Орус аскерлери 11-февралга караган түнү Украинанын аймактарын "Шахед" учкучсуз учактары менен кайрадан жапырт аткылады. Дрондор Киевдин айланасына, Украинанын түштүк жана борбордук облустарына коё берилди.
Украинанын Аба күчтөрүнүн маалыматына караганда, орус тарап аткан 45 дрондун 40ын абадан коргонуу системасы атып түшүрдү. Киевде эки сааттай абадан айгай жаңырып турду. Шаардын администрациясы баш калааны көздөй учкан бардык учкучсуз учактар бутага жетпей жок кылынганын кабарлады.
Николаев облусунун бийлиги бир дрон өндүрүш объектисине тийип, өрттөнгөнүн билдирди. Жарылуудан жакын турган үйлөр да жабыр тартып, бир адам жаракат алды. Днепропетровск облусунда атып түшүрүлгөн дрондон улам өрт чыгып, бир адам жабыркады.
Орусия Украинанын аймактарын дрондор менен, кээде ага кошуп ракеталар менен дээрлик ар бир түнү аткылоодо. 10-февралга караган түнү жасалган чабуулдан Харьковдо 10 үй күйүп, 7 адам өлдү. Соңку чабуул да акыркы мезгилдеги эң ири жапырт соккулардын бири болуп калды.
БУУнун 2023-жылкы маалыматына ылайык, Орусия Украинага кол салган 2022-жылдын февралынан тарта бул өлкө аймагында 10 миңдей жайкын тургун каза болду. Өлгөндөрдүн так саны мындан көп болушу ыктымал. Орусиянын аймагына урулган соккулардан ондогон адамдар набыт болду.
Орусиянын президенти Владимир Путин 8-февралда америкалык Fox News телеканалынын мурдагы алып баруучусу Такер Карлсонго курган маегинде азыркы согуштун башталышына кайрадан Украинаны жана Батышты айыптады. Украинадагы 2014-жылдагы окуяны мамлекеттик төңкөрүш деп атап, буга жана Киевдин Минск келишимдерин аткарбай койгонуна Батыш шыкакчы болгонун айтты, Вашингтонду өз позициясын кайра карап чыгууга чакырып, Орусия диалогго даяр экенин билдирди.
Путин 2000-жылдардын башында президенттикке келгенде эле Батыш менен мамилени бекемдөөгө аракет кылганын, жада калса Орусиянын НАТОго кошулуу ыктымалдыгын талкуулаган учурлар да болгонун, бирок алар макул болбой коюшканын айтты.
"Орусия «цивилизациялуу элдердин» бир тууган үй-бүлөсүнө кабыл алышат деп күткөн, бирок андай болгон жок. Кошмо Штаттар бизди алдашты. НАТО чыгыш тарапка кеңейтилбейт деп убада кылышты эле, «бирок андан бери беш жолу ошондой кадам жасашты, кеңейтүүнүн беш толкуну болду», - деди орус президенти.
Путин Орусия менен Батыштын ортосундагы азыркы тирешке НАТОнун чыгышка кеңейтилиши жана Украинанын бул Түндүк Атлантика альянсына кошулуу ыктымалдыгы алып келген деген оюн кайра кайталады.
Орус президенти Украинага каршы ачкан согушу боюнча актанып, «бир эл», «украиналыктар азыр да өзүлөрүн орус сезишет» деп айтты, бирок ошол эле учурда Украинага толук масштабдуу кол салуу Украинанын өзүнүн ичиндеги «жарандык согушка» байланыштуу болгонун кошумчалады.
Путин Вашингтон позициясын кайра карап чыгышы, Украинага курал берүүнү токтотушу керектигин, ошондо гана кармашты токтотсо, мунасага келсе болорун айтты.
"Варианттар бар, болгону, каалоо керек", – деген Путин Москва диалогго даяр экенин белгиледи, бирок кандай шартта болушу мүмкүн экенин айткан жок.
"Украинадагы уланып жаткан мобилизация, туталануу, ички проблемалар, мунун баары… Эртеби, кечпи, баары бир келишебиз", – деди ал.
