Линктер

Русский
ЭЕ/АРнун бардык сайттары
site logo site logo
Артка Алдыга
ЧУКУЛ КАБАР!
31-Май, 2026-жыл, жекшемби, Бишкек убактысы 16:42
Эркиндик

Эгемендикке 30 жыл

1991-жылдын 31-августунда өлкө парламенти мамлекеттик эгемендик жөнүндө декларация кабыл алган.

Буга байланыштуу 30-31-август күндөрү дем алыш деп жарыяланган.

31-августта Бишкекте аскер парады жана эмгекчилердин парады өттү. Облустарда сахналашкан оюндар, концерттер, төкмө акындардын айтышы, сүрөт көргөзмөлөрү, манасчылардын, дизайнерлердин жана кол өнөрчүлөрдүн фестивалдары өтүп жатат.

12:27 31.8.2021
Эгемендикке 30 жыл: эмне таап, эмнени жоготтук?
Embed
Эгемендикке 30 жыл: эмне таап, эмнени жоготтук?
автор Азаттык Үналгысы | Кыргызстан: видео, фото, кабарлар

No media source currently available

0:00 0:03:10 0:00
Түз линк

14:13 31.8.2021

1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.

СССРдин ыдырашы, демократиялык кыймылдар

Ала-Тоо аянтындагы нааразылык жыйын. 1990-жылдын 5-июну. Советтик Кыргызстанда демократиялык реформаларды жүргүзүүнү жана Ош жергесинде 4-июнда башталган этностор аралык кагылышууну тез арада токтотууну талап кылган кыргызстандыктар (көбүнесе жаштар) Бишкектин Борбордук Ала-Тоо аянтында ири нааразылык жыйынына чогулду. 1990-жылдын 5-июну. Ж.Жекшенин жеке архивинен.
1/16 Ала-Тоо аянтындагы нааразылык жыйын. 1990-жылдын 5-июну. Советтик Кыргызстанда демократиялык реформаларды жүргүзүүнү жана Ош жергесинде 4-июнда башталган этностор аралык кагылышууну тез арада токтотууну талап кылган кыргызстандыктар (көбүнесе жаштар) Бишкектин Борбордук Ала-Тоо аянтында ири нааразылык жыйынына чогулду. 1990-жылдын 5-июну. Ж.Жекшенин жеке архивинен.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
“Кыргызстан Демократиялык Кыймылынын" өкүлдөрү Фрунзе (азыркы Бишкек) шаарынын борбордук аянтында нааразылык жыйынын куруп, советтик аскерлердин Балтика өлкөлөрүнөн чыгарылышын талап кылышты. 1991-жылдын 21-январы. Ж.Жекшенин жеке архивинен. 
2/16 “Кыргызстан Демократиялык Кыймылынын" өкүлдөрү Фрунзе (азыркы Бишкек) шаарынын борбордук аянтында нааразылык жыйынын куруп, советтик аскерлердин Балтика өлкөлөрүнөн чыгарылышын талап кылышты. 1991-жылдын 21-январы. Ж.Жекшенин жеке архивинен. 
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
Кыргызстанда 1990-жылдын май айында "Кыргызстан демократиялык кыймылы" (КДК) негизделип, көп партиялуулук, демократияны камсыз кылуу ураандарын чакырган. "1990-жылдын октябрынын соңундагы окуялар - Кыргызстанда коммунисттик режимдин башчысынын бийликти шайлоо жолу аркылуу тынч өткөрүп берүүсүнүн өрнөгү, тынч өткөн “түстүү ыңкылаптын” алгачкы баскычы болуп калды",- деп жазат белгилүү тарыхчы, профессор Тынчтыкбек Чоротегин.
3/16 Кыргызстанда 1990-жылдын май айында "Кыргызстан демократиялык кыймылы" (КДК) негизделип, көп партиялуулук, демократияны камсыз кылуу ураандарын чакырган. "1990-жылдын октябрынын соңундагы окуялар - Кыргызстанда коммунисттик режимдин башчысынын бийликти шайлоо жолу аркылуу тынч өткөрүп берүүсүнүн өрнөгү, тынч өткөн “түстүү ыңкылаптын” алгачкы баскычы болуп калды",- деп жазат белгилүү тарыхчы, профессор Тынчтыкбек Чоротегин.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
1986-жылдын декабрындагы "Желтоксан" деген аталыш менен тарыхта калган Алматыдагы окуялар Советтер Союзундагы масштабдуу демонстрациялардын бири болгон.
4/16 1986-жылдын декабрындагы "Желтоксан" деген аталыш менен тарыхта калган Алматыдагы окуялар Советтер Союзундагы масштабдуу демонстрациялардын бири болгон.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
Бул окуя Казакстандын тарыхында эркиндик үчүн жаштардын күрөшү катары калды.
5/16 Бул окуя Казакстандын тарыхында эркиндик үчүн жаштардын күрөшү катары калды.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
Казак жаштары Кремлдин Казакстандын Компартиясынын Биринчи катчысы Динмухамед Кунаевди бошотуп, ордуна Геннадий Колбиндин дайындалышына каршы чыгышкан.
6/16 Казак жаштары Кремлдин Казакстандын Компартиясынын Биринчи катчысы Динмухамед Кунаевди бошотуп, ордуна Геннадий Колбиндин дайындалышына каршы чыгышкан.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
Демонстрацияны таратуу үчүн советтик жетекчилик Орусиядан аскерлерди жөнөтүп, күч менен баскан. <p lang="kk-KZ">&nbsp;</p> &nbsp;
7/16 Демонстрацияны таратуу үчүн советтик жетекчилик Орусиядан аскерлерди жөнөтүп, күч менен баскан.

