдө мыйзам чыгаруу органынын иши үзгүлтүккө учураганын айткан.

Тбилисиде нааразылык акциялары 14-ноябрда башталган. Буга парламентте 2020-жылга белгиленген шайлоону пропорционалдык система боюнча өткөрүү жоболору каралган мыйзам долбоору кабыл алынбай калганы себеп болгон. Демонстранттар ошондон тартып парламенттин алдындагы аянтка чатыр тигип, мөөнөтсүз акция башташкан. Полиция бул ирет күч колдонгон жок.

Грузиядагы шайлоо системасын өзгөртүүчү мыйзам долбоору кабыл алынбай калганын Европа Кеңешинин Парламент аралык ассамблеясы менен АКШнын Тбилисидеги элчилиги айыптады.

Быйыл жайында да Тбилисиде миңдеген адамдар көчөгө чыгып, шайлоо системасын өзгөртүүнү талап кылышкан. Анда эл менен полиция кагылышып, жалпысынан 240 адам жаракат алган болчу.

Грузияда оппозиция парламент имаратын кулпулап койду

Тбилисидеги митинггде полиция "чектен чыккан" демонстранттарга азырынча күч колдонгон жок.

Грузиянын борбору Тбилисиде каршылык акциялары уланып жатат. Оппозициячыл партиялардын тарапташтары жана активисттер 18-ноябрда парламенттин оозун тороп алышты жана бийликтеги партиянын депутаттарын киргизбей турганын айтышты. Алар имараттын дарбазасына кулпу илип коюшту.

Парламенттин басма сөз кызматы нааразылык акцияларынан улам дүйшөмбүдө мыйзам чыгаруу органынын иши үзгүлтүккө учураганын бышыктады.

Ички иштер министрлиги парламент алдындагы нааразылык акциялары "мыйзамдын алкагынан чыгып кеткенин" эскертти.

Тбилисиде нааразылык акциялары 14-ноябрда башталган. Буга парламентте 2020-жылга белгиленген шайлоону пропорционалдык система боюнча өткөрүү жоболору каралган мыйзам долбоору кабыл алынбай калганы себеп болгон. Демонстранттар ошондон тартып парламенттин алдындагы аянтка чатыр тигип, мөөнөтсүз акция башташкан. Полиция бул ирет күч колдонгон жок.

Грузиядагы шайлоо системасын өзгөртүүчү мыйзам долбоору кабыл алынбай калганын Европа Кеңешинин Парламент аралык ассамблеясы менен АКШнын Тблисидеги элчилиги айыптады.

Быйыл жайында да Тбилисиде миңдеген адамдар көчөгө чыгып, шайлоо системасын өзгөртүүнү талап кылышкан. Анда эл менен полиция кагылышып, жалпысынан 240 адам жаракат алган болчу.

Президент Сооронбай Жээнбеков өнөктөш донорлор менен жолугат

Президент Сооронбай Жээнбеков 2018-жылдын 1-ноябрында дагы донорлор менен жолуккан.

19-ноябрда Бишкекте «Туруктуу өнүгүү үчүн реформаларды тездетүү» деген темада донордук конференция өтөт. Ага президент Сооронбай Жээнбеков катышарын өлкө башчынын аппаратынын Стратегиялык өнүктүрүү, экономика жана финансы саясаты бөлүмүнүн башчысы Данияр Иманалиев билдирди.

Мамлекет башчынын басма сөз кызматы тараткан маалыматка караганда, Кыргызстанды туруктуу өнүктүрүү боюнча маселелер талкууланчу форумга эл аралык 25 уюмдан жана 10 өлкөдөн өнүктүрүү жаатында кызматташкан өнөктөштөр чакырылган.

Президент ушуну менен донорлор менен экинчи жолу жолукканы турат. 2018-жылдын 1-ноябрында бийлик бутактарынын башчылары катышкан конференция болуп, ага элчилер жана эл аралык уюмдардан 50дөн ашык өкүлү катышкан.

Данияр Иманалиев Кыргызстан эгемендүүлүк алгандан бери өнүктүрүү жаатында кызматташкан өнөктөштөр экономика, транспорт, энергетика, суу менен камсыздоо, ирригация, саламаттыкты сактоо, билим берүү, экология жана айлана-чөйрө тармактарын өнүктүрүүгө 10,5 млрд. доллар каражат бөлгөнүн айтты.

