Линктер

Русский
ЭЕ/АРнун бардык сайттары
site logo site logo
Артка Алдыга
ЧУКУЛ КАБАР!
3-Июнь, 2026-жыл, шаршемби, Бишкек убактысы 02:06
Жеңиш аянты, Бишкек.
Жеңиш аянты, Бишкек.
Тарых жана тагдыр

Кыргызстан согушту өз алдынча изилдей элек

Экинчи дүйнөлүк согуш 1939-жылы 1-сентябрда башталып, 1945-жылдын 2-сентябрында аяктаган. Ага Жер шарынын 80% ашуун калкы, 62 өлкө катышкан. Майдан Европа менен Азия, Африкада, баш-аягы жок мелмилдеп жаткан дүйнөлүк океанда жүргөн.

Жаштыгы согуш талаасында калган жоокер

Маткерим Рахманбердиев 1915-жылы 20-апрелде Талас облусунун Манас районуна караштуу Ак-Таш айылында туулган. Чоң-Коргон айылындагы толук эмес мектепти бүтүргөндөн кийин Чүйдөгү Айыл чарба техникумуна тапшырып, ал жерде 1940-жылга чейин билим алвп, кийин согушка кеткен.
1/22 Маткерим Рахманбердиев 1915-жылы 20-апрелде Талас облусунун Манас районуна караштуу Ак-Таш айылында туулган. Чоң-Коргон айылындагы толук эмес мектепти бүтүргөндөн кийин Чүйдөгү Айыл чарба техникумуна тапшырып, ал жерде 1940-жылга чейин билим алвп, кийин согушка кеткен.
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Маткерим Рахманбердиев (оңдон экинчи) 1943-жылы 5-апрелде Орел, 1943-жылы 25-сентябрда Смоленск (Орусия), 1944-жылы 24-июлда Витебск (Беларус), 1944-жылы 8-октябрда Шаулей (Литва) шаарларын, 1944-жылы 23-октябрда Чыгыш Пруссияны, 1945-жылы 9-апрелде Кёнигсберг калаасын бошоткондугу үчүн бир катар орден-медалдар менен сыйланган. Согуштан кийин да бир катар сыйлыктарды алган. Маселен, 1946-жылы 7-июлда Германияны бошоткондугу үчүн, 1985-жылы Улуу Ата Мекендик согуштун экинчи даражадагы орденин алган. Бардыгы болуп 14 орден-медал менен сыйланган экен. 
2/22 Маткерим Рахманбердиев (оңдон экинчи) 1943-жылы 5-апрелде Орел, 1943-жылы 25-сентябрда Смоленск (Орусия), 1944-жылы 24-июлда Витебск (Беларус), 1944-жылы 8-октябрда Шаулей (Литва) шаарларын, 1944-жылы 23-октябрда Чыгыш Пруссияны, 1945-жылы 9-апрелде Кёнигсберг калаасын бошоткондугу үчүн бир катар орден-медалдар менен сыйланган. Согуштан кийин да бир катар сыйлыктарды алган. Маселен, 1946-жылы 7-июлда Германияны бошоткондугу үчүн, 1985-жылы Улуу Ата Мекендик согуштун экинчи даражадагы орденин алган. Бардыгы болуп 14 орден-медал менен сыйланган экен. 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Маткерим Рахманбердиев согушта чалгынчы-фотограф болгон деген маалымат бар.
3/22 Маткерим Рахманбердиев согушта чалгынчы-фотограф болгон деген маалымат бар.
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Согуш талаасы. Экинчи дүйнөлүк согуш 1939-жылы 1-сентябрда Германия Польшага кол салуусу менен башталып, бир жыл аралыгында Европа өлкөлөрүн басып алган Германия 1941-жылы 22-июнда СССРге кол салган. Бул Экинчи дүйнөлүк согуштун негизги бөлүгү Улуу Ата Мекендик согуштун башталышы болгон. 
4/22 Согуш талаасы. Экинчи дүйнөлүк согуш 1939-жылы 1-сентябрда Германия Польшага кол салуусу менен башталып, бир жыл аралыгында Европа өлкөлөрүн басып алган Германия 1941-жылы 22-июнда СССРге кол салган. Бул Экинчи дүйнөлүк согуштун негизги бөлүгү Улуу Ата Мекендик согуштун башталышы болгон. 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Экинчи дүйнөлүк согушка 61 мамлекет катышып, 70 миллионго жакын адам каза болгон. Советтер Союзу 27 миллиондон ашык жоготууга учураган.  
5/22 Экинчи дүйнөлүк согушка 61 мамлекет катышып, 70 миллионго жакын адам каза болгон. Советтер Союзу 27 миллиондон ашык жоготууга учураган.  
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Экинчи дүйнөлүк согуш адамзат тарыхындагы эң ири согуш болгон. 
6/22 Экинчи дүйнөлүк согуш адамзат тарыхындагы эң ири согуш болгон. 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Окоптун жанында турган жоокер.
7/22 Окоптун жанында турган жоокер.
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
​Маткерим Рахманбердиевдин уулу Кубанычбектин айтымында бул анын атасы согуш учурунда тарткан сүрөттөрдүн бир эле бөлүгү. Калган сүрөттөрү сакталбай калган. 
8/22 ​Маткерим Рахманбердиевдин уулу Кубанычбектин айтымында бул анын атасы согуш учурунда тарткан сүрөттөрдүн бир эле бөлүгү. Калган сүрөттөрү сакталбай калган. 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Талаада тамактанып жаткан Кызыл Армиянын аскерлери.
9/22 Талаада тамактанып жаткан Кызыл Армиянын аскерлери.
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Экинчи дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан. Алардын 150 миңдейи орден жана медалдар менен сыйланган. 29 адам Даңк орденинин толук ээси, 73 жоокер Советтер Союзунун баатыры болгон. 90 миңден ашык кыргызстандык курман болгон.<br /> &nbsp;
