Президент Нурсултан Назарбаевдин улуу кызы Дарига Назарбаеванын күйөөсү болгон Рахат Алиевдин сөөгү 2015-жылы февраль айында Австрия абагындагы камерада табылган. Анда Алиев өзүн-өзү асып алган деген бүтүм чыгарылган.
Бирок германиялык судмедэксперт Бернд Бринкман "сөөктү ачып көрүүдөгү маалыматтар, ал өзүн-өзү асып өлдү деген бүтүм туура эмес болгонун аныктады" деп 12-декабрда жарыялады.
Алиевдин кийинки аялы жана жесири жалдаган адвокаттар менен Венада маалымат жыйынын өткөргөн Бринкман, алар тергөө ишин кайра жандантууга аракеттенип жатышканын билдирди.
Бринкмандын айтуусунда, Алиев “буркинг” деген ыкма менен өлтүрүлгөн. Андай ыкма менен өлтүрүүдө адамдын көкүрөгүн басып, демин чыгарбай коюшат. Бирок денеде күч колдонуп өлтүрүлгөнү боюнча эч кандай из калбайт.
Казакстандын Австриядагы мурдагы элчиси Рахат Алиев 2007-жылы “Нурбанктын” жетекчилерин өлтүрдү деп айыпталган. Бирок Алиев айыптоону саясий чагым деп атап, кайнатасы Нурсултан Назарбаевди сынга ала баштагандан кийин ага айып коюлганын билдирген. Австрия бийлиги Рахат Алиевди Казакстанга өткөрүп берүүдөн баш тартып, 2011-жылы өздөрү иликтөө жүргүзө баштаган. Австрия прокуратурасы 2014-жылы ага айып койгон.
"Азаттыктын" архиви: Рахат Алиевдин өмүр жолу
Рахат Алиевдин өмүр жолу
Рахат Алиев менен кошо банкирлердин өлүмү боюнча айыпталып, соттолгон Казакстан УККнын кызматкерлери Алнур Мусаев жана Вадим Кошлякты Вена соту өткөн жылы актап, абактан бошоткон.
Австрия бийлиги Рахат Алиевдин өзүн-өзү өлтүрүүсү эч кандай версия менен четке кагылбайт деп, ага байланыштуу ишти жапкан. Бирок, ошол кезде эле Алиевдин өлүмүндө башка бирөөнүн таасири болушу мүмкүндүгүн четке кагылбасын билдирген көз карандысыз патолого-анатомиялык экспертизанын бүтүмдөрү чыгарылган. Эми алар Бренк Бринкман тарабынан да ырасталууда.
Казакстандык саясат таануучу Амиржан Косанов Рахат Алиевдин өлүмүндөгү жаңы жагдайлар өлкөдөгү саясий жараяндарга таасирин тийгизет деп, буларга токтолду:
- Кандай болгондо да президенттин улуу күйөө баласы, Улуттук коопсуздук кызматынын башчыларынын бири болуп, кезинде оппозицияга, бизнеске таасир эткен ал киши тууралуу Казакстанда сөз токтогон жок. Азыр чыгып жаткан батыш маалымат каражаттарында жарыяланган эле эмес, калк ичинде да ар түрдүү сөздөр бар.
Кайсы бир мамлекетте отуруп алып, Казакстанга, анын жетекчилигине каршы аракеттер жасалат дегенге ишенбейм. Экинчиден, андай жасай тургандай Казакстан эл аралык аренада өзгөчө бир үлкөн, беделдүү мамлекет эмес.Амиржан Косанов
Косановдун пикиринде, Рахат Алиевдин өлүмүндөгү жаңы жагдай Казакстандагы кландар аралык күрөштө колдонулушу ыктымал.
Рахат Алиевдин киши колдуу болгондугу тууралуу маалыматка чейин Франция банкир Мухтар Аблязовду Орусияга өткөрүп берүүдөн баш тарткан чечим чыгарган. Мухтар Аблязов Казакстанда да көз боёмочулук боюнча айыпталып, аны экстрадициялоо аракети жасалып келген. Расмий Астанага жагымсыз бул эки маалыматтын удаа чыгышында Казакстанга каршы аракеттер болушу мүмкүнбү деген суроого казакстандык саясат таануучу Амиржан Косанов мындай жооп берди:
- Анткени батышты ошондой бир чечим кабыл ала турган борбор деп саноо кыйын. Батыш мамлекеттерде расмий бийлик бар, саясий бийлик бар. Алардын өзү түрдүү тармактардан турат. Президенти, парламенти, премьер-министри, көз карандысыз сот системасы бар. Ошондуктан кайсы бир мамлекетте отуруп алып, Казакстанга, анын жетекчилигине каршы аракеттер жасалат дегенге ишенбейм. Экинчиден, андай жасай тургандай Казакстан эл аралык аренада өзгөчө бир үлкөн, беделдүү мамлекет эмес.
Рахат Алиев Казакстанда соттолуп, 20 жылга кесилген. Мухтар Аблязовду да Казакстанда соттоо жараяны күтүп турат.
PS: "Азаттыктын" материалдарына пикир калтырууда төмөнкү эрежелерди так сактоону өтүнөбүз: адамдын беделине шек келтирген, келекелеген, кордогон, коркутуп-үркүткөн, басмырлаган жана жек көрүүнү козуткан пикирлерди жазууга болбойт. Эрежени сактабай жазылган пикирлер жарыяланбайт.
