Украинанын президенти Владимир Зеленский АКШ президенти Дональд Трамптын "энергетикалык элдешүү" тууралуу күтүүсүз билдирүүсүнөн кийин Орусияны электр станциясына сокку урууга айыптады. Ошол эле учурда Москва элдешүү тууралуу божомолдорго эч кандай комментарий берген жок.
"АКШнын президенти "энергетикалык элдешүү" тууралуу билдирди. Бул барыбыз үчүн жакшы жаңылык жана мунун чындыгында ишке ашуусу маанилүү", - деп жазды Зеленский 11-октябрь күнү кечинде.
Ал Орусия Киевдеги электр станциясына ирандык үлгүдөгү "Шахед" дрондорун учуруп, натыйжада көптөгөн райондордо электр жарыгы өчүп калганын кошумчалады. Кийинчерээк Харьков облусундагы энергетикалык объектилерге да соккулар жасалган. Мунун баары АКШ президентинин энергетика тармагында ок атышууну токтотуу тууралуу билдирүүсүнөн кийин болду.
Орусия Украинанын энергетиекалык инфратүзүмдөрүнө Трамптын билдирүүсүнөн кийин сокку урду деген маалыматты көз карандысыз булактардан текшерүү мүмкүн болгон жок. Бирок Москва Трамптын билдирүүсүнө байланыштуу комментарий бере элек.
АКШнын президенти Дональд Трамп 11-октябрда Орусия менен Украинанын ортосунда "энергетикалык элдешүү" күчүнө киргенин Truth Social социалдык тармагына жарыялап, "муну бузбагыла!" - деп жазган.
Ал өзүнүн Телеграм каналына Трамптын билдирүүсүнөн кийин НАТОнун башкы катчысы Марк Рютте, Финляндиянын президенти Александр Стуб жана Канаданын премьер-министри Марк Карни менен сүйлөшкөнүн жазды. Зеленский аларга Украина ок атышууну токтотууну колдой турганын, Орусия дагы аны колдоосу маанилүү экенин билдирген.
Мурдарак Зеленский: "Биз америкалык тараптан кененирээк маалымат күтүп жатабыз. Биз, украиналык тарап чыңалууну басаңдатууга, адам өмүрүн сактоого, ошондой эле согушту токтотуу жана узак мөөнөттүү тынчтыкты камсыз кылуу үчүн зарыл болгон чечимдерге багытталган кадамдарды ар дайым колдойбуз", - деп жазган.
Трамп энергетикалык объектилерге сокку урууну токтотуу макулдашылганын 14-сентябрда дагы жарыялаган. Бирок орус армиясынын соккулары уланган.
Буга чейин Зеленский Орусия Украинанын энергетикалык инфратүзүмдөрүнө чабуулдарын токтоткон шартта гана Киев орусиялык мунай иштетүү заводдоруна сокку урууну токтоторун билдирген.
Европа Биримдигинин тышкы иштер министрлери 12-октябрда Орусияга каршы санкциялардын 22-пакетин бекитишти. Жаңы чектөөлөр болжол менен 1600 жеке адамга жана юридикалык жактарга, негизинен курал-жарак өндүрүүгө байланыштуу адамдарга багытталган. Бул тууралуу биримдиктин тышкы саясат боюнча жетекчиси Кая Каллас билдирди.
Анын айтымында, бул Орусия Украинага бастырып киргенден кийинки Европа Биримдигинин эң ири санкциялык тизмеси болуп эсептелет. Тизмеге жаңы киргизилгендердин жарымынан көбү баллистикалык ракеталарды өндүрүү менен байланышкан.
"Биз Орусиянын украиналыктарды өлтүрүүдө колдонгон курал-жарактарды өндүрүүсүн кыйла татаалдаштырып, жайлатып жана кымбаттатып жатабыз", - деп жазды Каллас.
Чектөөлөр баллистикалык ракеталарды, анын ичинде "Искандер-М" системасы үчүн ракеталарды иштеп чыгуу, сыноо жана өндүрүү менен алектенген ишканаларга тиешелүү. Алардын катарына ракета майын, кыймылдаткычтарды, атайын текстилди, ошондой эле синтетикалык жана карбон булаларын өндүрүүчүлөр кирет.
Санкциялык тизмеге учкучсуз учак өндүрүү, суу астындагы кемелерди тейлөөчү кеме куруу ишканалары киргизилген.
Мындан тышкары, чектөөлөр Орусиянын армиясы басып алган Украинанын аймактарында Мамлекеттик Думага шайлоо өткөрүүгө катышкан 77 адамга, ошондой эле Орусиянын аскердик ишмердүүлүгү менен байланышы бар Түндүк Кореянын жети жеке жана юридикалык жактарга да тиешелүү.
АКШнын президенти Дональд Трамп Орусия менен Украинанын ортосунда "энергетикалык элдешүү" күчүнө киргенин жарыялады. Анын Truth Social социалдык тармагына жазганына караганда, "эки тарап тең буга макул болушту".
"Муну бузбагыла!" — деп кошумчалады Трамп.
"Энергетикалык элдешүүнүн" чоо-жайы айтылган жок.