Ошондой эле учурда Евразиялык өнүктүрүү банкынан 200 млн. доллар алуу боюнча сүйлөшүүлөр жүрүп жатканын белгиледи. Андан тышкары Дүйнөлүк банк тарабынан региондорду өнүктүрүү боюнча долбоорлорду даярдоо иши башталганын, алгач 60 млн. долларга Ош облусунда агроөнөр жай комплексин жана региондун туруктуу туризмин өнүктүрүүчү долбоорлор ишке ашырыларын билдирди. (BTo)

Ирандагы соңку тополоңдо бери дегенде алты адам ажал тапты

Иранда калайман нааразылык акциялары бийлик мунайдын баасын жогорулатып, күйүүчү майды сатууга чектөө киргизгенден кийин башталды.

Иранда 18-ноябрда, өкмөткө каршы нааразылык акцияларындагы кагылышта үч демонстрант, коопсуздук күчтөрүнүн эки кызматкери жана бир күзөтчү ажал тапты. Бийлик мерт болгондор дагы көбөйүшү мүмкүн экенин эскертти.

Иран бийлиги Интернет байланышын өчүрүп койгондуктан, кагылыш болгон аймактардан маалымат алуу кыйындады.

Жергиликтүү басылмалар нааразылык акцияларына байланыштуу Тегеран, Исфахан жана Шираз шаарларында кеминде беш университетте, дагы бир катар шаар-аймактарда айрым мектептер убактылуу жабылганын жазышты. Коопсуздук чараларынан улам Исфахан шаарындагы метро да иштебей калганы белгилүү болду.

Тартип сактоо органдары буга чейин нааразылык акциясына чыккандарга күч колдонуларын эскерткен.

«Фарс» маалымат агенттиги 17-ноябрдагы тоз-тополоңдо жүздөн ашык соода-сатык жайлары, банктардын кеңселери өрттөлгөнүн, жапырт башламандык үчүн миңдей киши камалганын билдирди.

Иранда калайман нааразылык акциялары бийлик мунайдын баасын жогорулатып, күйүүчү майды сатууга чектөө киргизгенден кийин башталган. Өлкөнүн руханий көсөмү аятолла Али Хаменейи баалардын көтөрүлүшүн кубаттап, демонстранттарды «баш кесерлер» деп айыптады.

Орусия Украинанын аскер кемелерин бошотту

Орусия Украинанын үч аскердик кемесин мындан бир жыл мурда Керч кысыгынан кармап кеткен.

Бул тууралуу 18-ноябрда ТАСС маалымат агенттиги Орусиянын Тышкы иштер министрлигине шилтеме кылып кабарлады.

Украинанын «Бердянск» жана «Никополь» аскердик катерлери жана «Яны Капу» чиркегичи 17-ноябрда Орусиянын деңиз кароолунун коштоосунда Керч кысыгынан, «Генмола» акваториясынан чыгып кеткен.

Мунун алдында Орусиядагы жана Украинадагы бир катар басылмалар бул кемелер жакынкы күндөрү Украинага өткөрүлүп берилерин жазышкан. Украинанын президенти Владимир Зеленскийдин жардамчысы Андрей Ермак катерлерди кайтаруу жараяны аягына чыгып калганын маалымдаган.

Орусия Керч кысыгы аркылуу Азов деңизине сүзүп бараткан Украинанын аскердик катерлерин мындан туура бир жыл мурда кармап алган. Кемелерде 24 аскер кызматкери болгон.

Киев Москванын бул аракетин «зомбулук актысы» деп атаган. Орусия болсо кемелер чек араны бузуп, мыйзамсыз киргенин айткан. Бул талашта Украинаны АКШ, НАТО, БУУ жана Европа Биримдиги колдогон.

Орусия украин деңиз аскерлерин ушул жылдын сентябрь айында, Украина менен туткундарды алмашкан учурунда бошоткон.

Калифорнияда куралдуу кишинин огунан төрт адам өлдү

Иллюстрациялык сүрөт.

АКШнын Калифорния штатындагы Фресно шаарында 17-ноябрда кечинде чогуу-чаран футбол көрүш үчүн үйдөгү кечеге чогулган топ адамга күтүүсүз келген белгисиз куралчан адам ок чыгарды. Жыйынтыгында төрт адам ошол жерден мрт кетип, дагы алтоо жарадар болгон. Беш адамдын абалы оор экени кабарланды.

