НАТОнун Вильнюстагы саммити
11-июлдагы саммиттин башкы темасы Украинага аскердик жана гуманитардык колдоо көрсөтүү жана анын уюмга мүчө болушунун мүмкүнчүлүктөрү тууралуу болду.
- Владимир Зеленский Вильнюстагы Украинаны колдоо концертинде "НАТО Украинага коопсуздукту камсыз кылып берет. НАТО Украинаны күчтүү кылат. Мен бул жакка чечимге, кайсы агрессор болбосун кылчактабаган өнөктөштөргө ишенип келдим" деп айтты.
- НАТОнун баш катчысы Йенс Столтенберг уюмдун бардык катышуучулары өз милдеттерин аткарганда Киевди мүчөлүккө кабыл алууга чакыруу жибере турганын билдирди.
- Бүгүн, 12-июлда Владимира Зеленский менен АКШ президенти Жо Байдендин эки тараптуу жолугушуусу өтөт.
- НАТО саммитинде Германиянын канцлери Олаф Шольц жана коргоо министри Борис Писториус Украинага 700 миң евролук жаңы аскердик жардам бериле турганын билдиришти. Ага ылайык Киев "Леопард" танкынын 25ти, "Мардер" чопкутталган аскердик машинасынан 40ты, "Пэтриот" зениттик-ракеталык комплексинен экини, 20 миң артиллериялык снарядынан 20 миңди ала турган болду.
- Эммануэл Макрон: Франция Украинага алыскы радиуска багытталган (Storm Shadow же SCALP) ракеталарынын берет. Норвегиянын өкмөтү Украинага аскердик жардамдын көлөмүн 240 миллиондон 930 миллионго чейин көтөрөт.
- Орусия менен чек араларда НАТОнун туруктуу аскердик базалары пайда болот. Литванын президенти Гитанас Науседа НАТОну Москва Беларуска өзөктүк курал жайгаштырганы үчүн Орусия менен алаканы жараксыз деп таанууга чакырды. Мындай учурда Орусия менен чек араларга НАТОнун туруктуу базаларын жайгаштырууга болот. НАТО андан тышкары "кансыз согуштун" убагынан бери Орусиянын чабуулунан коргонуу планын алгачкы жолу даярдаганын Рейтер агенттиги жазды.
Орусиянын коргоо министри Сергей Шойгу эгер Украинага кассеталык ок-дары берилсе орус армиясы дагы мындай бомбаларды колдоно баштарын билдирди. Ал муну "аргасыз чара" жана Киевге "жооп" катары сыпаттап, ушул кезде Москва "кассеталык ок-дарыны колдонуудан карманып келе жатат" деп айтты.
Ошол эле маалда украин бийлиги Орусия согуш баштагандан бери бир канча жолу кассеталык бомба колдонгонун билдирип келет. Москва болсо дооматты такай четке кагат.
Өткөн аптада Кошмо Штаттары Украинага берилүүчү баасы 800 миллион долларлык кезектеги жардамдын алкагында кассеталык ок-дары жөнөтөрүн расмий бышыктаган. Коргоо министринин орун басары Колин Каль Киев мындай ок-дарынын колдонулушу тууралуу АКШга такай отчет берип турарын, өз эли үчүн тобоокелчиликти азайтуу максатында өз аймагында гана колдонуу тууралуу милдеттеме алганын белгилеген.
Президент Жо Байдендин кеңешчиси Жейк Салливан “Орусия Украинага каршы согуш ачкандан тартып эле кластердик бомбаларды колдонгонун, Украина өз аймагын коргош үчүн ушундай куралга муктаж экенин” айткан.
АКШнын бир катар өнөктөштөрү Украинага кассеталык ок-дары жөнөтүүгө каршы чыккан.
Кассеталык дүрмөттөр асманда жарылып, майда бөлүкчөлөрдү узакка чачыратат. Андан өтө көп жайкын тургундар кырылып калышы ыктымал деген кооптонуу бар. Бомбанын майда бөлүкчөлөрү аткылоо учурунда жарылбай, кийин жарылышы мүмкүн жана ал жер-суунун баарын мина талаасына айлантууга жөндөмдүү.
НАТОнун баш катчысы Йенс Столтенберг Украинанын келечеги альянста экенин, бирок “мүчөлөр макул болуп, шарттар аткарылганда” гана Киевге сунуш берилерин билдирди. Мындай пикирин ал Вильнюста өтүп жаткан НАТОнун саммитинин алкагында журналисттерге айтты.
Литванын баш калаасында альянстын эки күндүк жыйыны 11-июлда башталды. Анда Украинанын Түндүк Атлантика аскердик альянсына кошулуусу тууралуу маселе көтөрүлөрү мурда кабарланган.
Столтенберг Украина мүчөлүккө жакындаганын белгилеп, муну уюмдагы өлкөлөр Орусия басып киргенден бери Киевге колдоо көрсөтүп келатканы менен түшүндүрдү. Ал эң негизгиси бул согушта Украинанын жеңип чыгышын камсыздоо керек экенин, ансыз мүчөлүк маселеси талкууланбай турганын белгиледи.
Шейшембиде Литвага бараткан Украинанын президенти Владимир Зеленский уюмга мүчө мамлекеттердин лидерлерин чечкинсиз деп айыптаган. Саммиттин алкагында ал АКШнын президенти Жо Байден менен жолугары кабарланган.
Мурдараак Жо Байден Украинаны НАТОго кабыл алууга азырынча эрте экенин билдирип, Киевдин блокко кириши альянс менен Орусиянын ачык тирешине жол ачышы мүмкүн экенин эскерткен.
Литванын баш калаасына дүйнө лидерлери чогулган маалда Украинанын чыгышында орус күчтөрү менен согушуп жаткан украин армиясынын 57-бригадасынын жоокерлери Киев жакын арада НАТОго кошуларына үмүттөнүп жатканын билдирип чыгышты.