10/22 Экинчи дүйнөлүк согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан. Алардын 150 миңдейи орден жана медалдар менен сыйланган. 29 адам Даңк орденинин толук ээси, 73 жоокер Советтер Союзунун баатыры болгон. 90 миңден ашык кыргызстандык курман болгон.
 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Согуштан кыйраган имараттар.&nbsp;
11/22 Согуштан кыйраган имараттар. 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Маткерим Рахманбердиев экинчи Дүйнөлүк согуш башталган биринчи күндөн тарта анын акырына чейин фашисттик баскынчылар менен салгылашкан.
12/22 Маткерим Рахманбердиев экинчи Дүйнөлүк согуш башталган биринчи күндөн тарта анын акырына чейин фашисттик баскынчылар менен салгылашкан.
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Дарыянын боюнда турган Кызыл Армиянын аскерлери. Сүрөт кайсы жылы тартылганы белгисиз.&nbsp;
13/22 Дарыянын боюнда турган Кызыл Армиянын аскерлери. Сүрөт кайсы жылы тартылганы белгисиз. 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Маткерим Рахманбердиев өзү кызмат өтөгөн 7-дивизияда бир гана кыргыз улутундагы жоокер болгонун анын сүрөттөрүнөн байкоого болот.&nbsp;
14/22 Маткерим Рахманбердиев өзү кызмат өтөгөн 7-дивизияда бир гана кыргыз улутундагы жоокер болгонун анын сүрөттөрүнөн байкоого болот. 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Маткерим Рахманбердиев 7-дивизияда кызмат өтөп, Берлинге чейин жеткен.
15/22 Маткерим Рахманбердиев 7-дивизияда кызмат өтөп, Берлинге чейин жеткен.
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Сүрөткө түшүп жаткан аскерлер. Арасында Маткерим Рахманбердиев да (оңдон экинчи) бар.&nbsp;
16/22 Сүрөткө түшүп жаткан аскерлер. Арасында Маткерим Рахманбердиев да (оңдон экинчи) бар. 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Германия Советтер Союзуна кол салган күндөн тартып кыргызстандык жоокерлер башкалар менен катар фашисттик баскынчыларга каршы согушка катышкан. Алардын көпчүлүгүнүн дайыны азыркы күнгө чейин билинбей келет.&nbsp;
17/22 Германия Советтер Союзуна кол салган күндөн тартып кыргызстандык жоокерлер башкалар менен катар фашисттик баскынчыларга каршы согушка катышкан. Алардын көпчүлүгүнүн дайыны азыркы күнгө чейин билинбей келет. 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Тамактанып жаткан аскерлер.&nbsp;
18/22 Тамактанып жаткан аскерлер. 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
&nbsp;Маткерим Рахманбердиевдин улуу&nbsp;Кубанычбек Рахманбердиевди &quot;Азаттыкка&quot; билдиришинче атасынын сүрөттөрүнүн арасында согуштан кийин туткунга түшкөн немис аскерлеринин да сүрөттөрү болгон. Тилекке каршы, алар сакталбай калган.&nbsp;
19/22  Маткерим Рахманбердиевдин улуу Кубанычбек Рахманбердиевди "Азаттыкка" билдиришинче атасынын сүрөттөрүнүн арасында согуштан кийин туткунга түшкөн немис аскерлеринин да сүрөттөрү болгон. Тилекке каршы, алар сакталбай калган. 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Ата Мекендик согуш 1945-жылы 9-майда Советтер Союзунун жеңиши менен аяктаган.&nbsp;
20/22 Ата Мекендик согуш 1945-жылы 9-майда Советтер Союзунун жеңиши менен аяктаган. 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Маткерим Рахманбердиевдин курдаштары менен. (Согуштан кийинки жылдары тартылган сүрөт).
21/22 Маткерим Рахманбердиевдин курдаштары менен. (Согуштан кийинки жылдары тартылган сүрөт).
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Маткерим Рахманбердиев согуштан кийин үйлөнүп, он баланы тарбиялап өстүргөн. Өмүрүнүн акырына чейин Аксакалдар сотунун төрагасы болуп иштеген жана бир канча жолу айылдык, райондук, облустук кеңештин депутаттыгына шайланган. &nbsp;Өмүрүнүн акырына чейин коммунисттик партияга мүчө болгон.&nbsp;
22/22 Маткерим Рахманбердиев согуштан кийин үйлөнүп, он баланы тарбиялап өстүргөн. Өмүрүнүн акырына чейин Аксакалдар сотунун төрагасы болуп иштеген жана бир канча жолу айылдык, райондук, облустук кеңештин депутаттыгына шайланган.  Өмүрүнүн акырына чейин коммунисттик партияга мүчө болгон. 
Маткерим Рахманбердиевдин фотоальбомундагы сүрөттөр 1941-1945-жылкы Экинчи Дүйнөлүк согуш учурундагы аскерлердин жашоосун чагылдырат. 80 жаш курагында көзү өтүп кеткен согуш ардагеринин кан майдандагы фотоальбомун чогуу барактайлы.
Артка
Алдыга

СССР 26 миллион калкынан ажыраган. Бул согушта адамзат ядролук бомба алааматын көрдү. Уруш учурунда дос өлкөлөр социалисттик жана капиталисттик деп экиге ажырап, бирин экинчиси душман санап, “кансыз согуш” жарыяланган.

