АКШ президенти Дональд Трамптын атайын өкүлү Стив Уиткофф 22-январда Швейцариянын Давос шаарында өтүп жаткан Дүйнөлүк экономикалык форумдун алкагындагы Украина талкуусунда сүйлөп жатып, тараптар согушту токтотуу келишимин бекитүүгө жакындап калганын айтты.
Уиткоффтун айтымында, чечиле элек бир маселе калды. Ал аймактарга көзөмөл кылуу маселеси тууралуу сөз козгогон болушу ыктымал.
Уиткофф бүгүн Орусиянын президенти Владимир Путин менен жолугуу үчүн Москвага барарын ырастады. Ошондой эле кечээ америкалык делегациянын өкүлдөрү украиналык делегация менен кечке чейин талкуу жүргүзгөнүн билдирди.
Маалыматка караганда, анда Украинанын экономикасын калыбына келтирүү маселеси да талкууланды, Уиткофф эркин экономикалык аймак тууралуу сөз болгонун кошумчалады.
Буга чейин мындай зоналарды Донецк облусунун аймагында түзүү демилгеси көтөрүлгөн, бирок ал кимдин көзөмөлүндө болору белгисиз.
Орусия аталган облусту өзүнө толук өткөрүп берүүнү талап кылып келет, азыр орус тарап анын 70% ашыгын көзөмөлдөйт.
Украинанын делегация башчысы Рустем Умеров Давосто америкалык BlackRock инвестициялык компаниясынын өкүлдөрү, Норвегиянын, Катардын премьерлери, Трамптын чабармандары Жаред Кушнер жана Стив Уиткофф менен сүйлөшүү болгонун маалымдады.
Давосто бүгүн АКШ жана Украинанын президенттери жолугушуусу ыктымал. Трамп жолугушуу тууралуу кечээ айткан, расмий кабар таратыла элек.
Украин президентинин өкүлдөрү Зеленский форумга жөнөп кеткенин ырастады.
Путин 21-январда Коопсуздук кеңешинин жыйынында болжолдуу тынчтык келишимине жетишилгенден кийин АКШда камакка алынган орусиялык активдердин эсебинен 1 миллиард долларды "согуштук аракеттерде зыян келтирилген аймактарды калыбына келтирүү үчүн берүү" маселесин караштырууга даяр экенин айткан. Путин кайсы аймактар тууралуу сөз козгогонун - Орусия негизсиз оккупациялап алган жерлерби, тактаган эмес. Ал камактагы активдерди мындай багытка колдонуу мүмкүнчүлүгү тууралуу биринчи жолу кеп кылды.
Орусиянын Краснодар крайынын губернатору Вениамин Кондратьев 21-январдын кечинде украин армиясынын дрон чабуулунан улам порт терминалдарында өрт чыкканын билдирди. Анын сөзүнө караганда, чабуулдан улам аймактын Темрюк районундагы Волна поселогунда жайгашкан порттогу мунай сакталган төрт кампа өрттөнгөн.
Орусиялык Телеграм-каналдар үч жумушчу набыт болгонун, кеминде 11 адам жаракат алганын жазды.
Украин Куралдуу күчтөрү Краснодар крайындагы портторго жасалган чабуул боюнча маалымдаган жок.
Маалыматтарды согуш учурунда көз карандысыз булактардан тактоо мүмкүн эмес.
Украина Орусиянын толук масштабдуу агрессиясына каршы 2022-жылдын февралынан бери күрөшүп келе жатат. Согушту сүйлөшүү жолу менен токтотуу аракетинен майнап чыкпагандыктан Киев Орусиянын аскердик мүмкүнчүлүгүн алсыратуу максатында анын мунай жана аскердик-техникалык ишканаларын бутага алууга мажбур экенин айтып келүүдө.
Владимир Путин "Тынчтык кеңешине" туруктуу мүчө болуу үчүн Орусия миллиард доллар төлөөгө даяр экенин билдирди. Ал бул тууралуу 21-январда Коопсуздук кеңешинин жыйынында билдирди.
Путин ал акчаны Орусиянын АКШдагы Борбордук банкта камакка алынган активдеринен алууну сунуштады. Financial Times жазгандай, ал жерде Орусиянын 5 млрд доллар чамалуу активдери тоңдурулган.
"Азыртан эле, а түгүл биздин "Тынчтык кеңешине" кирүү маселебиз чечилгенче, Орусиянын палестин эли менен өзгөчө мамилесин эске алып, мен ойлойм, биз "Тынчтык кеңешине" АКШнын мурдагы бийлиги тушунда ал жакта тоңдурулган активдерибизден миллиард доллар жибере алабыз", – деди Путин.
Орус президенти Тышкы иштер министрлигине "Тынчтык кеңешине" кирүү сунушун изилдеп көрүүнү жана "өнөктөштөр менен кеңешүүнү" тапшырганын кошумчалады.