 

 
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
1991-жылдын апрели, Минскидеги Ленин аянтындагы иш таштоо.
8/16 1991-жылдын апрели, Минскидеги Ленин аянтындагы иш таштоо.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
Жүз миңдеген кишилер катышкан Литвадагы митинг. Вильнюс, 1989-жылдын 23-августу.
9/16 Жүз миңдеген кишилер катышкан Литвадагы митинг. Вильнюс, 1989-жылдын 23-августу.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
Краснодардагы крым татарлары өз тарыхый журтуна кайтууга уруксат кылууну талап кылышты, 1988-жылдын 6-марты. Крым татарларынын өкүлдөрү байма-бай нааразылык жыйынын өткөрүп, 1944-жылы жазыксыз жерден атажуртунан куулганын билдирип, кайра кайтарууну талап кылышкан.
10/16 Краснодардагы крым татарлары өз тарыхый журтуна кайтууга уруксат кылууну талап кылышты, 1988-жылдын 6-марты. Крым татарларынын өкүлдөрү байма-бай нааразылык жыйынын өткөрүп, 1944-жылы жазыксыз жерден атажуртунан куулганын билдирип, кайра кайтарууну талап кылышкан.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
Украина Элдик Кыймылынын улуттук көз карандысыздыкты талап кылган жыйыны. Киев шаары, 1989-жылдын 23-октябры. Бул демократиячыл кыймыл 1989-жылы 16-февралда өз &quot;Манифестин&quot; жарыялап, анда улуттук кайра жаралуу жана мамлекеттик көз карандысыздык идеялары камтылган.
11/16 Украина Элдик Кыймылынын улуттук көз карандысыздыкты талап кылган жыйыны. Киев шаары, 1989-жылдын 23-октябры. Бул демократиячыл кыймыл 1989-жылы 16-февралда өз "Манифестин" жарыялап, анда улуттук кайра жаралуу жана мамлекеттик көз карандысыздык идеялары камтылган.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
Грузиянын улуттук армиясынын жоокери эгемендик жарыяланганына кубанып бийлеп жатат. Тбилисидеги аянт, 1991-жылдын 10-апрели.
12/16 Грузиянын улуттук армиясынын жоокери эгемендик жарыяланганына кубанып бийлеп жатат. Тбилисидеги аянт, 1991-жылдын 10-апрели.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
Тажикстандын Дүйшөмбү шаарындагы нааразылык жыйын, 1990-жылдын 15-февралы. 1990-жылдын 12-февралында Тажикстанда тополоң болуп, 28 киши набыт кеткен.
13/16 Тажикстандын Дүйшөмбү шаарындагы нааразылык жыйын, 1990-жылдын 15-февралы. 1990-жылдын 12-февралында Тажикстанда тополоң болуп, 28 киши набыт кеткен.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
1991-жылы 19-августта КПСС БКнын мүчөлөрүнүн тобу эгемен республикалар шериктештигин түзүүгө жол бербөө максатын көздөп, кутум уюштурган. Москванын Калинин проспектиндеги танкалар.
14/16 1991-жылы 19-августта КПСС БКнын мүчөлөрүнүн тобу эгемен республикалар шериктештигин түзүүгө жол бербөө максатын көздөп, кутум уюштурган. Москванын Калинин проспектиндеги танкалар.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
Кишинёвдогу Молдова элдик фронту уюштурган митинг. 1989-жылдын июнь айы. Митингчилер республиканын саясий жана экономикалык көз карандысыздыгын, улуттук тилдин расмий макамын талап кылышкан.
15/16 Кишинёвдогу Молдова элдик фронту уюштурган митинг. 1989-жылдын июнь айы. Митингчилер республиканын саясий жана экономикалык көз карандысыздыгын, улуттук тилдин расмий макамын талап кылышкан.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
Азербайжан эгемендүүлүгүн жарыялагандан бир айдан кийинки Бакудагы митинг. 1991-жыл, 21-сентябрь.
16/16 Азербайжан эгемендүүлүгүн жарыялагандан бир айдан кийинки Бакудагы митинг. 1991-жыл, 21-сентябрь.
1991-жылдын соңунда Советтер Союзу ыдырады. Мунун алдында союздук республикаларда эгемендик жана көз карандысыздык үчүн массалык митингдер өткөн.
Артка
Алдыга

