Линктер

ЧУКУЛ КАБАР!
21-Июль, 2024-жыл, жекшемби, Бишкек убактысы 00:16

«КУМТӨР» АЛТЫН КЕНИ: “ЭТИ МЕНИКИ, СӨӨГҮ СЕНИКИБИ?”


7-декабрь күнү Барскоон кырсыгынан жабыркагандар “Кумтөр голд компани” ишканасынын Бишкектеги кеңсесинин алдына пикетке чыгышты. Алар ишкана жетекчилигинен мурда убада кылынган компенсацияны толугу менен төлөп берүүсүн талап кылышууда. Ошол эле учурда кыргыз өкмөтү тарабынан "Кумтөр" алтынын казып алуу боюнча мурда түзүлгөн келишимди кайра карап чыгуу зарылдыгы тууралуу сөздөр болууда.

“Коррупциянын башаты—Кумтөр-Камеко! Кумтөр-Центерра, сен экологиябызды талкалап жатасың! Кумтөр, биздин жоготууларыбызды төлөп бер!” деген талаптар жазылган плакаттар менен турган барскоондуктар өздөрүнүн пикетке чыккан максатын төмөнкүдөй түшүндүрүштү:

-Бизге убада кылышкан компенсацияны беришсин! Беш айдан бери алдап келе жатышат. Элдин баары ооруп атышат, ооруканага кайрылып, дарыланууга акча жок. Мүрзөлөрдө жалаң жаштардын мүрзөлөрү толуп кетти. Мунун баары ушу компаниянын сууга төккөн уусунан улам болуп атат. -деди өзүн Закия Чыпаева деп тааныштырган аял

Нааразылык акциясынын катышуучулары Кумтөрдүн алтынын чет элдик ишкерлер өтө арзан баада казып алып, муну менен жергиликтүү жаратылышты, аба менен сууну булгап жаткандыгын да айтып жатышты.

“Карек” коомдук уюмунун жетекчиси Аскарбек Өмүралиев кыргыз өкмөтү алтын кенин казуу боюнча 1992-жылы түзүлгөн келишимди кайра карап чыгууга тийиш деген оюн билдирди.

Түштөн кийин нааразылык акциясынын катышуучуларына ЖК депутаты Эркинбек Алымбеков келип жолугушуп, барскоондуктардын беш өкүлү анын коштоосунда "Кумтөр голд компани" ишканасынын президенти Эндрью Льюиске кирип жолугушту.

“Карек” коомдук уюмунун жетекчиси Аскарбек Өмүралиевдин маалымдашы боюнча, компаниянын президенти пикетчилерге бир жума ичинде 1 млн доллар компенсацияны төлөп берүүгө жана цианидден жабыркаган айылдардын чарбасына жардам берүүгө сөз берген.

Кумтөрдөгү алтын кенин казып алуу тууралуу келишим мурдагы бийлик тарабынан мамлекеттин кызыкчылыгы үчүн эмес, өздөрүнүн жана чет элдик ишкерлердин кызыкчылыгы үчүн гана түзүлүп калгандыгын айрым адистер жана саясатчылар көп эле кайталап келе жатышат. Тоо-кен ассоциациясынын жетекчиси Орозбек Дүйшеев келишимди кайра карап чыгууга мезгил капкачан эле жеткендигин айтат.

Быйылкы жылы "Кумтөр" алтын казуучу компания тарабынан кыргыз мамлекетинин эсебине төлөнгөн салык өтө азайып кеткендигин, алар үстүбүздөгү жылы мобилдик оператор “Бител” төккөн өлчөмдө гана салык төлөшкөндүгүн каржы жана экономика министри Акылбек Жапаров маалымдаган.

Министрдин сөзүнө жооп кылып “Кумтөр оперейтинг компани” ишканасы дайыма өзүнө алган милдеттенмелердин баарын аткарып, салыктарды чып-чыргасын коротпой төлөп келе жаткандыгы тууралуу маалыматты басма сөз каражаттарына тараткан. Ишкана маалымат кызматы билдиргендей, компания үстүбүздөгү жылдын тогуз айында 979 миллион сомго жакын салык төлөгөн. Мындан тышкары Кыргызстандын бюджетине салык түрүндө, социалдык камсыздоо жана пенсиялык фондуна 75 миллион сом которгон деп жазылат маалыматта.

"Кумтөр" алтын кенин казып алып жаткан “Кумтөр оперейтинг” ишканасы жай айларында ал жерге жакын аймактан дагы 70 тонна алтындын запасын табышканын айтып чыккан. Бирок азырынча бул алтынды казууга алардын укугу барбы же жокпу деген талаш кыргыз өкмөтүнүн өзүндө болуп келе жатат.

Өкмөт алдындагы тоокен, геология жана минералдык ресурстар боюнча мамлекеттик агенттиктин жетекчиси Владимир Зубков аталган кен “Кумтөр оперейтинг компани” ишканасына берилген 10 миң 70 гектар жердин аймагында жатат, ошондуктан, аны иштетүүгө канадалыктардын толук укугу бар десе, каржы жана экономика министри Акылбек Жапаров бул кен канадалык ишкерлерге чейин эле аныкталгандыгын жана ага өзүнчө тендер жүргүзүлүүгө тийиш экендигин “Азаттыкка” берген маегинде баса белгилейт:

-Мурунку мурунку менен кете берсин, бирок азыркы табылган жаңы алтын боюнча биз жаңы келишим түзүүгө тийишпиз. Мурдагы кемчиликтерди кайталабай, келишимдерди түзүп, парламент аркылуу ратифициялашыбыз керек. Мындан ары кыргыздын алтыны кыргыз элине кызмат кылууга тийиш, -дейт Акылбек Жапаров.
  • 16x9 Image

    Замира Кожобаева

    “Азаттыктын” Бишкектеги кабарчысы. 2011-жылы Мамлекеттик Ардак грамота менен сыйланган. Кыргыз улуттук университетинин филология факультетин аяктаган.

XS
SM
MD
LG