Бул кечеде тууган-урук, дос-таанышы болуп жалпысынан 35 адам отурган. Полиция аларга ок чыгарган адам качып кеткенин, издөө иштери башталганын билдирди.

Мындан бир канча күн мурун Лос-Анжелес шаарынын четиндеги мектепте дагы ок атылып, эки өспүрүм ажал тапкан.

АКШда курал-жарак алып жүрүүнү катаалдаштыруу демилгесин көтөргөн «Everytown» коммерциялык эмес уюмунун эсебинде Кошмо Штаттарда жыл башынан бери тынч жагдайда ок атылган окуялардан кеминде 85 учуру катталды.

Кыргызстанда чакан насыя алгандар 35 пайызга көбөйдү

Иллюстрациялык сүрөт.

Кыргызстанда ушул жылдын январь-сентябрь айларында 460 миңге жакын адам чакан насыя берген компаниялардан баш-аягы 22 млрд. сом насыя алды.

Улуттук статистика комитетинин маалыматы боюнча, муну менен чакан насыя алгандар өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 35 пайызга, ал эми берилген насыя 32,8 пайызга көбөйдү.

Насыянын эң көп суммасы Ош облусуна туура келет. Ал берилген насыянын жалпы көлөмүнүн 21 пайызын түзөт. Кийинки орунда 19,1 пайыз менен Бишкек шаары, Жалал-Абад облусуна 14,1 пайыз жана Чүй облусунда насыя алуучулар 13,9 пайызды түзөт.

Алынган насыянын 31,8 пайызы айыл чарбадагы ишмердикти өнүктүрүүгө, 26,5 пайызы керектөөчүлүк муктаждыктарга, 12,7 пайызы соода жана коомдук тамак-аш чөйрөсүнө багытталды.

Насыяны кайтаруунун деңгээли тогуз айда 93,5 пайызды түздү. (BTo)

Беларус парламентинен оппозицияга мандат буюрбай калды

Беларус парламентинин төмөнкү палатасынын буга чейинки чакырылышында оппозициянын эки өкүлү бар болчу.

Беларуста 17-ноябрда өткөн шайлоонун баштапкы жыйынтыгы боюнча парламенттин төмөнкү палатасына оппозициянын бир дагы өкүлү өткөн жок.

Борбордук шайлоо комиссиясынын алдын ала тараткан маалыматына ылайык, Улуттук жыйындын Өкүлдөр палатасына "Беларус патриоттук партиясы", "Эмгек жана акыйкат" республикалык партиясы, "Либерал-демократтар" партиясы, "Беларус агрардык партиясы", коммунисттер жана "Белая Русь" коомдук бирикмесинин өкүлдөрү өттү. Алардын баары коомчулукка буга чейин бийликтин саясатын колдоп келгени менен белгилүү. Мандат алып, депутат болот дегендердин арасында былтыр өткөн өлкөнүн сулуулар сынагынын жеңүүчүсү Мария Василевич да бар.

Беларус парламентинин төмөнкү палатасынын буга чейинки чакырылышында оппозициянын эки өкүлү бар болчу. Бул ирет бийлик "мен оппозициянын өкүлүмүн" деген дээрлик бардык талапкерлерди каттоо жана шайлоого үгүттөө маалында ар кандай себептер менен жарыштан четтетип койгон.

Төмөнкү палатада 110 орун бар, ага 500дөн ашык талапкер ат салышты. БШК шайлоочулардын 77 пайыздан ашыгы добуш бергенин билдирди. Шайлоого бир миңдей эл аралык байкоочу көз салды.

Европа Биримдиги бир канча жылдан бери "таза эмес өтөт, мыйзам бузуу менен коштолот", деген жүйө менен Беларустагы шайлоонун жыйынтыгын таануудан баш тартып келет. Өлкөнү 25 жылдан бери башкарып жаткан президент Александр Лукашенко болсо андай дооматтарды негизсиз деп эсептейт.

Чукул билдирүү: туруксуз аба ырайы күтүлөт

Кыргызстан.