15:39 31.8.2021

Кыргызстандын ири шаарлары 30 жыл ичинде кандай өзгөрдү? "Азаттыктын" сүрөт баянынан көрүңүз.

Эгемендик 30: тарыхка күбө болгон шаарлар

Мурун

Бишкек шаарынын негизделгенине 142 жыл болду.&nbsp;Калаа 1878-жылы Пишпек болуп түптөлүп, 1926-жылы Фрунзе деп өзгөртүлгөн. 1991-жылы Кыргызстан СССРден бөлүнүп, эгемендик алган соң Бишкек деп аталган.

Aзыр

Kyrgyzstan - Bishkek autumn - nature - weather - autumn in Bishkek - mountains - roads - city life 30 Okt 2019
1/10 Бишкек шаарынын негизделгенине 142 жыл болду. Калаа 1878-жылы Пишпек болуп түптөлүп, 1926-жылы Фрунзе деп өзгөртүлгөн. 1991-жылы Кыргызстан СССРден бөлүнүп, эгемендик алган соң Бишкек деп аталган.

Мурун

Ала-Тоо аянты. 1984-жыл (солдо). Ала-Тоо аянтынынан Ак үйдү көздөй өтүп бара жаткан митингчилер. 2021-жыл.&nbsp; Совет доорунда Ала-Тоо аянтында Лениндин айкели турчу. 2003-жылы Лениндин эстелигинин ордуна Эгемендүүлүктүн 12 жылдыгына карата &ldquo;Эркиндик&rdquo; эстелиги тургузулган.&nbsp;2011-жылы 31-августта Эгемендүүлүктүн 20 жылдыгынын урматына башкы майданга бийиктиги 17 метр болгон Манастын айкели орнотулган.&nbsp;

Aзыр

Kyrgyzstan - Bishkek - A peaceful march &quot;For Justice!&quot; Started on February 14 in Bishkek. According to the organizers of the action, the participants of the event gathered around noon near the railway station in the center of the capital and marched alon
2/10 Ала-Тоо аянты. 1984-жыл (солдо). Ала-Тоо аянтынынан Ак үйдү көздөй өтүп бара жаткан митингчилер. 2021-жыл. 

Совет доорунда Ала-Тоо аянтында Лениндин айкели турчу. 2003-жылы Лениндин эстелигинин ордуна Эгемендүүлүктүн 12 жылдыгына карата “Эркиндик” эстелиги тургузулган. 2011-жылы 31-августта Эгемендүүлүктүн 20 жылдыгынын урматына башкы майданга бийиктиги 17 метр болгон Манастын айкели орнотулган. 