Жеңишке 75 жыл: Жоокерлердин аты өчпөйт

Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу, медициналык кызматтын ага лейтенанты Рафа Айдарбекова. Ленинград фронту. 1942-жыл.
1/23 Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу, медициналык кызматтын ага лейтенанты Рафа Айдарбекова. Ленинград фронту. 1942-жыл.
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Акын жана Кыргыз Эл баатыры Сооронбай Жусуев 1925-жылы 15-майда Кара-Кулжа районундагы Алай-Куу өрөөнүндө жайгашкан Кызыл-Жар кыштагында туулган. Айыл мектебин бүтөрү менен 18 жашында&nbsp;армияга&nbsp;алынып, 1943&ndash;1945-жылдары Панфилов атындагы 8-гвардиялык дивизияда байланышчы болуп кызмат өтөп, майданда эки жолу жарадар болгон. Ал 1945-жылы үйүнө кайткан. Акын 2016-жылы 91 жашында дүйнө салган.&nbsp;
2/23 Акын жана Кыргыз Эл баатыры Сооронбай Жусуев 1925-жылы 15-майда Кара-Кулжа районундагы Алай-Куу өрөөнүндө жайгашкан Кызыл-Жар кыштагында туулган. Айыл мектебин бүтөрү менен 18 жашында армияга алынып, 1943–1945-жылдары Панфилов атындагы 8-гвардиялык дивизияда байланышчы болуп кызмат өтөп, майданда эки жолу жарадар болгон. Ал 1945-жылы үйүнө кайткан. Акын 2016-жылы 91 жашында дүйнө салган. 
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Сооронбай Жусуевдин майданда жүрүп жазган &quot;Алдыга жүргүн кыргыздар!&quot; деген ыры &quot;Ала-Тоо&quot; журналынын 1943-жылдагы 12-санына жарыяланган.
3/23 Сооронбай Жусуевдин майданда жүрүп жазган "Алдыга жүргүн кыргыздар!" деген ыры "Ала-Тоо" журналынын 1943-жылдагы 12-санына жарыяланган.
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
<p>Шаабай Шатманов окууну аяктап, бир жыл мугалим болуп иштегенден кийин 1939-жылы аскерге чакырылат. Андан ары согуш башталып, жаштыгынын жети жылы согушта өткөн.​Согуш учурунда Түндүк Кавказда согушуп, Новороссийскини, Беларусту, Польшаны&nbsp;бошотууга катышып, Германияга чейин барган. 1946-жылы үйүнө кайткан.&nbsp; Согуштагы эрдиги үчүн &quot;Кызыл жылдыз&quot;, &quot;Кызы Туу&quot; ордени, Улуу Ата Мекендик согуштун биринчи даражадагы ордени менен сыйланган. Согуштан кийин мугалим болуп иштеген, журналисттик кесипти аркалаган. 1987-жылы &quot;Жоокердин жолу&quot; деген китеби жарык көргөн.</p>
4/23