Өзгөчө кырдаалдар министрлиги 20-ноябрдан 24-ноябрга чейин туруксуз аба ырайы күтүлөрүн эскертти. Бул күндөрү мезгил-мезгили менен жаан, кар, тоо этектеринде жана тоолуу райондордо кар жаап, айрым жерлерде жаан-чачын катуу жаайт. Жолдор тайгак жана тоңголок болуп, райондордо кар күрткүсү пайда болушу мүмкүн. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы 4-9 метрден, 20-21-ноябрларда кээ бир райондордо 15-20 метрге жетет.

21-27-ноябрларда абанын температурасы кескин төмөндөп, Чүй, Талас өрөөндөрүндө түнкүсүн -6…-11°, күндүз -2…-7°, Ош, Жалал-Абад, Баткен өрөөндөрүндө түнкүсүн -5…-10°, күндүз 0…-5°, тоо этектериндеги райондордо түнкүсүн -8…-13°, күндүз -4…-9°, Ысык-Көл ойдуңунда түнкүсүн -7…-12°, күндүз 0…-5°, Ысык-Көл ойдуңунун чыгышында жана Нарын облусунун дыйканчылык аймактарында түнкүсүн -10…-15°, күндүз -1…-6°, тоолуу райондордо түнкүсүн -12…-17°, күндүз -5…-10°, бийик тоолуу райондордо түнкүсүн -20…-25°, күндүз -10…-15° суук болушу мүмкүн.

Андыктан тоолуу автоунаа жолу мененен каттоонуу пландап жаткан айдоочуларга Өзгөчө кырдаалдар министрлиги :

- Гидрометереология агенттигинин аба ырайы жөнүндө маалыматын эске алууну;

- тоолуу автоунаа жолдору аркылуу айдап жатканда автоунаалардын ортосундагы 500 метр аралыкты сактоону;

- машинелерди кышкы даярдыкка өткөрүүнү (дөңгөлөктөрдү кышкы шинага алмаштыруу ж.б.у.с.);

- аптечка, чынжырча, күрөк алып жүрүүнү сунуш кылат.

Мындай туруксуз аба ырайы энергетика жана коммуналдык кызматтардын ишин жана жайлоолордо мал багууну кыйындатат. Катуу жаан жааган убакта автожолдордо көзгө уруна турган аралык азайып, автоунаалардын кыймылын татаалдаштырат. Электр зымдарга суу кар жабышып үзүлүү коркунучун алып келет.

Ал эми 19-ноябрда түнкүсүн Ысык-Көл облусунун кээ бир райондорунда жаан, кар, тоолуу райондорунда кар жаашы күтүлөт, калган аймактарда жаан-чачын болбойт. Тоолуу райондордо жолдор тайгак болот. Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы секундасына 4-9 метрге жетет.

Абанын температурасы:

Чүйдө түнкүсүн 0…-5, күндүз 7…12;

Таласта түнкүсүн 0…-5, күндүз 7…12;

Баткенде, Ошто, Жалал-Абадда түнкүсүн -1…+4, күндүз 8…13;

Ысык-Көлдө түнкүсүн 0…-5, күндүз 4…9;

Нарында түнкүсүн -5…-10, күндүз 4…9;

Бийлик тоолуу райондордо -14…-19, күндүз -2…-7 градус болот.

Бишкекте 19-ноябрда жаан жаабайт. Абанын түнкү төмөнкү температурасы 0…-2°, күндүзгү жогорку температурасы 9…11° болот.

Элистада эл Трапезниковдун мэрликтен кетишин талап кылды

Элиста шаарында азыркы мэрдин кызматтан кетишин талап кылган митингдер токтой элек.

Орусияга караштуу Калмыкия Республикасынын борбору Элиста шаарында 17-ноябрда өздөрүн «Донецк элдик республикасы» деп атап алган аймактын мурдагы башчысы Дмитрий Трапезниковдун мэрлик кызматтан кетишин талап кылган нааразылык акциясы өттү. Митингге эки миңдей киши катышканы кабарланды.

Нааразылык акциясын уюштургандардын бири Бадма Бюрчева митинг тууралуу бийлик менен макулдашылганы менен аларга транспаранттарды көтөргөнгө уруксат берилбегенин айтты. Митингде Трапезниковдун кызматтан кетишинен сырткары, мындан ары шаар мэрин түз шайлоо тууралуу талап да айтылды.

