Украинанын президенти Владимир Зеленский Польшага алгачкы расмий иш сапары менен барды.
Польшалык маалымат каражаттары жазганына караганда, Варшавада президент Анжей Дуда, өкмөт башчы Матеуш Моравецкий, бир катар министрлер менен жолугушуулар болот. Андан кийин Зеленский башкалаанын борбордук аянтында Польша элине жана бул өлкөдө башкалкалап жаткан украиналык качкындарга кайрылуу жасайт.
Эки президенттин жолугушуусунда Киевге аскердик жардам берүү, өлкөнүн Евробиримдикке жана НАТОго кирүү маселеси, уруштан кийинки калыбына келтирүү иштери талкууланмакчы.
Варшава согуш башталгандан бери Украинаны курал-жарак менен камсыздоо аракеттери, саясий колдоо көрсөтүү жагынан алдыңкы катарда турат.
Аскердик жардамдын алкагында 4-апрелде MiG-29 истребителдеринин бир нечеси келгенин поляк президентинин администрация өкүлү Марчин Пшидач жергиликтүү TVN24 телеканалына билдирди.
Польша ошондой эле бир миллионго жакын украин качкындарын кабыл алган.
Буга чейин эки мамлекеттин башчылары былтыр августта расмий кездешкен. Поляк президенти Украинанын эгемендик күнүндө Киевге барып кеткен. Андан тышкары алар жумушчу сапарлардын алкагында жолуккан.
Согуш башталгандан бери Зеленский ушуну менен үчүнчү жолу чет өлкөгө чыкты.
Америка Кошмо Штаттары Украинага 2,6 млрд. долларлык жаңы аскердик жардам берилерин билдирди. Бул тууралуу маалымат АКШнын Коргоо министрлигинин сайтына жарыяланды.
Жаңы жардам пакетине HIMARS системалары үчүн ок-дарылар, Patriot абадан коргонуу системасы, артиллериялык снаряддар, 400 гранатомет, оор жабдууларды, күйүүчү май ташуу үчүн унаалар, трансапорт каражаттары жана тенхикалык кызмат көрсөтүүгө 500 млн. доллар кирери белгиленген.
Каражаттын негизги бөлүгү, 2,1 млрд. доллары орто аралыктагы абадан коргонуучу NASAMS зениттик-ракеталык комплекси үчүн ок-дарыларды сатып алууга, 10 мобилдик ракеталык комплекси, абадан байкоо жүргүзгөн радарлар, Javelin танктарга каршы системаларына, ок-дарыга бөлүнөт. Бул жардам Украинанын коопсуздугун коргоо демилгесинин (USAI) алкагында берилүүдө.
"АКШ Украинанын керектөөлөрүн камсыз кылуу үчүн өзүнүн өнөктөштөрү менен кызматташууну улантат", - деп жазылган билдирүүдө.
Украинанын тышкы иштер министри Дмитрий Кулеба НАТОнун Брюсселдеги штаб-квартирасында АКШнын мамлекеттик катчысы Энтони Блинкен менен жолугушуунун алдында Кошмо Штаттардын куралдуу күчтөрүнө берген жардамды жогору баалай турганын айткан. Блинкен Украинага берилген курал-жарактар жана жабдуулар коргоонуу максатында колдонуларын белгилеген.
Орусия Батыш өлкөлөрүнүн Украинага көрсөткөн жардамы боюнча бир нече жолу комментарий берген. Алардын пикири боюнча, Украинага курал жеткирүү менен НАТО “от менен ойноп жатат” жана мындай мыйзамдардын кабыл алынышы “тескери таасирин тийгизет”. Ошондой эле Орусия Украинага курал-жарак жеткирип жаткандыктан, АКШ баш болгон бир катар өлкөлөргө мындай аракеттерди айыптаган нота жөнөткөн.