Мурун

Нарын деңиз деңгээлинен 2000 метр бийиктикте жайгашкан шаар. Ал өз учурунда Кашкарды батыш менен бириктирген Борбор Азия аркылуу өтө турчу жибек жолунда пайда болгон.19-кылымда бул аймакта кокондук чеп курулган. 1868-жылы орусиялык аскерлер Түндүк Кыргызстанды басып алганда, Нарында да атайын аскердик бекемделген жайды негиздешкен. Акырындап ал жай ири кыштакка жана шаарчага айлана берген.

Aзыр

Kyrgyzstan - Naryn - Naryn city - Old - the old and present city of Naryn August, 2020
3/10 Нарын деңиз деңгээлинен 2000 метр бийиктикте жайгашкан шаар. Ал өз учурунда Кашкарды батыш менен бириктирген Борбор Азия аркылуу өтө турчу жибек жолунда пайда болгон.19-кылымда бул аймакта кокондук чеп курулган.

1868-жылы орусиялык аскерлер Түндүк Кыргызстанды басып алганда, Нарында да атайын аскердик бекемделген жайды негиздешкен. Акырындап ал жай ири кыштакка жана шаарчага айлана берген.

Мурун

Нарын шаары Нарын дарыясынын жээгинде жайгашкан.1994-жылы шаарда троллейбус линиясы орнотулган. Учурда Нарын - троллейбус каттаган дүйнөдөгү эң кичинекей шаарлардын бири.&nbsp; &nbsp;

Aзыр

Kyrgyzstan - Naryn - Naryn city - Old - the old and present city of NarynNaryn August, 2020
4/10 Нарын шаары Нарын дарыясынын жээгинде жайгашкан.1994-жылы шаарда троллейбус линиясы орнотулган. Учурда Нарын - троллейбус каттаган дүйнөдөгү эң кичинекей шаарлардын бири. 
 

Мурун

Жалал-Абад&nbsp;Октябрь революциясына чейин эле Кыргызстандагы ири шаарлардын бири болгон. Ал Улуу Жибек жолунда жайгашып, 1877-жылы шаар стутусун алган. Шаарда 20га жакын чоң жана чакан базарлар бар.&nbsp;&nbsp;

Aзыр

KYRGYZSTAN - Jalal-Abad - the old and present city of Jalal-Abad - Jalal-Abad city in 2021
5/10 Жалал-Абад Октябрь революциясына чейин эле Кыргызстандагы ири шаарлардын бири болгон. Ал Улуу Жибек жолунда жайгашып, 1877-жылы шаар стутусун алган. Шаарда 20га жакын чоң жана чакан базарлар бар.  

Мурун

Жалал-Абад шаарынын так ортосунда жайгашкан Токтогул эс алуу багы.&nbsp;

Aзыр

KYRGYZSTAN - Jalal-Abad - the old and present city of Jalal-Abad - Jalal-Abad city in 2021
6/10 Жалал-Абад шаарынын так ортосунда жайгашкан Токтогул эс алуу багы. 

Мурун

Ош - 3000 жылдан ашык тарыхы бар, байыркы шаар. 1876-жылы&nbsp;Кокон хандыгы кулатылгандан кийин шаар деген расмий макамды алган. Учурда Ош өзгөчө колориттүү, тарыхы бай, тургундары меймандос шаарлардын бири. Ош шаарынын жергиликтүү эл менен туристтер эң көп каттаган жайы, атактуу Сулайман-Тоо. Тоонун алдында &quot;Достук&quot; монументи орнотулган. &nbsp;

Aзыр

Kyrgyzstan, Osh city, quarantine, Covid-19
7/10 Ош - 3000 жылдан ашык тарыхы бар, байыркы шаар. 1876-жылы Кокон хандыгы кулатылгандан кийин шаар деген расмий макамды алган. Учурда Ош өзгөчө колориттүү, тарыхы бай, тургундары меймандос шаарлардын бири.

Ош шаарынын жергиликтүү эл менен туристтер эң көп каттаган жайы, атактуу Сулайман-Тоо. Тоонун алдында "Достук" монументи орнотулган.

 

Мурун

Ош аба майданы Фергана өрөөндөгү эң чоң аэропорттордун бири болуп саналат. 1974-жылы ишке кирген.&nbsp;

Aзыр

Kyrgyzstan - Osh - airport - airport Osh - aviation
8/10 Ош аба майданы Фергана өрөөндөгү эң чоң аэропорттордун бири болуп саналат. 1974-жылы ишке кирген. 