Шаабай Шатманов окууну аяктап, бир жыл мугалим болуп иштегенден кийин 1939-жылы аскерге чакырылат. Андан ары согуш башталып, жаштыгынын жети жылы согушта өткөн.​Согуш учурунда Түндүк Кавказда согушуп, Новороссийскини, Беларусту, Польшаны бошотууга катышып, Германияга чейин барган. 1946-жылы үйүнө кайткан.  Согуштагы эрдиги үчүн "Кызыл жылдыз", "Кызы Туу" ордени, Улуу Ата Мекендик согуштун биринчи даражадагы ордени менен сыйланган. Согуштан кийин мугалим болуп иштеген, журналисттик кесипти аркалаган. 1987-жылы "Жоокердин жолу" деген китеби жарык көргөн.
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Дилдебай Жапаров 1943-жылы 17 жашка толо элек курагында өзүнүн арызы менен Улуу Ата Мекендик согушка кеткен. Ошол жылы Алматыдагы аскердик машыгуудан өтүп, ноябрь айында фронтко жөнөтүлгөн. Дилденбай Жапаров &nbsp;(ортодо) Логинов.А.Н, Ношкин.В.Д деген жолдоштору менен. 1-май, 1950-жыл.
5/23 Дилдебай Жапаров 1943-жылы 17 жашка толо элек курагында өзүнүн арызы менен Улуу Ата Мекендик согушка кеткен. Ошол жылы Алматыдагы аскердик машыгуудан өтүп, ноябрь айында фронтко жөнөтүлгөн. Дилденбай Жапаров  (ортодо) Логинов.А.Н, Ношкин.В.Д деген жолдоштору менен. 1-май, 1950-жыл.
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Дилдебай Жапаров 316-аткычтар, 8-гвардиялык Панфилов дивизиясынын 94-артилериялык аткычтар полкунда кызмат өтөгөн. Новосокольники, Латвия, Варшава, Франфурт, Дрезденди фашисттерден бошотууга катышкан.&nbsp;
6/23 Дилдебай Жапаров 316-аткычтар, 8-гвардиялык Панфилов дивизиясынын 94-артилериялык аткычтар полкунда кызмат өтөгөн. Новосокольники, Латвия, Варшава, Франфурт, Дрезденди фашисттерден бошотууга катышкан. 
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Евдокия Пасько 1919-жылы 30-декабрда Кыргызстандын Ысык-Көл облусундагы Жети-Өгүз районунун Липенка айылында туулган. Ал 1941-жылы өз ыктыяры менен Кызыл Армияга жазылган. Энгельс шаарындагы авиациялык мектепте штурмандын окуусун окуп, душмандар &ldquo;Түнкү жезкемпирлер&rdquo; (&ldquo;Ночные ведьмы&rdquo;) деп атаган атактуу түнкү бомбалоочулардын 46-гвардиялык эскадрильясына кошулган. Евдокия Пасько 790 аскердик жана 10 атайын тапшырма менен аскердик учууларды аткарган. Душмандардын позицияларына 100 тонна бомба таштаган, алар күйүүчү май, аскердик курал-жарактарды сактаган кампаларды өрттөп, жардырган. Евдокиянын атына жалпысынан 157 жардыруу жана 109 өрт жазылган.
7/23 Евдокия Пасько 1919-жылы 30-декабрда Кыргызстандын Ысык-Көл облусундагы Жети-Өгүз районунун Липенка айылында туулган. Ал 1941-жылы өз ыктыяры менен Кызыл Армияга жазылган. Энгельс шаарындагы авиациялык мектепте штурмандын окуусун окуп, душмандар “Түнкү жезкемпирлер” (“Ночные ведьмы”) деп атаган атактуу түнкү бомбалоочулардын 46-гвардиялык эскадрильясына кошулган. Евдокия Пасько 790 аскердик жана 10 атайын тапшырма менен аскердик учууларды аткарган. Душмандардын позицияларына 100 тонна бомба таштаган, алар күйүүчү май, аскердик курал-жарактарды сактаган кампаларды өрттөп, жардырган. Евдокиянын атына жалпысынан 157 жардыруу жана 109 өрт жазылган.
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Евдокия Пасько Кавказда &ldquo;Көгүш сызык&rdquo;&nbsp;<em>(</em>&ldquo;Голубая линия&rdquo;<em>)&nbsp;</em>деп аталган оор салгылашууларга, Севастополду бошотууда, Беларус, Польша жана Берлин операциясына катышкан. Согушта көрсөткөн эрдиги үчүн 1944-жылы Советтер Союзунун Баатыры наамын алган. Андан тышкары Ленин, Кызыл Туу, эки жолу Кызыл Жылдыз жана эки жолу Улуу Ата Мекендик согуштун 1-даражадагы орденине татыктуу болгон.
8/23 Евдокия Пасько Кавказда “Көгүш сызык” (“Голубая линия”) деп аталган оор салгылашууларга, Севастополду бошотууда, Беларус, Польша жана Берлин операциясына катышкан. Согушта көрсөткөн эрдиги үчүн 1944-жылы Советтер Союзунун Баатыры наамын алган. Андан тышкары Ленин, Кызыл Туу, эки жолу Кызыл Жылдыз жана эки жолу Улуу Ата Мекендик согуштун 1-даражадагы орденине татыктуу болгон.
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Эсенгул Асымов (оңдо) 1920-жылы Тоң районунун Кызыл-Туу айылында төрөлгөн. 1941-жылы Чүй облусунун Кара-Дөбө айылында орто мектепте мугалим, 1942-жылы Кочкор районунда райкомдо инструктор болуп иштеп, 1943-жылы согушка кеткен. Улуу Ата Мекендик согушта 1-Украин фронтунда саясий жетекчи болуп, Киевди бошотууга катышкан. 1944-жылы оор жараат кылып үйүнө кайткан. Согуш ардагери быйыл 100 жашка чыкты.&nbsp;
9/23 Эсенгул Асымов (оңдо) 1920-жылы Тоң районунун Кызыл-Туу айылында төрөлгөн. 1941-жылы Чүй облусунун Кара-Дөбө айылында орто мектепте мугалим, 1942-жылы Кочкор районунда райкомдо инструктор болуп иштеп, 1943-жылы согушка кеткен. Улуу Ата Мекендик согушта 1-Украин фронтунда саясий жетекчи болуп, Киевди бошотууга катышкан. 1944-жылы оор жараат кылып үйүнө кайткан. Согуш ардагери быйыл 100 жашка чыкты. 
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу Дыйкан Баймамбетов 1920-жылы 12-декабрда Ысык-Көл облусунун Тоң районуна караштуу Кажы-Сай айылында туулган. Ал кан майданда 1941-45-жылдары болгон. 1-Прибалтика фронтунда, 7-аткычтар ротасынын 142-аткычтар полкунда байланышчы, бөлүктүн командири болуп кызмат өтөгөн.
10/23 Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу Дыйкан Баймамбетов 1920-жылы 12-декабрда Ысык-Көл облусунун Тоң районуна караштуу Кажы-Сай айылында туулган. Ал кан майданда 1941-45-жылдары болгон. 1-Прибалтика фронтунда, 7-аткычтар ротасынын 142-аткычтар полкунда байланышчы, бөлүктүн командири болуп кызмат өтөгөн.
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Кенже сержант, Советтер Союзунун Баатыры Дайыр Асанов согуш жылдарында. Курск шаары. 1944-жыл&nbsp;
11/23 Кенже сержант, Советтер Союзунун Баатыры Дайыр Асанов согуш жылдарында. Курск шаары. 1944-жыл 