НАТОнун баш катчысы Йенс Столтенберг "Эркин Европа/Азаттык" радиосуна берген интервьюда өнөктөштөр украин аскерлери өлкөнүн калган аймактарын бошотуп, "Путиндин аскерлерин чегинүүгө мажбур кылууну" каалашарын айтты.
Анын пикиринде, ошондо гана Киев менен Москванын болочок тынчтык сүйлөшүүлөрү тууралуу кеп кылса болот, качан жана кандай шартта өткөрүлөрүн украин тарап гана чечет, НАТО ага канча керек болсо ошончо жардам берет.
"Биз Украинаны колдошубуз керек, себеби Путиндин Украинада жеңишке жетпей жатканын көргөзүү биздин коопсуздук кызыкчылыгыбызга төп келет”, - деп айтты Столтенберг.
Баш катчы бул уруш “логистиканын кармашы”, "алсыратуучу согуш" болуп калганын, майданга ок-дары, курал-жарак жана жабдууларды жеткирүү маанилүү экенин белгиледи. Андыктан Киевди колдогон мамлекеттер өз кору түгөнбөсүн деп курал чыгарууну көбөйтүүдө.
Столтенберг орус армиясынын абалына токтолуп, аскердик дем, техника жана даярдык төмөн болгону менен Орусия согушка улам жаңы кишилерди салып жатканын, орус куралдуу күчтөрүн жеңил-желпи кабыл албоо керектигин айтты.
Баш катчы аннексияланган Крымды согуштук аракеттер менен бошотуу мүмкүнбү жана НАТО зарыл болсо, андай операцияга жардам береби деген суроого түз жооп берген жок. Ошол эле маалда "өнөктөштөр Украинанын өзүн коргоо укугун колдойт жана колдоону керек болушунча улантат" деген тезисти кайталады.
БУУ Орусия Украинага басып киргенден бери кеминде 501 украиналык бала чарчап калганын ырастады.
Уюмдун балдар фондунун – ЮНИСЕФтин аткаруучу директору Кэтрин Рассел билдиргендей, бул – тактоого мүмкүн болгон гана статистика. Ал миңдей украиналык жеткинчек жараат алганын кошумчалап, "Согушта алган көзгө көрүнбөгөн жарааттардан адам өмүр аягына чейин жабыркашы мүмкүн", - деп айтты Рассел.
ЮНИСЕФтин жетекчиси ар бир бала тынч жашоодо чоңоюуга татыктуу экенин белгиледи.
Ал эми украин башкы прокурорунун кеңсеси быйылкы жылдын 3-апрелине карай орусиялык баскынчылыктан 467 бала набыт болгонун, 994ү түрдүү жараат алганын билдирди.
"Бул сандар так эмес. Согуш аракеттери жүрүп жаткан, убактылуу оккупацияланган жана бошотулган аймактарда маалыматты тактоо иши уланууда", - деп кошумчалады прокуратура.
Андай учурлардын бири өткөн жума күнү, 31-мартта Донецк облусунун Авдеевка шаарында болгон. Орус аскерлеринин артиллериялык аткылоосунан беш айлык ымыркай чоң энеси менен кошо мерт болгон.
Андан тышкары Киев каршы тараптын аскерлери ээлеп алган облустардан украин жеткинчектерин Орусияга алып кетип жатышканын айтып, алардын тизмесин берүүнү талап кылууда.
Украинанын Орусия оккупациялап алган аймактарынан балдар сыртка чыгарылганын эл аралык укук геноцидге теңейт.
17-мартта Гаагадагы Эл аралык кылмыш соту Орусиянын президенти Владимир Путин менен балдар омбудсмени Мария Львова-Белованы камоо тууралуу ордер чыгарган. Аларга украиналык балдарды Орусиянын аймагына мажбурлап алып чыгарганына байланыштуу айып коюлган.
Москва айыптарды четке кагып, Тергөө комитети Эл аралык кылмыш сотунун прокурорлоруна кылмыш ишин козгоду.