Бадма Бюрчева Элистанын тургундары буга чейин эч ким тааныбаган, чоочун Трапезниковдун шаар башчысы болгонуна, анын буга чейинки таржымалы «таза эмес» экенине нааразы болуп жатканын айтты.

Дмитрий Трапезников Элистанын мэри болуп быйыл 26-сентябрда дайындалган.

Былтыр «Донецк элдик республикасынын» ошол кездеги башчысы киши колдуу болгондо, анын милдетин кыска убакытка аткарган.

Мэрлик кызматка анын талапкерлигин парламентке Калмыкиянын жетекчиси Бату Хасиков көрсөткөн. Ал «Трапезникав Донбасста болуп көрбөгөндөй тажрыйба топтоду» деп айткан жана «кыйын кырдаал-кыйчалыштан чыгып кете алган жетекчи» катары сүрөттөгөн.

Трапезников мэр болгондон бери шаарда анын кызматтан кетишин талап кылган нааразылык акциялары токтобой жатат.

Канат Сагымбаевдин иши боюнча 16 экспертиза дайындалды

Алмазбек Атамбаев жана Канат Сагымбаев.

Мурдагы президент Алмазбек Атамбаевдин жан сакчысы Канат Сагымбаевге козголгон кылмыш иштери боюнча 16 экспертиза дайындалганын «Азаттыкка» анын жактоочусу Бакытбек Автандил уулу билдирди. Бирок ал экспертиза дайындоодо Сагымбаевдин укугу бузулганын айтууда:

- Экспертизаны дайындоодо шектүүнүн укуктары бар. Ал суроо бергенге, экспертиза жүргүзүүчү жакты тандоого, экспертизага байланыштуу өтүнүчтөрдү келтирүүгө укуктуу. Бирок тергөөчүлөр Канаттын мыйзамдуу укугун сактабай, аны материалдар менен тааныштырбай туруп эле экспертизаны дайындап коюшкан.

Анын маалыматы боюнча, дайындалган 16 экспертизанын ичинде Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин (УКМК) «Альфа» атайын түзүмүнүн кызматкери полковник Үсөнбек Ниязбеков кайсы куралдан ок тийип каза болгонун аныкташ үчүн баллистикалык экспертиза да дайындалган.

Бакытбек Автандил уулу Канат Сагымбаев камакка алынгандан бери бир да жолу көрсөтмө бере элек экенин, ал тергөөчүлөрдүн суроосуна жооп берүүдөн баш тартканын кошумчалады.

Мурдагы президент Алмазбек Атамбаев быйыл 8-августта Кой-Таштагы үйүнөн атайын операция учурунда кармалган. Сагымбаев Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитеттин (УКМК) кызматкери катары анын жанында кайтарып жүргөн. Ал 24-сентябрда кармалып, Бишкектин Биринчи май райондук сотунун чечими менен 9-декабрга чейин камакка алынган.

Сагымбаевге «Массалык башаламандык уюштуруу», «Топ адамдар менен киши өлтүрүү», «Кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу», «Тергөө органдарынын же башка кызматтык органдардын ишине тоскоолдук кылуу» деген төрт берене боюнча айып коюлуп жатат.

Кой-Таш окуяларынан кийин Сагымбаевге карата кызматтык териштирүү болуп, «Кызматтык дал келбестик» беренесинин негизинде УКМКдагы 9-кызматтан бошотулган. (BTo)

Гонконг: демонстранттар ээлеп алган университет полициянын курчоосунда калды

Политехникалык университетти бир канча күн мурда активист студенттер ээлеп алган эле.

Шаардагы Политехникалык университетте дүйшөмбүгө оогон түнү өкмөткө каршы нааразылык акциясына чыгып жаткан студенттер менен полиция кагылышты. Бул окуу жайын бир канча күндөн бери жүздөгөн активист жаштар ээлеп алып, алдын тосуп, полицияны киргизбей жатышкан болчу.

Студенттер полициянын курчоосунда калган кампустан чыкканга аракет кылганда күч кызматкерлери аларга каршы жаш агызчу газ, желим таяк, желим ок колдонушту. Ошондой эле ондогон студент кармалганы белгилүү болду. Мунун алдында полиция «жапырт башаламандык уюштурду» деген айып менен бул окуу жайында окуган активисттер камаларын эскерткен эле. Ушул тушта кампуста канча адам калганы, канчасы жабыркаганы тууралуу маалымат жок.