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Маткерим Рахманбердиев 1915-жылы 20-апрелде Талас облусунун Манас районуна караштуу Ак-Таш айылында туулган. Экинчи Дүйнөлүк согуш башталган биринчи күндөн тарта анын акырына чейин фашисттик баскынчылар менен салгылашкан. Майданда Берлинге чейин барып, мекенине 1946-жылы кайтып келген. Ал 1995-жылы 80 жаш курагында каза болгон. Маткерим Рахманбердиев согушта чалгынчы-фотограф болгон деген маалымат бар. Анын архивине таандык сүрөттөрдү <a href="https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan-our-history-matkerim-rahmanberdiev-2020/30593915.html" target="_blank">бул жерден</a> көрө аласыз.&nbsp;
12/23 Маткерим Рахманбердиев 1915-жылы 20-апрелде Талас облусунун Манас районуна караштуу Ак-Таш айылында туулган. Экинчи Дүйнөлүк согуш башталган биринчи күндөн тарта анын акырына чейин фашисттик баскынчылар менен салгылашкан. Майданда Берлинге чейин барып, мекенине 1946-жылы кайтып келген. Ал 1995-жылы 80 жаш курагында каза болгон. Маткерим Рахманбердиев согушта чалгынчы-фотограф болгон деген маалымат бар. Анын архивине таандык сүрөттөрдү бул жерден көрө аласыз. 
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
&nbsp;Маткерим Рахманбердиев 1943-жылы 5-апрелде Орел, 1943-жылы 25-сентябрда Смоленск (Орусия), 1944-жылы 24-июлда Витебск (Беларус), 1944-жылы 8-октябрда Шаулей (Литва) шаарларын, 1944-жылы 23-октябрда Чыгыш Пруссияны, 1945-жылы 9-апрелде Кёнигсберг калаасын бошоткондугу үчүн бир катар орден-медалдар менен сыйланган. Согуштан кийин да бир катар сыйлыктарды алган. Маселен,&nbsp;1946-жылы 7-июлда Германияны бошоткондугу үчүн, 1985-жылы Улуу Ата Мекендик согуштун экинчи даражадагы орденин алган. Бардыгы болуп 14 орден-медал менен сыйланган экен.&nbsp;​
13/23  Маткерим Рахманбердиев 1943-жылы 5-апрелде Орел, 1943-жылы 25-сентябрда Смоленск (Орусия), 1944-жылы 24-июлда Витебск (Беларус), 1944-жылы 8-октябрда Шаулей (Литва) шаарларын, 1944-жылы 23-октябрда Чыгыш Пруссияны, 1945-жылы 9-апрелде Кёнигсберг калаасын бошоткондугу үчүн бир катар орден-медалдар менен сыйланган. Согуштан кийин да бир катар сыйлыктарды алган. Маселен, 1946-жылы 7-июлда Германияны бошоткондугу үчүн, 1985-жылы Улуу Ата Мекендик согуштун экинчи даражадагы орденин алган. Бардыгы болуп 14 орден-медал менен сыйланган экен. ​
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Сарман Курманалиев (оңдо)&nbsp;Экинчи Дүйнөлүк согушка, андан ары жапон согушуна катышкан. 1940-жылы 20 жашында аскерге чакырылган Курманалиев алты жыл дегенде Ата Журтуна кайтып келген. Ал Ата Мекендик согушта 50-артиллериялык полктун катарында кызмат кылган. Жапон согушунда Мудассан, Хардин, Дайрен, Порт Артур жана башка шаарларды бошотууга катышкан.
14/23 Сарман Курманалиев (оңдо) Экинчи Дүйнөлүк согушка, андан ары жапон согушуна катышкан. 1940-жылы 20 жашында аскерге чакырылган Курманалиев алты жыл дегенде Ата Журтуна кайтып келген. Ал Ата Мекендик согушта 50-артиллериялык полктун катарында кызмат кылган. Жапон согушунда Мудассан, Хардин, Дайрен, Порт Артур жана башка шаарларды бошотууга катышкан.
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Моту Усупбеков (оңдо) 1926-жылы Талас облусунун Кара-Буура районунун (мурдагы Киров району) Бакыян айылында туулган. 1944-жылдын 16 -ноябрында Улуу Ата Мекендик согушка аттанган. 1945-жылы кат менен кошо сүрөт келип, өзү дайынсыз кеткен.&nbsp;
15/23 Моту Усупбеков (оңдо) 1926-жылы Талас облусунун Кара-Буура районунун (мурдагы Киров району) Бакыян айылында туулган. 1944-жылдын 16 -ноябрында Улуу Ата Мекендик согушка аттанган. 1945-жылы кат менен кошо сүрөт келип, өзү дайынсыз кеткен. 
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Мамбетказы Байбараков 1908-жылы Ысык-Көлдүн Түп районунда төрөлгөн.&nbsp;1942-жылы&nbsp;Казарманда мугалим болуп эмгектенип жүргөн кезинде согушка чакыруу келип, майданга аттанат.&nbsp;1944-жылы 22-июнда&nbsp;Беларустун аймагында согушуп жүргөн кезинде каза болгон.&nbsp;
16/23 Мамбетказы Байбараков 1908-жылы Ысык-Көлдүн Түп районунда төрөлгөн. 1942-жылы Казарманда мугалим болуп эмгектенип жүргөн кезинде согушка чакыруу келип, майданга аттанат. 1944-жылы 22-июнда Беларустун аймагында согушуп жүргөн кезинде каза болгон. 
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
<strong>Василий Мандрыкин&nbsp;</strong>(оңдон биринчи)​&nbsp;1943-жылы 14 жашында согушка аттанган. Ал номер 32-Батыш ок атуу полкунда согушкан. Ал 1946-жылы үйүнө кайтып келген. ​<br /> &quot;<em>Үй-бүлөдө үч бир тууган элек. Агам 1941-жылы согушка кеткен. Ошол бойдон кайткан жок. Үч жаштагы иним ооруп чарчап калды. Атамды 1942-жылы алып кетишти. Ал Украинада согушуп жатканда мина жарылып каза болуптур&quot;, - </em>деп эскерет ардагер &quot;Азаттыкка&quot; 2019-жылы берген маегинде.&nbsp;
17/23 Василий Мандрыкин (оңдон биринчи)​ 1943-жылы 14 жашында согушка аттанган. Ал номер 32-Батыш ок атуу полкунда согушкан. Ал 1946-жылы үйүнө кайтып келген. ​
"Үй-бүлөдө үч бир тууган элек. Агам 1941-жылы согушка кеткен. Ошол бойдон кайткан жок. Үч жаштагы иним ооруп чарчап калды. Атамды 1942-жылы алып кетишти. Ал Украинада согушуп жатканда мина жарылып каза болуптур", - деп эскерет ардагер "Азаттыкка" 2019-жылы берген маегинде. 
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
<strong>Хатипа Сафина</strong>&nbsp;(оңдон биринчи) 15 жашында өз каалосу менен согушка аттанган. Ал номур 522978 темир жол аскердик бөлүгүндө кызмат кылган.&nbsp; <p>Хатипа Сафина&nbsp;​2019-жылы &quot;Азаттыкка&quot; берген маегинде согуш бүткөнүн төмөндөгүчө эскерет: &quot;<em>1945-жылкы 9-май күнү бүгүнкүдөй эсимде. Согуш бүткөнүн укканда сүйүнгөнүбүздөн ыйлап, ошол эле учурда бийлеп да жаттык&quot;.</em></p>
18/23 Хатипа Сафина (оңдон биринчи) 15 жашында өз каалосу менен согушка аттанган. Ал номур 522978 темир жол аскердик бөлүгүндө кызмат кылган. 