Путиндин сөзүнө караганда, Москва менен Вашингтон АКШда тоңдурулган башка активдерди Украинага кол салганда жабыркаган аймактарды калыбына келтирүүгө колдонуу тууралуу талкуулап жатышат. Бирок ал кайсы аймактарды - Украинанын көзөмөлү алдында калган же Орусия оккупациялап алган аймактардыбы, тактаган жок.
Путин Орусиянын АКШдагы активдерин колдонуу маселесин Палестин автономиясынын башчысы Махмуд Аббас жана АКШ президентинин атайын чабармандары Стив Уиткофф менен Трамптын күйөө баласы Жаред Кушнер менен 22-январда Москвада сүйлөшүүнү үмүттөнөрүн айтты.
"Тынчтык кеңешин" түзүү АКШ президенти Дональд Трамптын Газа тилкеси боюнча тынчтык планынын экинчи этабы катары каралууда. Уюмдун уставынан цитата келтирген маалымат каражаттары жаңы орган палестин аймагы менен гана чектелбесин жазышты. Уставда кеңеш "туруктуулукка көмөктөшүүчү, ишенимдүү жана мыйзамдуу башкарууну калыбына келтирүүчү жана жаңжалдашкан же чатак коркунучунда турган аймактарда бекем тынчтык орнотууга умтулган эл аралык уюм" катары көрсөтүлгөн.
Ошондой эле уставында уюмга туруктуу мүчө болгусу келген өлкөлөр миллиард доллар төлөөгө милдеттүү экени жазылган.
АКШ кеңешке чакырууну жалпысынан 60 мамлекетке жөнөткөнү айтылган. Трамп Путинди да чакырган.
Басылмалар жазышкандай, 21-январга карата чакырууну Аргентина, Азербайжан, Армения, Венгрия, Казакстан, Марокко, БАЭ, Вьетнам жана башка бир катар өлкөлөр кабыл алган. Чакырууну эгемендиги жарым-жартылай таанылган Косовонун президенти Вьоса Османи да кабыл алганы кабарланды.
"Тынчтык кеңешине" кирүүгө даярдыгын Израилдин премьер-министри Биньямин Нетаньяху жана Беларус лидери Александр Лукашенко да билдирген. Лукашенко андан кеңештин мүчөлүгүнө миллиард доллар талап кылынбаганын айткан.
Европанын көпчүлүк өлкөлөрү - Франция, Германия жана Улуу Британия аталган кеңешке мүчө болуудан баш тартышкан.
Сынчылар «Тынчтык кеңеши» Трамп сындап жүргөн БУУга атаандаш катары түзүлүп жатат деп чочулашат.
Орусиянын дрон чабуулунан кийин Харьков облусундагы 460 миң керектөөчү электр жарыгысыз калды. Бул тууралуу облустук администрациянын башчысы Олег Синегубов брифингде билдирди.
"Суспильне" басылмасы маалымдагандай, Синегубов жалпы 520 миң абонент жарыксыз калганын, анын ичинде 60 миңдейи 2022-жылдан бери эле жарыксыз жашап келе жатканын айтканын билдирди.
"Факты боюнча чабуулдан кийин 460 миң абонент жарыксыз калды. Адам башына айландырып айтчу болсок, албетте кыйла көп болот. Бизде үчүнчү күнү катары менен он сааттан ашык убакыт жарыксыз калган кырдаал кайталанып жатат", – деди ал.
Синегубов ошондой эле 20-январь күнү 1,1 млн абонент жарыксыз калганын, бул облус калкынын 90% түзөрүн белгиледи. Анын сөзүнө караганда учурда облуста 950 күжүрмөн жана 350 жылытуу түйүндөрү иштеп жатат.
"Буга кошумча ысык тамак таратылуучу жайларды даярдап жатабыз. Анткени биз мындан жаман кырдаалга даярдык көрүп жатабыз, себеби душман жалаң энергетикалык жана жылытуу системаларына чабуул коюууда", - деди Синегубов.
Днепропетров облусунда дрон чабуулунан эки адам: бир аял жана эркек мерт кетип, дагы бир адам жаракат алды. Мындан тышкары жер үйлөр жайгашкан аймакта бир нече өрт катталып, үч үй жабыркаган.
Кривой Рог аймагында чабуулдун натыйжасында жер үйлөр жана кабаттуу үйлөр, административдик имараттар жана автоунаалар жабыркаганы кабарланды.
Одесса облусунун аскердик администрация Олег Кипердин маалыматына караганда, Одесса районунда жер үйлөр жабыркаган, кампа кыйраган. 50 жаштагы адам жаракат алып, ооруканага жеткирилген.
Орусиянын армиясы 21-январга караган түндө жалпысынан Украинага бир баллистикалык "Искандер-М" ракетасын жана 97 дрон менен чабуул коюшканын украин күчтөрү билдирди. 84 дрон док кылынган. Баллистикалык ракета жана 13 дрон 11 бутага тийген, бир жерге дрон сыныгы кулаган.
Украин президенти Владимир Зеленский 20-январдагы кайрылуусунда борбор калаа Киевде орус чабуулунан соң миллиондон ашуун адам жарыксыз калганын билдирген.