Америкалык журналист Такер Карлсон Путинден интервью алыш үчүн Москвага ушул айдын башында барган. Бул маек Орусия Украинага кол салгандан берки эки жыл ичинде батыштык журналист Путиндин жеке өзү менен байланышкан алгачкы интервью болду. Карлсон Украинадагы согуш тууралуу бардык тараптардын пикирин аудиторияга жеткирүү максатын көздөп жатканын айтты жана украин президенти Владимир Зеленскийге да интервью сурап кайрылганын билдирди.
Бутада калган Авдеевка
Украинанын Авдеевка шаары соңку апталарда Орусиянын чабуулдарынын негизги бутасына айланды.
Орус армиясы шаарга кошумча күчтөрүн киргизип, украин аскерлерин кысымга ала баштаганы айтылууда. Жергиликтүү бийлик шаар тургундарын тез арада коопсуз жайга чыгып кетүүгө чакырып жатат.
Донецк облусунун Авдеевка шаарында 5-февралда элди эвакуация кылып жаткан ыктыярчылардын бири чөнтөк телефонуна тартып алган видеодо ал:
«Авдеевка. Эски шаар. Каштанов көчөсү… Эвакуацияга келдик. Бүгүн түнү аткылашты. Бул апаны алып кеткени келдик. Суранам, тезирээк болуңуз. Шашылыңыз…» - деп жертөлөдө баш калкалап отурган улгайган аялды шаштырып жатканын көрүүгө болот.
Баштыктарын чогултуп, ыктыярчынын катуу ылдамдыкта айдаган машинасы менен шаардан чыгып бараткан аял:
«Кудай ай! Менин шаарым! Ушул жерде төрөлүп өстүм эле го…» - деп ыйлайт.
Бүгүнкү күнгө карата орус аскерлери шаар аймагынын 18 пайызын ээлеп алганын кабарчылар жазып жатат.
«Авдеевканын орус авиабомбалары талкалаган кезектеги кварталы… Мунун баары соңку эки аптада эле болуп кетти. Авдеевка таптакыр таанылгыс эми. Баарын бомба менен тыптыйпыл кылууда. Жертөлөдө жашынып отурган адамдар менен кошо…» - дейт шаардын көчөлөрүн кыдырып тарткан видеосунда украиналык аскердик журналист Юрий Бутусов.
Анын айтымында, соңку бир айда шаарга алты жүздөн ашуун бомба түштү, айыгышкан салгылаш жүрүп жатат:
«Авдеевкада айыгышкан кармаш жүрүүдө. Биздин аскерлер тактикалык жактан алып караганда ыңгайлуураак абалда. Алар коргонууда. Улам жардам келип жатат. Бирок курал-жарак жагынан орус аскерлеринде артыкчылык бар. Орусия күн сайын бомбалап жатат».
Жергиликтүү бийлик элди шаардан чыгып кетүүгө чакырууда.
Согушка чейин 35 миң калкы бар Авдеевкада азыр миңге жетпеген киши калды.
Орусия бул шаар үчүн кармашты Украинага кол салган алгачкы күндөрү баштап, былтыр күзүндө чабуулун күчөткөн. Эки күн мурда Орусиянын мамлекеттик телеканалдары Авдеевка алардын карамагына өткөнүн маалымдады.
Украина Орусиянын бул билдирүүсүнө расмий комментарий бере элек, фронттогу абал тууралуу күнүмдүк маалыматында Авдеевка тарапта айыгышкан салгылаш уланып жатканын гана айтып келет.
Орусиялык талдоочулардын белгилешинче, Авдеевка орус армиясы үчүн тактикалык жана логистикалык мааниге ээ. Ал аркылуу Донецк жана Луганск аймактарын толук көзөмөлдөөгө шарт түзүлөт.
Айрым көз карандысыз байкоочулар Украина Авдеевканы алдыра турган болсо, бул Москва үчүн анча чоң деле утуш болбостугун, анткени ал Кремлдин саясий каалоосу гана экенин айтып жатышат.
8-февралда Донецк аймагынын украин күтөрү көзөмөлдөгөн Селидово шаарына ракеталык чабуул жасалып, кеминде бир адамдын өмүрү кыйылганы кабарланды.
Одесса, Винница жана Николаев шаарлары дрон чабуулуна кабылып, ондогон имараттар талкаланды.
Бул арада Украина АКШдан күтүп жаткан 60 миллиард долларлык жардам маселеси чечилбей калганы белгилүү болду. АКШнын Сенатында 7-февралдагы добуш берүүдө мыйзам долбоору тийиштүү добуш ала алган жок.