Хатипа Сафина ​2019-жылы "Азаттыкка" берген маегинде согуш бүткөнүн төмөндөгүчө эскерет: "1945-жылкы 9-май күнү бүгүнкүдөй эсимде. Согуш бүткөнүн укканда сүйүнгөнүбүздөн ыйлап, ошол эле учурда бийлеп да жаттык".
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Садыр Мамбеткожоев (солдо) Жеңишти Берлинде тоскон жоокерлердин бири.&nbsp;Он сегизге чыгып чыкпай согушка кеткендердин катарында&nbsp;<strong>Садыр Мамбеткожоев</strong>&nbsp;да бар. Ал 1943-жылы Кызыл армиянын катарына чакырылып, 1944-жылы Беларуста 3-армиянын 2-фронтунда согушка катышкан. Берлинге чейин жетип, 1946-жылы үйүнө кайтып келген.&nbsp;
19/23 Садыр Мамбеткожоев (солдо) Жеңишти Берлинде тоскон жоокерлердин бири. Он сегизге чыгып чыкпай согушка кеткендердин катарында Садыр Мамбеткожоев да бар. Ал 1943-жылы Кызыл армиянын катарына чакырылып, 1944-жылы Беларуста 3-армиянын 2-фронтунда согушка катышкан. Берлинге чейин жетип, 1946-жылы үйүнө кайтып келген. 
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Абдулхалик Гасин&nbsp; 1044-жылы 18 жаңы чыкканда согушка кетип, согуш бүткөн соң Ыраакы Чыгышта, 1946-жылдан баштап Хабаровскидеги штабда телеграфист болуп аскердик мөөнөтүн өтөгөн. Ал үйүнө 1951-жылдын жазында кайткан.
20/23 Абдулхалик Гасин  1044-жылы 18 жаңы чыкканда согушка кетип, согуш бүткөн соң Ыраакы Чыгышта, 1946-жылдан баштап Хабаровскидеги штабда телеграфист болуп аскердик мөөнөтүн өтөгөн. Ал үйүнө 1951-жылдын жазында кайткан.
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
<strong>Сабар Жайылканов</strong>&nbsp;19 жашында,1943-жылы согушка кетип, 1946-жылы согуштан аман-эсен үйүнө кайтып келген.&nbsp;
21/23 Сабар Жайылканов 19 жашында,1943-жылы согушка кетип, 1946-жылы согуштан аман-эсен үйүнө кайтып келген. 
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
81 жыл мурда советтик армиянын буйругу менен&nbsp;<strong>Ашир Рахматов</strong>&nbsp;20 жашында согушка жөнөп, ошол жылдын август айында Эфан шаарын коргоого катышкан. Ашир Рахматов ал учурда аскердик кызматын өтөп жүргөн. Барган жылы эле бутунан жараат алат. Бир жылга чукул убакыттан кийин Урал шаарындагы 159-дивизиянын даярдоосунан өтүп кайра эле майданга аттанган. Сталинград, Астрахан шаарын бошотууга катышкан. 1944-жылы кармашууда экинчи ирээт жараат алып өз мекенине кайткан.
22/23 81 жыл мурда советтик армиянын буйругу менен Ашир Рахматов 20 жашында согушка жөнөп, ошол жылдын август айында Эфан шаарын коргоого катышкан. Ашир Рахматов ал учурда аскердик кызматын өтөп жүргөн. Барган жылы эле бутунан жараат алат. Бир жылга чукул убакыттан кийин Урал шаарындагы 159-дивизиянын даярдоосунан өтүп кайра эле майданга аттанган. Сталинград, Астрахан шаарын бошотууга катышкан. 1944-жылы кармашууда экинчи ирээт жараат алып өз мекенине кайткан.
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Дүйшөн Жамгырчиев (оңдо) ​Кара-Буура районундагы Шекер айылында төрөлгөн. 1939-жылы армияга, кийин согуш башталганда андан ары майданга кеткен. Ошону менен кабарсыз. Кара кагаз, кат кабар да келген эмес. Согушка чейин жети класстык билими жана айдоочулук күбөлүгү болгон. Үйлөнө элек кезинде согушка кеткен.&nbsp;
23/23 Дүйшөн Жамгырчиев (оңдо) ​Кара-Буура районундагы Шекер айылында төрөлгөн. 1939-жылы армияга, кийин согуш башталганда андан ары майданга кеткен. Ошону менен кабарсыз. Кара кагаз, кат кабар да келген эмес. Согушка чейин жети класстык билими жана айдоочулук күбөлүгү болгон. Үйлөнө элек кезинде согушка кеткен. 
Улуу Ата Мекендик согуштун 75 жылдыгына карата "Азаттык" согуш ардагерлеринин 1939-1950-жылдардагы сүрөттөрүн чогултту. Сүрөттөрдөгү жоокелердин катарында быйыл 100 жашка чыгып, Улуу Жеңиштин 75 жылдыгын тосуп жаткандар да бар. 
Артка
Алдыга