Украинанын президенти Владимир Зеленский Axios басылмасына Трамптын энергетикалык тынчтык келишими тууралуу билдирүүсү ал үчүн жаңылык болгонун, бирок эгер мындай келишим эки тараптуу болсо, Украина аны кубаттай турганын айтты.
"Эгер президент Трамп бул боюнча Путин менен макулдашууга жетишкен болсо, анда ок атышууну токтотуу качан башталарын бизге айтып коюшун суранам. Биз даярбыз жана аны кабыл алабыз", - деди Зеленский.
Ал өзүнүн Телеграм каналына Трамптын билдирүүсүнөн кийин НАТОнун башкы катчысы Марк Рютте, Финляндиянын президенти Александр Стуб жана Канаданын премьер-министри Марк Карни менен сүйлөшкөнүн жазды. Зеленский аларга Украина ок атышууну токтотууну колдой турганын, Орусия дагы аны колдоосу маанилүү экенин билдирген.
"Биз америкалык тараптан кененирээк маалымат күтүп жатабыз. Биз, украиналык тарап чыңалууну басаңдатууга, адам өмүрүн сактоого, ошондой эле согушту токтотуу жана узак мөөнөттүү тынчтыкты камсыз кылуу үчүн зарыл болгон чечимдерге багытталган кадамдарды ар дайым колдойбуз", - деп жазды ал.
Москва азырынча комментарий бере элек.
Билдирүү АКШ менен Орусия президенттеринин ортосундагы дизел менен камсыздоо боюнча макулдашуулардын, ошондой эле Трамптын Украинанын президенти Владимир Зеленскийге карата айткан кескин сынынын фонунда жасалды. Трамптын айтымында, Зеленский АКШнын тиешелүү өтүнүчтөрүнө карабастан, Орусиядагы мунайды кайра иштетүүчү заводдорго сокку урууну улантууда.
Бул Дональд Трамптын өз ара ортомчулугу менен Орусия жана Украинанын ортосунда энергетикалык тынчтык келишимине жетишилгенин жарыялаган биринчи учуру эмес. Ал 14-сентябрда өзүнүн Truth социалдык тармагындагы баракчасында Орусия менен Украина бири-биринин аймагындагы энергетикалык объектилерге сокку урбоону макулдашканын жазган. Ал кезде да Украина менен Орусиянын ортосунда эч кандай расмий келишим түзүлгөнү тууралуу маалымат чыккан эмес жана энергетикалык инфраструктурага өз ара сокку уруулар уланган.
22-сентябрда Нью-Йоркто БУУнун Башкы Ассамблеясынын сессиясынын алкагында Трамп менен жолуккандан кийин, Владимир Зеленский эгер Москва Украинанын энергетикалык тармагына чабуулдарды токтотсо, Украина да Орусиянын энергетикалык инфраструктурасына соккуларды токтотууга даяр экенин билдирген. Кремлдин басма сөз катчысы Дмитрий Песков энергетикалык тармактагы тынчтык келишими тууралуу демилгени "жакшы" деп атаганы менен, Москва жөн гана тынчтык келишимин эмес, "туруктуу жана биздин кызыкчылыктарыбызга толугу менен шайкеш келген жөнгө салууну" жактай турганын белгилеген.
Орусиянын аскерлери Харьковдун Немышлянск районундагы жеке турак жайлар жайгашкан аймакка авиабомбалар менен сокку урду. Шаар башчысы Игорь Тереховдун маалыматына караганда, 35 жаштагы аял урандылардын алдынан чыгарылган, бирок алган жаракаттарынан улам каза болду.
Дагы 10 адам жаракат алды. Облустук аскердик администрациянын башчысы Олег Синегубов билдиргендей, жабыркагандардын арасында жети жаштагы бала да бар.
Соккудан 30дан ашуун имарат жана 11 автоунаага зыян келтирилди.
Кечкисин Орусия Харьковго кайрадан сокку урду. Бул жолу шаар четиндеги азык-түлүк дүкөнү бутага алынган. Натыйжада 16 жаштагы өспүрүм, 19 жаштагы кыз жана 51 жаштагы аял каза болду. Дагы 22 адам жаракат алды, алардын арасында эки бала бар. Сокку болгон жерде өрт чыгып, беш автоунаа күйүп кеткенин Синегубов билдирди.
Ошондой эле Орусия Харьковдогу ЖЭБ-5ке сокку урду. Бул АКШ президенти Дональд Трамп Орусия менен Украина "энергетикалык элдешүүгө" жетишкенин жарыялагандан бир нече саат өткөндөн кийин болду.
Ивано-Франковск шаарында Орусиянын дрондорунун соккусунан үч аскер каза болуп, дагы үч адам жаракат алды. Бул тууралуу шаардын мэри Руслан Марцинков билдирди. Мындан тышкары көп кабаттуу турак үйлөр жана коммерциялык жайлар зыян тартты.
Украинанын президенти Владимир Зеленскийдин айтымында, акыркы бир жуманын ичинде Орусиянын аскерлери электр энергиясын өндүрүү жана берүү объектилерине 200дөн ашуун сокку урган. Мындан тышкары газ жана мунай объектилерине дагы 17 жолу чабуул болгон.