Мунун алдында Гонконгдогу сот адам укуктарын чектейт деген жүйө менен өкмөттүн беткап кийүүгө салган тыюусун алып салган болчу.

Шаарда каршылык акцияларынын жаңы толкуну 8-ноябрдагы тоз-тополоңдо 22 жаштагы студент оор жарадар болуп, каза болгонуна байланыштуу башталган.

Шаарда бир канча айдан бери миңдеген адамды көчөгө чыгарган нааразылыкка кылмышка шектүүлөрдү Кытайга өткөрүп берүүгө жол ачкан мыйзам долбоору негиз болгон.

Шаардын жетекчилиги документти парламенттен биротоло кайтарып алган. Бирок демонстранттар Бээжиндин саясатынан чыкпаган жетекчилердин иштен кетишин, калайман нааразылык акцияларында камалгандардын бошотулушун, ашкере күч колдонгон полиция кызматкерлеринин жазаланышын талап кылып жатышат.

Кабул: аскердик жайдагы кош жардырууда 18 жоокер жарадар болду

Окуя болгон жер.

Ооганстандын борбору Кабулда 18-ноябрда таң эрте аскердик окуу борборунун жанында кош жардыруу болду. Бул тууралуу Ички иштер министрлигинин басма сөз катчысы Нусрат Рахими билдирди. Улуттук армиянын 18 жоокерин жарадар кылган бул кол салууну ким уюштурганы азырынча белгисиз. Окуя болгон жерге «Тез жардам» кызматы жана куткаруучулар барды.

Кабулдагы 13-ноябрда эртең менен көчөдө эл көп жүргөн маалда жанкечтинин кол салуусунан 12 адам, анын ичинде мектепке бараткан бир канча бала өлгөн.

Мунун алдында ооган бийлиги «Талибан» кыймылын туткундарды алмашуу жараянын үзгүлтүккө учуратканы үчүн айыптаган. Аталган топ болсо Кабулдун өзүн «сөзүнө турган жок» деп күнөөлөгөн.

Ооган президенти Ашраф Гани 12-ноябрда «Талибан» менен туткундарды алмашууга даяр экенин жарыялаган. Ага ылайык, Кабул бул кыймылдын таасирлүү үч мүчөсүн - «Хаккани» түйүнүнүн лидеринин иниси Анас Хакканини, Хафиз Рашид Омарини жана Ажы Милли Ханды бошотмок. «Талибан» болсо мындан үч жыл мурда уурдап кеткен Кабулдагы Америка университетинин эки профессорун - 68 жаштагы америкалык Кевин Кинг менен 48 жаштагы австралиялык Тимоти Викскти өткөрүп бермек.

Туткундарды алмашуу «Талибан» менен Кабулдун тынчтык сүйлөшүүсүн баштоого өбөлгө болушу ыктымал экендиги айтылып жаткан. Бул согушкер топ ушул кезге чейин ооган өкмөтүн «Американын тактекеси» деп атап, алар менен бетме-бет сүйлөшүү жүргүзүүдөн баш тартып келет.

Кыргызстанга Европа Биримдигинин атайын өкүлү келди

Петер Буриан.

Европа Биримдигинин Борбор Азия боюнча атайын өкүлү Петер Буриан эки күндүк жумуш сапары менен Кыргызстанга келди.

Европа кеңешинин Кыргызстандагы өкүлчүлүгүнүн басма сөз кызматы кабарлагандай, ал 19-ноябрда Бишкекте өтчү «Туруктуу өнүгүү үчүн реформаларды тездетүү» деген форумга катышат.

Петер Буриан иш сапарынын алкагында биринчи вице-премьер-министр Кубатбек Боронов, Тышкы иштер министрлигинин жетекчилери жана президенттик аппараттын өкүлдөрү менен жолугат. Анда Кыргызстан менен Европа Биримдигинин кызматташтыгы жана Евробиримдиктин тышкы саясат жана коопсуздук боюнча комиссары Федерика Могерининин быйыл Кыргызстанда болгон сапарынын алкагында аткарылган иштер талкууланат.

Петер Буриан андан тышкары жарандык коом өкүлдөрү менен да жолугушмакчы. (BTo)

Дагы жүктөңүз

XS
SM
MD
LG