Мурун

Каракол Кыргызстандагы чоңдугу боюнча төртүнчү шаар. 1879-жылы негизделген. 1889-жылы 23-мартта падыша Александр III буйругу менен орустун саякатчы-натуралисти Николай Пржевальскийдин аты ыйгарылган.&nbsp; 1922-жылы шаарга мурдагы аты Каракол кайтарылып, кийинчерээк кайра эле Пржевальский деп аталып калган. Кыргызстан өз алдынча мамлекет болгондон кийин мурдагы Каракол аты шаарга кайтырылган. Учурда Каракол Ысык-Көл облусунун борбору болуп саналат.&nbsp; 150 жылдан ашык тарыхы бар шаарда 19-кылымдын аягында, 20-кылымдын башында курулган үйлөрдү, имараттарды көрүүгө болот.&nbsp;

Aзыр

KYRGYZSTAN -- Karakol city 2021
9/10 Каракол Кыргызстандагы чоңдугу боюнча төртүнчү шаар. 1879-жылы негизделген. 1889-жылы 23-мартта падыша Александр III буйругу менен орустун саякатчы-натуралисти Николай Пржевальскийдин аты ыйгарылган. 

1922-жылы шаарга мурдагы аты Каракол кайтарылып, кийинчерээк кайра эле Пржевальский деп аталып калган. Кыргызстан өз алдынча мамлекет болгондон кийин мурдагы Каракол аты шаарга кайтырылган. Учурда Каракол Ысык-Көл облусунун борбору болуп саналат. 

150 жылдан ашык тарыхы бар шаарда 19-кылымдын аягында, 20-кылымдын башында курулган үйлөрдү, имараттарды көрүүгө болот. 

Мурун

Талас шаарындагы автовокзал. Эң алгач кыштак катары 1877-жылы негизделген. Талас 1913-жылга чейин Ак-Чий кыштагы деп аталып, орус бийлигинин орношу менен бул жер Дмитриевка деп өзгөртүлгөн. Шаар статусу Таласка 1944-жылы берилген.&nbsp;

Aзыр

Kyrgyzstan. The city of Talas. September 19, 2018
10/10 Талас шаарындагы автовокзал. Эң алгач кыштак катары 1877-жылы негизделген. Талас 1913-жылга чейин Ак-Чий кыштагы деп аталып, орус бийлигинин орношу менен бул жер Дмитриевка деп өзгөртүлгөн. Шаар статусу Таласка 1944-жылы берилген. 
Артка
Алдыга

15:48 31.8.2021

Эгемендиктин 30 жылдыгына карата бир катар кишилерге мамлекеттик сыйлыктар ыйгарылды.

"Кыргыз Республикасынын эл артисти" наамы төмөнкү кишилерге ыйгарылды.

Чыңгыз Айтматов атындагы Мамлекеттик улуттук орус драма театрынын коюучу-режиссеру Нурлан Абдыкадыров, ырчылар Динара Акулова, Исрадин Аманбаев, Берадор (Бек) Борбиев, Валентина Анникова, Валентина Гилка, Шакен Жоробекова, Айчүрөк Иманалиева, Эсенбек Мааданбеков, Абдырасул Маматкулов ж.б. башкалар бар.

II даражадагы “Манас” ордени менен Замирбек Үсөнбаев, III даражадагы “Манас” ордени менен Түгөлбай Казаков, Мираида Далбаева, Айтурган Темирова, Тулкунджан Ахмадалиев жана Күлайым Каныметова сыйланды.

Гүлсүн Мамашова менен Камчыбек Дюшалиевге “Даңк” ордени ыйгарылды.

Акын Бактыгүл Чотурова, төкмө акындар Амантай Кутманалиев, Жеңишбек Токтобеков (Жеңишбек Жумакадыр), Азамат Болгонбаев жана Аалы Туткучевге Кыргыз эл акыны наамы ыйгарылды.

Жазуучу Чолпонбек Абыкеев менен драматург, сынчы Жаныш Кулмамбетовго Кыргыз эл жазуучусу наамы тапшырылды.

Дагы жүктөңүз

​
XS
SM
MD
LG