Кыргызстан согушуп аткан армияга 365 миң киши же ар бир төртүнчү адам канмайданга аттанган. Алардын жүз миңден ашууну туулган жерине кайтпай калышты.

Ооруктун күчү Жеңишти тездеткен

&ldquo;Октябрь&rdquo; колхозунун башкармасы М.Ахмедов колхозчуларга Советтик информбюронун маалыматын окуп жатат. 1941-жыл. ​​(Сүрөт Кыргызстандын Борбордук Мамлекеттик Архивинин кинофотофонодокументтер бөлүмүнөн алынды).&nbsp;
1/16 “Октябрь” колхозунун башкармасы М.Ахмедов колхозчуларга Советтик информбюронун маалыматын окуп жатат. 1941-жыл. ​​(Сүрөт Кыргызстандын Борбордук Мамлекеттик Архивинин кинофотофонодокументтер бөлүмүнөн алынды). 
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Согуш мезгилиндеги Бишкектеги госпиталдардын бири. Согуш жылдарында Кыргызстанда 25 аскер госпиталы болгон. (Мамлекеттик тарых музейинен алынган сүрөт)
2/16 Согуш мезгилиндеги Бишкектеги госпиталдардын бири. Согуш жылдарында Кыргызстанда 25 аскер госпиталы болгон. (Мамлекеттик тарых музейинен алынган сүрөт)
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Кант районунун Васильевский совхозунун жумушчулары бошотулган аймактарга жардамга бөлүнгөн дан эгиндерди жеткирүүдө. 1943-жыл. Фрунзе облусу.
3/16 Кант районунун Васильевский совхозунун жумушчулары бошотулган аймактарга жардамга бөлүнгөн дан эгиндерди жеткирүүдө. 1943-жыл. Фрунзе облусу.
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Согуш мезгилиндеги ооруктагы турмуш.&nbsp;Кыргызстандын ар улуттан турган эмгекчилери согуш жылдары коргонуу фондусуна танк, самолёт куруу үчүн 189 миллион сом акча, 946 миллион сомдук облигация жана 59 кг. күмүш жыйнап беришкен. Эгин, эт, май, жүн берип турушкан. Согуш жылдары республиканын калкы 1 миллиард 47 миллион сомго облигация, 156 миллион сомго акча-буюм лотереясын алышкан. Майданга 196 вагон жиберилген.&nbsp;
4/16 Согуш мезгилиндеги ооруктагы турмуш. Кыргызстандын ар улуттан турган эмгекчилери согуш жылдары коргонуу фондусуна танк, самолёт куруу үчүн 189 миллион сом акча, 946 миллион сомдук облигация жана 59 кг. күмүш жыйнап беришкен. Эгин, эт, май, жүн берип турушкан. Согуш жылдары республиканын калкы 1 миллиард 47 миллион сомго облигация, 156 миллион сомго акча-буюм лотереясын алышкан. Майданга 196 вагон жиберилген. 
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Көк-Жаңгак көмүр кесиминин комсомол-жаштарынын аялдар бригадасынын алдыңкы эмгекчилери. Таш көмүрдү уратып түшүрүүчү жана конвейерге жүктөп туруучу жумушчу П. Атибаева, ат айдагычтар П. Карабаева жана А.Калиева жумуш башталар алдында.<br /> Көк-Жаңгак шаары. 1943-жыл.&nbsp;
5/16 Көк-Жаңгак көмүр кесиминин комсомол-жаштарынын аялдар бригадасынын алдыңкы эмгекчилери. Таш көмүрдү уратып түшүрүүчү жана конвейерге жүктөп туруучу жумушчу П. Атибаева, ат айдагычтар П. Карабаева жана А.Калиева жумуш башталар алдында.
Көк-Жаңгак шаары. 1943-жыл. 
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
1943-жыл. Токмоктогу механизация мектебинде сабак учуру. Алдыңкы катарда отличник, комсомол Койчуманова иш үстүндө. Токмок шаары. Сүрөттүн автору: К.Вильчинская.
6/16 1943-жыл. Токмоктогу механизация мектебинде сабак учуру. Алдыңкы катарда отличник, комсомол Койчуманова иш үстүндө. Токмок шаары. Сүрөттүн автору: К.Вильчинская.
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Кант районунун &ldquo;Боз бармак&rdquo;&nbsp; колхозунун сокочусу А.Тыналиев 1.5 норманы аткарууда. Фрунзе облусу. 1943-ж.&nbsp;​​
7/16 Кант районунун “Боз бармак”  колхозунун сокочусу А.Тыналиев 1.5 норманы аткарууда. Фрунзе облусу. 1943-ж. ​​
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
<p>1941-жылы Ленинград шаарын фашисттик Германиянын аскерлери курчоого алып, шаардагы балдар эвакуацияланган. Алардын айрымдары Кыргызстанга да алып келинген.&nbsp;<span style="font-size: 1em;">Аларды ошол кезде Ак-Булак колхозунун 16 жаштагы катчысы Токтогон Алтыбасарова&nbsp;</span>Ленинград​дан келген<span style="font-size: 1em;"> 150 баланы баккан. (Сүрөттөр Токтогон Алтыбасарованын үй-бүлөсүнүн жеке архивинен алынды).</span></p>
8/16

1941-жылы Ленинград шаарын фашисттик Германиянын аскерлери курчоого алып, шаардагы балдар эвакуацияланган. Алардын айрымдары Кыргызстанга да алып келинген. Аларды ошол кезде Ак-Булак колхозунун 16 жаштагы катчысы Токтогон Алтыбасарова Ленинград​дан келген 150 баланы баккан. (Сүрөттөр Токтогон Алтыбасарованын үй-бүлөсүнүн жеке архивинен алынды).
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Декабрь айы үчүн нанга кагаз. Бир күндүк рацион 125 граммды түзгөн. Москва шаары. 1941-жыл. &nbsp;
9/16 Декабрь айы үчүн нанга кагаз. Бир күндүк рацион 125 граммды түзгөн. Москва шаары. 1941-жыл.  
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Кант районунун Фрунзе колхозунда күрүчтү жыйноо учуру.<br /> Фрунзе облусу. Сүрөттүн автору: К.Вильчинская. 1943-жыл.&nbsp;
10/16 Кант районунун Фрунзе колхозунда күрүчтү жыйноо учуру.
Фрунзе облусу. Сүрөттүн автору: К.Вильчинская. 1943-жыл. 
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Осоавиахим атындагы тигүү фабрикасынын алдыңкы кызматкери А. Айткулова фронттогулар үчүн ич кийимдерди тигүү боюнча норманы 180% аткарган. Фрунзе шаары. 1942-жыл. Сүрөттүн автору: Вильчинская.&nbsp;
11/16 Осоавиахим атындагы тигүү фабрикасынын алдыңкы кызматкери А. Айткулова фронттогулар үчүн ич кийимдерди тигүү боюнча норманы 180% аткарган. Фрунзе шаары. 1942-жыл. Сүрөттүн автору: Вильчинская. 
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Кыргызстандагы Фрунзе заводу биринчилерден болуп майданга өтө зарыл атайын заказдарды кабыл алган. ​​(Мамлекеттик тарых музейинен алынган сүрөт)
12/16 Кыргызстандагы Фрунзе заводу биринчилерден болуп майданга өтө зарыл атайын заказдарды кабыл алган. ​​(Мамлекеттик тарых музейинен алынган сүрөт)
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Түп районунун &ldquo;Сухой Хребет&rdquo; (&ldquo;Маяк&rdquo; совхозу) совхозунун орто мектебинин окуучулары ат соко менен совхоз талаасында. Ысык-Көл облусу. 1942-жыл.
13/16 Түп районунун “Сухой Хребет” (“Маяк” совхозу) совхозунун орто мектебинин окуучулары ат соко менен совхоз талаасында. Ысык-Көл облусу. 1942-жыл.
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Жаш шахтачылар жумуштан кайткан учур. Көк-Жаңгак шаары. Сүрөттүн автору: К.Вильчинская. 1945-жыл.&nbsp;
14/16 Жаш шахтачылар жумуштан кайткан учур. Көк-Жаңгак шаары. Сүрөттүн автору: К.Вильчинская. 1945-жыл. 
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Чоң Чүй каналынын куруучулары менен кызылфлотчунун жолугушу.<br /> Сүрөттүн автору: С.Харченко. 1941-жыл. &nbsp;​​
15/16 Чоң Чүй каналынын куруучулары менен кызылфлотчунун жолугушу.
Сүрөттүн автору: С.Харченко. 1941-жыл.  ​​
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Согуштан кайткан жоокерлерди тосуп алуу. Фрунзедеги темир жол бекети. 1945-жыл.&nbsp;​
16/16 Согуштан кайткан жоокерлерди тосуп алуу. Фрунзедеги темир жол бекети. 1945-жыл. ​
Улуу Ата Мекендик согушка Кыргызстандан 360 миңдей адам катышкан.
Артка
Алдыга

150 миң ашуун кыргызстандыктар кан майданда көрсөткөн эрдиги үчүн орден, медалдар менен сыйланган. 72 кыргызстандык Советтер союзунун баатыры деген наамга ээ болушкан.

9-май – Улуу жеңиш күнүн быйыл Нарын облусунда 12 ардагер белгилейт. Тоолуу облустан кан майданга 19 миңге жакын жоокер аттанган. 95 жаштагы Асек Усубалиев согуштагы кырчын кезин эскерди.

Дагы жүктөңүз

​
XS
SM
MD
LG